I SAB/Wa 67/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Elżbieta Lenart Sędziowie: Sędzia WSA Przemysław Żmich (spr.) Sędzia WSA Marta Kołtun - Kulik po rozpoznaniu w dniu 20 kwietnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym, w trybie uproszczonym sprawy ze skargi J. W. na bezczynność Ministra Infrastruktury i Budownictwa w przedmiocie rozpoznania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy 1. umarza postępowanie sądowe w zakresie zobowiązania Ministra Infrastruktury i Budownictwa do wydania aktu; 2. stwierdza, że Minister Infrastruktury i Budownictwa dopuścił się bezczynności, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Ministra Infrastruktury i Budownictwa na rzecz J. W. kwotę 580 (pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. J. W. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Ministra Infrastruktury i Budownictwa w przedmiocie rozpoznania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, zakończonej decyzją Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia [...] grudnia 2015 r. w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydium Rady Narodowej [...] nr [...] z dnia [...] maja 1970 r. W skardze skarżąca wniosła o: 1) stwierdzenie, że postępowanie w sprawie [...] przed Ministrem Infrastruktury i Budownictwa prowadzone jest przewlekle; 2) zobowiązanie organu do wydania decyzji w określonym terminie; 3) zasądzenie na rzecz skarżącej od organu kosztów postępowania; 4) skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym. W uzasadnieniu skarżąca podniosła, że od dnia złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy tj. [...] grudnia 2015 r. do dnia złożenia skargi tj. [...] grudnia 2016 r. w sprawie nie podjęto żadnych czynności. Nie prowadzono ze skarżącą żadnej korespondencji, w tym nie informowano o planowanym terminie załatwienia sprawy. Żądania o udzielenie informacji o stanie sprawy pozostawały bez odpowiedzi. Zdaniem skarżącej takie działanie nie znajduje jakiegokolwiek usprawiedliwienia w obowiązujących przepisach prawa. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i rozpatrzenie na rozprawie. W uzasadnieniu wskazał, że postępowania dotyczące spraw rewindykacyjnych są postępowaniami skomplikowanymi i złożonymi. W uzasadnieniu organ przedstawił chronologicznie stan faktyczny sprawy, poczynając od wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji, a kończąc na wniesionej skardze. Organ odwoławczy podał, że wpływające do Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi wnioski są rozpatrywane według kolejności oraz stanu zgromadzonego w nich materiału dowodowego i bieżących potrzeb dowodowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Sąd uznał niniejszą skargę za dopuszczalną. Poza sporem jest to, że J. W., przed wniesieniem skargi do Sądu, pismem z dnia [...] grudnia 2015 r. wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy. Przechodząc do meritum sprawy Sąd w pierwszej kolejności zobligowany był do oceny, czy przedmiotem skargi wniesionej w piśmie z dnia [...] grudnia 2016 r. jest przewlekłe prowadzenie postępowania przez Ministra Infrastruktury i Budownictwa, czy bezczynność tego organu w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Jeżeli chodzi o to zagadnienie Sąd zauważa, że w sprawach ze skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w orzecznictwie sądowym wyrażono pogląd, że w zakresie postaci niedziałania organu, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.) – zwanej dalej "Ppsa", wskazanych w piśmie inicjującym postępowanie przed sądem administracyjnym, Sąd administracyjny nie jest związany kwalifikacją wskazaną przez skarżącego. Ostateczną decyzję dotyczącą tego, czy w danej sprawie istnieje stan bezczynności organu, czy stan przewlekłości prowadzonego postępowania podejmuje Sąd i daje temu wyraz w wyroku wydanym po zamknięciu rozprawy (por. postanowienie NSA z dnia 26 lipca 2012 r., sygn. akt II OSK 1360/12, LEX nr 1219576). Nie budzi wątpliwości Sądu to, że w niniejszej sprawie Minister Infrastruktury i Budownictwa pozostawał w bezczynności w przedmiocie rozpoznania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Trzeba bowiem mieć na uwadze, że maksymalny termin na załatwienie sprawy jaki przewiduje przepis art. 35 § 3 Kpa (termin miesiąca) został w niniejszej sprawie znacznie przekroczony. Jak wynika z akt sprawy decyzja w sprawie została wydana po wniesieniu skargi. Zgodnie z art. 149 § 1 Ppsa, sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 Ppsa albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a Ppsa: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie, na podstawie art. 149 § 1a Ppsa, sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Poza sporem jest to, że w aktach administracyjnych znajduje się wniosek skarżącej o ponowne rozpatrzenie sprawy, zakończonej decyzją Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia [...] grudnia 2015 r. przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydium Rady Narodowej [...] nr [...] z dnia [...] maja 1970 r. W niniejszej sprawie wydana została przez Ministra Infrastruktury i Budownictwa decyzja z dnia [...] grudnia 2016 r., nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia [...] grudnia 2015 r., nr [...], załatwiająca wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, którego rozpoznania domagała się skarżąca. Wydanie decyzji powoduje bowiem, iż brak jest podstaw do zobowiązania przez Sąd organu do załatwienia sprawy na podstawie art. art. 149 § 1 pkt 1 Ppsa. Z tych też względów, Sąd orzekł o umorzeniu postępowania sądowego w zakresie dotyczącym zobowiązania organu do rozpoznania wniosku skarżącej o ponowne rozpatrzenie sprawy z dnia [...] grudnia 2015 r. (pkt 1 sentencji wyroku). W okolicznościach niniejszej sprawy Sąd uznał, że wystarczającą przeszkodę do uwzględnienia skargi w powyższym zakresie stanowi zdarzenie w postaci wydania przez organ decyzji kończącej w administracyjnym toku instancji sprawę o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydium Rady Narodowej [...] nr [...] z dnia [...] maja 1970 r. W niniejszej sprawie Sąd oparł swoje stanowisko na poglądzie zaprezentowanym w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 marca 2012 r., sygn. akt I OSK 600/12 (opubl. CBOiS). W wyroku tym NSA zwrócił uwagę, że sprawa administracyjna jest załatwiona w chwili wydania przez organ aktu kończącego postępowanie bowiem decyzja administracyjna rozpoczyna swój byt prawny z chwilą jej sporządzenia. Zdaniem NSA, już z chwilą podpisania decyzji mamy do czynienia z wydaniem decyzji w sensie procesowym, w tym znaczeniu, że istnieje decyzja administracyjna, a dzień wydania decyzji jest miarodajny dla oceny podstawy prawnej i podstawy faktycznej decyzji. W konsekwencji Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że skoro organ wydał decyzję, to usunął tym samym stan bezczynności, a zatem Sąd winien postępowanie sądowoadministracyjne umorzyć w tym zakresie. Oceniając natomiast stan bezczynności Ministra, licząc od daty otrzymania przez organ wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy ([...] stycznia 2016 r.) do daty wydania decyzji kończącej postępowanie odwoławcze ([...] grudnia 2016 r.) Sąd uznał, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Działanie Ministra niewątpliwie godzi w zasadę szybkości postępowania (art. 12 Kpa) oraz zasadę zaufania uczestników tego postępowania do organów władzy publicznej (art. 8 Kpa). Zdaniem Sądu, przekroczenie przez Ministra maksymalnego terminu jednego miesiąca na załatwienie sprawy w postępowaniu odwoławczym miało charakter rażąco nadmierny, skoro organ rozpatrywał wniosek skarżącej ponad 11 miesięcy. Organ odwoławczy nie podejmował żadnych czynności w sprawie, w szczególności nie realizował obowiązku z art. 36 Kpa. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 Ppsa orzekł jak w punkcie 1 wyroku. W punkcie 2 wyroku orzeczono na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 w zw. z art. 149 § 1a Ppsa. W przedmiocie kosztów postępowania zawartych w punkcie 3 sentencji wyroku orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 Ppsa. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r. poz. 1800 ze zm.).