I SAB/Wa 717/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz Sędziowie sędzia WSA Marta Kołtun-Kulik (spr.) sędzia WSA Przemysław Żmich po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 15 grudnia 2015 r. sprawy ze skargi A. D. na bezczynność Ministra Infrastruktury i Rozwoju w przedmiocie rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji 1. zobowiązuje Ministra Infrastruktury i Budownictwa do rozpoznania wniosku z dnia [...] lipca 2014 r. o stwierdzenie nieważności decyzji Ministerstwa Gospodarki Komunalnej z dnia [...] czerwca 1962 r. nr [...] oraz orzeczenia Prezydium Rady Narodowej W. z dnia [...] kwietnia 1962 r. nr [...] – w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Ministra Infrastruktury i Budownictwa na rzecz A. D. kwotę 357 (trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Pismem wniesionym w dniu [...] września 2015 r. (data stempla pocztowego) A. D. – reprezentowany przez radcę prawnego K. W. - wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Ministra Infrastruktury i Rozwoju w postępowaniu prowadzonym na skutek wniosku z lipca 2014 r. o stwierdzenie nieważności decyzji Ministra Gospodarki Komunalnej nr [...] z dnia [...] czerwca 1962 r. oraz utrzymanego nią w mocy orzeczenia Prezydium Rady Narodowej W. nr [...] z dnia [...] kwietnia 1962 r. odmawiającego przyznania prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości [...] ozn. jako "[...] [...][...]" rej. hip. [...], w części działki nr hip. [...]. Skarżący wskazał, że w dniu [...] października 2014 r. złożył do akt dokumentację geodezyjną. W dniu [...] grudnia 2014 r. złożył wniosek o przyspieszenie terminu rozpatrzenia wniosku. Pismem z dnia [...] lutego 2015 r. Minister Infrastruktury i Rozwoju wyznaczył termin załatwienia sprawy do dnia [...] czerwca 2015 r. W dniu [...] czerwca 2015 r. skarżący złożył wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, pomimo to postępowanie w dalszym ciągu nie zostało zakończone. W konsekwencji, skarżący wniósł o zobowiązanie organu do zakończenia postępowania oraz zasądzenie kosztów według norm przypisanych. W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury i Rozwoju wniósł o jej oddalenie. Organ wskazał, że pismem z dnia [...] lutego 2015 r. wystąpił do Delegatury Biura Gospodarki Nieruchomościami w Dzielnicy [...] Urzędu W. oraz Biura Gospodarki Nieruchomościami Urzędu W. o nadesłanie akt własnościowych niezbędnych do wydania rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie. Ponadto, pismem z dnia [...] lutego 2015 r., poinformował pełnomocnika skarżącego, że przewidywany termin rozpatrzenia wniosku nastąpi do dnia [...] czerwca 2015 r. W dniu [...] marca 2015 r. do organu wpłynęło pismo Urzędu W. Biura Gospodarki Nieruchomościami Delegatury w Dzielnicy [...] informujące, że akta własnościowe dotyczące nieruchomości znajdują się w Wydziale Spraw Dekretowych i Związków Wyznaniowych Biura Gospodarki Nieruchomościami Urzędu W. W dniu [...] czerwca 2015 r. do Ministerstwa Infrastruktury i Rozwoju wpłynęło wezwanie skarżącego do usunięcia naruszenia prawa. Pismem z dnia [...] czerwca 2015 r. organ ponownie zwrócił się do Biura Gospodarki Nieruchomościami Urzędu W. o nadesłanie akt własnościowych przedmiotowej nieruchomości. Jednocześnie, pismem z dnia [...] czerwca 2015 r., organ poinformował pełnomocnika skarżącego o przyczynie zwłoki oraz przewidywanym terminie rozstrzygnięcia sprawy do dnia [...] października 2015 r. W związku z brakiem akt własnościowych, organ pismem z dnia [...] września 2015 r. ponownie zwrócił się do Biura Gospodarki Nieruchomościami Urzędu W. o pilne nadesłanie akt własnościowych przedmiotowej nieruchomości. W dniu [...] października 2015 r. do Ministerstwa Infrastruktury i Rozwoju wpłynęło pismo Biura Gospodarki Nieruchomościami Urzędu W. informujące, że akta własnościowe przedmiotowej nieruchomości zostały przesłane przy piśmie z dnia [...] marca 2015 r. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...]. Pismem z dnia [...] października 2015 r. organ wystąpił do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. o nadesłanie akt własnościowych niezbędnych do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Strony postępowania były powiadamiane o przyczynach zwłoki i przewidywanym terminie rozstrzygnięcia sprawy, a pisma przedkładane do wiadomości stron, kierowane do różnych instytucji, dały wyraz działaniom przedsięwziętym przez Ministra w celu zgromadzenia materiału dowodowego. Ponadto, organ podniósł, że postępowanie ma charakter skomplikowany i złożony. Pismem z dnia [...] listopada 2015 r., nadanym w dniu [...] listopada 2015 r. organ poinformował Sąd, że w dalszym ciągu nie jest możliwe zakończenie postępowania administracyjnego, z uwagi na konieczność pozyskania akt archiwalnych przedmiotowej nieruchomości, o czym poinformowany został również pełnomocnik skarżącego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 149 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. - zwana dalej jako "p.p.s.a."), sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie, na podstawie art. 149 § 1a, sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Z kolei, z przepisu art. 35 § 1 i 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U.2013.267 j.t., dalej zwanej "k.p.a.") wynika obowiązek załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki, nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. O każdym przypadku nie załatwienia sprawy w terminie, organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy (art. 36 § 1 k.p.a.). Ten sam obowiązek ciąży na organie również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 k.p.a.). Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy uznać należy, że zaistniały przesłanki uzasadniające stwierdzenie bezczynności Ministra Infrastruktury i Rozwoju, a tym samym zobowiązanie organu do wydania aktu w określonym terminie. Poza sporem jest, iż organ nie zakończył sprawy i nadal pozostaje w zwłoce w rozpoznaniu wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Ministra Gospodarki Komunalnej nr [...] z dnia [...] czerwca 1962 r. oraz orzeczenia Prezydium Rady Narodowej w W. nr [...] z dnia [...] kwietnia 1962 r. odmawiającego przyznania prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości [...] ozn. jako "[...] [...][...]" rej. hip. [...] w żądanej części. Wniosek o stwierdzenie nieważności wpłynął do organu w dniu [...] lipca 2014 r. i od tego momentu rozpoczął swój bieg termin do załatwienia sprawy, określony w art. 35 § 3 k.p.a. Zgodnie bowiem z art. 61 § 3 k.p.a. datą wszczęcia postępowania na żądanie strony jest dzień doręczenia żądania organowi administracji publicznej. Tymczasem, pomimo upływu ustawowego terminu Minister Infrastruktury i Rozwoju nie zakończył postępowania zainicjowanego opisanym wnioskiem i nie podjął rozstrzygnięcia merytorycznego, co stanowi o zasadności niniejszej skargi na bezczynność organu. Z tego względu Sąd zobowiązał Ministra Infrastruktury i Rozwoju do rozpatrzenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Ministerstwa Gospodarki Komunalnej z dnia [...] czerwca 1962 r. oraz orzeczenia Prezydium Rady Narodowej W. z dnia [...] kwietnia 1962 r. w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Przy czym, zdaniem Sądu, w okolicznościach niniejszej sprawy wyznaczony termin dwumiesięczny dla załatwienia wniosku o stwierdzenie nieważności ww. decyzji i orzeczenia jest terminem wystarczającym i dającym realną możliwość ustalenia przez organ dokładnego stanu faktycznego oraz wydania orzeczenia merytorycznego. Ponieważ, Sąd jest również zobligowany do oceny wystąpienia przesłanek, o których mowa w art. 149 § 1a p.p.s.a., dokonując pod tym kątem oceny sprawy, Sąd stwierdził, iż zaistniała w sprawie bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. O rażącym naruszeniu prawa można bowiem mówić, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań (zaniechań) organów, które można zinterpretować jako unikanie podejmowania rozstrzygnięcia, bądź lekceważenie praw stron domagających się czynności organu, które to czynności organ prowadzi w sposób nieefektywny, poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny (por. wyrok NSA z dnia 23 października 2013 r., sygn. akt I OSK 1181/13). Z akt administracyjnych sprawy wynika, że złożony w dniu [...] lipca 2014 r. wniosek skarżącego został przez niego uzupełniony pismem z dnia [...] października 2014 r. o dokumentację geodezyjną. W toku postępowania pismem z dnia [...] lutego 2015 r. (ponad siedem miesięcy od wpływu wniosku do organu oraz ponad trzy miesiące od jego uzupełnienia) organ zwrócił się do Delegatury Biura Gospodarki Nieruchomościami w Dzielnicy [...] Urzędu W. oraz Biura Gospodarki Nieruchomościami Urzędu W. o nadesłanie akt własnościowych niezbędnych do wydania rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie. Natomiast, pismem z dnia [...] lutego 2015 r. organ poinformował pełnomocnika skarżącego o przyczynach zwłoki oraz dodatkowym terminie załatwienia sprawy, wyznaczając go wówczas do dnia [...] czerwca 2015 r. W dniu [...] marca 2015 r. do organu wpłynęło pismo informujące, że akta własnościowe dotyczące nieruchomości znajdują się w Wydziale Spraw Dekretowych i Związków Wyznaniowych Biura Gospodarki Nieruchomościami Urzędu W. W dniu [...] czerwca 2015 r. do organu wpłynęło wezwanie skarżącego do usunięcia naruszenia prawa. Pismem z dnia [...] czerwca 2015 r. organ ponownie zwrócił się do Biura Gospodarki Nieruchomościami Urzędu W. o nadesłanie akt własnościowych przedmiotowej nieruchomości. Nie sposób nie zauważyć, że powyższą czynność organ uczynił w konsekwencji wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa, co wynika z zestawienia daty ich wpływu (tj. wezwania – [...] czerwca 2015 r. oraz daty pisma organu – [...] czerwca 2015 r.). Pismem z dnia [...] czerwca 2015 r., organ poinformował pełnomocnika skarżącego o przyczynach zwłoki i przewidywanym terminie rozstrzygnięcia sprawy do dnia [...] października 2015 r. Pismem z dnia [...] września 2015 r. organ ponownie zwrócił się do Biura Gospodarki Nieruchomościami Urzędu W. o pilne nadesłanie akt własnościowych przedmiotowej nieruchomości. W dniu [...] października 2015 r. do organu wpłynęło pismo Biura Gospodarki Nieruchomościami Urzędu W. informujące, że akta własnościowe przedmiotowej nieruchomości zostały przesłane przy piśmie z dnia [...] marca 2015 r. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...]. Pismem z dnia [...] października 2015 r. organ wystąpił do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] o nadesłanie akt własnościowych niezbędnych do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Ponadto, z nadanego do Sądu pisma z dnia [...] listopada 2015 r. wynika, iż organ poinformował pełnomocnika skarżącego o przyczynach zwłoki i przewidywanym terminie rozstrzygnięcia sprawy do dnia [...] lutego 2016 r. Sąd stwierdził, że choć istotnie rozpoznanie przez organ wniosku skarżących nastąpiło z naruszeniem terminów przewidzianych w k.p.a., to bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Sposób działania organu godzi niewątpliwie w zasadę szybkości postępowania (art. 12 k.p.a.), co z kolei prowadzić musi do podważenia zaufania uczestników tego postępowania do organów władzy publicznej (art. 8 k.p.a.), jednakże dla uznania rażącego naruszenia prawa, w rozumieniu art. 149 § 1a p.p.s.a., nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych terminów do załatwienia sprawy, o których mowa w art. 35 § 1 i 3 k.p.a. Przekroczenie tych terminów musi być znaczne, co w przedmiotowej sprawie nie miało miejsca. Zdaniem Sądu, nie można mówić o rażącym naruszeniu prawa przez Ministra, w sytuacji kiedy ten podjął czynności mające na celu zgromadzenie materiału dowodowego niezbędnego do rozstrzygnięcia sprawy. Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w punkcie 1 wyroku. W punkcie 2 wyroku orzeczono na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a. O zwrocie kosztów postępowania sądowego orzeczono w punkcie 3 wyroku na podstawie art. 200 p.p.s.a. i art. 205 § 2 p.p.s.a.