I SAB/Wa 727/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Dargas Sędziowie: WSA Dorota Apostolidis WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Aleksandra Borkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 lutego 2015 r. sprawy ze skargi L. S. na bezczynność Prezydenta Miasta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku w sprawie ustalenia odszkodowania za nieruchomość 1. zobowiązuje Prezydenta Miasta W. do rozpoznania wniosku L. S. z dnia [...] września 2000 r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ulicy [...] , o pow. [...] m2, objętą dawną księgą hipoteczną "[...]" – w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Prezydenta Miasta W. na rzecz L. S. kwotę 357 (trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. W złożonej do tutejszego Sądu skardze L. S. zaskarżył bezczynność Prezydenta miasta W. w sprawie rozpoznania jego wniosku o ustalenie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...] o powierzchni [...] m², pochodzącą z dawnej księgi hipotecznej "[...]". Wniósł o zobowiązanie Prezydenta do wydania decyzji w terminie 1 miesiąca, stwierdzenie rażącego naruszenia prawa przez ten organ oraz o zasadzenie kosztów procesu. Jak wynika z akt sprawy wniosek o przyznanie i wypłatę odszkodowania na podstawie art. 215 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami został złożony w dniu 25 września 2000 r. Organ w dniu [...] czerwca 2006r. wydał decyzję odmowną, która została następnie uchylona przez Wojewodę [...] w dniu [...] czerwca 2008 r. Po tej dacie organ I instancji podejmował czynności w sprawie nie wydał jednakże decyzji merytorycznej. W dniu [...] marca 2012 r. skarżący wniósł do Wojewody [...] zażalenie na niezałatwienie jego sprawy w terminie. Postanowieniem z dnia [...] lipca 2012 r. Wojewoda uznał zażalenie za uzasadnione i wyznaczył Prezydentowi dalszy 3 miesięczny termin na jej załatwienie. Pomimo powyższego oczekiwana przez Skarżącego decyzja nie została wydana. Wnioskodawca został poinformowany o terminie załatwienia sprawy do dnia 31 marca 2015 r. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podnosząc, że sprawa jest skomplikowana oraz, że trwa analiza zgromadzonej w niej dokumentacji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 35 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od daty wszczęcia postępowania (art. 35 § 3 k.p.a.). W myśl art. 36 § 1 k.p.a. o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w ustawowym terminie określonym w art. 35 k.p.a. organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 k.p.a.). Zgodnie z treścią art. 149 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – dalej p.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1- 4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Takie brzmienie, powyższy przepis, uzyskał z dniem 17 maja 2011 r. w wyniku jego nowelizacji dokonanej ustawą z 20 stycznia 2011 r. o odpowiedzialności majątkowej funkcjonariuszy publicznych za rażące naruszenie prawa (Dz. U. Nr 34, poz. 173). Konstrukcja tego przepisu wyróżnia dwie odrębne od siebie instytucje, a mianowicie skargę na bezczynność organu oraz przewlekłe prowadzenie przez organ postępowania. Podkreślić należy, że w poprzednim stanie prawnym w orzecznictwie sądów administracyjnych bezczynność organu była utożsamiana zarówno z niepodjęciem w ustalonym terminie przez organ żadnych czynności w sprawie, jak i z nie zakończeniem w terminie postępowania mimo podejmowania czynności w postępowaniu. Obecnie, od nowelizacji ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przyjmuje się, że z bezczynnością organu mamy do czynienia wówczas, gdy organ nie podejmuje czynności, bądź podejmuje je, ale przekracza termin załatwienia sprawy, nie wykonując obowiązku zawiadomienia strony. Natomiast przez pojęcie "przewlekłego prowadzenia postępowania" należy rozumieć postępowanie prowadzone w sposób nieefektywny, w którym wykonywane są czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywane czynności są pozorne powodujące, że formalnie organ nie jest bezczynny (por. J. P. Tarno Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Wydanie 5. Warszawa 2012, str. 44; J. Drachal, J. Jasielski, R. Stankiewicz. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz pod red. R. Hausera i M. Wierzbowskiego, Warszawa 2011, str. 69-70) ewentualnie, w którym następuje mnożenie przez organ czynności dowodowych ponad potrzebę wynikającą z istoty sprawy (J. Borkowski (w): B. Adamiak, J. Borkowski: Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Warszawa 2011, str.238). Pojęcie "przewlekłość postępowania" obejmować będzie zatem opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu, w sytuacji gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym, jak również nieuzasadnione przedłużanie terminu załatwienia sprawy. Analiza powyższego prowadzi do stwierdzenia, że pojęcie przewlekłości postępowania jest pojęciem szerszym aniżeli bezczynność. Sąd mając na uwadze stanowisko skarżącego oraz materiał dowodowy zgromadzony w aktach potraktował niniejszą skargę, jako skargę na bezczynność organu. Ocena przebiegu postępowania w sprawie niniejszej prowadzi zdaniem Sądu do wniosku, że Prezydent miasta W., nie wywiązał się z ustawowego obowiązku rozstrzygnięcia sprawy bez zbędnej zwłoki. Tym samym żądanie skargi wydania przez Organ decyzji w sprawie uznać należało za uzasadnione, a wskazany w treści wyroku termin za realny do jego dotrzymania. Sąd uznał jednocześnie, że zaistniała w sprawie bezczynność jednoznacznie naganna – nosi cechę rażącego naruszenia prawa. Za rażące naruszenie przepisów art. 35 k.p.a. można bowiem uznać ich oczywiste niezastosowanie lub zastosowanie nieprawidłowe, jak również długotrwałość prowadzenia postępowania, czy brak jakiejkolwiek aktywności organu (vide wyrok WSA w Poznaniu z 18.08.2011 r., II SAB/Po 60/10, wyrok WSA w Gdańsku z 11.08.2011 r., II SAB/Gd 30/11 – dostępne w CBOSA). Taki brak aktywności Prezydenta w rozpoznaniu sprawy można mu, w ocenie Sądu, w niniejszej sprawie zarzucić. Z przedstawionego powyżej przebiegu postępowania wynika bowiem, że organ po uchyleniu jego decyzji w 2008 r. pomimo upływu prawie 7 lat nie przeprowadził niezbędnych czynności w celu merytorycznego rozpoznania wniosku, między nie wykonał operatu wyceny nieruchomości. Sąd zauważa, że chociaż realia prowadzenia wielkiej liczby analogicznych postępowań przez Prezydenta miasta W. oraz znane Sądowi przeszkody natury finansowej, czynią praktycznie niemożliwym dotrzymanie terminów ustawowych ich zakończenia, to powyższe nie wpływa na sam obowiązek respektowania przez organ obowiązujących przepisów. Tym samym okoliczności faktyczne niniejszej sprawy determinują ocenę, że zaistniała bezczynność Prezydenta miasta W. w prowadzeniu postępowania miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 149 § 1 oraz 200 P.p.s.a orzekł jak w sentencji.