I SAB/Wa 737/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Bożena Marciniak Sędziowie: Sędzia WSA Dariusz Chaciński Sędzia WSA Elżbieta Lenart (spr.) Protokolant referent stażysta Beata Lewandowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 maja 2015 r. sprawy ze skargi T. P. i J. R. na bezczynność Wojewody [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Naczelnika [...] z [...] października 1975 r. nr [...] w przedmiocie przyznania odszkodowania za nieruchomość [...] 1. stwierdza, że bezczynność Wojewody [...] nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 2. w pozostałej części umarza postępowanie sądowe; 3. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżących T. P. i J. R. solidarnie kwotę 340 (trzysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. W dniu 24 listopada 2014 r. (data prezentaty) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynęła skarga T. P. i J. R. na bezczynność Wojewody [...] w sprawie wydania merytorycznego rozstrzygnięcia dotyczącego wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Urzędu Dzielnicowego W. z dnia [...] października 1975 roku, nr [...]. Pismem z dnia 20 grudnia 2012 roku T. P. i J. R. zwrócili się do Wojewody [...] o stwierdzenie nieważności decyzji Urzędu Dzielnicowego W. z dnia [...] października 1975 r., nr [...] dotyczącej ustalenia, przyznania i wypłaty odszkodowania za część nieruchomości o powierzchni [...] m², położonej przy ulicy [...], oznaczonej nr. hip. [...] -która na podstawie dekretu z dnia 26 października 1945 roku o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279) przeszła na własność Gminy m.st. Warszawy. Postanowieniem nr [...] z dnia [...] kwietnia 2013 r. Wojewoda [...] odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności ww. decyzji. Na to postanowienie T. P. i J. R. złożyli zażalenie do Ministra Infrastruktury i Rozwoju. Następnie wnioskiem z dnia 21 listopada 2013 r. ponownie wystąpili do Wojewody [...] o stwierdzenie nieważności decyzji Urzędu Dzielnicowego W. z dnia [...] października 1975 r., nr [...]. W dniu 22 września 2014 r. T. P. i J. R. wnieśli - na zasadzie art. 37 § 1 kpa - zażalenie do Ministra Infrastruktury i Rozwoju na bezczynność Wojewody [...] w przedmiocie rozpatrzenia ich wniosku o stwierdzenie nieważności ww. decyzji. Zaś w dniu 24 listopada 2014 r. (data prezentaty) wystąpili do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie ze skargą na bezczynność Wojewody [...] w sprawie wydania merytorycznego rozstrzygnięcia dotyczącego wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Urzędu Dzielnicowego W. z dnia [...] października 1975 roku, nr [...]. Zarzucili organowi rażące naruszenie prawa poprzez znaczne przekroczenie terminów rozpoznania sprawy – w związku z czym wnieśli o: - zobowiązanie Wojewody [...] do merytorycznego rozpoznania wniosku o odszkodowanie za ww. nieruchomość w terminie jednego miesiąca od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, - stwierdzenie na podstawie art. 149 p.p.s.a. rażącego naruszenia prawa przy wykonywaniu władzy publicznej polegające na nieuzasadnionym, przedłużającym się pozostawaniu organu w bezczynności i przewlekłym prowadzeniu postępowania administracyjnego, - zasądzenie kosztów postępowania zgodnie z przepisem art. 200 p.p.s.a., - ewentualnie o uwzględnienie skargi w całości przez Wojewodę Mazowieckiego i na zasadzie art. 54 § 3 p.p.s.a. oraz na podstawie art. 104 i n. k.p.a. niezwłoczne zakończenie sprawy w formie ostatecznej decyzji administracyjnej. W odpowiedzi na skargę z dnia 12 grudnia 2014 r. Wojewoda [...] wniósł o jej odrzucenie - z uwagi na wniesienie skargi bez wyczerpania środków zaskarżenia w postępowaniu administracyjnym. Dodał, że w niniejszej sprawie strona nie złożyła zażalenia do organu wyższego stopnia na bezczynność Wojewody Mazowieckiego tj. do Ministra Infrastruktury i Rozwoju, uchybiając tym samym regulacji ustanowionej w kpa. Pismem z dnia 10 lutego 2013 r. Wojewoda [...] zawiadomił skarżących o wszczęciu postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Urzędu Dzielnicowego W. z dnia [...] października 1975 roku, nr [...]. W dniu 22 kwietnia 2015 r. (data prezentaty) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynęło pismo Wojewody [...] informujące, że w dniu [...] marca 2015 r. została wydana decyzja odmawiająca stwierdzenia nieważności decyzji Urzędu Dzielnicowego W. z dnia [...] października 1975 r., nr [...]. Do pisma została dołączona przedmiotowa decyzja. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na wstępie należy wskazać, że skarga w rozpoznawanej sprawie została wniesiona po wyczerpaniu środków zaskarżenia. Skarżący bowiem - wbrew twierdzeniom organu - przed wniesieniem skargi na bezczynność Wojewody Mazowieckiego złożyli zażalenie w trybie art. 37 § 1 kpa do Ministra Infrastruktury i Rozwoju. Zgodnie z treścią art. 1 i art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej poprzez rozpoznawanie skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a. W orzecznictwie podkreśla się, że z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia w każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 kpa, jeżeli nie dopełnił on czynności określonych w art. 36 kpa. Stosownie do treści art. 35 § 1 kpa organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od daty wszczęcia postępowania (art. 35 § 3 kpa). W myśl art. 36 § 1 kpa o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w ustawowym terminie określonym w art. 35 kpa organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 kpa). Jeśli zatem w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żądanych czynności w sprawie lub opieszale prowadził postępowanie i - mimo ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności (wyrok NSA z dnia 5 lutego 1999 r., sygn. akt I SAB 90/98, LEX nr 48016), to - tak jak ma to miejsce w przypadku skargi na bezczynność, również w postępowaniu wywołanym skargą na przewlekłość - dokonując badania jej zasadności sąd czyni to według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania orzeczenia sądowego. Wskazać należy, że zgodnie z treścią art. 149 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Z przepisu tego wynika, że wydanie przez organ decyzji lub innego aktu przed rozpatrzeniem przez Sąd skargi na bezczynność wyłącza możliwość jej uwzględnienia, nawet wówczas, gdy decyzja podjęta została z naruszeniem ustawowego terminu przewidzianego do jej wydania. W takiej sytuacji postępowanie sądowoadministracyjne w sprawie bezczynności staje się bezprzedmiotowe. W niniejszej sprawie w dniu [...] marca 2015 r. została wydana decyzja odmawiająca stwierdzenia nieważności decyzji Urzędu Dzielnicowego W. z dnia [...] października 1975 r., nr [...]. Wydanie przez organ powyższego orzeczenia wyłącza możliwość uwzględnienia przez Sąd skargi na bezczynność postępowania nawet wówczas, gdy decyzja ta podjęta została z naruszeniem terminu przewidzianego do jej wydania - jak to miało miejsce w rozpatrywanej sprawie. Skoro decyzja organu została wydana po wpłynięciu skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ale przed rozpoznaniem skargi przez Sąd, uznać należy, że organ załatwił sprawę, zaś postępowanie sądowe stało się bezprzedmiotowe, gdyż w jego toku wystąpiły zdarzenia, w następstwie których przestała istnieć sprawa sądowoadministracyjna, W tym miejscu wskazać należy, iż Sąd orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone w postanowieniu z dnia 17 października 2012 r., sygn. akt I OSK 2443/12, który stwierdził, że przepis art. 149 ppsa w aktualnym brzmieniu zawiera normę, według której uwzględnienie skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego polega nie tylko na zobowiązaniu organu do wydania aktu w określonym terminie, ale także na rozstrzygnięciu o tym, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa albo nie miały takiego charakteru. Dodał, że uwzględnienie skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego może polegać na stwierdzeniu, że bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa albo, że naruszenie prawa nie było rażące, mimo, iż są podstawy do umorzenia postępowania sądowego w zakresie dotyczącym zobowiązania organu do wydania aktu, z uwagi na to, że akt taki został wydany przez organ po wniesieniu skargi do sądu. Sąd rozpoznając niniejszą skargę uznał, iż zaistniała w sprawie bezczynność organu administracji nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa - bowiem Wojewoda [...] podejmował w sprawie działania mające na celu rozpatrzenie przedmiotowego wniosku np. wzywał pełnomocnika wnioskodawców do uzupełnienia wniosku poprzez złożenie brakujących dokumentów. Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd na podstawie art. 149 § 1, art. 161 § 1 pkt 3 oraz art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz.270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.