I SAB/Wa 75/11
WyrokWSA w Warszawie2011-07-28
Skład orzekający: Małgorzata Boniecka-Płaczkowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Prezydent W. dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku o odszkodowanie za nieruchomość, który wpłynął do organu w lutym 2007 r., a sprawa nie została rozstrzygnięta do lipca 2011 r. pomimo upływu ponad czterech lat?Ratio decidendi
Sąd uznał, że Prezydent W. dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku o odszkodowanie, ponieważ od dnia jego złożenia (9 lutego 2007 r.) do dnia wyrokowania (28 lipca 2011 r.) nie wydał rozstrzygnięcia, mimo upływu ponad czterech lat. Organ nie wywiązał się z obowiązku załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki, co narusza przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego (Kpa) oraz zasadę praworządności i uwzględniania słusznego interesu obywateli.Stan faktyczny
Skarżący wnieśli skargę na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku o odszkodowanie za nieruchomość, złożonego 29 stycznia 2007 r. Wniosek dotyczył nieruchomości przejętej na własność Państwa na mocy dekretu z 1945 r. Po początkowych czynnościach organu, decyzją z stycznia 2008 r. odmówiono przyznania odszkodowania. Decyzja ta została uchylona przez Wojewodę w grudniu 2008 r. i sprawa przekazana do ponownego rozpatrzenia. Po uprawomocnieniu się wyroku WSA odrzucającego skargę Skarbu Państwa na decyzję Wojewody, akta wróciły do organu I instancji. Pomimo zażalenia na niezałatwienie sprawy w terminie i braku odpowiedzi na pismo z maja 2010 r., organ nadal nie wydał rozstrzygnięcia, co skutkowało wniesieniem skargi na bezczynność w styczniu 2011 r.Rozstrzygnięcie
Zobowiązano Prezydenta W. do wydania rozstrzygnięcia w sprawie wniosku o odszkodowanie w terminie dwóch miesięcy od daty zwrotu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem. Zasądzono od Prezydenta W. na rzecz skarżących kwotę 100 zł tytułem zwrotu wpisu sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska po rozpoznaniu w dniu 28 lipca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi A.B, A.B., M.P., K.C., M.C., E.Y., M.C. i R.C. na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie wniosku o odszkodowanie za nieruchomość [...] 1. zobowiązuje Prezydenta W. do wydania rozstrzygnięcia w sprawie z wniosku A.B, A.B., M.P., K.C., M.C., E.Y., M.C. i R.C. z dnia 29 stycznia 2007 r. o odszkodowanie za nieruchomość położoną w W., uregulowaną w księdze wieczystej [...], hip. [...] – w terminie dwóch miesięcy od daty zwrotu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem; 2. zasądza od Prezydenta W. na rzecz skarżących A.B, A.B., M.P., K.C., M.C., E.Y., M.C. i R.C. solidarnie kwotę 100 (słownie: sto) złotych tytułem zwrotu uiszczonego wpisu sądowego.
A.B, A.B., M.P., K.C., M.C., E.Y., M.C. i R.C. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę z 20 stycznia 2011 r. na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku o odszkodowanie za nieruchomość położoną w W., uregulowaną w księdze wieczystej [...], hip. [...].
Jak wynika z akt administracyjnych sprawy skarżący wnioskiem z dnia 29 stycznia 2007 r. wystąpili do Prezydenta W. o przyznanie odszkodowania za przedmiotową nieruchomość, która na mocy dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279), przeszła na własność Państwa.
W związku z w/w wnioskiem, który wpłynął do organu w dniu 9 lutego 2007 r., Prezydent W. pismem z dnia 5 marca 2007 r. zwrócił się do właściwej komórki organizacyjnej Urzędu W. o nadesłanie informacji z rejestru gruntów nieruchomości nr hip. [...] oraz odbitki z mapy sytuacyjnej z naniesionymi granicami działek ewidencyjnych oraz granicami hipotecznymi.
Po zebraniu materiału dowodowego niezbędnego dla rozstrzygnięcia sprawy Prezydent W. decyzją z dnia [...] stycznia 2008 r., nr [...] odmówił M.C., R.C., M.C., K.C., T.C., A.B., M.P. i E.Y. przyznania odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...] róg ul. [...], uregulowaną w księdze wieczystej [...], hip. [...].
Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] grudnia 2008 r., nr [...] uchylił ww. rozstrzygnięcie Prezydenta W. z dnia [...] stycznia 2008 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
Decyzja Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2008 r. została zaskarżona przez Skarb Państwa reprezentowany przez Prezydenta w. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z dnia 22 maja 2009 r., sygn. akt I SA/Wa 239/09 odrzucił skargę.
Po uprawomocnieniu się ww. wyroku Wojewoda [...] przy piśmie z dnia 11 września 2009 r. zwrócił akta administracyjne organowi I instancji.
W dniu 6 listopada 2009 r. pełnomocnik wnioskodawców wniósł do Wojewody [...] zażalenie na niezałatwienie przez Prezydenta W. sprawy w terminie.
Pismem z dnia 8 maja 2010 r. pełnomocnik wnioskodawców zwrócił się do Prezydenta o przedstawienie czynności, jakie dotychczas zostały podjęte w postępowaniu w sprawie przyznania odszkodowania za nieruchomość położoną w W., uregulowaną w księdze wieczystej [...], hip. [...], w kontekście zasady szybkości postępowania wyrażonej w art. 12 Kpa. Pismo zostało pozostawione bez odpowiedzi.
W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skardze z dnia 20 stycznia 2011 r. skarżący wskazali, że postępowanie odszkodowawcze toczy się blisko 4 lata, co narusza art. 35 § 3 Kpa. Ponadto pomimo złożenia w dniu 6 listopada 2009 r. zażalenia na bezczynność Prezydenta W., nie zostało ono rozpoznane przez Wojewodę [...].
W odpowiedzi na skargę Prezydent W. wniósł o jej odrzucenie, z uwagi na niewyczerpanie środków, jakie przysługują skarżącym zgodnie z art. 35 Kpa. Niemniej jednak organ wskazał, że obecnie trwa postępowania wyjaśniające. Pismem z dnia 15 lutego 2011 r. Prezydent zwrócił się do Zarządu [...] w W. o udzielenie informacji na temat zagospodarowania omawianej nieruchomości.
W związku z powyższym organ wskazał, że zgodnie z treścią art. 35 i 36 § 1 Kpa pełnomocnik stron został poinformowany pismem z dnia 15 lutego 2011 r. o niemożności załatwienia sprawy w terminie oraz o przedłużeniu terminu jej rozpoznania do dnia 30 czerwca 2011 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie należy zauważyć, że w sprawie bezspornym jest, iż przez skarżących został wyczerpany tryb przewidziany przepisem art. 52 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej p.p.s.a.). Jak wynika bowiem z akt sprawy pełnomocnik skarżących, ustanowiony w postępowaniu administracyjnym, pismem z dnia 4 listopada 2009 r. wniósł do Wojewody [...] zażalenie na niezałatwienie w terminie sprawy ustalenia odszkodowania za nieruchomość położoną w W., uregulowaną w księdze wieczystej [...], hip. [...]. W związku z powyższym brak jest podstaw do odrzucenia skargi z dnia 20 stycznia 2011 r.
Stosownie do treści art. 35 § 1 i 3 Kpa organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. W myśl natomiast art. 36 § 1 Kpa o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy.
Wskazać należy, że bezczynność organu administracji publicznej występuje nie tylko wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie, ale również wtedy, gdy je podjął, lecz mimo ustawowego obowiązku, nie zakończył go wydaniem decyzji lub innego aktu administracyjnego.
Taka sytuacja zaistniała w niniejszej sprawie, bowiem jak wynika z akt administracyjnych, Prezydent W. od dnia 9 lutego 2007 r., kiedy wpłynął do organu wniosek pełnomocnika M.K. z dnia 29 stycznia 2007 r., do dnia wyrokowania nie wydał rozstrzygnięcia w przedmiocie ustalenia odszkodowania za nieruchomość nr hip. [...]. Zważyć przy tym należy, że o ile pierwsze czynności w sprawie, tj. zwrócenie się do właściwej komórki organizacyjnej Urzędu W. o nadesłanie dokumentacji dotyczącej spornej nieruchomości, organ podjął po upływie miesiąca po wpłynięciu przedmiotowego wniosku, o tyle dalsze działania zmierzające do wyjaśnienia sprawy Prezydent podejmował w większości przypadków dopiero po interwencjach skarżących (o czym świadczy porównanie dat pism strony i Prezydenta W.).
Jedyne pismo informujące wnioskodawców o przyczynach zwłoki (z którego wynika, że rozpoznanie sprawy nie było możliwe z uwagi na konieczność wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całości materiału dowodowego oraz zgromadzenia dodatkowej dokumentacji) oraz o fakcie, że rozpatrzenie wniosku z dnia 29 stycznia 2007 r. o odszkodowanie za nieruchomość nr hip. [...] nastąpi w terminie do dnia 30 czerwca 2011 r., wydane zostało dopiero po wniesieniu do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargi na bezczynność Prezydenta w przedmiotowej sprawie.
Nie budzi zatem wątpliwości Sądu, że Prezydent W. nie wywiązał się z ustawowego obowiązku rozstrzygnięcia sprawy bez zbędnej zwłoki.
Od momentu złożenia wniosku o przyznanie odszkodowania minęło ponad 4 lata. Zdaniem Sądu nie ma żadnych wątpliwości, że był to czas aż nadto wystarczający dla ustalenia, czy w sprawie spełnione zostały przesłanki z art. 215 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. Nr 261, poz. 2603 ze zm.).
Ponadto, jak wynika z utrwalonego orzecznictwa sądowoadministracyjnego zasada sformułowana w art. 6 Kpa, zgodnie z którą organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa, odnosi się również do ścisłego przestrzegania terminów wyznaczonych do załatwiania spraw określonych w art. 35 i 36 Kpa. Obowiązek załatwiania spraw bez zbędnej zwłoki (art. 35 § 1 Kpa) pozostaje także w bezpośrednim związku z dyrektywami zawartymi w art. 7 i 8 Kpa, zobowiązującymi organy administracji publicznej do stania na straży praworządności i uwzględniania słusznego interesu obywateli a także pogłębiania prowadzonym postępowaniem zaufania obywateli do organów państwa (wyrok NSA z dnia 1 sierpnia 1985 r. sygn. akt SAB/Gd 21/85 – niepubl.). Również w sprawie sygn. akt I SAB 155/99 Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że brak akt, konieczność zebrania materiału dowodowego, czy powstanie zaległości nie może być okolicznością usprawiedliwiającą bezczynność organu, ale są obrazem niedowładu organizacyjnego organu.
W tym stanie rzeczy zarzut bezczynności przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w W., uregulowaną w księdze wieczystej [...], hip. [...] uznać należało za uzasadniony.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 149 § 1 zdanie pierwsze p.p.s.a., orzekł jak w punkcie 1 sentencji.
O zwrocie uiszczonego wpisu orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.
Zaznaczenia wymaga fakt, że sprawa ze skargi A.B, A.B., M.P., K.C., M.C., E.Y., M.C. i R.C. rozpoznana została w trybie uproszczonym – w myśl art. 119 pkt 2 p.p.s.a. Zgodnie z w/w przepisem sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w tym trybie, a żadna z pozostałych stron w terminie 14 dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Jako, że przedmiotowy wniosek został zawarty w skardze na bezczynność organu, która to skarga została skierowana do WSA w Warszawie za pośrednictwem Prezydenta W., który następnie pismem z dnia 17 lutego 2011 r. przesłał ją do WSA w Warszawie jednocześnie udzielając na nią odpowiedzi i nie zwracając się o skierowanie sprawy na rozprawę, Sąd skargę na bezczynność rozpoznał na posiedzeniu niejawnym (art. 120 p.p.s.a.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło