I SAB/Wa 75/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska Sędziowie: WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz (spr.) Protokolant referent stażysta Małgorzata Sieczkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 lipca 2014 r. sprawy ze skargi J. S., A. S., J. S., L. S. i T. W. na bezczynność Prezydenta Miasta W. w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość warszawską 1. zobowiązuje Prezydenta Miasta W. do rozpoznania wniosku z dnia [...] grudnia 2011 r. o ustalenie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ulicy [...] ozn. nr hip. [...] w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Prezydenta Miasta W. na rzecz J. S., A. S., J. S., L. S. i T. W. solidarnie kwotę 425 (czterysta dwadzieścia pięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. I SAB/Wa 75/14 UZASADNIENIE W skardze z dnia 11 grudnia 2013 r. (data wpływu) J. S., J. S., L. S., T. W. i A. S. zaskarżyli bezczynność Prezydenta miasta W. w sprawie ustalenia odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...], oznaczoną w księdze hipotecznej nr [...], na podstawie art. 215 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. Zarzucili organowi naruszenie art. 35 oraz art. 37 par. 2 k.p.a. przez naruszenie terminów do załatwienia sprawy i jej niezakończenie w terminie wskazanym przez Wojewodę. Wnieśli o zobowiązanie Prezydenta miasta W. do zakończenia sprawy i zasądzenie kosztów. Jak wynika z akt sprawy Skarżący w dniu 20 grudnia 2011 r. (data wpływu) wystąpili o odszkodowanie za opisaną na wstępie nieruchomość [...]. W związku z brakiem oczekiwanej decyzji organu Skarżący w dniu 25 stycznia 2013 r. skierowali zażalenie do Wojewody [...]na niezałatwienie sprawy przez Prezydenta Miasta W. Organ wojewódzki pismem z dnia 8 lutego 2013 r., ponowionym wezwaniem z dnia 27 marca 2013 r. zobowiązał Prezydenta do ustosunkowania się do zawartych w zażaleniu zarzutów i przekazania akt sprawy. W następstwie rozpoznania sprawy Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] maja 2013 r. uznał zażalenie za uzasadnione i wyznaczył Prezydentowi termin 3 miesięcy na podjęcie rozstrzygnięcia. Po zwrocie akt przez Wojewodę, pismem z dnia 12 lutego 2014 r. Prezydent zwrócił się do Wydziału Architektury i Budownictwa dla [...] o nadesłanie wszelkich dokumentów dotyczących lokalizacji i budynków przedmiotowej nieruchomości. Podobnie pismem z dnia 12 lutego 2014 r. poinformował pełnomocnika skarżących, że ze względu na konieczność uzupełnienia materiału dowodowego nie było możliwe rozpatrzenie wniosku w terminie wyznaczonym przez Wojewodę, a decyzja w sprawie zostanie wydana do dnia 30 czerwca 2014 r. Do dnia rozpoznania sprawy przez Sąd oczekiwana decyzja nie została wydana. W odpowiedzi na skargę organ wskazał, że w toku postępowa podjęto szereg czynności zmierzających do załatwienia sprawy, które przewidywane jest do dnia 30 czerwca 2014 r oraz wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 35 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od daty wszczęcia postępowania (art. 35 § 3 k.p.a.). W myśl art. 36 § 1 k.p.a. o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w ustawowym terminie określonym w art. 35 k.p.a. organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 k.p.a.). Zgodnie z treścią art. 149 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – dalej P.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1- 4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Takie brzmienie, powyższy przepis, uzyskał z dniem 17 maja 2011 r. w wyniku jego nowelizacji dokonanej ustawą z 20 stycznia 2011 r. o odpowiedzialności majątkowej funkcjonariuszy publicznych za rażące naruszenie prawa (Dz. U. Nr 34, poz. 173). Konstrukcja tego przepisu wyróżnia dwie odrębne od siebie instytucje, a mianowicie skargę na bezczynność organu oraz przewlekłe prowadzenie przez organ postępowania. Podkreślić należy, że w poprzednim stanie prawnym w orzecznictwie sądów administracyjnych bezczynność organu była utożsamiana zarówno z niepodjęciem w ustalonym terminie przez organ żadnych czynności w sprawie, jak i z nie zakończeniem w terminie postępowania mimo podejmowania czynności w postępowaniu. Obecnie, od nowelizacji ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przyjmuje się, że z bezczynnością organu mamy do czynienia wówczas, gdy organ nie podejmuje czynności, bądź podejmuje je, ale przekracza termin załatwienia sprawy, nie wykonując obowiązku zawiadomienia strony. Natomiast przez pojęcie "przewlekłego prowadzenia postępowania" należy rozumieć postępowanie prowadzone w sposób nieefektywny, w którym wykonywane są czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywane czynności są pozorne powodujące, że formalnie organ nie jest bezczynny (por. J. P. Tarno Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Wydanie 5. Warszawa 2012, str. 44; J. Drachal, J. Jasielski, R. Stankiewicz. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz pod red. R. Hausera i M. Wierzbowskiego, Warszawa 2011, str. 69-70) ewentualnie, w którym następuje mnożenie przez organ czynności dowodowych ponad potrzebę wynikającą z istoty sprawy (J. Borkowski (w): B. Adamiak, J. Borkowski: Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Warszawa 2011, str.238). Pojęcie "przewlekłość postępowania" obejmować będzie zatem opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu, w sytuacji gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym, jak również nieuzasadnione przedłużanie terminu załatwienia sprawy. Analiza powyższego prowadzi do stwierdzenia, że pojęcie przewlekłości postępowania jest pojęciem szerszym aniżeli bezczynność. Sąd w związku z jednoznacznym stanowiskiem Skarżących potraktował niniejszą skargę, jako skargę na bezczynność organu. W okolicznościach faktycznych niniejszej sprawy, nie budzi wątpliwości Sądu, że Prezydent miasta W., nie wywiązał się z ustawowego obowiązku rozstrzygnięcia sprawy bez zbędnej zwłoki. Sąd zauważa, że po złożeniu wniosku nie zostały podjęte żadne czynności zmierzające do wydania decyzji w sprawie. Dopiero na skutek wystosowania przez Skarżących zażalenia do Wojewody [...] na niezałatwienie sprawy w terminie Prezydent wyjaśnił stronie przyczyny zwłoki, wyznaczył nowy termin zakończenia sprawy oraz przedsięwziął czynności zmierzające do jej rozpoznania. Tym samym żądanie skargi wydania przez Organ decyzji w sprawie uznać należało za uzasadnione, a wskazany w treści wyroku termin - za realny do jego dotrzymania. Sąd uznał jednocześnie, że zaistniała w sprawie bezczynność jednoznacznie naganna – nosi cechę rażącego naruszenia prawa. Za rażące naruszenie przepisów art. 35 k.p.a. można bowiem uznać ich oczywiste niezastosowanie lub zastosowanie nieprawidłowe, jak również długotrwałość prowadzenia postępowania, czy brak jakiejkolwiek aktywności organu (vide wyrok WSA w Poznaniu z 18.08.2011 r., II SAB/Po 60/10, wyrok WSA w Gdańsku z 11.08.2011 r., II SAB/Gd 30/11 – dostępne w CBOSA). Taki brak aktywności Prezydenta w rozpoznaniu sprawy miał, w ocenie Sądu, w niniejszej sprawie miejsce. Z przedstawionego powyżej przebiegu postępowania wynika ponad wszelką wątpliwość, że po złożeniu wniosku nie zostały przez Organ przedsięwzięte czynności faktyczne zmierzające do jego rozpoznania ani w zakresie gromadzenia istotnych dla sprawy dokumentów ani też podejmowania czynności niezbędnych do jej zakończenia. Sąd zauważa, że chociaż realia prowadzenia wielkiej liczby analogicznych postępowań przez Prezydenta miasta W. czynią praktycznie niemożliwym dotrzymanie terminów ustawowych ich zakończenia to jednakże nie wpływa to na sam obowiązek respektowania przez organ obowiązujących przepisów kodeksu postępowania administracyjnego. Sam fakt, że Prezydent zaniechał podejmowania czynności w sprawie po otrzymaniu akt od Wojewody przez okres dziewięciu miesięcy, w znacznym zakresie determinuje ocenę, że zaistniała bezczynność w prowadzeniu postępowania miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 149 § 1 P.p.s.a orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 P.p.s.a.