I SAB/Wa 763/15

PostanowienieWSA w Warszawie2016-03-31

Skład orzekający: Małgorzata Boniecka - Płaczkowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga na bezczynność organu w przedmiocie przystąpienia do negocjacji i uzgodnienia wysokości odszkodowania za nieustanowienie prawa użytkowania wieczystego mieści się w zakresie kognicji sądu administracyjnego?
Ratio decidendi
Skarga na bezczynność organu w przedmiocie przystąpienia do negocjacji i uzgodnienia wysokości odszkodowania za nieustanowienie prawa użytkowania wieczystego jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu, ponieważ żądanie to ma charakter cywilnoprawny i nie mieści się w zakresie spraw podlegających kontroli sądów administracyjnych na podstawie Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Uchwała Zarządu Gminy dotycząca ugody w sprawie odszkodowania nie jest aktem podejmowanym w zakresie administracji publicznej.
Stan faktyczny
Skarżący S.M. wniósł skargę na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie przystąpienia do negocjacji i uzgodnienia wysokości odszkodowania za nieustanowienie prawa użytkowania wieczystego do nieruchomości. Skarżący powołał się na przepisy dekretu o własności i użytkowaniu gruntów oraz uchwały organów gminy dotyczące ugody w sprawie odszkodowania. Prezydent W. wniósł o odrzucenie skargi, wskazując na cywilnoprawny charakter żądania.
Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę i orzeczono zwrot skarżącemu kwoty 100 zł tytułem zwrotu wpisu sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Boniecka - Płaczkowska (spr.) po rozpoznaniu w dniu 31 marca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi S.M. na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie przystąpienia do negocjacji postanawia: 1. odrzucić skargę; 2. zwrócić skarżącemu S.M. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu uiszczonego wpisu sądowego. S.M. pismem z dnia 12 października 2015 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta W. Powołując się na art. 101 i art. 101 a pkt 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. Nr 16, poz. 95), wniósł o nakazanie Prezydentowi W. przystąpienie do negocjacji i uzgodnienie ze skarżącym w protokole negocjacji wysokości odszkodowania za nieustanowienie na jego rzecz prawa użytkowania wieczystego do nieruchomości położonej przy ul. [...] w W. stanowiącej obecnie część działki nr [...] o pow. [...] m2 oraz część działki o nr [...] o pow. [...] m2 z obrębu [...] oznaczonej w dawnej księdze wieczystej jako hip [...] o ogólnej pow. [...] m2. Wskazał, że odszkodowanie powinno być ustalone według wartości nieruchomości określonej przez rzeczoznawcę majątkowego zgodnie z uchwałą Zarządu Gminy [...] z dnia [...] lutego 2002 r. nr [...]. W uzasadnieniu skargi stwierdził, że przedmiotowa nieruchomość objęta została działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy. Byli współwłaściciele (m.in. S.M. – ojciec skarżącego) złożyli wniosek o przyznanie prawa użytkowania wieczystego. Został on rozpoznany odmownie decyzją Naczelnika Dzielnicy [...] z dnia [...] stycznia 1975 r. nr [...]. Następnie Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] września 2001 r. stwierdziło jej nieważność. W konsekwencji prawomocną decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] września 2010 r. nr [...] odmówiono ustanowienia prawa użytkowania wieczystego, gdyż przedmiotowe grunty przed dniem wydania decyzji wniesiono aportem do spółki [...]. Jednocześnie skarżący wskazał, że uchwałą nr [...] na wniesienie do kapitału zakładowego spółki z o.o. [...] prawa własności m.in. spornej nieruchomości stanowiącej współwłasność S.M. (ojca), oraz na zawarcie w akcie notarialnym przenoszącym własność zobowiązania gminy do uregulowania roszczeń byłych właścicieli lub ich następców prawnych. Podniósł, że aktem notarialnym z dnia [...] marca 2001 r. przeniesiono m.in. przedmiotowy grunt do spółki [...], a W. zobowiązało się zaspokoić roszczenia dawnych właścicieli. Ponadto podniósł, że w dacie zawarcia ww. umowy nie został rozpatrzony wniosek o przyznanie prawa użytkowania co do nieruchomości przy ul. [...], na rzecz następców prawnych dawnych współwłaścicieli. Skarżący wskazał także, że w dniu [...] lutego 2002 r. zarząd Gminy [...] uchwalą [...] wyraził zgodę na zawarcie ugody w formie aktu notarialnego z następcami prawnymi dawnych właścicieli w przedmiocie zapłaty odszkodowania za nieustanowienie na ich rzecz prawa użytkowania wieczystego do nieruchomości przy ul. [...] w W. Niniejsza uchwała wydana została na podstawie art. 30 ust. 2 pkt 3 i 58 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, art. 7 ust 1 i 2 dekretu o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy oraz uchwały nr [...] z dnia [...] stycznia 1998 r. Rady Gminy [...] w sprawie określenia zasad nabycia, zbycia i obciążania, nieruchomości stanowiących własność gminy [...] oraz zasad ich wydzierżawienia lub najmu na okres dłuższy niż 3 lata. Następnie aktem notarialnym z dnia [...] czerwca 2002 r. (Rep. Nr [...]) Gmina [...] zawarła z częścią współwłaścicieli spornej nieruchomości ugodę w przedmiocie odszkodowania, której warunki zostały zatwierdzone przez Zarząd Gminy [...] w uchwale nr [...] z dnia [...] marca 2002 r. Podkreślił, że S.M. (ojciec) ugody nie zawarł i nie wypłacono mu odszkodowania. Zdaniem skarżącego obowiązkiem organu administracji było i jest przystąpienie do negocjacji i w ich wyniku ustalenie na podstawie opinii rzeczoznawcy wysokości odszkodowania za nieustanowienie prawa użytkowania wieczystego na jego rzecz. Następnie organ administracji zobowiązany jest zatwierdzić warunki zawarcia ugody notarialnej w przedmiocie zapłaty odszkodowania za nieustanowienie prawa użytkowania wieczystego co umożliwi z kolei przystąpienie do aktu notarialnego i zawarcia ugody w kwestii ustalenia wysokości odszkodowania i jego wypłaty. Podniósł, że pomimo upływu kilkunastu lat organ gminy nie wykonuje czynności nakazanych prawem i określonych w podjętej uchwale Rady Gminy i Zarządu Gminy, w następstwie czego pismem z dnia 3 września 2015 r. wystosował wezwanie w trybie art. 101 a w zw. z art. 101 ustawy o samorządzie gminnym, które pozostało bez odpowiedzi. Bezczynność organu w przystąpieniu do negocjacji uniemożliwia skarżącemu zawarcie ugody, pomimo iż zawarte zostały ugody z pozostałą częścią współwłaścicieli. Reasumując skarżący stwierdził, że trzy etapy postępowania (przystąpienie do negocjacji i ustalenie warunków, zatwierdzenie ustalonych warunków, zawarcie ugody w formie aktu notarialnego) mające na celu realizację uchwały z dnia [...] lutego 2002 r. wchodzą w zakres uprawnień organów administracyjnych i ewentualna bezczynność w ich realizacji podlegają kontroli sądu administracyjnego w trybie art. 101 a ustawy o samorządzie gminnym. W odpowiedzi na skargę Prezydent W. wniósł o jej odrzucenie lub ewentualnie oddalenie w całości. Wskazał, że uchwała Zarządu b. Gminy [...] na którą powołuje się skarżący, została podjęta w sferze dominium a nie imperium działania gminy. Ponadto uchwała ta, jako akt kierownictwa wewnętrznego, nie rodzi żadnych praw ani obowiązków dla osób znajdujących się poza strukturą organów administracji. Przystąpienie do negocjacji w sprawie wysokości odszkodowania oraz zatwierdzenie warunków ugody, które były przewidziane w zapisach ww. uchwały, nie są aktami podejmowanymi w zakresie administracji publicznej. Powyższa uchwała, podjęta przez organ wykonawczy gminy, z istoty swojej nie może kreować sprawy z zakresu administracji publicznej. Jednocześnie podniósł, że przepis art. 7 ust. 5 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy nie może stanowić podstawy jakichkolwiek obowiązków Prezydenta W. co najmniej od dnia 1 sierpnia 1985 r., kiedy to weszła w życie ustawa z dnia 29 kwietnia 1985 r o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz.U. Nr 22, poz. 99), a w szczególności jej art. 89 ust. 1. W związku z powyższym organ stwierdził, że w niniejszej sprawie właściwa jest droga cywilnoprawna a w razie braku porozumienia stron - właściwy do jej rozstrzygnięcia jest sąd powszechny. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm., powołana dalej jako: "P.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie m.in. w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania organów w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a ustawy. Kontrola obejmuje również bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw (art. 3 § 2 pkt 9 P.p.s.a.). Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie – ale mimo istnienia obowiązku – nie zakończył go wydaniem decyzji, postanowienia lub innego aktu. Aby zatem skutecznie wnieść skargę na bezczynność organu musi istnieć sprawa administracyjna zawisła przed tym organem, w której organ jest właściwy i zobowiązany do wydania jednego z aktów, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a i tych aktów lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 9 P.p.s.a. W przedmiotowej sprawie skarżący domaga się od organu przystąpienia do negocjacji i uzgodnienia z nim w protokole z negocjacji wysokości odszkodowania za nieustanowienie na jego rzecz prawa użytkowania wieczystego nieruchomości, zgodnie z art. 7 ust. 1 i 2 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy według wartości określonej przez rzeczoznawcę majątkowego, zgodnie z uchwałą Zarządu Gminy [...] z dnia [...] lutego 2002 r. nr [...]. Jednakże żądanie to nie mieści się w kategorii spraw podlegających kontroli przez sądy administracyjne, do której mają zastosowanie przepisy art. 3 § 2 p.p.s.a., jak również nie jest sprawą z art. 3 § 3 p.p.s.a. A skoro tak, to skarga na bezczynność jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu. Wskazany przez skarżącego przepis art. 101 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym dotyczy zaskarżania uchwał lub zarządzeń podjętych przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej i nie ma zastosowania w niniejszej sprawie, gdyż skarżący nie składał skargi na taką uchwałę. Natomiast powołana przez skarżącego uchwała Zarządu Gminy [...] z dnia [...] lutego 2002 r. nr [...] nie jest aktem podejmowanym w zakresie administracji publicznej. Jako akt wewnętrzny nie kreuje dla skarżącego żadnych praw i obowiązków. Słuszne jest więc stanowisko organu, iż żądanie skarżącego ma charakter cywilny. Mając na uwadze wszystkie wyżej wskazane okoliczności Sąd na mocy art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. postanowił jak w sentencji. O zwrocie wpisu orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło