I SAB/Wa 814/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Szmydt Sędziowie WSA Elżbieta Lenart WSA Joanna Skiba (spr.) Protokolant referent stażysta Joanna Berbecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 lutego 2016 r. sprawy ze skargi E. D., J. R., J. P., K. P. i W. R. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji 1. zobowiązuje Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] do rozpoznania wniosku z dnia 30 kwietnia 2013 r. o stwierdzenie w części nieważności decyzji Urzędu Dzielnicowego [...] z dnia [...] lutego 1989 r. nr [...]- w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. w pozostałym zakresie oddala skargę; 4. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz E. D., J. R., J. P., K. P. i W. R. solidarnie kwotę 340 (trzysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. E. D., J. R., J. P., K. P. i W. R. wnieśli 16 listopada 2015 r. skargę na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. w postępowaniu dotyczącym stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] lutego 1989 r. Urzędu Dzielnicowego [...] ustanawiającej na rzecz Spółdzielni Mieszkaniowej [...] wieczyste użytkowanie na lat 99 terenu o pow. [...] m2 położonego w W., w części w jakiej ustanawia wieczyste użytkowanie w granicach szczegółowo określonych we wniosku z dnia 25 kwietnia 2013 r. W skardze zarzucono organowi przekroczenie terminów załatwienia sprawy, mimo że wystosowania wezwania do usunięcia naruszenia prawa pismem z dnia 11 września 2015 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. w odpowiedzi na skargę wniosło o umorzenie postępowania ewentualnie o oddalenie skargi. W uzasadnieniu podniosło, że do Kolegium nie wpłynęły akta przedmiotowej sprawy, o nadesłanie których zwracał się pismami z dnia 19 sierpnia 2014 r. i z dnia 23 września 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest uzasadniona. Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. w postępowaniu dotyczącym stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] lutego 1989 r. Urzędu Dzielnicowego [...] ustanawiającej na rzecz Spółdzielni Mieszkaniowej [...] wieczyste użytkowanie na lat 99 terenu o pow [...] m2 położonego w W., w części w jakiej ustanawia wieczyste użytkowanie w granicach szczegółowo określonych we wniosku z dnia 25 kwietnia 2013 r. Bezczynność organu zachodzi zaś wówczas, gdy w prawnie określonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie - ale mimo ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem stosownego aktu. Dla stwierdzenia bezczynności nie ma przy tym znaczenia z jakich powodów dany akt administracyjny nie został podjęty, a w szczególności, czy bezczynność ta została spowodowana zawinioną lub też niezawinioną opieszałością organu w jego podjęciu. Okoliczności te będą miały natomiast znaczenie podczas oceny, czy stwierdzona bezczynność miała charakter kwalifikowany tj. czy była ona rażąca, w rozumieniu art. 149 § 1a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. dalej p.p.s.a.), czy też nie. Zgodnie natomiast z ustanowioną w art. 12 k.p.a., zasadą szybkości postępowania organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia (§ 1). Sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji lub wyjaśnień, powinny być załatwione bezzwłocznie (§ 2). W myśl art. 35 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie zaś sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania (art. 35 § 3 k.p.a.). Artykuł 36 § 1 k.p.a. nakłada z kolei na organy obowiązek zawiadomienia strony o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a., a także o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w przepisie szczególnym, z podaniem przyczyny zwłoki oraz wskazania nowego terminu jej załatwienia. W rozpoznawanej sprawie poza sporem pozostaje okoliczność, że złożony przez K. P., I. L., M. R. i H. D. w dniu 30 kwietnia 2013 r. wniosek o stwierdzenie w części nieważności decyzji z dnia [...] lutego 1989 r. Urzędu Dzielnicowego [...] do dnia wydania niniejszego rozstrzygnięcia nie został przez organ rozpoznany. Od momentu złożenia wniosku organ nie podjął żadnych czynności zmierzających do merytorycznego zakończenia sprawy. Jedynymi czynnościami jakie podjął organ było zwrócenie się do Prezydenta W. o przesłanie części akt nieruchomości, których dotyczy wniosek ( pisma z dnia 19 sierpnia 2014 r. i z dnia 23 września 2015 r.) Brak akt sprawy i skompletowania materiału dowodowego spowodowane nieporozumieniami organów pozostających w strukturze działania administracji publicznej, czy też raczej niedociągnięciami organizacyjnymi - nie może uzasadniać postawienia tezy, iż jest to okoliczność usprawiedliwiająca zwłokę właściwego organu w załatwieniu sprawy w terminie (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 stycznia 2002 r., sygn. akt IV SAB 216/01 i powołane w tym wyroku dalsze orzecznictwo). Nie można zatem uznać, że brak akt sprawy stoi na przeszkodzie w rozpoznaniu sprawy i uzasadnia zwłokę w załatwieniu sprawy w terminie. Podkreślić też należy, że oczekiwana aktywność organu nie może być pozorna – nie wnosząca nic do sprawy, powodująca, że formalnie organ nie jest bezczynny. Te wszystkie okoliczności -zdaniem sądu-wskazują, że wystąpiły w niej przesłanki, uzasadniające stwierdzenie bezczynności Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia 25 kwietnia 2013 r. o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] lutego 1989 r. Z tego względu, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zobowiązał Kolegium do rozpatrzenia opisanego wniosku w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. W tym miejscu wskazać należy, że stosownie do treści art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1–4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie Sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 1a). O rażącym naruszeniu prawa można mówić, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań (zaniechań) organów, które można zinterpretować jako unikanie podejmowania rozstrzygnięcia, bądź lekceważenie praw stron domagających się czynności organu, które to czynności organ prowadzi w sposób nieefektywny poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny (por. wyrok NSA z 23 października 2013 r., sygn. akt I OSK 1181/13). W ocenie Sądu, sytuacja taka nie zaszła jednak w przedmiotowej sprawie. Z akt administracyjnych wynika bowiem, że w trakcie postępowania zmarły wszystkie osoby składające wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] lutego 1989 r.:, H. D. zmarła [...] maja 2013 r., akt poświadczenia dziedziczenia wpłynął 5 lipca 2013 r., I. L. zmarła [...] sierpnia 2013 r, akt poświadczenia dziedziczenia wpłynął [...] sierpnia 2013 r., K. P. zmarł [...] stycznia 2014 r., akt poświadczenia dziedziczenia został złożony do akt 18 marca 2014 r., w dniu [...] lipca 2015 r. zmarła M. R., akt poświadczenia dziedziczenia wpłynął 16 września 2015 r. Wprawdzie organ nie zawieszał postępowania w sprawie, gdyż nie był informowany wcześniej o śmierci strony, taka informacja wpływała do niego dopiero z aktem poświadczenia dziedziczenia po zmarłej osobie. Jednak te okoliczności obiektywne powodują, że w wyżej wskazanych okresach tj. od daty śmierci strony do momentu złożenia aktu poświadczenia dziedziczenia organ nie mógł prowadzić postępowania. Z tych względów Sąd uznał, że zaistniała w sprawie bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. W kwestii zaś żądania skargi wymierzenia organowi grzywny wskazać należy, że zgodnie art. 149 § 2 ppsa sąd w przypadku, o którym mowa w § 1 może orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6. Z przytoczonej regulacji wynika, że przepis ten nie obliguje sądu do wymierzenia grzywny, lecz daje mu takie uprawnienie i to w razie stwierdzenia, że zaniechanie organu miało charakter rażącego naruszenia prawa. Kwestia ta pozostawiana jest do uznania sądu orzekającego w sprawie. W okolicznościach rozpoznawanej sprawy zaniechanie organu, choć oczywiste, nie wymaga dyscyplinowania organu poprzez wymierzanie grzywny. z tych względów w tym zakresie skargę należało oddalić ( pkt 3 wyroku) . Biorąc powyższe pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 149 § 1 i § 2 p.p.s.a. orzekł, jak w punkcie 1 i 2 wyroku.