I SAB/Wa 82/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Gabriela Nowak Sędziowie: WSA Jolanta Dargas WSA Elżbieta Lenart (spr.) Protokolant referent stażysta Małgorzata Sieczkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 lipca 2014 r. sprawy ze skargi L. S. na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość 1. umarza postępowanie sądowe; 2. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Prezydenta W. na rzecz L. S. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. W dniu 21 stycznia 2014 r. (data prezentaty) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynęła skarga L. S. na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] września 2005 r. o ustalenie i wypłatę odszkodowania za nieruchomości zajęte pod drogi publiczne, położone w W. na terenie Dzielnicy [...] przy ul. [...]. W odpowiedzi na skargę Prezydent W. wyjaśnił, że: - ostateczną decyzją Nr [...] z dnia [...] października 2006 r. Wojewoda [...] stwierdził nabycie przez Gminę W. z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 roku prawa własności nieruchomości o ogólnej powierzchni [...] m² zajętej pod część ulicy [...] w W., oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka ewidencyjna nr [...] o powierzchni [...] m² w obrębie ewidencyjnym nr [...] i jako działka ewidencyjna nr [...] o powierzchni [...] m² w obrębie ewidencyjnym nr [...], stanowiącej część gruntów uregulowanych w księdze wieczystej KW Nr [...]; - ostateczną decyzją Nr [...] z dnia [...] lutego 2006 r. Wojewoda [...] stwierdził nabycie przez Gminę W. z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 roku prawa własności gruntu o powierzchni [...] m² zajętego pod ulicę B. w W., oznaczonego w ewidencji gruntów jako część działki ewidencyjnej nr [...] w obrębie ewidencyjnym [...], uregulowanego w księdze wieczystej KW NR [...], wykazanego w wypisie z rejestru gruntów nr [...] z dnia [...] czerwca 2005 roku; - ostateczną decyzją Nr [...] z dnia [...] listopada 2009r. Wojewoda [...] stwierdził nabycie przez Gminę W. z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 roku prawa własności nieruchomości, zajętej pod część ulicy [...] w W., oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka ewidencyjna nr [...] w obrębie ewidencyjnym [...] o powierzchni [...] m², stanowiącej część gruntów uregulowanych w księdze wieczystej KW [...]; - decyzją z dnia [...] lutego 2006 r. Wojewoda [...] stwierdził nabycie przez Gminę W. z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 roku prawa własności nieruchomości zajętej pod część ulicy [...] w W., oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka ewidencyjna nr [...] w obrębie ewidencyjnym [...] o powierzchni [...] m²: - ostateczną decyzją Nr [...] z dnia [...] sierpnia 2009 r. Wojewoda [...] stwierdził nabycie przez Gminę W. z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 roku prawa własności nieruchomości o ogólnej powierzchni [...] m², zajętej pod część ulicy [...] w W., oznaczonej w ewidencji gruntów w obrębie ewidencyjnym [...] jako działki ewidencyjne nr [...] o powierzchni [...] m² i nr [...] o powierzchni [...] m² oraz w obrębie ewidencyjnym [...] jako działki ewidencyjne nr [...] o powierzchni [...] m² i nr [...] o powierzchni [...] m², stanowiącej część gruntów uregulowanych w księdze wieczystej KW NR [...]; - ostateczną decyzją Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2013 r. Prezydent W. orzekł o ustaleniu odszkodowania za udział wynoszący [...] części w gruncie oznaczonym jako działka ewidencyjna nr [...] z obrębu [...] o powierzchni [...] m² zajętym pod część ulicy [...]; - ostateczną decyzją Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2013 r. Prezydent W. orzekł o ustaleniu odszkodowania za udział wynoszący [...] części w gruncie oznaczonym jako działka ewidencyjna nr [...] w obrębie ewidencyjnym [...], o powierzchni [...] m² zajętym pod część ulicy [...]; - decyzją Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2010 r. Prezydent W. orzekł o ustaleniu odszkodowania za udział wynoszący [...] części w gruncie oznaczonym jako działka ewidencyjna nr [...] z obrębu [...] o powierzchni [...] m² i jako działka ewidencyjna nr [...] z obrębu [...] o powierzchni [...] m² oraz o odmowie ustalenia odszkodowania w udziale [...] części za w/w grunt zajęty pod część ulicy [...]. Następnie stwierdził, że od powyższej decyzji odwołanie złożyli S. S. i D. S. Zawiadomieniem z dnia [...] lipca 2010 r. Wojewoda [...] wszczął z urzędu postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2010 r. W w/w zawiadomieniu wskazano, iż odwołanie S. S. i D. S. tj. następców prawnych J. S. nie mogło być rozpatrzone, ponieważ decyzja Prezydenta W. Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2010 r. adresowana była m.in. do J. S. nie została i nie mogła być stronie skutecznie doręczona gdyż J. S. zmarł [...] stycznia 2010 roku. W związku z powyższym zaistniały przesłanki do wszczęcia postępowania z urzędu o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta W. Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2010 r. - jako skierowanej do osoby zmarłej a więc wydanej z rażącym naruszeniem prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 kodeksu postępowania administracyjnego. W związku z powyższym Wojewoda [...] decyzją Nr [...] z dnia [...] sierpnia 2010 r. stwierdził nieważność decyzji Prezydenta Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2010 r. - z uwagi na fakt skierowania decyzji do osoby nieżyjącej w dniu jej wydania, tj. J. S., który zmarł [...] stycznia 2010 roku. Następnie Wojewoda [...] postanowieniem nr [...] z dnia [...] sierpnia 2013 r. wyznaczył Prezydentowi W. dodatkowy termin (do 12 listopada 2013 r.) na podjęcie stosownego rozstrzygnięcia w sprawie ustalenia odszkodowania za grunt zajęty pod ul. [...] stanowiący działkę ew. nr [...] z obrębu [...] oraz nr [...] z obrębu [...]. Ostateczną decyzją Nr [...] z dnia [...] października 2013 r. Prezydent W. orzekł o ustaleniu odszkodowania za udział wynoszący [...] części w gruncie oznaczonym jako działka ewidencyjna nr [...] z obrębu [...] o powierzchni [...] m² i jako działka ewidencyjna nr [...] z obrębu [...] o powierzchni [...] m², zajętym pod część ulicy [...]. Na zakończenie Prezydent W. podniósł, że pismem z dnia 4 lipca 2013 r. poinformowano stronę, iż w sprawie dotyczącej działek w obrębie ewidencyjnym [...] nr [...] o powierzchni [...] m² i nr [...] o powierzchni [...] m² oraz w obrębie ewidencyjnym [...] nr [...] o powierzchni [...] m² i nr [...] o powierzchni [...] m² przygotowany został projekt decyzji administracyjnej, który obecnie podlega procedurze i kontroli wewnętrznej. Zaznaczył także, iż pod koniec 2012 r. i na początku 2013 r. nastąpiło znaczne spiętrzenie się podobnych spraw, co spowodowało, że wydanie wszystkich przygotowanych decyzji w krótkim czasie nie było możliwe. Jednocześnie wskazał, że dołoży wszelkich starań, aby rozstrzygnięcie merytoryczne nastąpiło do dnia 31 marca 2014r. W dniu 30 czerwca 2014 r. (data prezentaty) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynęło pismo Prezydenta W. informujące, że w dniu [...] czerwca 2014 r. została wydana decyzja o ustaleniu i przyznaniu odszkodowania za grunt zajęty pod drogę publiczną, położony w obrębie [...] stanowiący działkę nr [...] o powierzchni [...] m² i nr [...] o powierzchni [...] m² oraz w obrębie ewidencyjnym [...] nr [...] o powierzchni [...] m² i nr [...] o powierzchni [...] m². Do pisma została dołączona przedmiotowa decyzja. Na rozprawie w dniu 11 lipca 2014 r. stawił się pełnomocnik organu wnosząc o oddalenie skargi – wobec rozpoznania całości żądania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na wstępie należy wskazać, że skarga w rozpoznawanej sprawie została wniesiona po wyczerpaniu środków zaskarżenia. Skarżący bowiem, przed wniesieniem skargi na bezczynność Prezydenta [...], złożył zażalenie w trybie art. 37 § 1 kpa do Wojewody [...]. Zgodnie z treścią art. 1 i art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej poprzez rozpoznawanie skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a. W orzecznictwie podkreśla się, że z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia w każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 kpa, jeżeli nie dopełnił on czynności określonych w art. 36 kpa. Stosownie do treści art. 35 § 1 kpa organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od daty wszczęcia postępowania (art. 35 § 3 kpa). W myśl art. 36 § 1 kpa o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w ustawowym terminie określonym w art. 35 kpa organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 kpa). Jeśli zatem w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żądanych czynności w sprawie lub opieszale prowadził postępowanie i - mimo ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności (wyrok NSA z dnia 5 lutego 1999 r., sygn. akt I SAB 90/98, LEX nr 48016), to tak jak ma to miejsce w przypadku skargi na bezczynność, również w postępowaniu wywołanym skargą na przewlekłość, dokonując badania jej zasadności sąd czyni to według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania orzeczenia sądowego. Wskazać należy, że zgodnie z treścią art. 149 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Z przepisu tego wynika, że wydanie przez organ decyzji lub innego aktu przed rozpatrzeniem przez Sąd skargi na bezczynność wyłącza możliwość jej uwzględnienia, nawet wówczas, gdy decyzja podjęta została z naruszeniem ustawowego terminu przewidzianego do jej wydania. W takiej sytuacji postępowanie sądowoadministracyjne w sprawie bezczynności staje się bezprzedmiotowe. W niniejszej sprawie w dniu [...] czerwca 2014 r. została wydana przez Prezydenta W. decyzja o ustaleniu i przyznaniu odszkodowania za grunt zajęty pod drogę publiczną, położony w obrębie [...] stanowiący działkę nr [...] o powierzchni [...] m² i nr [...] o powierzchni [...] m² oraz w obrębie ewidencyjnym [...] nr [...] o powierzchni [...] m² i nr [...] o powierzchni [...] m². Wydanie przez organ powyższego orzeczenia wyłącza możliwość uwzględnienia przez Sąd skargi na bezczynność postępowania nawet wówczas, gdy decyzja ta podjęta została z naruszeniem terminu przewidzianego do jej wydania - jak to miało miejsce w rozpatrywanej sprawie. Skoro decyzja organu została wydana po wpłynięciu skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ale przed rozpoznaniem skargi przez Sąd, uznać należy, że organ załatwił sprawę, zaś postępowanie sądowe stało się bezprzedmiotowe, gdyż w jego toku wystąpiły zdarzenia, w następstwie których przestała istnieć sprawa sądowoadministracyjna, W tym miejscu wskazać należy, iż Sąd orzekający w niniejszej sprawie podzielił stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone w postanowieniu z dnia 17 października 2012 r., sygn. akt I OSK 2443/12, który stwierdził, że przepis art. 149 ppsa w aktualnym brzmieniu zawiera normę, według której uwzględnienie skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego polega nie tylko na zobowiązaniu organu do wydania aktu w określonym terminie, ale także na rozstrzygnięciu o tym, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa albo nie miały takiego charakteru. Dodał, że uwzględnienie skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego może polegać na stwierdzeniu, że bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa albo, że naruszenie prawa nie było rażące, mimo, iż są podstawy do umorzenia postępowania sądowego w zakresie dotyczącym zobowiązania organu do wydania aktu, z uwagi na to, że akt taki został wydany przez organ po wniesieniu skargi do sądu. Sąd rozpoznając niniejszą skargę uznał, że zaistniała w sprawie bezczynność organu administracji nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa - bowiem Prezydent W. podejmował w sprawie działania - co prawda rozciągnięte w czasie - jednak w ich rezultacie rozstrzygnął ww. wniosek w całości. W prowadzonym postępowaniu informował również stronę o przyczynach niemożności rozpoznania sprawy w terminie. Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd na podstawie art. 149 § 1, art. 161 § 1 pkt 3 oraz art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz.270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.