I SAB/Wa 84/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Lenart Sędziowie: WSA Gabriela Nowak (spr.) WSA Marta Kołtun-Kulik Protokolant referent Monika Bodzan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 lipca 2013 r. sprawy ze skargi P. A. na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku o przyznanie prawa użytkowania wieczystego 1. zobowiązuje Prezydenta W. do rozpoznania wniosku o przyznanie prawa użytkowania wieczystego do gruntu nieruchomości położonych w W. przy ul. [...] – w części wchodzącej w skład działki ew. nr [...] z obrębu [...] - w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność Prezydenta W. nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Prezydenta W. na rzecz P. A. kwotę 340 (trzysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. P. A. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku o przyznanie prawa własności czasowej (obecnie prawa użytkowania wieczystego) do gruntu nieruchomości położonych w W. przy ul. [...] – w części wchodzącej w skład działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...]. W uzasadnieniu skargi P. A. stwierdził, że wnioskiem z dnia 20 lipca 2009 r. zwrócił się do Prezydenta W. o podjęcie postępowania w przedmiocie ponownego rozpoznania wniosków złożonych 2 września 1947 r. oraz 12 maja 1948 r. przez dawnego właściciela E. W., dotyczących przyznania, w trybie art. 7 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy, prawa własności czasowej (obecnie prawa użytkowania wieczystego) do gruntu nieruchomości [...] położonych w W. przy ulicy [...], oznaczonych hip. jako "[...]" i "[...]" nr rej. hip. [...]. Jak wyjaśnił skarżący, opisane wyżej wnioski zostały rozpoznane orzeczeniem administracyjnym Prezydium Rady Narodowej w W. z dnia [...] grudnia 1950 r., nr L.dz. [...], którym odmówiono E. W. prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości położonych przy ul. [...], z uwagi na przeznaczenie terenu pod użyteczność publiczną – budowę domów akademickich. Postępowanie nadzorcze wszczęte wnioskiem o stwierdzenie nieważności ww. orzeczenia wykazało jednak, iż przeznaczenie gruntu w obowiązującym planie zagospodarowania przestrzennego było odmienne i nie kolidowało z korzystaniem z gruntu przez dotychczasowego właściciela. W tych warunkach, w pierwszej kolejności Minister Budownictwa decyzją z dnia [...] września 2006 r., nr [...] stwierdził nieważność opisanego wyżej orzeczenia Prezydium w części dotyczącej gruntu stanowiącego obecnie własność Skarbu Państwa (działek nr [...] i [...]), zaś Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] sierpnia 2008 r., nr [...] stwierdziło nieważność orzeczenia w części dotyczącej gruntu stanowiącego obecnie własność komunalną (działka nr [...]). Wobec powyższego, w ocenie skarżącego, niezbędnym stało się ponowne rozpoznanie wniosków złożonych w 1947 i 1948 r. przez E. W. W tych okolicznościach, wobec braku jakichkolwiek informacji na temat prowadzonego postępowania, jak również braku rozpatrzenia sprawy pomimo upływu ustawowego terminu do jej załatwienia oraz w związku z przedłużającym się milczeniem organu, w dniu 10 stycznia 2012 r. zostało wystosowane zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie, skierowane do organu wyższej instancji. Postanowieniem z dnia [...] marca 2012 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. uznało zażalenie za uzasadnione m.in. w zakresie działki ewidencyjnej nr [...] i na podstawie przepisu art. 37 § 2 Kpa zobowiązało Prezydenta W. do rozpoznania sprawy w terminie do dnia 15 maja 2012 r. W tym czasie, postanowieniem z dnia [...] marca 2012 r., nr [...] Prezydent W. zawiesił z urzędu prowadzone postępowania, wskazując na konieczność dokonania podziału nieruchomości w części wchodzącej w skład działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...], w celu wydzielenia z niej części gruntu nieruchomości hipotecznej. Jednakże po rozpoznaniu zażalenia, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. postanowieniem z dnia [...] lipca 2012 r., nr [...] uchyliło zaskarżone rozstrzygnięcie Prezydenta wskazując, iż wobec faktu, że postępowanie dotyczące rozpoznania wniosków dekretowych, jak i postępowanie dotyczące podziału działki ewidencyjnej nr [...], należą do właściwości tego samego organu administracji publicznej, nie ma podstaw do zawieszenia. Niezależnie od powyższego, mimo braku przeszkód prawnych do wydania rozstrzygnięcia również w zakresie działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...], Prezydent W. wypowiedział się jedynie w odniesieniu do działki ewidencyjnej nr [...] (decyzja z dnia [...] maja 2012 r., nr [...]) oraz w odniesieniu do działki ewidencyjnej nr [...] (decyzja z dnia [...] grudnia 2012 r., nr [...]). W tych warunkach, w ocenie P. A., skarga niniejsza stała się konieczna i uzasadniona. Prezydent W. nie tylko bowiem nie wydał decyzji w części dotyczącej działki ewidencyjnej nr [...], ale i nie dopełnił obowiązku sygnalizacji ujętego w przepisach procedury administracyjnej oraz nie wyjaśnił stronom istoty przedłużającego się milczenia. W oparciu o powyższe skarżący wniósł o zobowiązanie Prezydenta W. do merytorycznego rozpoznania wniosku w terminie 1 miesiąca od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, stwierdzenie rażącego naruszenia prawa przy wykonywaniu władzy publicznej oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę Prezydent W. wniósł o jej oddalenie, opisując czynności podjęte w sprawie. Organ wyjaśnił, że w piśmie z dnia 27 lutego 2013 r. pełnomocnik P. A. został poinformowany o przyczynach niedotrzymania terminu wskazanego w postanowieniu Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] marca 2012 r. oraz o przewidywanym terminie wydania decyzji do końca lipca 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Skarga jest uzasadniona, co skutkowało wydaniem przez Sąd wyroku zobowiązującego organ do wydania orzeczenia w określonym terminie. Przedmiotem skargi P. A. jest bezczynność Prezydenta W. polegająca na nierozpoznaniu przez organ wniosku o przyznanie prawa własności czasowej (obecnie prawa użytkowania wieczystego) do gruntu nieruchomości [...] położonych przy ul. [...] – w części wchodzącej w skład działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...]. W pierwszej kolejności należy zauważyć, że z zasad ogólnych postępowania administracyjnego wynika, że organy administracji publicznej mają obowiązek działać wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do załatwienia sprawy (art. 12 § 1 Kpa). Ponadto z przepisu art. 35 § 1 Kpa wynika obowiązek załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki, nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania (art. 35 § 3 Kpa). O każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy (art. 36 § 1 Kpa). Ten sam obowiązek ciąży na organie również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 Kpa). Powyższe przepisy wyznaczają zatem organowi administracji publicznej standardy obowiązujące przy załatwianiu spraw. Jeżeli organ nie stosuje się do owych standardów zachodzi stan niezałatwienia sprawy w terminie, co jest równoznaczne z pozostawaniem przez organ w stanie bezczynności i to zarówno w przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 Kpa, jak również w terminie dodatkowym, o którym mowa w art. 36 § 1 Kpa. Podkreślić przy tym należy, że bezczynność organu administracji publicznej występuje nie tylko wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie, ale również wtedy, gdy je podjął, lecz mimo ustawowego obowiązku, nie zakończył go wydaniem decyzji lub innego aktu administracyjnego. Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że w sprawie niniejszej zaistniały przesłanki uzasadniające stwierdzenie bezczynności Prezydenta W., a tym samym wydanie orzeczenia, o którym mowa w art. 149 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) dalej: p.p.s.a., a więc zobowiązania organu do wydania aktu w określonym terminie. Poza sporem jest bowiem to, że Prezydent W. do dnia wniesienia skargi do Sądu nie rozpoznał sprawy i nadal pozostaje w zwłoce. Zauważyć należy, że sprawa będąca przedmiotem niniejszego postępowania została zainicjowana wnioskami złożonych w 1947 i 1948 r. przez E. W., a ponowionymi pismem P. A. z dnia 20 lipca 2009 r. złożonym w następstwie wydanych w trybie nadzorczym decyzji z dnia [...] września 2006 r. i z dnia [...] sierpnia 2009 r. Zatem ocena działań Prezydenta W. pod kątem bezczynności może zostać poddana analizie dopiero po dacie wydania przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzji z dnia [...] sierpnia 2008 r., nr [...] stwierdzającej nieważność orzeczenia dekretowego w części dotyczącej działki nr [...]. Tym samym od daty zwrotu Prezydentowi W. w dniu 18 września 2008 r. akt administracyjnych sprawy rozpoczął swój bieg termin do załatwienia wniosku dekretowego w zakresie m.in. działki ewid. nr [...]. Z uwagi na fakt, iż do momentu rozpoznawania niniejszej skargi organ nie wydał rozstrzygnięcia w sprawie, mimo wyznaczonego przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. terminu jej załatwienia do 15 maja 2012 r., Sąd uznał za uzasadniony zarzut bezczynności Prezydenta w przedmiocie rozpoznania wniosku dekretowego w zakresie działki ewid. nr [...], co skutkuje wyznaczeniem Prezydentowi W. dwumiesięcznego terminu do załatwienia sprawy. Wyznaczając ten termin Sąd miał na względzie zarówno określone w przepisach procedury administracyjnej terminy obligujące organ administracji publicznej do rozstrzygnięcia sprawy, jak też realną możliwość jej załatwienia przez organ w wyznaczonym wyrokiem terminie. Jednocześnie, uwzględniając skargę na bezczynność, Sąd stwierdza, czy miała ona miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W rozpoznawanej sprawie Sąd przyjął, że bezczynność organu, jakkolwiek naganna, nie nosi cechy rażącego naruszenia prawa. Za rażące naruszenie przepisów art. 35 Kpa można uznać ich oczywiste niezastosowanie lub zastosowanie nieprawidłowe, jak również długotrwałość prowadzenia postępowania, czy brak jakiejkolwiek aktywności organu (vide: wyrok WSA w Poznaniu z 18.08.2011 r., sygn. akt II SAB/Po 60/10, wyrok WSA w Gdańsku z 11.08.2011 r., sygn. akt II SAB/Gd 30/11 – dostępne w CBOSA). Tymczasem w przedmiotowej sprawie organ podejmował – choć opieszale – działania ukierunkowane na merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy, m.in. prowadził postępowanie w przedmiocie podziału działki ewid. nr [...] z obrębu [...] w celu wydzielenia z tej działki części gruntu pochodzącego z nieruchomości oznaczonych hip. jako "[...]" i "[...]. Postępowanie to zakończyło się dopiero [...] czerwca 2013 r. wydaniem decyzji podziałowej. Z akt administracyjnych wynika również, że organ poinformował strony, jakkolwiek dopiero w następstwie złożonej do Sądu skargi, o przyczynach niemożności zakończenia postępowania oraz o nowym terminie załatwienia sprawy. Ponadto uwzględnić należy, że Prezydent prowadził równolegle postępowania w zakresie tego samego wniosku dekretowego, z tym że co do działek ewid. nr [...] i nr [...]. Tym samym nie można mu zarzucić braku aktywności bądź – biorąc pod uwagę w/w okoliczności oraz uwzględniając okres niemożności podejmowania działań w sprawie, tj. okres zawieszenia postępowania – długotrwałości prowadzenia postępowania. W tej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji. O zwrocie kosztów postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.