I SAB/Wa 88/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jolanta Dargas, sędzia WSA Magdalena Durzyńska, sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj (spr.), , po rozpoznaniu w dniu 21 czerwca 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi K. P. na przewlekłe prowadzenie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji 1. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania organu do wydania decyzji; 2. stwierdza, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] dopuściło się przewlekłego prowadzenia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] grudnia 2008 r. nr [...], które miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz K. P. kwotę 100 (sto) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Pismem z 30 grudnia 2021 r. K. P. (dalej jako skarżący) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie (dalej jako organ/kolegium) w postępowaniu prowadzonym pod sygnaturą KOC/1290/Go/19. W ocenie skarżącego postępowanie to dotyczy stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Dzielnicowego Warszawa Ochota nr WG.I.82201/5/87/88 z 20 maja 1988 r. i w związku z powyższym postępowanie to powinno podlegać umorzeniu z mocy prawa na podstawie art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 11 sierpnia 2021 roku o zmianie ustawy Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r. poz. 1491) z uwagi na upływ ponad trzydziestu lat od jej doręczenia. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie i wskazał, że postępowanie prowadzone pod wskazaną sygnaturą nie dotyczy stwierdzenia nieważności decyzji z 1988 r. ale decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z 2008 r., a zatem nie uległo ono umorzeniu z mocy prawa. Ponadto kolegium wskazało, że postanowieniem z 27 stycznia 2022 r. nr KOC/1290/Go/19 zawieszono z urzędu postępowanie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest częściowo uzasadniona. Zgodnie z art. 35 § 1 i § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2021 r., poz. 735 ze zm. dalej jako kpa) organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym nie później niż w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania. W myśl natomiast art. 36 kpa o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki, wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia, również w przypadku gdy zwłoka nastąpiła z przyczyn niezależnych od organu. Organ administracji publicznej pozostaje zatem w bezczynności lub przewlekłości w każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 kpa, jeżeli nie dopełnił czynności określonych w art. 36 kpa lub nie podjął innych działań wynikających z przepisów procesowych, mających na celu usunięcie przeszkody w wydaniu decyzji. W sprawie ze skargi na bezczynność lub przewlekłość organu sąd zobowiązany jest do ustalenia, czy organ nie podjął w terminie przewidzianym dla załatwienia sprawy czynności, do których był zobowiązany. Należy przy tym wziąć pod uwagę zarówno charakter sprawy, jak i specyfikę stosowanej procedury. W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że bezczynność organu administracji publicznej zachodzi wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w danej sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, czy innego aktu. Pod pojęciem "przewlekłego prowadzenia postępowania" należy z kolei rozumieć sytuację działania przez organ w sposób nieefektywny, poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących że tylko formalnie organ nie jest bezczynny. Przewlekłość postępowania obejmować będzie zatem opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu, w sytuacji gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym, jak również nieuzasadnione przedłużanie terminu załatwienia sprawy. Art. 149 § 1a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 329, dalej jako ppsa) zawiera normę, wedle której uwzględnienie skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania wymaga od sądu stwierdzenia czy nastąpiło to z rażącym naruszeniem prawa. O rażącym naruszeniu prawa można mówić wtedy, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań (zaniechań) organów, które można zinterpretować jako unikanie podejmowania rozstrzygnięcia bądź lekceważenie praw stron domagających się czynności organu (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 23 października 2013 r. sygn. akt I OSK 1181/13). W pierwszej kolejności, odnosząc się do wniosku kolegium, Sąd wskazuje że nie zachodzą przesłanki do odrzucenia skargi. Organ prawidłowo stwierdził, że pod sygnaturą KOC/1290/Go/19 wszczęte zostało z urzędu postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z 18 grudnia 2008 r. nr KOC/3393/Go/07, którą uchylono decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z 13 kwietnia 2006 r. nr KOC/885/Go/05 i odmówiono stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Dzielnicowego Warszawa Ochota nr WG.I.82201/5/87/88 z 20 maja 1988 r., co jednoznacznie wynika z zawiadomienia o wszczęciu postępowania z 17 września 2019 r. Skarżący błędnie utożsamia postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji z 1988 r. z obecnie prowadzonym postępowaniem o stwierdzenie nieważności decyzji z 2008 r., którą odmówiono stwierdzenia nieważności decyzji z 1988 r. Nie stanowi to jednak przesłanki do odrzucenia skargi, skoro pod wskazaną przez skarżącego sygnaturą toczy się postępowanie administracyjne w trybie nadzwyczajnym w stosunku do decyzji z 2008 r. W ocenie Sądu niniejszą skargę należało zakwalifikować i rozpoznać jako skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania, z uwagi na tok postępowania przed organem. Jak wynika z akt sprawy, postępowanie zostało wszczęte 17 września 2019 r., gdzie jednocześnie z zawiadomieniem o wszczęciu postępowania organ wezwał strony do wskazania nazwisk i adresów wszystkich spadkobierców po J. P. Pismem z 2 października 2019 r. G. P. złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na "bezprawne działanie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie". Postanowieniem z 7 stycznia 2020 r. sygn. akt I SA/Wa 2219/19 sąd odrzucił skargę. Odpis postanowienia ze stwierdzeniem prawomocności oraz aktami sprawy został doręczony organowi 26 sierpnia 2020 r. Następne czynności podjęto przy pismach z 8 i 11 grudnia 2020 r., 1 kwietnia 2021 r., 22 czerwca 2021 r. oraz 3, 4 i 26 stycznia 2022 r. Postanowieniem z 27 stycznia 2022r. nr KOC/1290/Go/19 kolegium zawiesiło z urzędu postępowanie do czasu ustalenia następców prawnych po S. P. oraz M. P., zobowiązując jednocześnie strony postępowania do przedłożenia dokumentów potwierdzających następstwo prawne po wymienionych. Z uwagi na zawieszenie postępowania administracyjnego nie ma możliwości zobowiązania organu do wydania decyzji, albowiem w sprawie ze skargi na bezczynność organu Sąd nie jest uprawniony do badania prawidłowości postanowienia o zawieszeniu postępowania. W tym zakresie postępowanie sądowoadministracyjne jest bezprzedmiotowe i jako takie podlega umorzeniu. Nie zwalnia to jednak Sądu od rozpoznania skargi w pozostałym zakresie, uwzględniając przy tym że zgodnie z art. 35 § 5 kpa jako bezczynności organu nie może zostać zakwalifikowany okres po zawieszeniu postępowania, tj. po 27 stycznia 2022 r. Mając na uwadze powyższe okoliczności w ocenie Sądu Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie dopuściło się przewlekłego prowadzenia postępowania, które można zakwalifikować jako rażące naruszenie prawa. W przypadku postępowania wszczętego z urzędu, datą wszczęcia jest data pierwszej czynności w postępowaniu, tj. w niniejszej sprawie 17 września 2019 r. Termin na załatwienie sprawy upływał najpóźniej z dniem 17 listopada 2019 r., nie ulega wątpliwości, że organ nie wydał decyzji w tym terminie, w aktach sprawy brak jakichkolwiek zawiadomień kierowanych do stron w trybie art. 36 kpa, zaś między kolejnymi czynnościami w sprawie występują wielomiesięczne okresy w których nie są podejmowane żadne czynności. W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 ppsa umorzył postępowanie w przedmiocie zobowiązania Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie do wydania decyzji (pkt 1 decyzji), na podstawie 149 § 1 pkt 3 i § 1a ppsa stwierdził, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie dopuściło się przewlekłego prowadzenia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z 18 grudnia 2008 r. nr KOC/3393/Go/07, które miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa (pkt 2 wyroku) oraz na podstawie art. 200 ppsa orzekł w przedmiocie kosztów sądowych (pkt 3 wyroku). Na koszty sądowe składa się wpis w kwocie 100 złotych. Rozpatrzenie sprawy w trybie uproszczonym nastąpiło na podstawie art. 119 pkt 4 w zw. z art. 120 ppsa który to przepis dopuszcza stosowanie ww. trybu z urzędu do spraw wywołanych skargą na bezczynność lub przewlekłe poprowadzenie postępowania.