I SO/Wa 10/25
PostanowienieWSA w Warszawie2025-10-21
Skład orzekający: Asesor WSA Kamil Kowalewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Prezes Sądu Rejonowego powinien zostać ukarany grzywną za nieprzekazanie skargi do sądu administracyjnego, jeśli skarżący nie skierował do sądu administracyjnego żadnego pisma za pośrednictwem tego organu?Ratio decidendi
Sąd administracyjny może orzec o wymierzeniu grzywny organowi, który nie przekazał skargi sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie 30 dni od jej otrzymania. Jednakże, jeśli organ nie uchybił tym obowiązkom, sąd jest zobowiązany orzec o odmowie wymierzenia grzywny. W tej sprawie Prezes Sądu Rejonowego nie uchybił obowiązkowi, ponieważ skarżący nie kierował żadnego pisma do sądu administracyjnego za pośrednictwem tego organu, które kwestionowałoby jego działanie.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o wgląd do akt notarialnych, który został odrzucony przez Prezesa Sądu Rejonowego. Skarżący złożył skargę do Prezesa Sądu Rejonowego, a następnie wniosek do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego o przyjęcie tej skargi i wymierzenie grzywny Prezesowi Sądu Rejonowego za nieprzekazanie skargi w terminie. Sąd Rejonowy ostatecznie przekazał skargę wraz z aktami do sądu administracyjnego. Sąd administracyjny rozpoznał wniosek o wymierzenie grzywny.Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o wymierzenie grzywny.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący – Asesor WSA Kamil Kowalewski po rozpoznaniu w dniu 21 października 2025 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. R. o wymierzenie grzywny Prezesowi Sądu Rejonowego dla Warszawy Mokotowa w Warszawie za nieprzekazanie Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie skargi wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy postanawia: oddalić wniosek o wymierzenie grzywny
Wnioskiem z 23 kwietnia 2025 r. S. R. zażądał wymierzenia grzywny Prezesowi Sądu Rejonowego dla Warszawy Mokotowa za nieprzekazanie Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie jego skargi z 19 lutego 2025 r. dotyczącej odmowy udzielenia wglądu do akt notarialnych.
W uzasadnieniu wniosku wnioskodawca wyjaśnił, że 20 stycznia 2025 r., złożył do Sądu Rejonowego dla Warszawy-Mokotowa w Warszawie, IX Wydział Ksiąg Wieczystych wniosek o wgląd do akt notarialnych Repetytorium A nr. 2821/2005 sporządzone przez notariusza Barbarę Wróblewską. W odpowiedzi na ww. wniosek Przewodniczący IX Wydziału Ksiąg Wieczystych SR dla Warszawy Mokotowa w Warszawie w piśmie z 28 stycznia 2025 r. odmówił wnioskodawcy wglądu do akt notarialnych.
Na to wnioskodawca w piśmie z 19 lutego 2025 r. złożył skargę skierowaną do Prezesa Sądu Rejonowego dla Warszawy-Mokotowa w Warszawie. Wnioskodawca nie zgodził się w niej z twierdzeniem zawartym w piśmie z 28 stycznia 2025 r. jakoby nie był stroną uprawnioną do wglądu do akt i uzyskania ich odpisów lub kserokopii.
Prezes Sądu Rejonowego dla Warszawy-Mokotowa udzielił odpowiedzi na skargę w piśmie z 13 marca 2025 r.
We wspomnianym na wstępie piśmie z 23 kwietnia 2025 r. skierowanym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o przyjęcie do rozpoznania jego skargi z 19 lutego 2025 r., a także o wymierzenie organowi (Prezesowi SR dla Warszawy-Mokotowa w Warszawie) grzywny za nieprzekazanie skargi w terminie.
Przy piśmie z 6 maja 2025 r., sygn. akt I DK 53/25 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przesłał wniosek z 23 kwietnia 2025 r. Prezesowi Sądu Rejonowego dla Warszawy-Mokotowa w Warszawie, który przy piśmie z 10 czerwca 2025 r. przekazał skargę S. R. z 23 kwietnia 2025 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wraz z dokumentami zgormadzonymi w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 54 § 2 zdanie pierwsze w związku z art. 54 § 1 p.p.s.a., organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi, przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy oraz odpowiedzią na skargę, w postaci papierowej lub elektronicznej, w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania.
W myśl art. 55 § 1 p.p.s.a. w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6. Postanowienie może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Z kolei przepis art. 154 § 6 p.p.s.a. przewiduje grzywnę do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów.
Powołany art. 55 § 1 P.p.s.a. przyznaje sądowi administracyjnemu uprawnienie do wymierzenia organowi grzywny w przypadku niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 P.p.s.a., tj. obowiązków przekazania skargi sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, w postaci papierowej lub elektronicznej, w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania. Zaznaczyć należy, że grzywna przewidziana w art. 55 § 1 P.p.s.a. ma charakter fakultatywny, wobec tego nawet w przypadku spełnienia wskazanych tamże przesłanek, sąd nie jest zobligowany do orzeczenia grzywny. Obowiązkiem sądu o ewentualnym wymierzeniu grzywny jest przy tym uwzględnienie wszystkich okoliczności sprawy. Jak wskazuje się w orzecznictwie, sąd administracyjny - rozważając zasadność grzywny i miarkując jej wysokość - może brać pod uwagę takie okoliczności, jak m.in. charakter, pozycję i sytuację organu administracji; przykład, jaki postępowanie tego organu daje innym; wagę uchybienia w świetle standardów państwa prawnego; potrzebę kształtowania autorytetu wymiaru sprawiedliwości w optyce organów; a wreszcie i to, czy wnioskujący o wymierzenie grzywny będzie mógł mieć obiektywne poczucie, że wymierzona grzywna i związana z nią dolegliwość dla organu jest proporcjonalna do negatywnych konsekwencji, jakie wnioskującemu o wymierzenie grzywny przyniosło niedopełnienie przez organ dyspozycji art. 54 § 2 p.p.s.a., a więc, czy grzywna spełni wymogi sprawiedliwości naprawczej (tak NSA w wyroku z 26 czerwca 2025 r., III OZ 345/25).
Niezależnie od tego stwierdzić trzeba jednoznacznie, że w przypadku przeciwnym – tj. gdy sąd ustali, że dany organ nie uchybił obowiązkom określonym w art. 54 § 2 P.p.s.a. obowiązany jest wówczas orzec o odmowie wymierzenia grzywny.
Z taką właśnie sytuacją mamy do czynienia w rozpoznawanej sprawie.
Sąd zapoznając się z aktami sprawy przekazanymi przez Prezesa Sądu Rejonowego dla Warszawy-Mokotowa w Warszawie stwierdził, że przed złożeniem do tut. Sądu pisma z 23 kwietnia 2025 r. wnioskodawca nie kierował żadnego podania, czy skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie za pośrednictwem Prezesa SR dla Warszawy-Mokotowa w Warszawie, w którym kwestionowałby zgodność z prawem działania tego ostatniego podmiotu.
W tych warunkach na żadnym etapie postępowania toczącego się przed Prezesem SR dla Warszawy Mokotowa w Warszawie dotyczącego umożliwienia wnioskodawcy wglądu do akt, po stronie Prezesa SR nie zmaterializował się przewidziany w art. 54 § 2 P.p.s.a. obowiązek przesłania sądowi administracyjnemu skargi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, w postaci papierowej lub elektronicznej, w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania. Z pewnością takim pismem nie mogła być skarga z 19 lutego 2025 r., gdyż ani w jej petitum, ani też w treści w skargi wnioskodawca nie wyraził żądania, by to podanie zostało przekazane za pośrednictwem Prezesa SR do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
Pierwszym pismem, które jest adresowane do tut. Sądu był wniosek z dnia 23 kwietnia 2025 r., który został przesłany do Prezesa SR przy piśmie Sądu z 4 czerwca 2025 r., sygn. akt I SO/Wa 10/25, celem nadania mu właściwego biegu, zaś Prezes SR przesłał do tut. Sądu wszelkie dokumenty w sprawie wraz ze skargą z 19 lutego 2025 r. i wnioskiem z 23 kwietnia 2025 r., a także własnym stanowiskiem w tej sprawie przy piśmie z 10 czerwca 2025 r. (pismo w aktach sprawy I SA/Wa 914/25, k. 44 akt sądowych). Tym samym Prezes SR na żadnym etapie postępowania prowadzonego z udziałem wnioskodawcy nie uchybił obowiązkom wynikającym z art. 54 § 2 P.p.s.a.
Z tych względów Sąd uznał złożony wniosek o wymierzenie organowi grzywy za nieuzasadniony.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło