III OZ 345/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Zbigniew Ślusarczyk po rozpoznaniu w dniu 26 czerwca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia K. J. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 kwietnia 2025 r. sygn. akt II SO/Wa 10/25 w sprawie z wniosku K. J. o wymierzenie grzywny Komendantowi Głównemu Policji za nieprzekazanie skargi z dnia 18 stycznia 2025 r. postanawia: oddalić zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 29 kwietnia 2025 r. sygn. akt II SO/Wa 10/25, na podstawie art. 55 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm. - dalej "p.p.s.a."), oddalił wniosek K. J. o wymierzenie grzywny Komendantowi Głównemu Policji za nieprzekazanie skargi z 18 stycznia 2025 r. W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że w niniejszej sprawie kwestią sporną było to, czy skarga wniesiona do organu i przekazana do Sądu była opatrzona podpisem. Jak wynika z akt sprawy, skarga K. J. z 18 stycznia 2025 r. została wniesiona za pośrednictwem platformy ePUAP. Komendant Główny Policji wysłał skargę do Sądu 17 lutego 2025 r. za pośrednictwem platformy ePUAP. W ślad za nadesłaną skargą, organ jednocześnie tego samego dnia, za pośrednictwem operatora pocztowego wysłał odpowiedź na skargę wraz z kompletnymi aktami sprawy, tym samym zachowując trzydziestodniowy termin do przekazania skargi wraz z odpowiedzią na skargę i aktami administracyjnymi. Jednocześnie wniesiona skarga została opatrzona nieprawidłowym podpisem elektronicznym skarżącego, wobec czego wezwano K. J. do usunięcia braku formalnego skargi. Pismem z 2 marca 2025 r. skarżący brak ten uzupełnił. Tym samym w ocenie Sądu brak było podstaw do wymierzenia organowi grzywny. Organ przekazał skargę do Sądu wraz z odpowiedzią na skargę i aktami administracyjnymi w terminie 30 dni. Zażalenie wniósł K. J., wskazując że błędnie Sąd I instancji ustalił, że organ prawidłowo przekazał skargę do sądu. Zdaniem wnioskodawcy skarga była prawidłowo podpisana, zaś organ na skutek błędu przekazał do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę niepodpisaną, czym naruszył obowiązujące regulacje. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie podlega oddaleniu, ponieważ zaskarżone postanowienie mimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu. Stosownie do treści art. 55 § 1 p.p.s.a. sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a. Wskazać należy, że motywacja organu i okres naruszenia obowiązku z art. 54 § 2 p.p.s.a. może mieć wpływ na ocenę, czy nałożenie grzywny w określonej wysokości znajduje w danej sytuacji uzasadnienie. W orzecznictwie jednolicie przyjmuje się, iż orzeczenie sądu w przedmiocie nałożenia grzywny na organ ma charakter uznaniowy, a sąd powinien wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności danej sprawy, w tym także przyczyny niewypełnienia obowiązku (por. uchwała NSA w sprawie II GPS 3/09, ponadto postanowienie NSA z 22 maja 2014 r. sygn. akt I OZ 382/14). Za NSA orzekającym w sprawie o sygn. akt I OZ 1259/13 przyjąć także należy, że sąd administracyjny - rozważając zasadność grzywny i miarkując jej wysokość - może brać pod uwagę takie okoliczności, jak m.in. charakter, pozycję i sytuację organu administracji; przykład, jaki postępowanie tego organu daje innym; wagę uchybienia w świetle standardów państwa prawnego; potrzebę kształtowania autorytetu wymiaru sprawiedliwości w optyce organów; a wreszcie i to, czy wnioskujący o wymierzenie grzywny będzie mógł mieć obiektywne poczucie, że wymierzona grzywna i związana z nią dolegliwość dla organu jest proporcjonalna do negatywnych konsekwencji, jakie wnioskującemu o wymierzenie grzywny przyniosło niedopełnienie przez organ dyspozycji art. 54 § 2 p.p.s.a., a więc, czy grzywna spełni wymogi sprawiedliwości naprawczej. W niniejszej sprawie błędnie Sąd I instancji wskazał, iż organ dochował trzydziestodniowego terminu do przekazania skargi wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy. Potwierdza to stanowisko Komendanta Głównego Policji, który w odpowiedzi na wniosek przyznał, że "w toku rejestracji i dekretacji skargi K. J. z dnia 18 stycznia 2025 r. doszło do błędu w postaci przesłania do Sądu niepodpisanego przez K. J. egzemplarza skargi (...) Mogło dojść zatem do sytuacji polegającej na niezamierzonym przesłaniu do Sądu niepodpisanej skargi na skutek błędu na etapie jej rejestracji ewentualnie przesyłania jej między komórkami organizacyjnymi KGP" (k. 22). Nie ulega wątpliwości Naczelnego Sądu Administracyjnego, że przesłanie do sądu skargi niepodpisanej, podczas gdy została ona prawidłowo podpisana i wniesiona za pośrednictwem organu, stanowi naruszenie obowiązków wskazanych w art. 54 § 2 p.p.s.a. Tym samym błędnie w zaskarżonym postanowieniu, pomimo stanowiska Komendanta Głównego Policji, wskazuje WSA w Warszawie, iż organ nie uchybił obowiązkowi określonemu w art. 54 § 2 p.p.s.a., a "odpowiedź na wniosek o wymierzenie grzywny nie rozwiewa jednoznacznie wątpliwości co do kwestii opatrzenia skargi przesłanej przez skarżącego". Pomimo to zaskarżone postanowienie odpowiada prawu. Jeszcze raz należy podkreślić, że orzeczenie sądu w przedmiocie nałożenia grzywny na organ ma charakter uznaniowy, co oznacza, iż sąd nie ma obowiązku orzeczenia o grzywnie w sytuacji naruszenia przez organ art. 54 § 2 p.p.s.a. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wielokrotnie zwracano uwagę na fakultatywny charakter grzywny wymierzanej na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a. (por. postanowienia NSA z 12 września 2018 r., sygn. akt II OZ 821/18; z 15 listopada 2011, sygn. akt I OZ 841/11; z 30 marca 2011 r., sygn. akt II OZ 207/11). Przede wszystkim wskazuje się, że Sąd, rozpoznając wniosek o wymierzenie organowi grzywny, nie wymierza jej automatycznie, lecz bierze pod uwagę specyfikę i charakter okoliczności danej sprawy, w tym przyczyny niewypełnienia przez organ obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a. (por. postanowienie NSA z 31 marca 2009 r., sygn. akt I OZ 274/09; z 24 marca 2021 r., sygn. akt II OZ 134/21). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego pomimo naruszenia art. 54 § 2 p.p.s.a. brak było podstaw do wymierzenia organowi grzywny. W niniejszej sprawie organ co prawda uchybił obowiązkowi wskazanemu w art. 54 § 2 p.p.s.a., niemniej uchybienie to miało miejsce z uwagi na niezamierzony błąd pracownika organu, zaś skarga w wersji niepodpisanej została przekazana do sądu w terminie. Tym samym pomimo uchybienia skardze nadano bieg, zaś w takich okolicznościach sprawy niezasadne byłoby wymierzanie organowi grzywny w trybie art. 55 § 1 p.p.s.a. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie.