I SO/Wa 20/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Szmydt Sędziowie: WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska WSA Elżbieta Lenart (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Aleksandra Borkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 marca 2013 r. sprawy z wniosku E. K. i A. K. w przedmiocie wymierzenia Staroście Powiatu S. grzywny w trybie art. 55 par. 1 p.p.s.a. postanawia: oddalić wniosek. Pismem z dnia [...] września 2012 r. E. i A. K. złożyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosek o: "zdyscyplinowanie Starosty [...] za niedotrzymanie terminu przekazania naszej skargi na przewlekłe postępowanie Starosty [...] w kwestii ustalenia należnego odszkodowania za działkę zajętą pod drogę gminną" czyli o wymierzenie Staroście [...] grzywny w trybie art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – z powodu niezastosowania się organu do obowiązku przekazania w ustawowym terminie sądowi administracyjnemu ich skargi złożonej w dniu 16 lipca 2012 r. W uzasadnieniu ww. wniosku wskazali, iż w dniu [...] lipca 2012 r. zostali poinformowani, że ich skarga została przekazana do Wojewody [...] – w związku z czym pismem z dnia [...] lipca 2012 r. zwrócili się do Starosty [...] o bezzwłoczne przekazanie tej skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Dodali, iż do chwili obecnej skarga nie została przekazana do Sądu. W odpowiedzi na wniosek, pismem z dnia 5 października 2012 r. (data prezentaty) organ administracji wyjaśnił, że decyzją z dnia [...] lipca 2012 r. Starosta [...] orzekł o odmowie ustalenia odszkodowania na rzecz E. i A. K. za nieruchomość stanowiącą działkę nr ew. [...] o pow. [...] ha, położoną w S. W dniu 16 lipca 2012 r. (po otrzymaniu w/w decyzji) skarżący złożyli za pośrednictwem Starosty [...] skargę z dnia [...] lipca 2012 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie dotyczącą "przewlekłości postępowania administracyjnego przez Starostę [...] w kwestii ustalenia odszkodowania za działkę zajętą pod drogę". W skardze tej wnosili – między innymi – o uchylenie decyzji Starosty [...] z dnia [...] lipca 2012 r. Starosta mając wątpliwości, co do charakteru wniesionej skargi, (która miała w swej treści elementy typowe dla odwołania) wystosował do nich pismo z prośbą o sprecyzowanie wniesionej skargi. Po otrzymaniu wyjaśnień od skarżących – którzy uznali wniesioną skargę za tożsamą z wniesieniem odwołania – Starosta [...] pismem z dnia [...] lipca 2012 r. zgodnie z art. 133 kpa przesłał skargę E. i A. K. wraz z aktami sprawy do Wojewody [...] – pozostawiając do uznania organowi II instancji kwestię właściwości Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego do rozpoznania skargi i w przypadku uznania tej właściwości, prosząc o przesłanie tejże skargi zgodnie z art. 231 kpa właściwemu organowi. Podsumowując swoje stanowisko Starosta [...] uznał – wobec przedstawionej powyżej sytuacji – iż nie nastąpiło niedotrzymanie terminu przekazania skargi E. i A. K. z dnia [...] lipca 2012 r. i wniósł o oddalenie ich wniosku o wymierzenie mu grzywny. Dodał, że akta sprawy o ustalenie odszkodowania za ww. nieruchomość nie zostały jeszcze mu zwrócone – prawdopodobnie znajdują się w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie w sprawie sygn. akt I SAB/Wa 378/12. Następnie pismem z dnia 12 listopada 2012 r. (data prezentaty) Starosta [...] poinformował Sąd, że nie jest w posiadaniu kompletnych akt sprawy dotyczącej ustalenia odszkodowania za nieruchomość zajętą pod drogę, stanowiącą działkę ewidencyjną nr [...], położoną w [...] – gdyż kompletne akta sprawy zostały przekazane do Wojewody [...] w Warszawie przy piśmie z dnia [...] lipca 2012 r. Zaś Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] sierpnia 2012 r. uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Starosta podniósł, iż akta sprawy nie zostały mu jeszcze odesłane – natomiast zastępcze akta administracyjne (znajdujące się w urzędzie) wraz z kartą przeglądową przesłał do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przy piśmie z dnia 5 listopada 2012 r. w odpowiedzi na wezwanie Sądu z dnia 23 października 2012 r. w sprawie zarejestrowanej pod sygn. akt I SAB/Wa 378/12. Kolejnym pismem z dnia 21 lutego 2012 r. (data prezentaty) Starosta [...] przesłał do Sądu akta sprawy o ustalenie odszkodowania zwrócone mu przy piśmie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 stycznia 2013 r. w sprawie oznaczonej sygn. akt I SAB/Wa 378/12. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Analiza zebranego w niniejszej sprawie materiału dowodowego wskazuje na niezasadność złożonego wniosku. Stosownie do art. 54 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j Dz. U z 2012 r., poz. 270) organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania są przedmiotem skargi przekazuje skargę sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia. Zgodnie z art. 55 § 1 powołanej ustawy, w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny. Postępowanie sądowe dotyczące wymierzenia organowi grzywny za niedopełnienie obowiązków wynikających z art. 54 § 2 jest odrębnym postępowaniem sądowym zmierzającym do ustalenia faktu przekazania bądź nieprzekazania sądowi przez organ administracji publicznej wniesionej za jego pośrednictwem skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę. W postępowaniu tym sąd nie rozstrzyga zatem o zasadności skargi strony, która nie została przekazana sądowi w terminie określonym w art. 54 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wymierzenie grzywny za nieprzekazanie przez organ skargi wraz z odpowiedzią na skargę i aktami administracyjnymi ma być środkiem dyscyplinującym i kompensującym, prowadzącym do wykonania przez organ ciążącego na nim obowiązku. Z art. 55 § 1 powołanej ustawy wynika, że w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2, sąd może orzec o wymierzeniu organowi grzywny. Takie sformułowanie przepisu oznacza, że wymierzenie grzywny ma charakter fakultatywny, a wyłączną materialnoprawną przesłanką takiego orzeczenia jest niewypełnienie obowiązków określonych art. 54 § 2 powołanej ustawy, w terminie przewidzianym w tym przepisie. Odnosząc przedstawione wyjaśnienia do stanu faktycznego niniejszej sprawy należy stwierdzić, że Starosta [...] rzeczywiście uchybił obowiązkom określonym w art. 54 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Skarga na przewlekłe postępowanie organu została bowiem wniesiona przez E. i A. S. w dniu [...] lipca 2012 r. – zatem akta powinny być przesłane do Sądu najpóźniej w dniu 16 sierpnia 2012 r. Tymczasem – jak wynika z pisma Starosty [...] z dnia 12 listopada 2012 r. (k. 20 akt sądowych) – organ przekazał zastępcze akta sprawy wraz z kartą przeglądową przy piśmie z dnia 5 listopada 2012 r. w odpowiedzi na wezwanie Sądu z dnia 23 października 2012 r. w sprawie sygn. akt I SAB 378/12. Uchybienie ustawowego terminu wyniosło zatem ponad dwa miesiące. Przy czym należy podnieść, iż Starosta nie dysponował kompletnymi aktami sprawy, które zostały przekazane do Wojewody [...] przy piśmie z dnia [...] lipca 2012 r. i które zostały mu zwrócone przez Sąd przy piśmie z dnia 11 stycznia 2013 r. w sprawie oznaczonej sygn. akt I SAB/Wa 378/12. Jednakże, co Sąd orzekający wziął pod uwagę, z wyjaśnień zawartych w odpowiedzi na wniosek wynika, iż mając na uwadze treść pisma skarżących z dnia 15 lipca 2012 r. (które wpłynęło do organu 16 lipca 2012 r.) Starosta uznał, że organem właściwym do jego rozpatrzenia – jako odwołania od decyzji I instancji – jest Wojewoda [...], któremu rzeczywiście niezwłocznie przekazał skargę (wraz z kompletnymi aktami) przy piśmie z dnia 27 lipca 2012 r. (po upływie 11 dni) – o czym poinformował skarżących. W piśmie do Wojewody wnosił również – w przypadku uznania, że skarga winna być rozpatrzona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie – o przekazanie jej do Sądu zgodnie z art. 231 kpa. Organ uczynił to mimo, że jako adresat skargi został wskazany Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie i to do tego sądu powinna zostać przekazana przedmiotowa skarga. Jak wynika z treści odpowiedzi na wniosek, Starosta [...] czyniąc w ten sposób, kierował się treścią przedmiotowego pisma i działał w dobrej wierze. Poza tym pozostawił rozstrzygnięcie dylematu – czy to pismo skarżących jest skargą na przewlekłe prowadzenie przez niego postępowania czy też jest odwołaniem od jego decyzji – organowi wyższemu rangą tj. Wojewodzie [...]. Sąd uznał, iż rzeczywiście pismo skarżących z 15 lipca 2012 r. "dotyczące przewlekłości postępowania administracyjnego przez Starostę [...] w kwestii ustalenia odszkodowania za działkę zajętą pod drogę" zawiera w sobie elementy typowe dla odwołania, gdyż w dalszej części pisma skarżący wnoszą o uznanie ich skargi za zasadną i uchylenie decyzji Starosty [...] z dnia [...] lipca 2012 r. odmawiającej ustalenia wysokości odszkodowania za działkę nr [...] zajętą pod drogę gminną oraz o zobowiązanie Starosty [...] do bezzwłocznego wydania decyzji ustalającej wysokość odszkodowania. Ponadto z treści pisma z 27 lipca 2012 r. wyraźnie wynika, że organ otrzymał wyjaśnienia od skarżących, którzy uznali wniesioną skargę za tożsamą z wniesieniem odwołania. Wobec powyższego, mając na uwadze wyjaśnienia organu, sposób sformułowania przez skarżących pisma z dnia 15 lipca 2012 r., a także zakres i przyczyny powstałego opóźnienia, Sąd uznał, że wymierzenie organowi grzywny w tym konkretnym przypadku nie jest zasadne. Zajmując takie stanowisko Sąd ponownie podkreśla, iż wymierzenie grzywny na podstawie art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ma na celu przede wszystkim wyegzekwowanie od organu administracji wykonanie obowiązków określonych w powołanym wyżej art. 54 § 2. Wobec tego wymierzenie organowi grzywny może być w okolicznościach danej sprawy niecelowe – nawet w przypadku potwierdzenia zarzutu uchybienia ustawowego terminu, co znajduje swoje bezpośrednie uzasadnienie w treści art. 55 § 1 powołanej ustawy, w którym nie zawarto kategorycznego zwrotu nakazującego wymierzenie organowi grzywny, ale posłużono się osłabiającą partykułą "może". Dodatkowo Sąd zwraca uwagę, że w tej sprawie nie było zasadne umorzenie postępowania na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Stanowisko co do braku podstaw do zastosowania tego przepisu w przypadku, gdy po wniesieniu wniosku o wymierzenie organowi grzywny w trybie art. 55 § 1 powołanej ustawy organ przekazał skargę Sądowi wraz z aktami sprawy i z odpowiedzią na skargę, zostało przestawione w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 listopada 2009 r. (syn. akt II GPS 3/09, pub. ONSAiWSA 2010/1/2). Stanowisko to podziela Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę. Mając na uwadze przedstawione okoliczności sprawy Sąd, na podstawie art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) orzekł jak w sentencji postanowienia.