I SO/Wa 21/12

PostanowienieWSA w Warszawie2012-11-12

Skład orzekający: Aneta Żak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym powinien zostać pozostawiony bez rozpoznania, jeśli strona nie uzupełniła wymaganych dokumentów potwierdzających jej sytuację majątkową, a jednocześnie przedmiot zaskarżenia może kwalifikować się do ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym podlega odmowie, gdy strona nie wywiąże się z obowiązku uzupełnienia dokumentacji potwierdzającej jej trudną sytuację majątkową, co uniemożliwia prawidłową ocenę jej możliwości finansowych. Dodatkowo, jeśli przedmiot zaskarżenia dotyczy spraw z zakresu pomocy społecznej, co może skutkować ustawowym zwolnieniem od kosztów, wniosek o prawo pomocy w tym zakresie powinien zostać pozostawiony bez rozpoznania.
Stan faktyczny
K.P. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym przed wniesieniem skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Wnioskodawczyni podała ogólne informacje o swojej sytuacji majątkowej i rodzinnej, wskazując na likwidowaną działalność gospodarczą. Sąd wezwał ją do uzupełnienia wniosku o szereg dokumentów finansowych i dowodów dotyczących działalności gospodarczej oraz do przedłożenia zaskarżanej decyzji. Strona nie wywiązała się z wezwania.
Rozstrzygnięcie
Postanawia odmówić przyznania prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Aneta Żak po rozpoznaniu w dniu 12 listopada 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K.P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym złożonego przed wniesieniem skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] postanawia odmówić przyznania prawa pomocy. W związku z zamiarem wniesienia skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] K.P. wystąpiła z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. W oświadczeniu złożonym we wniosku wnioskodawczyni podała, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z mężem i dwójką dzieci, nie posiada majątku, w tym przedmiotów wartościowych ani oszczędności, zaś jej rodzina utrzymuje się z zarobków męża w wysokości [...] zł (brutto). Wnioskodawczyni podała także, że jej miesięcznie stałe wydatki na energię elektryczną, gaz, telefon, opłatę RTV oraz alimenty, wynoszą ponad [...] zł. Wskazała ponadto, że prowadzona przez nią pod firmą [...] działalność gospodarcza jest w trakcie likwidacji. Wątpliwości odnoszące się do przedstawionej we wniosku sytuacji majątkowej wnioskodawczyni uzasadniały wezwanie jej w trybie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270., dalej: P.p.s.a.), do uzupełnienia złożonego wniosku w wyznaczonym terminie, m.in. poprzez nadesłanie odpisów zeznań podatkowych, przedłożenie wyciągów z rachunków bankowych i lokat, dokumentów potwierdzających zobowiązania finansowe skarżącej i jej męża, w tym z tytułu alimentów, a także wskazanie rodzaju prowadzonej działalności gospodarczej, podanie informacji o aktualnym stanie zatrudnienia oraz przedłożenie bilansu z bieżącej działalności prowadzonego przedsiębiorstwa oraz bilansu za rok 2011 – ewentualnie przedłożenie zaświadczenia z właściwego urzędu pracy potwierdzającego status skarżącej jako osoby bezrobotnej oraz dokumentów potwierdzających likwidację firmy. Wnioskodawczyni została ponadto wezwana do przedstawienia kopii decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...], która ma stać się przedmiotem skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego. Wezwanie w tym przedmiocie z dnia 4 października 2012 r. zostało doręczone stronie 8 października 2012 r., jednakże do dnia wydania niniejszego postanowienia K.P. nie wywiązała się z nałożonego na nią obowiązku złożenia wyjaśnień. Mając powyższe na uwadze należało zważyć, co następuje: Zgodnie z art. 243 § 1 P.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Warunkiem przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym jest zaś wykazanie przez wnioskodawcę, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.). Okoliczności przywołane przez K.P. we wniosku o prawo pomocy okazały się niewystarczające do ustalenia jej rzeczywistej sytuacji finansowej, gdyż na ich podstawie, w związku z podaną informacją o prowadzeniu działalności gospodarczej przez składającą wniosek, nie można wykluczyć, że budżet domowy wnioskodawczyni jest zasilany wyłącznie środkami uzyskiwanymi dzięki pracy zarobkowej jej męża. Skierowane do strony wezwanie w sprawie złożenia dodatkowych informacji na temat jej aktualnej kondycji finansowej obejmowało także wezwanie do przedstawienia wyciągów z rachunków bankowych wnioskodawczyni oraz jej męża, które w sposób najpełniejszy zobrazowałby strukturę wydatków i stan oszczędności strony i pozwoliły ocenić jej rzeczywiste możliwości finansowe. Uchylenie się wnioskodawczynię od obowiązku rzetelnego wyjaśnienia podstaw zgłoszonego żądania w sprawie przyznania prawa pomocy uniemożliwiło ustalenie wszystkich okoliczności faktycznych niezbędnych do prawidłowego rozpoznania złożonego wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Powyższe skutkuje brakiem możliwości dokonania prawidłowej oceny kondycji finansowej strony w świetle przesłanek przyznania prawa pomocy i uniemożliwia przerzucenie obowiązku finansowania postępowania sądowego, które wnioskodawczyni zamierza wszcząć swoją skargą, na budżet państwa. Przy analizie wniosku K.P. uwzględnić należało jednocześnie i to, że prawidłowe jego rozpoznanie zależy od ustalenia przedmiotu sprawy, której dotyczyć będzie postępowanie sądowoadministracyjne, w ramach którego wnioskodawczyni zgłosiła konieczność zwolnienia jej od kosztów sądowych oraz potrzebę ustanowienia pełnomocnika z urzędu. W tym celu wnioskodawczyni została wezwana do przedłożenia kopii decyzji SKO w [...], na którą powołuje się we wniosku o prawo pomocy. Ustalenie, że w sprawie wszczętej ewentualną skargą strona skarży działanie organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej wyznacza bowiem zakres rozstrzygnięcia wniosku o prawo pomocy w zakresie całkowitym z uwagi na to, że ustawowe zwolnienie tej kategorii skarżących (tj. skarżących działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej) od kosztów sądowych daje podstawę do pozostawienia wniosku o prawo pomocy w tym zakresie bez rozpoznania. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 i art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., należało postanowić jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło