I SO/Wa 28/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Magdalena Durzyńska po rozpoznaniu w dniu 6 kwietnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku T. F. o wymierzenie Prezydentowi [...] grzywny za nieprzekazanie skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę postanawia: 1. wymierzyć Prezydentowi [...] grzywnę w wysokości 500 (pięćset) złotych; 2. zasądzić od Prezydenta [...] na rzecz T. F. kwotę 580 (pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Wnioskiem z dnia 2 lutego 2017 r. T. F. (dalej jako: wnioskodawca) wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o wymierzenie Prezydentowi [...] grzywny na podstawie art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), dalej jako: "ppsa", za nieprzekazanie sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę skargi z dnia 5 września 2016 r. na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną przy ul. [...] róg [...] w W., hip. nr [...]. W uzasadnieniu wniosku wskazano, że do dnia sporządzenia wniosku skarga wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę nie została przekazana do tut. Sądu, mimo obowiązku wynikającego art. 54 § 2 ppsa, a organ nie wyjaśnił przyczyn swojego zaniechania. W ocenie wnioskodawcy taka praktyka organu jest niedopuszczalna jako sprzeczna z podstawowymi zasadami postępowania administracyjnego, dlatego wniosek jest konieczny i w pełni uzasadniony. Organ, przesyłając skargę i odpowiedź na skargę wraz z aktami sprawy, przekazał ww. wniosek nie ustosunkowując do niego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 54 § 1 ppsa skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi. Przepis ten ustanowił pośredni tryb wnoszenia skargi do sądu administracyjnego, co oznacza, że zasadą jest wnoszenie skargi za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania są przedmiotem skargi. Z tego też powodu na organie spoczywa przewidziany w art. 54 § 2 ppsa ustawowy obowiązek przekazania skargi - wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i udzieloną na nią odpowiedzią - sądowi administracyjnemu w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania. Natomiast stosownie do art. 55 § 1 ppsa w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 ppsa, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 tej ustawy, tj. do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Postanowienie może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Grzywna, o której mowa w art. 55 § 1 ppsa ma charakter mieszany: dyscyplinująco-restrykcyjny. Jest to więc środek, którego zastosowanie ma doprowadzić do wykonania przez organ obowiązku z art. 54 § 2 ppsa, jednakże wyłączną, materialnoprawną przesłanką takiego orzeczenia jest niewypełnienie tego obowiązku w terminie przewidzianym w tym przepisie (por. postanowienie NSA z dnia 5 lipca 2006 r. sygn. akt II OSK 1024/06, dostępne na http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Stosownie jednak do treści art. 55 § 1 ppsa "sąd może orzec" o wymierzeniu organowi grzywny, co oznacza, że rozstrzygając w tej kwestii, sąd powinien wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, a więc między innymi przyczyny niewypełnienia przez organ obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 ustawy, a także czas, jaki upłynął od wniesienia skargi, oraz czy przed rozpatrzeniem wniosku o wymierzenie organowi grzywny organ ten obowiązek wypełnił i wyjaśnił powody niedotrzymania terminu (T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2011, s. 381). Ponadto w uchwale 7 sędziów NSA z dnia 3 listopada 2009 r. sygn. akt II GPS 3/09 (dostępna na http://orzeczenia.nsa.gov.pl) Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że oprócz funkcji dyscyplinującej oraz represyjnej, wymierzenie grzywny z art. 55 § 1 ppsa pełni również funkcję prewencyjną. Ukaranie organu służy bowiem także zapobieganiu naruszeniom prawa w przyszłości, zarówno przez ukarany organ, jak i przez inne organy. W ocenie Sądu, wniosek wnioskodawcy o wymierzenie grzywny Prezydentowi [...] za nieprzekazanie sądowi skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę zasługuje na uwzględnienie. Sąd ustalił, że skarga wnioskodawcy na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną przy ul. [...] róg [...] w W., hip. nr [...] została zarejestrowana w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie pod sygnaturą akt I SAB/Wa 242/17. Z akt tej sprawy wynika, że skarga wpłynęła do organu w dniu 8 września 2016 r. (k.2 – akt sądowych I SAB/Wa 242/17). Od tej daty rozpoczął bieg trzydziestodniowy termin do wykonania przez organ obowiązku określonego w art. 54 § 2 ppsa zachowaniem sposobu obliczania terminu określonego w art. 83 § 2 ppsa. Termin ten upłynął z dniem 10 października 2016 r. Tymczasem organ przekazał tę skargę do Sądu w dniu 14 marca 2017 r. (k.7 – akt sądowych I SAB/Wa 242/17 – data prezenty biura podawczego Sądu). Opóźnienie w przekazaniu skargi do Sądu wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę wyniosło zatem ponad 5 miesięcy. Bez wątpienia takie działanie organu miało wpływ na termin rozpoznania sprawy ze skargi wnioskodawcy przez sąd i ograniczyło wnioskodawcy możliwość realizacji jego konstytucyjnego prawa do sądu. Dodatkowo należy zauważyć, że organ w żaden sposób nie usprawiedliwił przyczyn niewykonania obowiązku, o którym mowa w art. 54 § 2 ppsa. Jednocześnie podkreślenia wymaga, że fakt przekazania przez organ skargi, wraz z odpowiedzią na nią i aktami sprawy, w żadnym wypadku nie czyni orzekania w przedmiocie wymierzenia grzywny bezprzedmiotowym, toteż postępowanie nie podlega umorzeniu na podstawie art. 161 §1 pkt 3 ppsa (zob. uchwała NSA z dnia 3 listopada 2009 r. sygn. akt II GPS 3/09). Nie zmienia on bowiem zaistniałego uchybienia terminowi ustanowionemu w art. 54 § 2 ppsa. Opóźnienie w przekazaniu skargi do sądu wraz aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, a co za tym idzie oddalenie w czasie możliwości rozpoznania sprawy przez sąd, ogranicza w istocie stronie skarżącej możliwość realizacji jej konstytucyjnego prawa do sądu. Sąd stwierdził, że odpadła potrzeba odwoływania się do funkcji dyscyplinująco-restrykcyjnej grzywny z uwagi na przekazanie przez organ przedmiotowej skargi, odpowiedzi na skargę wraz z aktami sprawy. Jednak biorąc pod uwagę okoliczności rozpoznawanej sprawy oraz funkcję prewencyjną grzywny Sąd uznał wniosek wnioskodawcy za uzasadniony i nałożył na Prezydenta [...] grzywnę w wysokości 500 zł. Wymierzając grzywnę we wskazanej wysokości Sąd wziął pod uwagę przede wszystkim okres opóźnienia organu w wykonaniu obowiązku określonego w art. 54 § 2 ppsa, brak usprawiedliwienia zaistniałego opóźnienia oraz to że wymierzona grzywna ma odnieść skutek prewencyjny zapobiegający podobnym naruszeniom w przyszłości. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 55 § 1 ppsa, orzekł jak w pkt 1 sentencji postanowienia. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 w związku z art. 64 § 3 ppsa oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r., poz. 1804 ze zm.). .