I SO/Wa 78/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Elżbieta Sobielarska po rozpoznaniu w dniu 13 września 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R. J. o wymierzenie grzywny Prezydentowi [...] za nieprzekazanie skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę postanawia: 1. wymierzyć Prezydentowi [...] grzywnę w wysokości 500 (pięćset) złotych; 2. zasądzić od Prezydenta [...] na rzecz R. J. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Wnioskiem z dnia [...] lipca 2017 r. R.J. (dalej jako: wnioskodawca) wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o wymierzenie Prezydentowi [...] grzywny w maksymalnej ustawowej wysokości na podstawie art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.), dalej jako: "P.p.s.a.", za nieprzekazanie sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę skargi z dnia [...] maja 2017 r. na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...], ozn. hip. nr [...] i zasądzenie na rzecz skarżącego odszkodowania w maksymalnej wysokości wynikającego z art. 157 § 7 P.p.s.a. Do dnia rozpoznania ww. wniosku Prezydent [...] nie udzielił odpowiedzi na wniosek. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 54 § 1 P.p.s.a. skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi. Przepis ten ustanowił pośredni tryb wnoszenia skargi do sądu administracyjnego, co oznacza, że zasadą jest wnoszenie skargi za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania są przedmiotem skargi. Z tego też powodu na organie spoczywa przewidziany w art. 54 § 2 P.p.s.a. ustawowy obowiązek przekazania skargi - wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i udzieloną na nią odpowiedzią - sądowi administracyjnemu w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania. Natomiast stosownie do art. 55 § 1 P.p.s.a. w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 P.p.s.a., sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 tej ustawy, tj. do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Postanowienie może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Grzywna, o której mowa w art. 55 § 1 P.p.s.a. ma charakter mieszany: dyscyplinująco-restrykcyjny. Jest to więc środek, którego zastosowanie ma doprowadzić do wykonania przez organ obowiązku z art. 54 § 2 P.p.s.a., jednakże wyłączną, materialnoprawną przesłanką takiego orzeczenia jest niewypełnienie tego obowiązku w terminie przewidzianym w tym przepisie (por. postanowienie NSA z dnia 5 lipca 2006 r. sygn. akt II OSK 1024/06, dostępne na http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Stosownie jednak do treści art. 55 § 1 P.p.s.a. "sąd może orzec" o wymierzeniu organowi grzywny, co oznacza, że rozstrzygając w tej kwestii, sąd powinien wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, a więc między innymi przyczyny niewypełnienia przez organ obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 ustawy, a także czas, jaki upłynął od wniesienia skargi, oraz czy przed rozpatrzeniem wniosku o wymierzenie organowi grzywny organ ten obowiązek wypełnił i wyjaśnił powody niedotrzymania terminu (T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2011, s. 381). Ponadto w uchwale 7 sędziów NSA z dnia 3 listopada 2009 r. sygn. akt II GPS 3/09 (dostępna na http://orzeczenia.nsa.gov.pl) Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że oprócz funkcji dyscyplinującej oraz represyjnej, wymierzenie grzywny z art. 55 § 1 P.p.s.a. pełni również funkcję prewencyjną. Ukaranie organu służy bowiem także zapobieganiu naruszeniom prawa w przyszłości, zarówno przez ukarany organ, jak i przez inne organy. Sąd ustalił, że sprawa ze skargi wnioskodawcy na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...], ozn. hip. nr [...], została zarejestrowana w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie pod sygnaturą akt I SAB/Wa 499/17. Z akt sprawy wynika, że skarga wpłynęła do organu w dniu 8 maja 2017 r. Jednocześnie skarżący złożył do Sądu kserokopię skargi, która pod sygn. I KO 118/17 została doręczona organowi w dniu 19 maja 2017 r. Od 8 maja 2017 r. rozpoczął bieg, określony w art. art. 54 § 2 P.p.s.a., trzydziestodniowy termin na przekazanie skargi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, który upłynął Prezydentowi z dniem 7 czerwca 2017 r. Tymczasem organ przekazał przedmiotową skargę do Sądu w dniu 1 września 2017 r. (k.7 – akt sądowych I SAB/Wa 499/16). Opóźnienie w przekazaniu skargi do Sądu wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę wyniosło blisko 3 miesiące i wpłynęło na termin rozpoznania sprawy przez Sąd. Dodatkowo należy zauważyć, że organ nie udzielił odpowiedzi na wniosek. Podkreślenia wymaga, że fakt przekazania przez organ skargi, wraz z odpowiedzią na nią i aktami sprawy, w żadnym wypadku nie czyni orzekania w przedmiocie wymierzenia grzywny bezprzedmiotowym, toteż postępowanie nie podlega umorzeniu na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a. (zob. uchwała NSA z dnia 3 listopada 2009 r. sygn. akt II GPS 3/09). Nie zmienia on bowiem zaistniałego uchybienia terminowi ustanowionemu w art. 54 § 2 P.p.s.a. Opóźnienie w przekazaniu skargi do sądu wraz aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, a co za tym idzie oddalenie w czasie możliwości rozpoznania sprawy przez sąd, ogranicza w istocie stronie skarżącej możliwość realizacji jej konstytucyjnego prawa do sądu. Z akt sprawy nie wynika, aby zaistniały jakieś nadzwyczajne okoliczności, które usprawiedliwiałyby niemożność przekazania skargi wraz aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie określonym w ustawie. W tych okolicznościach Sąd uznał wniosek wnioskodawcy za uzasadniony i wymierzył grzywnę w kwocie 500 zł. Wymierzając grzywnę we wskazanej wysokości Sąd wziął pod uwagę przede wszystkim okres opóźnienia organu w wykonaniu obowiązku określonego w art. 54 § 2 P.p.s.a., brak usprawiedliwienia zaistniałego opóźnienia oraz nieudzielenie przez organ odpowiedzi na rozpoznawany wniosek o wymierzenie grzywny. Miał również na względzie przekazanie do Sądu przedmiotowej skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę. Zdaniem Sądu, wymierzona grzywna w takiej wysokości ma odnieść również skutek prewencyjny zapobiegający podobnym naruszeniom w przyszłości. Sąd nie uwzględnił wniosku o zasądzenie odszkodowania w maksymalnej wysokości wynikającego z art. 157 § 7 P.p.s.a. Wskazać należy bowiem, że Sąd rozpoznając złożony w trybie art. 55 § 1 P.p.s.a wniosek o wymierzenie organowi grzywny nie może przyznać na rzecz skarżącego sumy pieniężnej zgodnie z art. 154 § 7 P.p.s.a. Zastosowanie tego przepisu może mieć miejsce w razie uwzględnienia określonej w art. 154 § 1 P.p.s.a. skargi na niewykonania przez organ wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Mając powyższe na względzie Sąd, na podstawie art. 55 § 1 P.p.s.a., orzekł jak w pkt 1 sentencji postanowienia. O zwrocie kosztów postępowania orzeczono na podstawie art. 200, art. 205 § 1, art. 210 § 2 w związku z art. 64 § 3 P.p.s.a.