II SA 148/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka (spraw.), Sędziowie : WSA Dorota Wdowiak, Asesor WSA Andrzej Czarnecki, , Protokolant Arkadiusz Zawada, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 maja 2004 r. sprawy ze skargi P. B. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] grudnia 2002 r. Nr [...] w przedmiocie cofnięcia licencji przewozowej na wykonywanie międzynarodowego transportu przewozu osób 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję z dnia [...] września 2002 r. 2. orzeka, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu Minister Infrastruktury decyzją z dnia [...] grudnia 2002 r. Nr [...] utrzymał w mocy wcześniejszą swoją decyzję z dnia [...] września 2002 r., którą to decyzją - wydaną na postawie art. 7 ust. 1 i 2 pkt 3 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 2 lit. b oraz art. 90 pkt 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. Nr 125, poz. 1371 z późn. zm.) cofnął licencję przewozową na wykonywanie międzynarodowego transportu drogowego osób udzieloną P. B. prowadzącemu działalność pod nazwą G. w W.. W uzasadnieniu decyzji wskazano, iż zgodnie z art. 15 ust. 1 pkt 2b ustawy licencję cofa się, gdy jej posiadacz rażąco naruszył warunki określone w licencji lub inne warunki wykonywania działalności objętej licencją, określone przepisami prawa. Organ administracji uznał za udowodnione fakty udokumentowane protokołem z przeprowadzonej u przedsiębiorcy kontroli w wyniku kontroli przeprowadzonej przez Państwową Inspekcję Pracy wraz z Wojewódzkim Inspektoratem Transportu Drogowego. W ww. dokumencie stwierdzono, że naruszono art. 10 ust. 3 Umowy Europejskiej dotyczącej pracy załóg pojazdów wykonujących międzynarodowe transporty drogowe (AETR) (Dz. U. z 1999 r.. Nr 94, poz. 1087). W myśl powyższego przepisu Umowy Europejskiej dotyczącej pracy załóg pojazdów wykonujących międzynarodowe przewozy drogowe (AETR), przedsiębiorca zobowiązany jest do prowadzenia dokumentacji w zakresie czasu pracy i odpoczynków zatrudnianych kierowców, tras jazdy pojazdów oraz liczby przejechanych kilometrów. Zgodnie z powołanym przepisem przedsiębiorca jest obowiązany przechowywać wypełnione wykresówki co najmniej 12 miesięcy i przedstawiać je na żądanie funkcjonariuszy służb kontrolnych. Strona nie posiadała ich w czasie kontroli. Składane wyjaśnienia dotyczące braku wykresówek organ uznał za niewiarygodne. Trudno przyjąć, że wymagane prawem wykresówki z przewozów z okresu dwunastu miesięcy znajdowały się w pojeździe. Czas pracy pracowników przedsiębiorca winien rejestrować także na podstawie art. 129 kodeksu pracy. Organ uznał, że wskazane w ww. protokole naruszenia miały charakter rażący z uwagi na ich wielokrotność a także znajomość przepisów obowiązującego prawa przez przedsiębiorcę prowadzącego międzynarodowy transport drogowy. Na powyższą decyzję P. B. złożył skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego podnosząc, iż cofnięcie licencji opiera się na jednym zarzucie, jakim był brak tarcz tachografu. Posiadając jeden autokar i będąc jednocześnie kierowcą przechowywał tarcze tachografu w autokarze, traktowanym jako biuro i miejsce pracy. Tarcze zaginęły na skutek nieszczęśliwego wypadku w R.. W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury podtrzymując dotychczasowe stanowisko i argumentację wnosił ojej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przedmiotem rozpoznania jest skarga wniesiona do Naczelnego Sądu Administracyjnego. W dniu 1 stycznia 2004 r. weszła w życie ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270). Stosownie do art. 97 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271), sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne. Niniejsza sprawa została przekazana do rozpatrzenia Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. Stosownie do art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153. poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez, kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowi inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi. Ponadto, co wymaga podkreślenia. Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Rozpoznając sprawę w świetle powołanych kryteriów, skarga zasługuje na uwzględnienie chociaż z innych powodów niż wskazał skarżący. Minister Infrastruktury podejmując zaskarżoną decyzję jest związany rygorami procedury administracyjnej, określającej jego obowiązki w zakresie prowadzenia postępowania i orzekania. Musi m. in. przestrzegać zasady dochodzenia prawdy materialnej (art. 7 kpa), a więc podejmować wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Jest zobowiązany do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków, będących przedmiotem postępowania administracyjnego (art. 9 kpa). Musi wreszcie w sposób wyczerpujący zebrać, rozpatrzyć i ocenić materiał dowodowy (art. 77 § 1 i art. 89 kpa) oraz uzasadnić swoje rozstrzygnięcie według wymagań określonych w art. 107 § 3 kpa. Zaskarżona decyzja został wydana z naruszeniem przepisów prawa materialnego i procesowego w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Umowa Europejska dotycząca pracy załóg pojazdów wykonujących międzynarodowe transporty drogowe (AETR) (Dz. U. z 1999 r.. Nr 94, poz. 1087). wiąże Polskę od 10 lipca 1993 r. Na podstawie tej umowy nałożono na przedsiębiorców obowiązek przechowywania wykresówek co najmniej przez okres 12 miesięcy od daty ostatniej rejestracji i przedstawiania ich na żądanie funkcjonariuszy służb kontrolnych. Jednocześnie z art. 10 ust. 1 tej umowy wynika, iż Umawiające się Strony zarządzą instalowanie i używanie w pojazdach zarejestrowanych na ich terytorium przyrządu kontrolnego, zgodnie z wymaganiami określonymi w tym przepisie. Oznacza to, iż obowiązek zarządzenia instalowania i używania przyrządów kontrolnych został nałożony na państwo jako stronę umowy międzynarodowej. Polska jako Umawiająca się Strona wprowadziła przepisy dotyczące tego obowiązku ustawą z dnia 24 sierpnia 2001 r. o czasie pracy kierowców (Dz. U. Nr 123. poz. 1354). Zgodnie z art. 35 ust. 1 tej ustawy w pojazdach samochodowych używanych do przewozu osób (pasażerów) i rzeczy, z wyłączeniem pojazdów wymienionych w art. 5 oraz z zastrzeżeniem art. 34, należy instalować i użytkować przyrządy kontrolne. Konstrukcję, instalację, działanie i kontrolę przyrządów kontrolnych określają odrębne przepisy. Ustawa weszła w życie z dniem 1 października 2002 r. Brak przechowywania tarcz tachografu (urządzeń kontrolnych) przez przedsiębiorcę był podstawą wydania w dniu [...] września 2002 r. decyzji cofającej licencję na wykonywanie międzynarodowego transportu i utrzymanej w mocy decyzją z dnia [...] grudnia 2002 r. Przedsiębiorca nie miał zatem przed dniem 1 października 2002 r. obowiązku instalacji i używania w pojeździe przyrządów kontrolnych a zatem również obowiązku przechowywania wykresówek (tarcza rejestrująca w postaci wykresu wskazania przyrządu kontrolnego). Decyzja wydana z powołaniem się na przepis Umowy Europejskiej, który został wprowadzony z dniem 1 października 2002 r. została wydana z naruszeniem prawa. Zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem również przepisów procesowych. Z uzasadnienia decyzji wynika, iż organ oparł swoje rozstrzygnięcie na udowodnionych faktach udokumentowanych w protokole. W aktach sprawy przesłanych Sądowi brak jest protokołu, który miał dokumentować zarzuty (fakty), będących podstawą podjętej decyzji, co uniemożliwia kontrolę legalności wydanych decyzji. Jednocześnie w myśl ust. 2 artykułu 15 cofnięcie licencji w przypadkach określonych w ust. 1 pkt 2 powinno być poprzedzone pisemnym ostrzeżeniem przedsiębiorcy o wszczęciu postępowania w sprawie cofnięcia licencji. Przepis ten zatem wprowadza jako zasadę, że cofnięcie licencji następuje, jeżeli pomimo ostrzeżenia przedsiębiorca dopuszcza się naruszeń wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 2 ustawy o transporcie drogowym. Organ po stwierdzeniu naruszeń licencji lub innych warunków powinien zgodnie z wyżej wskazaną procedurą ostrzec pisemnie przedsiębiorcę. Dopiero stwierdzenie naruszeń po pisemnym ostrzeżeniu skutkuje wszczęciem postępowania w wyniku którego zostanie cofnięta licencja. Przyjęcie odmiennej wykładni art. 15 ust. 2 ustawy o transporcie drogowym podważałoby sens ostrzeżenia, skoro cofnięcie licencji jest obligatoryjne w przypadku stwierdzenia naruszeń wskazanych w art. 15 ust. 1 pkt 2. Z istoty ostrzeżenia wynika, iż jest to upomnienie, wskazanie działań, jakie zostaną podjęte wobec przedsiębiorcy, który pomimo pisemnego ostrzeżenia dopuszcza się naruszeń skutkujących cofnięciem licencji. Organ wszczął postępowanie w sprawie cofnięcia licencji i podjął decyzję o cofnięciu licencji bez ustalenia, czy po pisemnym ostrzeżeniu przedsiębiorca dopuścił się naruszeń z art. 15 ust. 1 pkt 2 lit. b) ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym co w ocenie Sądu stanowi naruszenie przepisów w stopniu uzasadniającym uchyleniu obu decyzji. Z powyższych względów zaskarżona decyzja z dnia [...] grudnia 2002 r. oraz utrzymana nią w mocy decyzja z dnia [...] września 2002 r. podlegają uchyleniu stosownie do przepisu art. 145 § 1 pkt 1 litera a) i c) ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Na zasadzie art. 152 wyżej powołanej ustawy Sąd orzekł, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu.