II SA 1723/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Robotowska, Sędziowie: WSA Grażyna Śliwińska (spraw.), Asesor WSA Andrzej Wieczorek, , Protokolant Rafał Jasiński, , po rozpoznaniu w dniu 30 lipca 2004 r. sprawy ze skargi T. C. F. [...] na decyzję Urzędu Patentowego RP z dnia [...] marca 2003 r. Nr [...] w przedmiocie unieważnienia prawa z rejestracji znaku towarowego 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Urzędu Patentowego RP na rzecz skarżącego T. C. F. [...] kwotę 700,- (siedemset) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Urząd Patentowy RP decyzją z dnia [...] marca 2003 r. Nr [...] oddalił wniosek firmy T. C. F. [...], przeciwko K. S. UNICORN Firma Handlowo-Uslugowa z W. o unieważnienie prawa z rejestracji znaku towarowego POP CORN VIDEO nr [...] na podstawie art. 9 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz art. 8 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 31 stycznia 1985 r. o znakach towarowych (Dz. U. nr 5 poz. 17) w związku z art. 315 ust. 3 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (Dz. U. z 2001 r. Nr 49 poz. 508). Dnia 7 lutego 2001 r. firma T. C. F. [...] wystąpiła do Urzędu Patentowego RP działającego w trybie postępowania spornego o unieważnienie prawa z rejestracji znaku towarowego słowno-graficznego POP CORN VIDEO nr [...], zarejestrowanego w dniu [...] listopada 1999 r. w klasie 30 (kukurydza prażona) na rzecz K. S. UNICORN Firma Handlowo-Usługowa z W.. Za podstawę swojego żądania wnioskodawca podał przepisy art. 9 ust.1 pkt. 1 i 2, art. 8 pkt. 1 i 2 oraz art. 29 i 30 ust. 1 ustawy o znakach towarowych (Dz. U. Nr 5z1985rpoz.17). W uzasadnieniu wniosku wnioskodawca stwierdził, że rejestracja spornego znaku towarowego nastąpiła z naruszeniem przepisów art. 8 pkt.1 ustawy o znakach towarowych, gdyż zostały naruszone zasady współżycia społecznego, art. 8 pkt.2, gdyż przedmiotowa rejestracja naruszała prawa osobiste i majątkowe wnioskodawcy, art. 9 ust.1 pkt. 1, gdyż znaki (przedmiotowy i wnioskodawcy) są bardzo podobne do siebie i nie pozwalają na dostateczną indywidualizację ich pochodzenia, oraz art. 9 ust.1 pkt. 2, gdyż znak wnioskodawcy jest znakiem sławnym. W szczególności, zdaniem wnioskodawcy, z uwagi na to, że kukurydza oznaczona przedmiotowym znakiem towarowym jest często sprzedawana w kinach, w których wyświetlane są filmy wnioskodawcy i z uwagi na to, że element graficzny przedmiotowego znaku jednoznacznie nawiązuje do powszechnie znanych znaków wnioskodawcy, istnieje bardzo poważne niebezpieczeństwo wprowadzenia w błąd odbiorcy odnośnie źródła jej pochodzenia. Niezależnie od powyższego, zdaniem wnioskodawcy, wykorzystanie powszechnie znanych elementów graficznych jego znaków w grafice przedmiotowego znaku towarowego jednoznacznie narusza prawa osobiste i majątkowe wnioskodawcy i jest sprzeczne z obowiązującym prawem i zasadami współżycia społecznego. Wnioskodawca uzasadniał swój interes prawny w domaganiu się unieważnienia prawa z rejestracji znaku towarowego słowno-graficznego POP CORN VIDEO nr [...] tym, że znak ten zmierza do wykorzystania jego renomy. W toku postępowania przed Urzędem Patentowym wskazywał, że występuje kolizja tego znaku ze znakiem towarowym słowno-graficznym 20 th CENTURY FOX nr [...] udzielonym na jego rzecz na towary w klasie 9. Przedstawił na piśmie swoje argumenty dotyczące naruszenia przez przedmiotową rejestrację art. 8 pkt 1 i 2 u.z.t, twierdząc, iż wykorzystanie podstawowych elementów graficznych wskazanego znaku w znaku spornym zmierza do wykorzystania renomy jego znaku i powoduje jego deprecjację, a stosowanie spornego znaku powoduje naruszenie jego dóbr osobistych, gdyż grafika zawarta w spornym znaku pełni role identyfikacyjną i symbol ten należy traktować jako jego dobro osobiste. Złożył on materiały w postaci wykazów filmów i kaset wideo oraz płyt DVD, wykazów rejestracji swoich znaków na świecie, kolorowych obwolut wybranych kaset i płyt oraz informacji internetowej dotyczącej wytwórni 20 th Century Fox, na dowód, że jego znak jest znakiem sławnym. Uczestnik postępowania K. S. UNICORN Firma Handlowo-Uslugowa z W. pismem z 27 marca 2001 r. wnosiła o oddalenie wniosku twierdząc, że wnioskodawca nie wykazał, które z jego praw osobistych i majątkowych zostały naruszone przez przedmiotową rejestrację i na czym to naruszenie miałoby polegać. Również zarzuty sprzeczności z obowiązującym prawem i naruszenia zasad współżycia społecznego nie zostały wykazane, gdyż samo użycie w znaku towarowym elementu nawiązującego do cudzego znaku dla towarów lub usług innego rodzaju nie jest samo w sobie sprzeczne z prawem lub zasadami współżycia społecznego. Jeżeli chodzi o naruszenie przepisów art. 9 ust.1 pkt. 1 i 2, związane z podobieństwem przedmiotowego znaku do wcześniej zarejestrowanego znaku wnioskodawcy, to uczestnik postępowania podnosił, że wnioskodawca nie wskazał o jaki znak chodzi, a wszystkie znaki, na które powołuje się wnioskodawca zarejestrowane są dla towarów całkowicie różnych od towarów objętych przedmiotową rejestracją. Podnosił, że sporny znak towarowy stosuje w charakterze elementu etykiety zawierającej także elementy nawiązujące do nazwy firmy UNICORN oraz wskazujące na producenta i umieszczanej wyłącznie na przezroczystych opakowaniach prażonej kukurydzy. Kolegium Orzekające UP wskazało, że stosownie do przepisów art. 30 ust.1 ustawy o znakach towarowych - obecnie art. 164 ustawy Prawo własności przemysłowej - prawo z rejestracji znaku towarowego może być unieważnione, na wniosek każdej osoby, która ma w tym interes prawny. W myśl art. 255 ust. 1 powołanej ustawy Prawo własności przemysłowej sprawy o unieważnienie prawa z rejestracji znaku towarowego rozpatruje Urząd Patentowy w trybie postępowania spornego, przy czym według art. 317 tej ustawy dotyczy to także spraw, w których postępowanie przed Urzędem Patentowym było wszczęte i niezakończone przed dniem wejścia w życie tej ustawy. Natomiast zgodnie z art. 315 ust. 3 powołanej ustawy ustawowe warunki wymagane do uzyskania rejestracji ocenia się według przepisów obowiązujących w dniu zgłoszenia znaku towarowego. Znak towarowy słowno-graficzny POP CORN VIDEO został zgłoszony do rejestracji w dniu [...].07.1996 r. tj. w okresie obowiązywania cyt. wyżej ustawy o znakach towarowych, która będzie stanowić podstawę prawną rozstrzygnięcia wniosku o unieważnienie przedmiotowego prawa z rejestracji znaku towarowego. Urząd Patentowy uznał interes prawny wnioskodawcy w domaganiu się unieważnienia przedmiotowego prawa z rejestracji znaku towarowego, z uwagi na fakt, iż znak ten służy dla oznaczania nim towarów sprzedawanych w kinach, tj. w miejscach gdzie wnioskodawca prowadzi działalność gospodarczą i z uwagi na jego obawy dotyczące wykorzystania renomy jego znaku i jego deprecjacji oraz tego, iż stosowanie spornego znaku powoduje naruszenie jego dóbr osobistych. Kolegium Orzekające nie dopatrzyło się też naruszenia przepisów art. 8 pkt.1 ustawy o znakach towarowych przy rejestracji spornego znaku towarowego, tj. że zostały naruszone przy rejestracji zasady współżycia społecznego oraz art. 8 pkt.2, tj. żeby przedmiotowa rejestracja naruszała prawa osobiste i majątkowe wnioskodawcy. Jego zdaniem wnioskodawca nie wykazał, zarówno - które z jego praw osobistych i majątkowych zostały naruszone przez przedmiotową rejestracją i na czym to naruszenie miałoby polegać, jak również - na czym polega naruszenie zasad współżycia społecznego. Samo bowiem użycie w znaku towarowym elementu nawiązującego do cudzego znaku dla towarów lub usług innego rodzaju nie jest samo w sobie sprzeczne z zasadami współżycia społecznego, jak również samo twierdzenie wnioskodawcy, iż stosowanie spornego znaku powoduje naruszenie jego dóbr osobistych, gdyż zawarta w nim grafika służy identyfikacji jego osoby prawnej i jest przedmiotem jego prawa nie stanowi wystarczającego wskazania, że to wnioskodawcy przysługuje prawo do grafiki spornego znaku. Rozpatrując zasadność zarzutu z art. 9 ust.1 pkt. 1 u.z.t. dotyczącego podobieństwa znaków przedmiotowego i wnioskodawcy i wynikającej z tego faktu braku dostatecznej indywidualizacji ich pochodzenia – Kolegium Orzekające zważyło, że: porównywane znaki służą do oznaczania całkowicie różnych towarów, a mianowicie: - przedmiotowy (sporny) znak stosowany jest w charakterze elementu etykiety, zawierającej także elementy nawiązujące do nazwy firmy UNICORN oraz wskazujące na producenta, umieszczanej wyłącznie na przezroczystych opakowaniach prażonej kukurydzy, - wskazany znak wnioskodawcy umieszczany jest na filmach i ich nośnikach. - porównywane znaki są podobne jedynie w warstwie graficznej, - różnią się zasadniczo w warstwie słownej i dźwiękowej. Ponieważ zgodnie z ustaloną doktryną znaki należy porównywać w całości, tj. ich aspekt graficzny, słowny i dźwiękowy i dlatego nie występuje podobieństwo znaków i towarów wprowadzające odbiorców w błąd co do pochodzenia. Zdaniem Kolegium Orzekającego w rozumieniu art. 9 ust.1 pkt. 1 u.z.t., to znaki: znak słowno-graficzny 20 th CENTURY FOX nr [...]i znak towarowy słowno-graficzny POP CORN VIDEO nr [...] nie są na tyle podobne by wprowadzać odbiorców w błąd co do pochodzenia towarów. Zdecydowanie różna jest bowiem część słowna tych znaków, a ponadto znaki te służą do oznaczania zupełnie różnych towarów: znak POP CORN VIDEO nr [...] służy do oznaczania opakowań prażonej kukurydzy, podczas gdy znak wnioskodawcy 20 th CENTURY FOX nr [...] umieszczany jest na filmach i ich nośnikach. Rozpatrując zasadność zarzutu z art. 9 ust.1 pkt. 2 u.z.t., tj. związanego z tym, iż znak wnioskodawcy jest znakiem sławnym (powszechnie znanym), Kolegium Orzekające nie znalazło dowodów na potwierdzenie tej tezy. Wszystkie materiały przedstawione przez wnioskodawcę mające świadczyć o powszechności znaku wnioskodawcy 20 th CENTURY FOX nr [...]– jego zdaniem - odnoszą się do innych oznaczeń, a nie do tego znaku. Wskazało, że wnioskodawca nie przedstawił dowodów, że znak wnioskodawcy 20 th CENTURY FOX nr [...] jest znakiem sławnym (powszechnie znanym), przedstawione dowody są nieskuteczne, gdyż nie odnoszą się do tego oznaczenia. Nie można zatem mówić, że rejestracja znaku POP CORN VIDEO nr [...] narusza przepisy art. 9 ust.1 pkt. 2 u.z.t. W tej sytuacji zarzuty przedstawione przez wnioskodawcą we wniosku uznało za bezzasadne. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 97 § 1 Ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. (Dz. U. z dnia 20 września 2002 r. Nr 153, poz.1271 ze zm.) - sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Prawo własności przemysłowej w art. 315 ust. 3 wyraża zasadę, że zdolność ochronną znaków towarowych zarejestrowanych lub zgłoszonych do rejestracji przed 22 sierpnia 2001 r. ocenia się na podstawie dotychczasowych przepisów. Wobec tego przepisami stanowiącymi podstawę do oceny zdolności ochronnej znaku towarowego POP CORN VIDEO zgłoszonego do rejestracji w dniu [...] lipca 1996r., są przepisy ustawy z dnia 26 stycznia 1998 r. o znakach towarowych (Dz. U. Nr 5, poz. 17 ze zm.). Sąd sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem zgodnie z art. 3 § 1 i 2 pkt 1 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. Nr 153, poz.1270 z 20.09.2002r.), stąd rolą Sądu jest skontrolowanie, czy decyzja Urzędu Patentowego odpowiada prawu, czy też narusza art. 9 ust.1 pkt 1 ustawy o znakach towarowych, co zarzuca jej skarżący. Rozpoznawana pod tym kątem skarga zasługuje na uwzględnienie. W ocenie Sądu Urząd Patentowy zaskarżoną decyzją nie dokonał prawidłowej oceny znaku Skarżącego jako znaku sławnego - na gruncie art. 7, 77 i 107 § 3 kpc - wobec braku właściwej analizy materiału dowodowego, m. in. nie wyjaśnienia, dlaczego organ zakwestionował sławę i powszechność znaku towarowego słowno-graficznego Skarżącego i na jakiej podstawie nie dał wiary dowodom złożonym przez niego. Brak ten uniemożliwia prawidłową ocenę w świetle wskazanej podstawy materialnoprawnej rozstrzygnięcia tj. art. 8 pkt 1 jak i art. 9 ust. 1 pkt 1 u.z.t. Skarżący podnosił i złożył przed Urzędem Patentowym materiały dowodowe, na okoliczność, że jego znak od kilkudziesięciu lat pojawia się na ekranach telewizji publicznej przed projekcją każdego z wielu znanych produkcji filmowych amerykańskich i wciąż powtarzanych, jak i przed projekcją nowych filmów, które w ciągu ostatnich lat dominują w kinach, są nominowane do prestiżowych nagród filmowych i nagradzane, a następnie rozpowszechniane z wizerunkiem znaku wnioskodawcy na taśmach video, DVD, jak i na plakatach reklamujących te filmy – pod zdjęciami znanych i lubianych aktorów. Przy czym filmy te są rozpowszechniane w kilkudziesięciu krajach. Dowody te zostały przez Urząd Patentowy skwitowane jednym zdaniem w uzasadnieniu jako "dowody nieskuteczne", bez poddania ich właściwej ocenie i analizie. Wszak elementy znaku powszechnie znanego to : 1/ znany na większości terytorium Polski, 2/ kojarzony do określonego wyrobu przez krajowych potencjalnych nabywców, 3/ znany poprzez wyobrażenie u odbiorców co do jakości towarów. Zauważyć należy, że podnosząc sławę i powszechność znajomości znaku wnioskodawca złożył m.in. świadectwo ochronne Nr [...] z datą pierwszeństwa od 1936r. jak i świadectwo ochronne znaku słowno-graficznego Nr [...] z prawem od [...].XI.1986r. i Urząd Patentowy nie odniósł się do tych dowodów. Odmowa uznania renomy znaku wnioskodawcy – w takiej formie – nie pozwala rzetelnie ocenić i obronić poglądu, że użycie w znaku towarowym elementu nawiązującego do cudzego znaku nie jest sprzeczne z zasadami współżycia społecznego. Zauważyć bowiem należy, że dominujący element graficzny spornego znaku na opakowaniach kukurydzy – taśma filmowa, kolorystyka liter ich krój i układ graficzny znaku nawiązujący do projekcji filmu – nie kojarząc się sensu stricte z kukurydzą prażoną, lecz jej konsumpcją w czasie oglądania filmów. Stąd należy właściwie rozważyć, czy owa grafika w postaci taśmy filmowej jako tła i ułożenia kompozycji słownej w sposób identyczny jak w znaku wnioskodawcy - wykorzystując dominujące elementy jego znaku nie wykorzystuje renomy powszechnie znanego znaku wytwórni filmowej, czy nie jest sprzeczna z prawem i z dobrymi obyczajami, a zatem czy nie została zgłoszona w złej wierze (art.8 pkt 1 uzt). Nie ulega bowiem wątpliwości, że aktualne stanowisko orzecznictwa przyjęło zgłoszenie w złej wierze jako przeszkodę w rejestracji znaku. Przykład stanowi sprawa znaku "Mc Laren" w sprawie Odw.1114/98. ( I.Wiszniewska "Znaki towarowe w prawie własności przemysłowej" W-wa 2001) Przyjęcie, że znak Skarżącego jest znakiem znanym, kojarzonym z przemysłem filmowym i wykorzystanie go przez inną firmę w charakterze własnego znaku do oznaczania innych towarów może być uznane za działanie sprzeczne z zasadami współżycia społecznego. Nie można bowiem zaprzeczyć, że znajomość Skarżącej Firmy, jej produkcji filmowych, znaku słowno-graficznego pojawiającego się przed tymi produkcjami nastąpiła poprzez media, w szczególności telewizję i nie jest ograniczona do wąskiego grona miłośników filmów, ale do szerokiej rzeszy telewidzów. W tej sytuacji organ nie odpowiedział na pytanie, czy rejestracja spornego znaku towarowego dla oznaczenia kukurydzy prażonej przedstawiającego charakterystyczną formę graficzną układu liter przeniesioną wprost ze znaku Skarżącego przy dodaniu do niej tła taśmy filmowej jest sprzeczne z zasadami współżycia społecznego, czy narusza dobre obyczaje handlowe, czy zmierza w rezultacie do uzyskania nienależnych korzyści w oparciu o renomę cudzej firmy. W ocenie Sądu brak właściwej oceny materiału dowodowego i wyjaśnienia wskazanych okoliczności pod kątem renomy znaku wnioskodawcy nie pozwalał na ocenę, czy w zwykłych warunkach obrotu gospodarczego znak wytwórni filmowej oznaczający filmy wszelkiego rodzaju, błony kinematograficzne, programy telewizyjne, videokasety, videodyski i wszystko w klasie 9 mógłby wprowadzać w błąd odbiorców co do pochodzenia towarów także z klasy 30 – kukurydzą prażoną, skoro grafika nawiązuje do jedzenia tej kukurydzy w czasie projekcji filmu. Bezspornym jest bowiem – w świetle uzasadnienia zaskarżonej decyzji, że grafika na taśmie filmowej nawiązuje wyraźnie do znaku skarżącego. Powyższe argumenty, w ocenie Sądu stanowiące o nie wyjaśnieniu wszystkich okoliczności, ustaleń faktycznych, oceny całokształtu materiału dowodowego i są wyrazem naruszenia art. 7, 77, 80 kpa i art. 107 § 3 kpa. " Art. 107 kpa zalicza do części składowych decyzji administracyjnej m.in. uzasadnienie faktyczne i prawne. Uzasadnienie stanowi zatem integralną część wyjaśnienia rozstrzygnięcia, stanowiącego dyspozytywną część decyzji. Pominięcie w uzasadnieniu decyzji okoliczności faktycznych, mogących mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, stwarza przesłankę do uznania naruszenia przez organ przepisów o postępowaniu administracyjnym w stopniu wywierającym istotny wpływ na wynik sprawy." (por. 1998.04.22 wyrok NSA w Lublinie I SA/Lu 21/98 LEX nr 34147). Urząd Patentowy zobowiązany był podjąć wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jak i w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Pominięcie w uzasadnieniu decyzji okoliczności faktycznych, mogących mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, stwarza przesłankę do uznania naruszenia przez organ przepisów o postępowaniu administracyjnym w stopniu wywierającym istotny wpływ na wynik sprawy. Z tego względu zaskarżonej decyzji można postawić zarzut naruszenia art. 7, 77 i 107 § 3 kpa czego skutkiem jest jej uchylenie na mocy art. 145 § 1 pkt 1 litera c, zaś rozstrzygnięcie o kosztach nastąpiło w oparciu o art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.02.,Nr 153, poz.1270).