II SA 2386/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Stanisław Marek Pietras (spraw.), Asesor WSA - Joanna Kube, Asesor WSA - Janusz Walawski, Protokolant - Anna Siwonia, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 lutego 2004 r. sprawy ze skargi Ł. G. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] czerwca 2002 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania dyscyplinarnego - oddala skargę - Orzeczeniem dyscyplinarnym z dnia [...] czerwca 2001 r. Komendant Powiatowy Policji w D. uznał [...] Ł. G. winnym popełnienia czynów z art. 178a § 1 k.k., art. 86 § 1 k.w. oraz art. 95 § 1 k.w. i za powyższe wymierzył mu karę wydalenia ze służby w Policji. Następnie, po odwołaniu skarżącego, Komendant Wojewódzki Policji w S. orzeczeniem z dnia [...] lipca 2001 r., utrzymał w mocy zaskarżone orzeczenie i w konsekwencji Komendant Powiatowy Policji w D. rozkazem personalnym z dnia [...] lipca 2001 r. nr [...], zwolnił wymienionego funkcjonariusza ze służby w Policji. Prokurator Rejonowy w D. postanowieniem z dnia [...] września 2001 r., umorzył wobec skarżącego śledztwo o przestępstwo z art. 178a § 1 k.k., wobec niepopełnienia przez niego zarzucanego mu czynu. Powyższe postanowienie zostało doręczone Ł. G. w dniu 18 września 2001 r. Wnioskiem z dnia 12 grudnia 2001 r., skarżący zwrócił się do Komendanta Wojewódzkiego Policji w S. o wznowienie postępowania dyscyplinarnego i jako przesłankę wznowienia powołał fakt umorzenia wobec niego postępowania przygotowawczego. Komendant Wojewódzki Policji w S. postanowieniem z dnia [...] lutego 2002 r. [...], powołując się na § 40 ust. 2 i 4 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 19 grudnia 1997 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu udzielania wyróżnień oraz przeprowadzania postępowania dyscyplinarnego w stosunku do policjantów (Dz. U. z 1998 r. Nr 4, poz. 14), odmówił wznowienia postępowania dyscyplinarnego i w uzasadnieniu wskazał, że orzeczenie dyscyplinarne nie zostało wydane w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które następnie zostało uchylone lub zmienione, lecz wyłącznie na podstawie materiału dowodowego zgromadzonego w postępowaniu dyscyplinarnym. Po rozpoznaniu zażalenia skarżącego z dnia 18 lutego 2002 r., Komendant Główny Policji decyzją z dnia [...] kwietnia 2002 r. nr [...], działając na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. i § 44 cytowanego już wyżej rozporządzenia, uchylił zaskarżone postanowienie i w uzasadnieniu podał, że uchylenie orzeczeń dyscyplinarnych w stosunku do osób zwolnionych z Policji, wobec których w czasie trwania stosunku służbowego orzeczono karę wydalenia ze służby, następuje na podstawie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Dodał jednocześnie, że zaskarżone postanowienie jest rozstrzygnięciem nieprawidłowym, bowiem nie zostało poprzedzone czynnościami ustalającymi dopuszczalność wznowienia postępowania. Komendant Wojewódzki Policji w S. postanowieniem z dnia [...] maja 2002 r. nr [...], powołując się na art. 149 § 3 w zw. z art. 148 § 1 i 145 § 1 k.p.a., odmówił wznowienia postępowania dyscyplinarnego i w uzasadnieniu podał, że wniosek o wznowienie został złożony po upływie jednomiesięcznego terminu określonego w art. 148 § 1 k.p.a., po którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej ewentualną podstawę do wznowienia postępowania oraz to, że skarżący nie podał podstaw wznowieniowych określonych w art. 145 k.p.a. W odwołaniu do Komendanta Głównego Policji z dnia [...] maja 2002 r., skarżący wniósł o uchylenie powyższej decyzji, zaś w uzasadnieniu podniósł, że to organ jest zobowiązany, w razie stwierdzenia występowania jakiejkolwiek przesłanki do wznowienia postępowania, wznowić postępowanie z urzędu, a przesłanka taka występowała, bowiem jest ona zawarta w art. 145 § 1 pkt 7 k.p.a. Komendant Główny Policji decyzją z dnia [...] czerwca 2002 r. nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 ust. 1 k.p.a. oraz § 44 cytowanego już wyżej rozporządzenia, utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie z dnia [...] maja 2002 r. Uzasadniając swoje stanowisko podał, że skarżący we wniosku o wznowienie postępowania dyscyplinarnego, nie wskazał żadnej z przesłanek określonych w art. 145 § 1 k.p.a. i od których podania uwarunkowane jest wznowienie postępowania. Ponadto wniosek o wznowienie postępowania został złożony z uchybieniem terminu, o którym mowa w art. 148 § 1 i 2 k.p.a. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ł. G. wniósł o uchylenie decyzji Komendanta Głównego Policji z dnia [...] czerwca 2002 r., powołując się na wcześniej wykazane zarzuty zawarte już w odwołaniu i jednocześnie dodał, że postępowanie dyscyplinarne zostało przeprowadzone z naruszeniem obowiązujących przepisów, a mianowicie § 21 ust. 1 cytowanego już wyżej rozporządzenia. W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji wniósł o jej oddalenie, wskazując na dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne. Alternatywnie wniósł również o jej odrzucenie, bowiem w dacie wydania orzeczenia dyscyplinarnego w stosunku do skarżącego, kontrola tych decyzji nie podlegała kognicji Naczelnego Sądu Administracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270). Zgodnie natomiast z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Skarga analizowana pod tym kątem podlega oddaleniu, ponieważ zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Na samym wstępie stwierdzić jednak należy, że wniosek organu o ewentualne odrzucenie skargi jest chybiony. Zgodnie bowiem z treścią art. 58 § 1 pkt 1 cytowanej już wyżej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd odrzuca skargę: 1) jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego; 2) wniesioną po upływie terminu do jej wniesienia; 3) gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi; 4) jeżeli sprawa objęta skargą pomiędzy tymi samymi stronami jest w toku lub została już prawomocnie osądzona; 5) jeżeli jedna ze stron nie ma zdolności sądowej albo jeżeli skarżący nie ma zdolności procesowej, a nie działa za niego przedstawiciel ustawowy albo jeżeli w składzie organów jednostki organizacyjnej będącej stroną skarżącą zachodzą braki uniemożliwiające jej działanie; 6) jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. W rozpoznawanej zaś sprawie, żadna z wymienionych wyżej przesłanek nie występuje, a przede wszystkim niedopuszczalność skargi z uwagi na brak kognicji sądu administracyjnego do jej rozpoznania. Prawdą jest, że do dnia 19 października 2001 r., tj. do dnia wejścia w życie art. 139 ust. 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji ( tekst jedn. z 2002 r. Dz. U. Nr 7, poz. 58 ze zm.), dodanego przez art. 1 pkt 39 lit. b ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o zmianie ustawy o Policji, ustawy o działalności ubezpieczeniowej, ustawy – Prawo bankowe, ustawy o samorządzie powiatowym oraz ustawy – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną ( Dz. U. Nr 100, poz. 1084), orzeczenia dyscyplinarne prowadzone wobec funkcjonariuszy Policji, nie podlegały kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego. Nie oznacza to jednak, że w stosunku do postępowania o wznowienie postępowania w sprawie dyscyplinarnej zakończonej orzeczeniem wydanym przed tą datą, wyłączona jest kontrola sądowa, skoro postępowanie o wznowienie postępowania jest nowym postępowaniem, a nie kontynuacją poprzedniego (porównaj też uchwałę Izby Cywilnej i Administracyjnej Sądu Najwyższego z dnia 15 grudnia 1984 r. sygn. akt AZP 8/83 – OSNCP z 1985 r. nr 10, poz. 143). Przechodząc natomiast do dalszych rozważań, zważyć należy na treść art. 145 § 1 k.p.a. Otóż w sprawie zakończonej decyzją ostateczną, a takim było orzeczenie dyscyplinarne Komendanta Wojewódzkiego Policji w S. z dnia [...] lipca 2001 r., wznawia się postępowanie, jeżeli: 1) dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe, 2) decyzja wydana została w wyniku przestępstwa, 3) decyzja wydana została przez pracownika lub organ administracji publicznej, który podlega wyłączeniu stosownie do art. 24, 25 i 27, 4) strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu, 5) wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję, 6) decyzja wydana została bez uzyskania wymaganego prawem stanowiska innego organu, 7) zagadnienie wstępne zostało rozstrzygnięte przez właściwy organ lub sąd odmiennie od oceny przyjętej przy wydaniu decyzji (art. 100 § 2), 8) decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione. Można również żądać wznowienia postępowania, stosownie do treści art. 145a § 1 k.p.a., gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego została wydana decyzja. Zgodnie natomiast z treścią art. 148 § 1 k.p.a., podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania, zaś zgodnie z § 2 tegoż przepisu, termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. W przepisie tym zostały zatem uregulowane dwie kwestie, tj. tryb oraz termin wniesienia podania o wznowienie. Organ administracji jest zobowiązany zbadać zachowanie tego terminu z urzędu, zaś w rozpoznawanej sprawie bezspornym jest, że postanowienie Prokuratora Rejonowego w D. z dnia [...] września 2001 r. o umorzeniu postępowania wobec skarżącego, zostało mu doręczone w dniu 18 września 2001 r. Natomiast wniosek o wznowienie skarżący złożył w dniu 12 grudnia 2001 r. Ponieważ skarżący w podaniu o wznowienie powoływał się na treść tego postanowienia, przeto była to ewentualna okoliczność stanowiąca podstawę do wznowienia postępowania. Zatem nie budzi żadnych wątpliwości fakt, że [...] Ł. G. nie zachował terminu miesięcznego i w tej sytuacji organ był zobowiązany odmówić wznowienia postępowania. Wszczęcie bowiem postępowania w sprawie wznowienia postępowania na wniosek pomimo uchybienia terminu, stanowiłoby rażące naruszenie prawa, ponieważ godziłoby w zasadę trwałości decyzji. Na marginesie dodać należy, że od negatywnych skutków uchybienia terminu strona może się bronić wnosząc, zgodnie z treścią art.58 k.p.a., prośbę o przywrócenie terminu. Z drugiej strony nie ma racji organ twierdząc, że skarżący "nie wskazał żadnych przesłanek określonych w art. 145 § 1 k.p.a." i w konsekwencji stanowi to podstawę odmowy wznowienia. Zwrócić bowiem należy uwagę na fakt, że na tym wstępnym etapie postępowania o wznowienie chodzi o samo powołanie się na takie przyczyny, to znaczy, że zarzuty podnoszone w żądaniu wznowienia odpowiadają chociażby jednej z tych przyczyn, a nie ich zasadności. A zarzuty skarżącego mogły odpowiadać np. przyczynie określonej w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Natomiast "badanie ich zasadności, to znaczy ustalanie, czy rzeczywiście takie przyczyny wystąpiły w poprzednim postępowaniu, może nastąpić, stosownie do art. 149 § 2 i art. 151 k.p.a., po wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania, czyli w postępowaniu co do przyczyn wznowienia (art. 149 § 2) i co do istnienia podstaw do uchylenia dotychczasowej decyzji według art. 145 § 1 k.p.a. (art. 151 k.p.a.)." – vide: powołany przez organ wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 marca 1998 r. sygn. akt II SA 122/98, opubl. w ONSA z 1999 r. nr 2, poz. 53. Sąd natomiast nie odniósł się do zarzutu skarżącego dotyczącego niewłaściwie przeprowadzonego – w jego ocenie – postępowania dyscyplinarnego. Przedmiotem bowiem skargi jest decyzja Komendanta Głównego Policji z dnia [...] czerwca 2002 r. utrzymująca w mocy postanowienie o odmowie wznowienia postępowania administracyjnego, a nie ostateczne orzeczenie dyscyplinarne Komendanta Wojewódzkiego Policji w S. z dnia [...] lipca 2001 r. W tym stanie rzeczy, na mocy art. 151 w zw. z art. 132 cytowanej już wyżej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i w zw. z art. 97 § 1 cytowanej wyżej ustawy – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji wyroku.