II SA 3268/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Zdzisław Romanowski Sędziowie: WSA Grażyna Śliwińska (spr.) Asesor WSA Andrzej Czarnecki Protokolant Arkadiusz Zawada po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 marca 2004 r. sprawy ze skargi H. F. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] września 2002r. Nr [...] w przedmiocie uregulowania własności nieruchomości rolnej uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymanąnią w mocy decyzję organu pierwszej instancji z dnia [...] kwietnia 2001 r.. Pismem z dnia 28 grudnia 2000r. adresowanym do Prezydenta Rzeczypospolitej i skierowanym wg właściwości A. C. i jego córka H. F., domagali się stwierdzenia nieważności: 1/ decyzji z dnia [...] lipca 1966r. znak [...] wydanej przez Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w B. w przedmiocie wyrażenia zgody na przekazanie Skarbowi Państwa nieruchomości rolnej na terenie G. o łącznej powierzchni 11 ha 059a; 2/ decyzji z dnia [...] listopada 1978r. Nr [...] wydanej przez Naczelnika Gminy w G. o przejęciu na własność Państwa gospodarstwa rolnego o pow.1,20 ha bez budynków; Zarzucając ich wydanie z rażącym naruszeniem prawa wnioskodawcy podnosili, iż organ wyraził zgodę na przejęcie gospodarstwa, które w połowie stanowiło własność żony M. C. – S.i nie przeprowadził postępowania spadkowego po jej śmierci w 1962r. Uprawiane ono było przez wnioskodawcę od 1946r. i także gdy rodzice w 1956r. wrócili z zesłania z Syberii. Urzędnicy podstępnie wykorzystali niedołęstwo, słaby wzrok i słabą znajomość języka polskiego M. C. zarówno w mowie jak i w piśmie, ponieważ faktycznie miał on dokonać przepisania gospodarstwa na syna A.. Wnioskodawca zarzucił, że nie został zawiadomiony o odebraniu ojcu gospodarstwa w 1966r. Dowiedział się dopiero w 1967r.. Decyzją Wojewody P. z dnia [...] kwietnia 2001r., w którego imieniu działał z upoważnienia P. Urząd Wojewódzki odmówiono stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Gminy w G. z dnia [...] listopada 1978r. orzekającej o przejęciu na rzecz Państwa gospodarstwa rolnego o pow. 1,20 ha położonego w G. stanowiącego własność M. C. ze wskazaniem podstawy prawnej art. 156§1 pkt 2 i art.157 kpa. Ustalono, że przejęcie na własność Państwa gospodarstwa rolnego o pow.1,20 ha bez budynków nastąpiło na podstawie decyzji wydanej na podstawie art. 45 ustawy z 27.X.1977r. o zaopatrzeniu emerytalnym oraz innych świadczeniach dla rolników i ich rodzin (Dz.U.Nr 32,poz,140). W uzasadnieniu organ wskazał, że M. C. nie miał możliwości przekazania gospodarstwa następcom, gdyż nie posiadali oni kwalifikacji rolniczych. Wykazało to prowadzone obecnie postępowanie dowodowe potwierdzające, że A. C. posiadał kurs obsługi kombajnów zbożowych, świadectwo wykwalifikowanego traktorzysty, co nie spełnia wymogów w/w ustawy wymagającej ukończenia szkoły rolniczej bądź kursu przysposobienia rolniczego. Jako podstawę prawną decyzji powołano ponadto § 37 rozporządzenia Rady Ministrów z 9.XII.1977r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym oraz innych świadczeniach dla rolników i ich rodzin (Dz.U.Nr 37,poz.166), zgodnie z którym następcą rolnika może być osoba, która daje gwarancję należytego prowadzenia gospodarstwa rolnego. Zarzucono wnioskodawcy brak zainteresowania gospodarstwem ojca, powołując się na protokół z dnia 27 września 1978r. Organ nie ustosunkował się do zarzutu, że gospodarstwo stanowiło współwłasność także zmarłej żony M. C. i w tym przedmiocie nie zajął stanowiska jak i również co do wykorzystania niedołęstwa, braku znajomości czytania i pisania w jęz.polskim. Organ I instancji nie rozstrzygnął wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia 1 lipca 1966r. W odwołaniu A. C. i H. F. złożonym od decyzji I instancyjnej podnosili, że domagali się stwierdzenia nieważności obu decyzji: z dnia [...].VII.1966r. Prezydium Powiatowej Rady Narodowej i z dnia [...].XI.1978r. Naczelnika Gminy w G.. W kwestii notarialnego zrzeczenia się przez M. C. z 11,0590 ha podnosili, że zaskarżyli wydaną przed aktem notarialnym decyzję z [...] lipca 1966r. nr [...] wyrażającą zgodę na zrzeczenie się, ponieważ M. C. nie napisał własnoręcznie żadnego pisma, zarzucili działaniom byłych urzędników podstęp i oszustwo. Zarzucali, że wszystkie pisma pisane były przez tychże urzędników, którzy przychodzili pod nieobecność syna i synowej, mieszkających w tym samym domu, wykorzystując niedołęstwo, słaby wzrok i słabą znajomość jęz.polskiego M. C. zarówno w mowie jak i w piśmie. Wydanej decyzji I instancyjnej zarzucili naruszenie prawa przez przyjęcie braku kwalifikacji rolniczych, które odwołujący posiadał przez praktyczną, wieloletnią pracę w gospodarstwie rolnym oraz w Kółku Rolniczym, uprawnienia traktorzysty i kombajnisty. Twierdzili, że M. C. nie otrzymał emerytury rolniczej, ponieważ do śmierci pobierał emeryturę pracowniczą. Decyzją Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] września 2002r. wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa została utrzymana w mocy zaskarżona decyzja organu I instancji na podstawie następujących ustaleń faktycznych: M. C. w dniu 1 lipca 1966r. uzyskał pisemną zgodę Wydziału Rolnictwa i Leśnictwa b.Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w B. na zrzeczenie się nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa. W dniu 5 września 1966r. przed Notariuszem Państwowego Biura Notarialnego w B. złożył oświadczenie woli o zrzeczeniu się własności nieruchomości - czterech działek o pow. 11 ha 05 a 90m2 na rzecz Skarbu Państwa. Organ II instancji uznał, że w zakresie zrzeczenia się na mocy aktu notarialnego sprawa nie podlega ocenie w postępowaniu administracyjnym, a co do poprzedzającej akt decyzji nie zajmował stanowiska. Ustalił, iż w 1975r. na mocy aktu własności ziemi z 7.04.1975r. M. C. był właścicielem nieruchomości rolnej o pow. 3,035 ha położonej w G., z której część (poza 1,20 ha) została wywłaszczona na działki budowlane. W dniu 27 września 1978r. złożył podanie o przejęcie jego gospodarstwa o pow.1.20 ha położonego w G. za rentę z uwagi na podeszły wiek i niemożność jego prowadzenia. Został sporządzony protokół, w którym stwierdzono, że dzieci gospodarstwem ojca nie interesują się. W dniu 3 listopada 1978r. na podstawie art. 45 i 52 ust.2 ustawy z 27.X.1977r. o zaopatrzeniu emerytalnym oraz innych świadczeniach dla rolników i ich rodzin (Dz.U.Nr 32,poz,140) wydana została przez Naczelnika Gminy w G. decyzja o przejęciu na własność Państwa gospodarstwa rolnego o pow.l,20ha bez budynków. W jej uzasadnieniu ustalono, że wnioskodawca nie ma możliwości przekazania gospodarstwa następcy, gdyż nie posiadają oni kwalifikacji rolniczych. Została mu przyznana pełna emerytura rolnicza od dnia 21.XI.1978r. i połowa renty inwalidzkiej. Organ II instancji stwierdził w uzasadnieniu swojej decyzji, iż w zakresie przekazania gospodarstwa podstawą prawną był art. art. 45 i art. 75 ust.l pkt 2 ustawy z 27.X.1977r. o zaopatrzeniu emerytalnym oraz innych świadczeniach dla rolników i ich rodzin (Dz.U.Nr 32,poz,140). Przejęcie następowało na wniosek rolnika przy braku następcy bądź nie spełnianiu przez następcę warunków do przejęcia gospodarstwa, tzn. braku kwalifikacji do prowadzenia gospodarstwa rolnego. Kwestie te regulował art.160 kc oraz § 3 rozporządzenia RM z dnia 28.XI.1964r. w sprawie przenoszenia własności nieruchomości rolnych, znoszenia współwłasności takich nieruchomości oraz dziedziczenia gospodarstw rolnych (Dz.U.Nr 32 z 1972r. poz.215 ze zm.) - mający zastosowanie w sprawie. Następca musiał zatem wykazać posiadaniem świadectwa ukończenia szkoły rolniczej lub przysposobienia rolniczego i tu organ powoływał się na wykładnię pojęcia kwalifikacji rolniczych dokonaną przez Sąd Najwyższy w uchwale z 21.X.1982r.(III CZP 30/81) M. C. zmarł 11.XII.1980r. Postępowanie spadkowe zostało przeprowadzone 31 maja 2000r. i na jego mocy spadkobiercami są synowie A. i W. po 1/2 części spadku. Sąd Rejonowy w B. orzekał także o dziedziczeniu gospodarstwa rolnego i w tej części stwierdził ustawowe dziedziczenie A. C.. Zdaniem organu II instancji przeprowadzone obecnie postępowanie administracyjne w związku z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji Naczelnika Gminy w G. z dnia [...] listopada 1978r potwierdziło, że następcy nie spełniali warunków do przejęcia gospodarstwa rolnego, ponieważ nie wykazali się posiadaniem świadectwa ukończenia szkoły rolniczej lub przysposobienia rolniczego. (protokół przesłuchania stron z 20.03.2001r.) Nie odpowiadało wymogom cyt. wyż. rozporządzenia zaświadczenie o ukończeniu przez A. C. kursów obsługi kombajnów zbożowych i świadectwo przyznające tytuł wykwalifikowanego traktorzysty. W skardze złożonej przez H. F. do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie nie wskazała konkretnych przepisów prawa, które zostały naruszone w zaskarżonych decyzjach. Nie zgadzała się z uzasadnieniem obu decyzji organów administracyjnych. Zarzuciła, że dziadek M. C. nie mógł w 1966r. zadysponować ziemią, która także należała do jego żony zmarłej 4 lata wcześniej i po której pozostali spadkobiercy. Wszystkie czynności urzędnicze przy wydawaniu obu decyzji odbywały się pod nieobecność następcy. Ponadto wg skarżącej 1,20 ha ziemi przekazane w 1978r. stanowiło także współwłasność z żoną i dziadek nie mógł tym samodzielnie dysponować. Natomiast, co do decyzji z [...] listopada 1978r. wydana była z naruszeniem przepisów umożliwiających następcy przekazanie ziemi, który miał kwalifikacje praktyczne do jej uprawiania, kurs kombajnisty i traktorzysty, zaś w toku postępowania złożyła dokument, z którego wynikało, że ojciec jej A. C. był w tym okresie współwłaścicielem innego gospodarstwa razem z żoną. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 97 § 1 Ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisów wprowadzających ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. (Dz. U. z dnia 20 września 2002 r. Nr 153, poz.1271 ze zm.) - sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. (Dz.U.02.153.1269) Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz art. 3 § 1-3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym (Dz.U.02.153.1270) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, a nie zaś według kryteriów słusznościowych. Sąd nadto miał na względzie zasadę wynikającą z art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym, która stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Kontrolując zatem, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu, czy też zarzuty skarżącej są uzasadnione należało zważyć, iż skarga jest zasadna, chociaż z innych przyczyn, niż wskazane przez jej autorkę. Na wstępie podnieść należy, iż w niniejszej sprawie zakresem wniosku i postępowania administracyjnego objęte były dwie decyzje administracyjne, których stwierdzenia nieważności żądała strona i obie powinny być objęte rozstrzygnięciem. Organ administracyjny rozpoznał wniosek skierowany do jednej decyzji z dnia [...]XI.1978r. Postępowanie nadzorcze wszczęte w trybie art. 157 § 2 kpa jest postępowaniem w nowej sprawie, zmierzającym do ustalenia istnienia przesłanek z art. 156 kpa i powinno objąć wszystkie zarzuty skierowane doń w jednym wniosku. Kontrola Sądu w niniejszej sprawie - w myśl cytowanych wyżej przepisów mogła objąć zakres zaskarżonej decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] września 2002r, której rozstrzygnięcie z kolei dotyczy tylko jednej decyzji Naczelnika Gminy w G. z dnia [...] listopada 1978r. Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest samodzielnym postępowaniem administracyjnym, którego istotą jest ustalenie, czy dana decyzja dotknięta jest jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 kpa. Przedmiot badania zaskarżonej decyzji - rażące naruszenie prawa oznacza wadliwość decyzji skutkiem naruszenia norm prawnych regulujących działania administracji publicznej w indywidualnych sprawach, w szczególności przepisów prawa procesowego oraz materialnego, o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym. Zachodzi zatem w przypadku gdy czynności zmierzające do wydania decyzji administracyjnej oraz treść załatwienia sprawy w niej wyrażona stanowią zaprzeczenie stanu prawnego sprawy w całości lub w części. Pogląd taki znalazł oparcie w wyroku NSA z dnia 2001.08.21 sygn. II SA 1726/00(LEX nr 51233). Także w wyroku NSA z dnia 2001.03.28 I SA 2360/99 (LEX nr 75561) prezentowane jest stanowisko, iż postępowanie prowadzone w trybie stwierdzenia nieważności nie może skutkować wzruszeniem ostatecznych decyzji w oparciu o nieprawidłowości nie mające charakteru wad kwalifikowanych (art. 156 § 1 k.p.a.). O tym zaś, czy miało miejsce rażące naruszenie prawa, decyduje przede wszystkim oczywistość naruszenia i jego wpływ na załatwienie sprawy. Przeprowadzone przed wydaniem zaskarżonej decyzji postępowanie nie spełnia wyżej przedstawionych wymogów. Stwierdzenie organów administracyjnych, działających w trybie nadzoru, że kwestionowana decyzja nie narusza przepisów prawa nie znajduje uzasadnienia w zebranym w sprawie materialne dowodowym. Dokonując oceny, czy zachodzą przesłanki do stwierdzenia nieważności decyzji, organ orzekający w tym zakresie bada stan faktyczny, jak i prawny z daty wydania decyzji, w stosunku do której toczy się postępowanie administracyjne o stwierdzenie jej nieważności. Kontrolując prawidłowość rozstrzygnięcia w zakresie decyzji z dnia [...].XI.1978r. organ wyższego stopnia wskazany w art. 157 k.p.a. rozpoznawał wniosek w trybie nadzoru, jako organ pierwszej instancji i jego obowiązkiem było dokonanie oceny jej według przepisów prawa materialnego obowiązujących w dacie jej wydania i będących przedmiotem postępowania w sprawie o stwierdzenie jej nieważności. ( por.wyrok NSA z dnia 2001.02.27 sygn. II SA 590/00 LEX nr 53453) Art. 45 ustawy z 27.X.1977r. o zaopatrzeniu emerytalnym oraz innych świadczeniach dla rolników i ich rodzin (Dz.U.Nr 32,poz,140) stanowił, iż w razie braku następców lub gdy następca nie spełnia warunków do przejęcia gospodarstwa rolnego albo odmówił jego przejęcia, gospodarstwo rolne na wniosek rolnika przejmuje Państwo. Z zaskarżonej decyzji wynika, że przedmiotem badania nadzorczego była przesłanka odnosząca się do niespełnienia przez następcę warunków do przejęcia gospodarstwa. Powołując się nadto na 75 ust.l pkt 2 ustawy z 27.X.1977r. o zaopatrzeniu emerytalnym oraz innych świadczeniach dla rolników i ich rodzin (Dz.U.Nr 32,poz,140) stanowiący, iż przez następcę - rozumie się zstępnych, rodzeństwo i dzieci rodzeństwa rolnika oraz jego pasierbów i wychowanków, którzy posiadają kwalifikacje do prowadzenia gospodarstwa rolnego, nie przekroczyli 55 lat życia i nie są inwalidami I lub II grupy; w razie braku takich osób następcą może być współwłaściciel gospodarstwa spełniający te warunki, ograniczył się do ustalenia braku kwalifikacji A. C. do prowadzenia gospodarstwa rolnego. Ustalił natomiast brak kwalifikacji opierając się o zasadę wynikającą z art. 160 kc oraz § 3 rozporządzenia RM z dnia 28.XI.1964r. w sprawie przenoszenia własności nieruchomości rolnych, znoszenia współwłasności takich nieruchomości oraz dziedziczenia gospodarstw rolnych (Dz.U.Nr 32 z 1972r. poz.215 ze zm.) Powołany § 3 ust. 1 określał wyraźnie co rozumie się przez kwalifikacje o których mowa w powołanych wyżej przepisach: "Za kwalifikacje do prowadzenia gospodarstwa rolnego uważa się ukończenie szkoły rolniczej, przysposobienia rolniczego lub uzyskania tytułu kwalifikacyjnego w zawodach rolniczych." Rozpatrując zatem spełnienie przesłanki materialnoprawnej organ nie wziął pod uwagę i nie rozważył ostatniego z wymogów: czy A. C. przed wydaniem decyzji z 1978r. uzyskał tytuł kwalifikacyjny w zawodach rolniczych. Zauważyć bowiem należy, że rozstrzygnięcie nadzorcze zarówno organu I jak i II instancji ustaliło i dokonało analizy jedynie kwestii nie ukończenia szkoły rolniczej, czy przysposobienia rolniczego. Ponieważ stanowi to zarzut zarówno zawarty w odwołaniu jak i w skardze, należy uznać go za uzasadniony, bowiem istnieje konieczność wyjaśnienia czy wykazane kwalifikacje kombajnisty zbożowego i traktorzysty, praca w państwowym gospodarstwie rolnym w charakterze robotnika rolnego stanowią, bądź nie o spełnieniu tej trzeciej alternatywnej przesłanki § 3 rozporządzenia RM z dnia 28.XI.1964r., którą przy rozpoznaniu sprawy organ pominął, a która to okoliczność jako istotna ma wpływ na wynik sprawy. Także powołana uchwała Sądu Najwyższego z dnia 21.X.1982r. nie pozostaje w sprzeczności z treścią § 3 ust. 1 cyt. rozporządzenia i nie może być podstawą ograniczenia badania do dwóch przesłanek jeżeli przepis wymienia trzy alternatywne przesłanki. Organ I instancji powołując z kolei podstawę prawną § 37 rozporządzenia Rady Ministrów z 9.XII.1977r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym oraz innych świadczeniach dla rolników i ich rodzin (Dz.U.Nr 37,poz.l66), zgodnie z którym następcą rolnika może być osoba, która daje gwarancję należytego prowadzenia gospodarstwa rolnego nie uzasadnił z jakich przyczyn tych gwarancji nie dawał A. C.. Pominięcie w uzasadnieniu decyzji okoliczności faktycznych, mogących mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, stwarza przesłankę do uznania naruszenia przez organ przepisów o postępowaniu administracyjnym w stopniu wywierającym istotny wpływ na wynik sprawy. (por. 1998.04.22 wyrok NSA w Lublinie I SA/Lu 21/98 LEX nr 34147) Podnieść należy, że stosownie do zawartych w Kodeksie postępowania administracyjnego zasad (art. 6, 7 i 8) organy administracji państwowej zobowiązane są działać na podstawie przepisów prawa i prowadzić postępowanie w taki sposób, aby zostały wyjaśnione istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności. Nie wyjaśnienie bowiem sprawy w w/w. zakresie stanowi takie naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, które obliguje sąd administracyjny do uchylenia zaskarżonej decyzji i utrzymanej nią w mocy decyzji I instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.02.,Nr 153, poz. 1270). Ubocznie podnieść należy, że organy obu instancji nie rozpoznały merytorycznie wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji z [...] lipca 1966r. nr [...] wydanej przez Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w B.. O ile dopiero w uzasadnieniu organu II instancji zwrócił on uwagę, iż przede wszystkim strona domagała się stwierdzenia nieważności właśnie tego aktu jako wydanego z rażącym naruszeniem prawa, także nie podejmuje się ustosunkowania do żadnego z zarzutów zgłoszonych pod jego adresem. Organ II instancji nie mając zatem wątpliwości co do tego, że strona wyraźnie skarżyła akt administracyjny, pominął tę kwestię mimo złożonego w terminie odwołania, bezsporności kwestii, że wydanie zgody administracyjnej było warunkiem aktu cywilnoprawnego zrzeczenia się nieruchomości przed notariuszem. Fakt, iż Skarb Państwa stał się właścicielem nieruchomości na mocy aktu notarialnego nie mógł być i nie był przedmiotem postępowania administracyjnego objętego wnioskiem, zatem rozważania Ministra, że w tym zakresie sprawa nie podlega postępowaniu administracyjnemu są bezprzedmiotowe i nie zmieniają faktu, że brak jest rozstrzygnięcia w części żądania stwierdzenia nieważności wymienionej decyzji administracyjnej. Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej jest samodzielnym postępowaniem administracyjnym ograniczającym się do ustalenia, czy decyzja dotknięta jest jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 pkt 1-7 k.p.a. Rozstrzygnięcie kończące to postępowanie następuje w drodze decyzji (art. 158 § 1 k.p.a.) podejmowanej przez organ administracji publicznej (art. 156 § 1 k.p.a.), toteż orzekanie w tej kwestii przez sąd powszechny byłoby naruszeniem kompetencji właściwego organu administracji publicznej.( postanowienie SN z dnia 2002.05.28 sygn. II UKN 356/01 Prok.i Pr. 2003/4/45) Brak decyzji organu uniemożliwił kontrolę Sądu, a zarzuty zawarte w skardze dotyczące braku stwierdzenia nieważności decyzji z [...] lipca 1966r. nie mogą wywoływać żadnych skutków dla sądu administracyjnego wobec treści art. 3 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (braku przedmiotu zaskarżenia). Brak decyzji organu otwiera jedynie stronie drogę do złożenia skargi na bezczynność organu.