II SA 3354/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Ewa Frąckiewicz Sędziowie: NSA Stanisław Gronowski WSA Grażyna Śliwińska (spr.) Protokolant Aleksandra Macewicz po rozpoznaniu w dniu 20 stycznia 2004 r. sprawy ze skargi Przedsiębiorstwa B. M.-P.S.A.z/s w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] sierpnia 2001r. Nr [...] w przedmiocie obciążenia opłatą drogową za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Zastępcy Dyrektora Zarządu Dróg Miejskich w W. z dnia [...] czerwca 2001r. Nr [...] orzekając o niewykonywaniu zaskarżonej decyzji do czasu uprawomocnienia się wyroku; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz Przedsiębiorstwa B. M.-P. S.A. z/s w W. kwotę [...] zł tytułem zwrotu wpisu sądowego. Decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] sierpnia 2001r. wydaną na podstawie art. 127 § 2 i 138 § 1 pkt 1 kpa , art. 39 ust.5 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (Dz.U.Nr 13,poz.74 z późn.zm.) w zw. z art.13 ust. 2a ustawy z dnia 21.III.1985r. o drogach publicznych (tekst jedn. Dz.U. z 2000r., Nr 71, poz.838 ze zm.) została utrzymana w mocy decyzja z dnia [...] czerwca 200Ir. Dyrektora Zarządu Dróg Miejskich w W. obciążająca Przedsiębiorstwo B. M. P. S.A. w W. opłatą drogową w kwocie [...] zł [...] gr za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia na trasie ul. K. - ul.K. w W.. Ustalono, że dnia [...] czerwca 2001r. w Al. S. w wyniku kontroli wagowej pojazdu marki [...], nr rej. [...] przewożącego cement w workach, stanowiącego własność Przedsiębiorstwa B. M. P. S.A. w W. kierowanego przez C.P. nastąpiło przekroczenie nacisku na drugą i trzecią oś pojazdu o [...] kN i [...] kN ponad wielkości określone przepisami dla rozstawu osi l,30m-2,0m. Sporządzono protokół z pomiaru, podpisany został przez kierowcę, który nie zgłaszał zastrzeżeń do poprawności kontroli. Zastępca Dyrektora Zarządu Dróg Miejskich w W. decyzją z dnia [...] czerwca 2001r. obciążył właściciela pojazdu wymienioną wyżej opłatą drogową, której zasadę i wymiar oparł na podstawie art. 19 ust. 6 w/w ustawy o drogach publicznych , § 2 ust.2 tabela Lp 5 i ust. 3, 4 oraz § 9 ust. 1, 2 i § 10 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27.VI.2000r. w sprawie opłat drogowych (Dz.U.Nr 51,poz.607) w związku z § 5 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia l.IV.1999r. w sprawie warunków technicznych i zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz.U.Nr 44, poz.432) oraz na podstawie art. 104 § 1 kpa i uchwały Zarządu W. Nr [...] z dnia [...].01.2001r. w sprawie upoważnienia Dyrektora i Zastępców Dyrektora Zarządu Dróg Miejskich w W. do załatwiania w imieniu Zarządu W. spraw z zakresu zarządzania drogami publicznymi i wydawania decyzji. Przedsiębiorstwo B. M. P. S.A. w W. w piśmie z dnia [...] czerwca 2001r., podpisanym przez Wiceprezesa Zarządu W.G. - potraktowanym przez organ jako odwołanie od decyzji - wnosiło o odstąpienie obciążania karą z uwagi na to, ze wykroczenie posiada niewielki wpływ na pogorszenie stanu dróg, zdarzyło się kierowcy po raz pierwszy, nie została przekroczona masa całkowita pojazdu, a kierowcy Spółki profilaktycznie zostali pouczeni w zakresie prawidłowego rozmieszczania materiałów na skrzyni ładunkowej. Kolegium Odwoławcze uznało, że prawidłowo naliczono obowiązującą opłatę i strona nie kwestionowała rzetelności pomiaru będącego podstawą jej naliczenia. W swoim obszernym uzasadnieniu wskazało wskaźniki i sposób wyliczenia opłaty podwyższonej stanowiącej iloczyn ryczałtowej długości trasy 400 km (§ 9 ust.2 cyt. rozp.RM) i wyrażonej w złotych wysokości opłaty za 1 km przebiegu podanej w tabeli, co powinien zrobić organ I instancji. Przedstawiło zasadność zastosowanej podstawy prawnej do naliczenia opłaty podwyższonej za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia: w szczególności § 2 ust.l i 2 oraz ust. 3 i 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 czerwca 2000r. w sprawie opłat drogowych (Dz.U.Nr 51,poz.607). W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Przedsiębiorstwo B. M. P. S.A. w W. reprezentowane przez Prokurenta A.O. i Prezesa Zarządu K.R. domagało się uchylenia przedmiotowej decyzji podnosząc, że zgodnie z § 2 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 czerwca 2000r. w sprawie opłat drogowych opłatę za przejazd jednorazowy po drogach publicznych ustala się w wysokości równej iloczynowi liczby kilometrów przebiegu pojazdu nienormatywnego i wyrażonej w złotych wysokości opłaty za 1 km tego przebiegu, natomiast w zaskarżonej decyzji Dyrektora Zarządu Dróg Miejskich nie wskazano liczby kilometrów jak i sposobu wyliczenia wymierzonej opłaty. Ponadto przekroczenie nacisku mogło wynikać z faktu przemieszczenia ładunku w czasie jego przewozu, skoro nie nastąpiło przekroczenie masy całkowitej pojazdu. W szczególności skarżący podnosił, ze kara jest zbyt surowa i uciążliwa , zważywszy na przebieg kontrolowanego pojazdu - 19 km i przyjęcie do wyliczenia opłaty 400 km, narusza konstytucyjną zasadę proporcjonalności. Za bezpodstawne uznał także stosowanie waloryzacji. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie na tej podstawie, że zarzuty skarżącego sa nieuzasadnione, i prawidłowo zastosowano przepisy art. 13 ust 1, ust. 2 pkt 3 i 4, ust.2a cyt. wyżej ustawy o drogach publicznych oraz także powołanego wyżej § 9 ust. 1 i 2 i § 2 ust. 2 i 4 rozporządzenia Rady Ministrów z 27 czerwca 2000r. w sprawie opłat drogowych, § 3a rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia l.IV.1999r. w sprawie warunków technicznych i badań pojazdów. Zgodnie z art. 97 § 1 Ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. (Dz. U. z dnia 20 września 2002 r. Nr 153, poz.1271 ze zm.) -sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Kontrolując zaskarżoną decyzję pod względem jej zgodności z prawem zgodnie z art. 3 § 1 pkt 1 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. Nr 153, poz.1270 z 20.09.2002r.) Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W toku postępowania w niniejszej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w sprawie IISA 3286/00 przedstawił do rozstrzygnięcia Trybunałowi Konstytucyjnemu pytanie prawne " czy przepisy § 9 ust. l pkt 2 i ust. 2 rozp. Rady Ministrów z dnia 27 czerwca 2000r. w sprawie opłat drogowych (dz.U.Nr 51,poz.607) są zgodne z art. 2 i art. 92 ust.l Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, a także z art. 13 ust. 4 ustawy z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych (Dz.U.Nr 14,poz.60 ze zm.)" i do czasu rozstrzygnięcia zawiesił postępowanie . Stwierdzając niekonstytucyjność ustawy sąd - jeżeli nie odmawia jej stosowania - jest obowiązany zwrócić się z pytaniem prawnym do Trybunału Konstytucyjnego. Nie może on bowiem stosować ustawy sprzecznej z Konstytucją. Wybór postępowania należy do sądu, a jego prawidłowość - w przypadku odmowy stosowania ustawy - podlega kontroli instancyjnej. Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 10 grudnia 2002r. w sprawie sygn. akt P 6/02 (OTK-A 2002/7/91) orzekł, że § 9 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 czerwca 2000 r. w sprawie opłat drogowych (Dz. U. Nr 51, poz. 607) jest niezgodny z art. 92 ust. 1 oraz nie jest niezgodny z art. 2 Konstytucji RP. W obszernym uzasadnieniu powołał się na wyrok z 27 kwietnia 1999 r. (sygn. akt. P. 7/98, OTK ZU nr 4/1999, poz. 72) gdzie Trybunał stwierdził, że § 4 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 października 1996 r. w sprawie opłat drogowych (Dz. U. Nr 123, poz. 578, ze zm.) był niezgodny z art. 2 i art. 92 ust. 1 Konstytucji przez to, że naruszał zakres ustawowego upoważnienia oraz stanowił przepis o charakterze represyjnym. Stwierdził, że ustalanie opłaty za przejazd pojazdu nienormatywnego bez zezwolenia na podstawie § 9 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z 27 czerwca 2000 r. w sprawie opłat drogowych, następuje w istocie w taki sam sposób, jak ustalanie tej opłaty na podstawie § 4 ust. 1 powołanego wyżej rozporządzenia uznanego przez Trybunał za niekonstytucyjny. Delegacja ustawowa wynikająca z art. 13 ust. 4 ustawy o drogach publicznych nie upoważniała do wydania rozporządzenia o treści wynikającej z zakwestionowanych przepisów. Przepisy te przez to, że naruszały wskazane granice upoważnienia ustawowego, nie mogły stanowić formalnej podstawy do nakładania przewidzianych tam "opłat podwyższonych". Trybunał Konstytucyjny stwierdził niekonstytucyjność art. 13 ust. 4 w zakresie, w którym upoważniał on Radę Ministrów do określenia w drodze rozporządzenia szczegółowych zasad wprowadzania opłat za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach oraz organu właściwego do ustalania tych opłat stąd badanie kwestionowanych przepisów rozporządzenia z tym wzorcem uznał za niedopuszczalne. Wyeliminowanie z porządku prawnego przepisu prawnego powoduje, że nie może on być też wzorcem kontroli dla innych przepisów prawnych. W rozpoznawanej sprawie obie decyzje administracyjne zostały wydane na podstawie § 9 ust. 1 pkt 2 i ust.2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 czerwca 2000r. w sprawie opłat drogowych. Stosownie do art. 145a § 1 kpa w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, można żądać wznowienia postępowania administracyjnego na podstawie którego została wydana decyzja. Przepis art. 272 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz.U. z dnia 20.09.2002r., Nr 153,poz.l270) stanowi, że można żądać wznowienia postępowania m. in. również w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją. W świetle powyższej regulacji rozważanie pozostałych zarzutów skargi stało się zbędne. Mając powyższe na uwadze, zaskarżoną decyzję i decyzję ją poprzedzającą należało uchylić orzekając o niewykonywaniu zaskarżonej decyzji do czasu uprawomocnienia się wyroku - na podstawie art. 145 § 1 pkt 1b w zw. z art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.02.,Nr 153, poz.1270), zaś w przedmiocie kosztów orzec po myśli art. 200 cyt. ustawy.