II SA 3909/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bronisław Szydło (spr.), Sędziowie NSA Małgorzata Borowiec, Asesor WSA Andrzej Kołodziej, Protokolant Grzegorz Walczak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 01 kwietnia 2004 r. sprawy ze skargi I. F. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] września 2003 r. nr [...] w przedmiocie przyznania świadczenia w drodze wyjątku oddala skargę Decyzją z dnia [...] września 2003 r. nr [...] Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych utrzymał w mocy wcześniejszą decyzję z dnia [...] czerwca 2003 r., którą odmówił I. F. przyznania świadczenia w drodze wyjątku na podstawie art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. Nr 162, poz. 1118 z późn. zm.). W uzasadnieniu decyzji podał, że I. F. orzeczeniem lekarza orzecznika ZUS z dnia [...] stycznia 2001 r. została uznana za częściowo niezdolną do pracy na okres do stycznia 2004 r., a zatem nie spełnia warunku całkowitej niezdolności do pracy, o jakim mowa w art. 83 powołanej ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego p. I. F. domagała się uchylenia zaskarżonych decyzji i przyznania prawa do świadczenia w drodze wyjątku, zarzucając, że z uwagi na zły stan zdrowia jest całkowicie niezdolna do pracy. Od ponad jedenastu lat choruje, przez cały ten okres pozostaje na leczeniu i z tego względu nie może pracować. Poza tym, skarżąca podniosła, że znajduje się, wraz z rodziną, w trudnej sytuacji materialnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W związku ze zmianą struktury sądownictwa administracyjnego, na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 z późn. zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270). Stosownie do postanowień § 1 pkt 13 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 25 kwietnia 2003 r. w sprawie utworzenia wojewódzkich sądów administracyjnych oraz ustalenia ich siedzib i obszarów właściwości (Dz. U. Nr 72, poz. 652) sądem właściwym w niniejszej sprawie jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie. Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to w dacie jej wydania. Innymi słowy, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie orzeka co do istoty sprawy w zakresie danego przypadku, lecz jedynie kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w tym postępowaniu z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego. Rozpatrując skargę p. I. F. pod tym kątem, sąd nie stwierdził, aby Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych podejmując zaskarżone decyzje dopuścił się naruszenia prawa materialnego, ewentualnie przepisów prawa procesowego w stopniu, w jakim mogłoby to mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Podstawę materialnoprawną odmowy przyznania p. I. F. świadczenia w drodze wyjątku stanowił przepis art. 83 ust. 1 powołanej ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Z treści tego przepisu wynikają trzy przesłanki warunkujące przyznanie świadczenia w drodze wyjątku, wyznaczające jednocześnie granice uznania administracyjnego Prezesa ZUS: 1. niespełnienie wymagań dających prawo do emerytury lub renty musi być spowodowane szczególnymi okolicznościami, 2. ubiegający się o świadczenie nie może podjąć pracy lub działalności zarobkowej objętej ubezpieczeniem społecznym, z powodu całkowitej niezdolności do pracy lub wieku, 3. osoba ta nie ma niezbędnych środków utrzymania. Świadczenie przewidziane w art. 83 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, nie jest świadczeniem socjalnym, przyznawanym wyłącznie według potrzeb - ze względu na trudną sytuację materialną wnioskodawcy. Jest to świadczenie, które może być przyznane ubezpieczonemu w nieznacznym tylko stopniu niedopełniającemu warunków do uzyskania emerytury lub renty na ogólnych zasadach. Ponadto, z przepisu art. 83 ust. 1 powołanej ustawy emerytalno-rentowej wynika, że przede wszystkim konieczne jest wykazanie, iż ubezpieczony, którego praca stanowi źródło uprawnień do świadczenia z ubezpieczenia społecznego, nie może podjąć pracy z powodu całkowitej niezdolności do pracy. Tymczasem skarżąca - jak to wynika z orzeczenia lekarza orzecznika ZUS - jest częściowo niezdolna do pracy. W zarzutach zgłoszonych w skardze, poza przekazaniem jej subiektywnego przekonania, iż z uwagi na stan zdrowia i wiek nie może pracować, nie przedłożyła żadnej dokumentacji lekarskiej potwierdzającej jej zarzuty. W tej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa i dlatego, na mocy art. 151 powołanej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.