II SA 4506/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia Sędziowie : Sędzia WSA (spr.) Protokolant: Anna Błaszczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 grudnia 2004r. sprawy ze skargi S. z siedzibą w B. na Urzędu Patentowego Rzeczpospolitej Polskiej z dnia [...] października 2003 r., Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie zgłoszenia znaku towarowego 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] października 2000r. Nr [...]; 2. zasądza od Urzędu Patentowego RP na rzecz skarżącej S. z siedzibą w B. kwotę 700 (siedemset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] października 2003 r., Nr [...], wydaną na podstawie art. 245 i 318 ust. 3 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. – Prawo własności przemysłowej (Dz.U. z 2003 r. Nr 119, poz. 1117) Urząd Patentowy RP, po rozpatrzeniu odwołania skarżącej S. z siedzibą w B. od decyzji Urzędu Patentowego RP z dnia [...] października 2000 r. umarzającej postępowanie w sprawie znaku towarowego słowno-graficznego [...] zgłoszonego pod numerem [...], utrzymał w mocy w/w decyzję z dnia [...] października 2000 r. Z akt sprawy wynika, iż w dniu [...] lipca 1997 r. skarżąca S. złożyła w Urzędzie Patentowym RP podanie o zarejestrowanie znaku towarowego słowno-graficznego "[...]". Do podania skarżąca załączyła wykaz usług, dla których przeznaczony jest zgłoszony znak towarowy, informując organ, iż wykaz ten sporządzony został według klas określonych w załączniku do zarządzenia Prezesa Urzędu Patentowego RP z dnia [...] września 1992 r. w sprawie ochrony znaków towarowych (M.P. z 1992 r. Nr 31, poz. 217 ze zm.). W wykazie tym zgłaszający wskazał: klasę 35 – usługi reklamowe i prowadzenie interesów osób trzecich, tj. pośrednictwo handlowe, klasę 37 – usługi budowlane i naprawy, oraz klasę 42 – usługi wskazane przez wnioskodawcę, nie sklasyfikowane w zarządzeniu Prezesa Urzędu Patentowego RP, tj. wynajmowanie lokali, administracja domów mieszkalnych, zagospodarowywanie nieruchomości, obrót lokalami i nieruchomościami. W piśmie z dnia [...] listopada 1999 r. skarżąca [...] została wezwana przez organ do nadesłania zaświadczenia o działalności gospodarczej. Następnie w dniu [...] kwietnia 2000 r. Urząd Patentowy RP – działając na podstawie przepisu art. 41 ustawy z dnia 31 stycznia 1985 r. o znakach towarowych (Dz.U. Nr 5, poz. 17 ze zm.) – w związku z wykazem usług zawartym we wniosku z dnia 9 lipca 1997 r., wezwał skarżącą [...] do usunięcia usterek w wykazie i nadesłania prawidłowej wersji wykazu. Organ wskazał w postanowieniu, iż przy sporządzaniu wykazu należy kierować się wskazówkami zawartymi w Zarządzeniu Prezesa Urzędu Patentowego RP z dnia [...] września 1992 r. w sprawie ochrony znaków towarowych oraz międzynarodowej klasyfikacji towarów i usług. Jednocześnie Urząd Patentowy przypomniał, że zgodnie z art. 6 ust. 1 ustawy o znakach towarowych rejestracja znaku towarowego może być dokonana tylko dla towarów i usług będących przedmiotem działalności gospodarczej przedsiębiorstwa. Urząd wskazał, iż oczekuje na prawidłową wersję wykazu w terminie trzech miesięcy, pouczając stronę skarżącą, iż w razie niezastosowania się do tego postanowienia postępowanie o zarejestrowanie znaku towarowego zostanie umorzone. W wyznaczonym przez Urząd terminie skarżąca spółdzielnia ustosunkowując się do wezwania organu w piśmie z dnia [...] czerwca 2000 r. poinformowała, iż [...] prowadzi lub zamierza prowadzić działalność statutową w zakresie (zgodnie z Polską Klasyfikacją Działalności – PKD): 1) Sekcja F – Budownictwo, podklasy 45.1 do 45.5, 2) w ramach działalności w zakresie architektury i inżynierii (74.2) – podklasa 74.20A-dzialalność w zakresie projektowania budowlanego, urbanistycznego i technologicznego, 3) w ramach działalności w zakresie zarządzania nieruchomościami (70) – podklasa 70.1. – obsługa nieruchomości na własny rachunek i - podklasa 70.3 – obsługa nieruchomości na zlecenie. W związku z powyższym Urząd Patentowy RP, uznając, iż zgłaszający nie wykonał postanowienia organu z dnia [...] kwietnia 2000 r. wzywającego do usunięcia usterek podania i nadesłania prawidłowego wykazu usług, decyzją z dnia [...] października 2000 r., Nr [...], umorzył postępowanie w sprawie znaku towarowego słowno-graficznego [...], działając w tym zakresie na podstawie przepisu art. 41 ustawy o znakach towarowych. W dniu [...] listopada 2000 r. pełnomocnik skarżącej [...] wniósł do Urzędu Patentowego RP odwołanie od w/w decyzji z dnia [...] października 2000 r. Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji, strona skarżąca podniosła, iż wykonała zobowiązanie nałożone przez organ przesyłając pismo z dnia [...] czerwca 2000 r. W wyniku rozpatrzenia odwołania strony skarżącej Urząd Patentowy RP decyzją z dnia [...] października 2003 r., Nr [...], wydaną na podstawie art. 245 i 318 ust. 3 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. – Prawo własności przemysłowej - utrzymał w mocy w/w decyzję Urzędu Patentowego RP z dnia [...] października 2000 r. umarzającą postępowanie w sprawie znaku towarowego słowno-graficznego [...]. W uzasadnieniu organ podniósł, iż nie można uznać nadesłanego przez stronę skarżącą pisma z dnia [...] czerwca 2000 r. za wykonanie postanowienia Urzędu Patentowego RP z dnia [...] kwietnia 2000 r., gdyż nie zawiera ono jednoznacznie określonego wykazu usług, które mają być oznaczane zgłoszonym znakiem towarowym. Zdaniem organu brak jest również zaświadczenia o prowadzonej działalności gospodarczej [...] potwierdzającej zakres usług, na które zgłaszający chciałby uzyskać ochronę. Ponadto należy stwierdzić, jak podniósł Urząd, iż zgłaszający również przy wniesieniu odwołania nie uczynił żadnej próby wskazania w sposób jednoznaczny wykazu usług, od którego zależał przecież zakres żądanej ochrony. W dniu [...] grudnia 2003 r. skarżąca [...] skierowała do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Urzędu Patentowego RP z dnia [...] października 2003 r., wnosząc o jej uchylenie. W uzasadnieniu strona podniosła, iż wykonując postanowienie Urzędu Patentowego RP z dnia [...] kwietnia 2000 r. wskazała w piśmie z dnia [...] czerwca 2000 r. zakres prowadzonej działalności, dla której znak towarowy miał być przeznaczony i tym samym usunęła wszelkie usterki swego zgłoszenia. Ponadto strona stwierdziła, iż uzupełniając podanie posłużyła się obowiązującym rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 7 października 1997 r. w sprawie Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) (Dz.U. Nr 128, poz. 829 ze zm.). Zdaniem strony skarżącej w powołanym piśmie, zgodnie ze stawianymi wymogami podany został wykaz działalności statutowej w odniesieniu do sekcji i podklas. Z tej przyczyny – w ocenie skarżącej [...] - postanowienie Urzędu Patentowego RP z dnia [...] kwietnia 2000 r. zostało wykonane prawidłowo. W przeciwnym razie organ winien – według strony – w sposób zrozumiały wystąpić o dalsze uzupełnienie wniosku. Skarżący podniósł, iż już w podaniu o zarejestrowanie znaku towarowego precyzyjnie wskazał przedmiot działalności oraz przedłożył aktualny wypis z Rejestru [...], który to dokument potwierdzał zakres usług świadczonych przez [...]. Urząd Patentowy RP w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Organ stwierdził, iż w swym postanowieniu z dnia [...] kwietnia 2000 r. w sposób jednoznaczny wezwał stronę skarżącą do usunięcia usterek w wykazie i nadesłania prawidłowej jego wersji, wskazując jednocześnie, jakimi wskazówkami winien kierować się zgłaszający przy usuwaniu usterek. Urząd Patentowy RP podniósł, iż nie mógł uznać przedstawionego w piśmie z dnia [...] czerwca 2000 r. wykazu usług za prawidłową wersję wykazu będącego podstawą do określenia zakresu ochrony zgłoszonego znaku towarowego. Organ wyjaśnił jednocześnie, iż w Urzędzie Patentowym RP znajduje się do wglądu Międzynarodowa klasyfikacja towarów i usług zarówno w porządku alfabetycznym, jak i klasowym, a więc skarżący mógł bez większego wysiłki skorzystać z możliwości ustalenia prawidłowego przyporządkowania odpowiednich haseł z tej klasyfikacji do prowadzonej przez siebie działalności. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W świetle przepisu art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne. Strona skarżąca wniosła skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie w dniu [...] grudnia 2003 r., a więc zgodnie z cytowanym przepisem ustawy sprawa niniejsza podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie. Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide: art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270). W ocenie Sądu analizowana pod tym kątem skarga [...] z siedzibą w B. zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja Urzędu Patentowego RP z dnia [...] października 2003 r., Nr [...] naruszyła prawo. Przedmiotowa decyzja Urzędu Patentowego RP z dnia [...] października 2003 r., oraz poprzedzająca ją decyzja tego organu z dnia [...] października 2000 r. narusza normy postępowania administracyjnego wskazane w przepisie art. 9 k.p.a. Zgodnie z art. 9 k.p.a. organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Urząd Patentowy RP wydając w dniu [...] kwietnia 2000 r. postanowienie wzywające do usunięcia usterek podania o zarejestrowanie znaku towarowego nie wskazał dostatecznie jasno i precyzyjnie, na czym polega wada formalna przedłożonego przez stronę skarżącą wykazu usług. Organ ograniczył się jedynie do stwierdzenia, iż oczekuje na prawidłową wersję wykazu oraz do wskazania skarżącej spółdzielni mieszkaniowej aktu prawnego, na podstawie którego strona ta może usunąć usterki. Następnie pomimo faktu, iż z treści pisma [...] z dnia [...] czerwca 2000 r. wynika jednoznacznie, że strona skarżąca zupełnie nie zrozumiała istoty wezwania Urzędu Patentowego RP, organ ten zastosował, bez kolejnego precyzyjnego wezwania strony do sprecyzowania jej zgłoszenia, sankcję przewidzianą w przepisie art. 41 ustawy o znakach towarowych. Takie działanie Urzędu Patentowego RP nie zasługuje na aprobatę sądu administracyjnego, albowiem obowiązek wyjaśniania stronom przez organ prowadzący postępowanie w sposób precyzyjny okoliczności prawnych toczącej się sprawy powinien być rozumiany szeroko, jak to jest tylko możliwie. Udowodnione naruszenie tego obowiązku powinno być rozumiane jako wystarczająca podstawa do uchylanie decyzji, szczególnie wówczas, gdy organ powinien stwierdzić, że strona zamierza podjąć działania wiążące się dla niej z niekorzystnymi skutkami, lub nawet ryzykiem wystąpienia podobnych skutków. W takim przypadku organ ma wyraźny obowiązek w możliwie jasny sposób wyjaśnić całokształt okoliczności sprawy stronie i równie wyraźnie wskazać ryzyko wiążące się z działaniami strony. Jest to jedyny sposób rozumienia przepisu art. 9 k.p.a., odpowiadający konstytucyjnej zasadzie demokratycznego państwa prawa oraz zasadzie zaufania obywatela do organów państwa i stanowionego przez nie prawa (podobnie: Naczelny Sąd Administracyjny /w:/ wyroku z dnia 12 kwietnia 2000 r., sygn. akt I SA/Ka 1740/98, wyroku z dnia 25 czerwca 1997 r., sygn. akt SA/Lu 2087/95, a także Sąd Najwyższy /w:/ wyroku z dnia 23 lipca 1992 r., sygn. akt III ARN 40/92, POP 1993/4/68). Jakkolwiek istnieje pewna granica realizacji obowiązku wyczerpującego informowania stron postępowania, zdaniem Sądu organy administracji muszą czuwać nad tym, aby strony postępowania administracyjnego nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, a więc w tym celu powinny udzielać im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. Dotyczy to zwłaszcza sytuacji, gdy strona nie jest zorientowana w problematyce prawnej, która wiąże się z jej żądaniem, tym bardziej, że mamy tu do czynienia z tak specyficzną gałęzią prawa administracyjnego, jaką jest prawo własności przemysłowej (ustawa o znakach towarowych). Wytknięte organowi uchybienie natury formalnoprawnej miało – zdaniem Sądu -istotny wpływu na wynik sprawy, albowiem pozbawiło skarżącą spółdzielnię mieszkaniową możliwości pełnej realizacji jej praw w toku postępowania o rejestrację znaku towarowego. Z tej przyczyny Sąd przyjął, iż skarga zasługuje na uwzględnienie. Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd orzekł, jak w sentencji wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zasądzając zwrot kosztów zastępstwa procesowego na podstawie przepisu art. 205 § 2 cyt. ustawy w zw. z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. b) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz.U. z 2002 r. Nr 163, poz. 1349).