II SA/Wa 1004/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Dąbrowska, Sędziowie WSA Maria Werpachowska (spr.), Danuta Kania, Protokolant specjalista Maria Zawada, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 lutego 2018 r. sprawy ze skargi E.G. na orzeczenie Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej w [...] z dnia [...] maja 2017 r. nr [...] w przedmiocie zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej oddala skargę. Pismem z dnia [...] marca 2017 r. Dowódca Jednostki Wojskowej [...] w [...] skierował E. G. do Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w [...], dalej "RWKL", celem ustalenia zdolności do pełnienia służby wojskowej poza granicami państwa – wszystkie strefy klimatyczne - Afganistan. Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska w [...] orzeczeniem z dnia [...] kwietnia 2017 r. nr [...], działając na podstawie: art. 5 ust 1, 6 i 7 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (tj. Dz.U. 2016 r. poz. 1726) oraz § 11, § 14, § 16 ust. pkt 1 i 2 i § 19 ust. 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 3 czerwca 2015 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz.U. 2015 r. poz. 761ze zm.) oraz § 3, § 4, § 5, § 7, § 11 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 23 grudnia 2010 r. w sprawie niektórych świadczeń zdrowotnych przysługujących żołnierzom zawodowym oraz § 5 ust. 1 i § 7 pkt 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 24 sierpnia 2012 r. w sprawie wojskowych komisji lekarskich oraz określenia ich siedzib, zasięgu działania i właściwości (Dz.U.2012 r. poz. 1013), dokonała u E. G. w punkcie 8 orzeczenia następującego rozpoznania: 1. Macica mięśniakowata - § 85 pkt 6; 2. Nieprawidłowa glikemia na czczo - § 54 pkt 3; 3. Tatuaż prawego ramienia nieszpeczący - § 2 pkt 8; 4. Przebyty uraz skrętny prawego stawu skokowego nieupośledzający sprawności ruchowej - § 77 pkt 5; 5. Przebyte złamanie podstawy paliczka bliższego palca IV-go ręki prawej nieupośledzające sprawności ruchowej - § 75 pkt 1; 6. Skrzywienie przegrody nosa nieupośledzające drożności nosa - § 26 pkt 3; 7. Blizna po cięciu cesarskim nieupośledzająca sprawności ustroju - § 3 pkt 1; 8. Przebyta operacja usunięcia lewych przydatków bez upośledzenia sprawności ustroju - § 87 pkt 3; 9. Braki uzębienia z utratą zdolności żucia 22% przy zachowanych zębach przednich - § 24 pkt 1; 10. Nieznaczne prawowypukłe skrzywienie odcinka piersiowego kręgosłupa nieupośledzające sprawności ustroju - § 34 pkt 1. W pkt 9 orzeczenia określono kategorię zdolności E. G. jako niezdolna do służby poza granicami państwa – Kategoria N – Zał. 1 Grupa III z powodu rozpoznania w 1 macica mięśniakowata § 85 pkt 6, co wskazano w uzasadnieniu rubryka 12. W punkcie 10 wskazano, że schorzenia wymienione w pkt 4 i 5 rozpoznania pozostają w związku ze służbą wojskową w następstwie wypadków Pozostałe schorzenia nie pozostają w związku ze służbą wojskową. Od orzeczenia RWKL E. G. wniosła odwołanie do CWKL, w którym stwierdziła, że nie zgadza się z orzeczeniem, bowiem wyszczególnione w § 85 pkt 6 niedomagania organizmu wskazują jakie mogą być przyczyny wydania negatywnego orzeczenia lecz nie określają stopnia ich wystąpienia, co niewątpliwie wymaga wiedzy i badań specjalistycznych. Z dołączonej dokumentacji medycznej wynika, że orzekana jest zdrowa, a macica mięśniakowata bez objawów klinicznych w trakcie hormonoterapii nie stanowi przeciwskazań do pełnienia służby poza granicami państwa i wyjazdu we wszystkie strefy klimatyczne. Dalej wskazała, że do zawodowej służby wojskowej została powołana po przeprowadzeniu szerokich badań specjalistycznych. Badania te przeprowadzała również przed komisjami lekarskimi w różnych składach, również przed wyjazdami na misje wojskowe do Iraku i Afganistanu (11 razy) i wówczas stwierdzone niewielkiego stopnia mięśniaki nie stanowiły przeszkody do pełnienia służby wojskowej, a jej stan zdrowia do chwili obecnej nie uległ pogorszeniu. Wskazała, że [...] maja 2016 r. z wynikiem ogólnym 5 zaliczyła sprawdzian sprawności fizycznej. Przedłożyła zaświadczenie z [...] kwietnia 2017 r. i [...] kwietnia 2017 r. wydane przez trzech lekarzy specjalistów z zakresu ginekologii i położnictwa, z których wynika, że w jej przypadku macica mięśniakowata nie ma objawów klinicznych i nie stanowi przeciwskazań do pracy i pełnienia służby wojskowej w tym również poza granicami państwa. Gdyby ujawnione nieistotne schorzenia w jakikolwiek sposób utrudniałyby normalne życie, to nie podjęłaby decyzji o kolejnym wyjeździe na misję. Do odwołania E. G. dołączyła 4 zaświadczenia. Centralna Wojskowa Komisja Lekarska w [...], dalej "CWKL", po rozpatrzeniu odwołania, orzeczeniem z dnia [...] maja 2017 r. nr [...], działając na podstawie art. 5 ust. 1, 6 i 7 ustawy z 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. 2016 r., poz. 1726) oraz § 3 oraz § 11 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 24 sierpnia 2012 r. w sprawie wojskowych komisji lekarskich oraz określenia ich siedzib, zasięgu działania i właściwości (Dz. U. z 2012 r., poz. 1013), a także § 7 pkt 1 i § 23 pkt 1, 2 i 3 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 3 czerwca 2015 roku w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. z 2015 r., poz. 761 ze zm.) utrzymała w mocy zaskarżone orzeczenie RWKL w [...] z dnia [...] kwietnia 2017 r. Po analizie akt sprawy CWKL stwierdziła, iż RWKL przeprowadziła niezbędne badania, w tym badanie obrazowe narządu rodnego oraz konsultację ginekologiczną i na ich podstawie prawidłowo rozpoznała - macica mięśniakowata oraz dokonała prawidłowej kwalifikacji prawnej do § 85 pkt 6. Podała, że aktualna dokumentacja orzecznicza zgromadzona w aktach sprawy, jak również dostarczone przez orzekaną zaświadczenia, wyraźnie potwierdzają istnienie schorzenia w postaci macicy mięśniakowatej (czyli licznych mięśniaków macicy), co w świetle obowiązujących przepisów obliguje organy orzecznicze do wskazania kategorii zdrowia N - niezdolna do służby poza granicami państwa. Ustawodawca nie rozgranicza w żaden sposób stopni nasilenia tego schorzenia i nie wskazuje innych możliwości ustalenia kategorii zdrowia. Dalej CWKL wskazała, że w świetle wiedzy medycznej nie może uznać orzekanej za osobę zdrową tylko z powodu deklarowania niewystępowania objawów klinicznych. Komisje wojskowe obowiązują przepisy prawa, które wskazują schorzenia oraz ich zaszeregowanie do określonej kategorii zdrowia. Wyrażone przez lekarzy ginekologów opinie co do zdolności do służby poza granicami kraju nie mogą być uznane za wiążące, gdyż nie opierają się obowiązujących wojskowych przepisach orzeczniczych. CWKL podniosła też, że w posiadanym wcześniejszym orzeczeniu z 2015 r. nie wskazano takiego rozpoznania, a zdolność do służby poza granicami kraju opiera się każdorazowo na aktualnej ocenie stanu zdrowia a nie wcześniejszych rozstrzygnięciach komisji. Orzeczenie Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej w [...] z dnia [...] maja 2017 r. stało się przedmiotem skargi E. G. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarżąca wniosła o jego zmianę i wydanie orzeczenia określającego zdolność do pełnienia zawodowej służby wojskowej poza granicami państwa – wszystkie strefy klimatyczne lub uwzględniając ekonomikę procesową, w ramach kompetencji własnych w oparciu o postanowienia § 25 ust 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 5 czerwca 2015 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach, o zmianę wydanego orzeczenia nr [...] i w konsekwencji wydanie orzeczenia określającego zdolność skarżącej do pełnienia zawodowej służby wojskowej poza granicami państwa wszystkie strefy klimatyczne. W uzasadnieniu wskazała, że w myśl postanowień § 85 ust. 6 oraz objaśnieniach szczegółowych do rozporządzenia zawarte jest stwierdzenie, że ocena orzeczenia żołnierzy zawodowych w przypadku częściowych i niepowikłanych uszkodzeń narządu rodnego nie stanowi podstawy uznania żołnierza zawodowego – kobiety za niezdolną. W dokumentacji medycznej znajdującej się w aktach sprawy mimo stwierdzenia występujących od lat guzków zawsze w sposób prawidłowy oceniano taki stan, zgodnie z obowiązującymi przepisami i była dopuszczana do wyjazdu na misje. Wskazała też, że wystawiający zaświadczenia lekarze ginekolodzy znali obowiązujące przepisy, bowiem wcześniej byli w składach komisji orzekających a także po zapoznaniu się z przepisami w tym zakresie niezmiennymi co najmniej od 2009 r. W odpowiedzi na skargę CWKL wniosła o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz. U. z 2016 r., poz. 1066), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywanej pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia. Analizując skargę według wskazanych kryteriów Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że nie jest zasadna. Stosownie do treści art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 1726 ze zm.) zdolność psychiczną i fizyczną do pełnienia zawodowej służby wojskowej ustala wojskowa komisja lekarska wydając w tej sprawie orzeczenie, które jest decyzją. Od orzeczenia służy odwołanie, a następnie od orzeczenia wydanego w wyniku odwołania - skarga do sądu administracyjnego. Orzeczenie o zaliczeniu danego żołnierza do jednej z kategorii zdolności do zawodowej służby wojskowej, właściwe komisje lekarskie wydają na podstawie badania lekarskiego fizycznej i psychicznej zdolności tej osoby do służby w poszczególnych rodzajach Sił Zbrojnych i rodzajach wojsk oraz na poszczególnych stanowiskach służbowych, z uwzględnieniem wyników badań specjalistycznych, a w razie potrzeby również obserwacji szpitalnej (art. 5 ust. 7 tej ustawy). W orzecznictwie sądowoadministracyjnym ugruntowany jest pogląd, że kontrola orzeczenia wojskowej komisji lekarskiej przez sąd administracyjny w powyższym zakresie ma charakter ograniczony i sprowadza się w istocie do jej badania pod względem formalnym. Oznacza to, że sąd administracyjny ocenia jedynie, czy orzeczenie wydała właściwa komisja lekarska, czy jej skład był zgodny z wymogami określonymi w przepisach aktów wykonawczych regulujących te kwestie, a ponadto czy stwierdzone schorzenia dawały podstawę do zawartego w orzeczeniu określenia kategorii zdolności do służby wojskowej. Innymi słowy, chodzi tu o stwierdzenie zgodności zaskarżonego orzeczenia z wymogami zawartymi w przepisach rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 24 sierpnia 2012 r. w sprawie wojskowych komisji lekarskich oraz określenia ich siedzib, zasięgu działania i właściwości oraz rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 3 czerwca 2015 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach. W § 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 3 czerwca 2015 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. z 2015 r., poz. 761) określono wykaz chorób lub ułomności uwzględniany przy orzekaniu o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz do służby poza granicami państwa oraz wykaz chorób i ułomności uwzględniany przy orzekaniu o zdolności do pełnienia służby w poszczególnych rodzajach Sił Zbrojnych i rodzajach wojsk oraz na poszczególnych stanowiskach służbowych wymagających szczególnych predyspozycji zdrowotnych wraz ze wskazaniem kategorii zdolności do zawodowej służby wojskowej. Natomiast § 2 rozporządzenia stanowi, że wykazy chorób lub ułomności, o których mowa w § 1 i 3, określa załącznik nr 1 do rozporządzenia. Wykaz chorób lub ułomności, o którym mowa w § 1 pkt 2, określa załącznik nr 2 do rozporządzenia. Przepisy wskazanego rozporządzenia nie zawierają odesłania do stosowania w sprawach nieregulowanych odpowiednio przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2017 r., poz. 1257), dalej "k.p.a.", jednak w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazuje się na ich zastosowanie (v. wyrok NSA z dnia 26 lutego 2015 r. sygn. akt I OSK 851/14, orzeczenia.nsa.gov.pl). Rozpoznana u skarżącej choroba macica mięśniakowata została prawidłowo przyporządkowana do odpowiedniego paragrafu § 85 pkt 6 ujętego w załączniku Nr 1 kolumna 6 wykazu do rozporządzenia z 3 czerwca 2015 r. – niezdolna. Ten przepis rozporządzenia jednoznacznie przesądza o niezdolności do skarżącej do pełnienia służby wojskowej poza granicami państwa, bowiem Grupa III (kolumna szósta wykazu) obejmuje właśnie kandydatów do służby poza granicami państwa, a litera N oznacza niezdolna do tej służby. W sprawie nie doszło do takiego naruszenia przepisów postępowania, które miałoby wpływ na treść orzeczenia w zakresie zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz do służby poza granicami państwa. Nie została naruszona zasada dwuinstancyjności postępowania. Organy rozpoznały i rozstrzygnęły sprawę w dwóch instancjach. Zaskarżone orzeczenie zostało prawidłowo uzasadnione, zawiera wymagane elementy, które wynikają z § 24 ust. 1 rozporządzenia z dnia 3 czerwca 2015 r., tzn. rozpoznanie schorzenia i ustalenie kategorii zdolności do pełnienia służby wojskowej. Subiektywna ocena strony co do stanu zdrowia nie stanowi o niezgodności z prawem zaskarżonego orzeczenia. Przedłożone przez skarżącą zaświadczenia lekarskie z dnia [...] kwietnia 2017 r. i [...] kwietnia 2017 r. wydane przez lekarzy specjalistów ginekologii i położnictwa potwierdzają rozpoznanie macica mięśniakowata. Nadto wyrażone w przez lekarzy w tych zaświadczeniach opinie co do zdolności skarżącej do służby poza granicami państwa nie mogą być brane pod uwagę, bowiem przy ocenie stanu zdrowia komisje lekarskie są obowiązane bezwzględnie stosować przepisy rozporządzenia z dnia 3 czerwca 2015 r. i przyporządkować rozpoznane schorzenie do określonej kategorii zdrowia. Trafnie też CWKL podniosła, że ocena stanu zdrowia a co się z tym wiąże zdolności do służby poza granicami państwa musi opierać się każdorazowo na aktualnej ocenie a nie na wcześniejszych rozstrzygnięciach komisji. Reasumując, zaskarżone orzeczenie CWKL w [...] utrzymujące w mocy orzeczenie RWKL w [...] z dnia [...] kwietnia 2017 r. stwierdzające, że skarżąca jest niezdolna służby poza granicami państwa nie narusza prawa. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. poz. 1369 ze zm.) orzekł, jak w sentencji wyroku.