I OSK 851/14
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2015-02-26
Skład orzekający: Małgorzata Pocztarek, Zbigniew Ślusarczyk, Jacek Hyla
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wojskowe komisje lekarskie prawidłowo ustaliły stan faktyczny i zastosowały przepisy prawa materialnego, orzekając o niezdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej, w szczególności w zakresie wymaganego okresu obserwacji choroby i diagnostyki?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że Wojewódzki Sąd Administracyjny nieprawidłowo ocenił postępowanie organów administracyjnych. Organy nie zebrały wystarczającego materiału dowodowego, w szczególności dokumentacji medycznej z co najmniej 24-miesięcznej obserwacji choroby, co jest wymogiem przy diagnozowaniu niektórych schorzeń, w tym astmy. Brak ten stanowi naruszenie przepisów postępowania (art. 7 i 77 K.p.a.), które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, uzasadniając uchylenie wyroku WSA i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.Stan faktyczny
Skarżący Ł.K. został uznany przez wojskowe komisje lekarskie za niezdolnego do pełnienia zawodowej służby wojskowej z powodu astmy i nieprawidłowej glikemii na czczo. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił jego skargę, uznając postępowanie organów za prawidłowe. Skarżący wniósł skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie przepisów postępowania, w tym brak zebrania wymaganej dokumentacji medycznej z 24-miesięcznej obserwacji choroby.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we Wrocławiu.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Pocztarek (spr.) sędzia NSA Zbigniew Ślusarczyk sędzia del. NSA Jacek Hyla Protokolant asystent sędziego Marcin Rączka po rozpoznaniu w dniu 26 lutego 2015 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Ł. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 7 grudnia 2012 r. sygn. akt IV SA/Wr 519/12 w sprawie ze skargi Ł. K. na decyzję Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej we Wrocławiu z dnia 17 kwietnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we Wrocławiu
Wyrokiem z dnia 7 grudnia 2012 r., sygn. akt IV SA/Wr 519/12, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, oddalił skargę Ł.K. na decyzję Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej we Wrocławiu z dnia 17 kwietnia 2012 r. nr [..] w przedmiocie zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej.
Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, że orzeczeniem z dnia 22 lutego 2012 r., nr [..] Terenowa Wojskowa Komisja Lekarska w Łodzi, działając na podstawie art. 5 ust. 1, 6 i 7 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U z 2010 r. nr 90, poz. 593 ze zm.) § 4, § 16, § 21 ust. 1 i 2 i § 24 ust. 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 8 stycznia 2010 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. nr 15, poz. 80); dalej: rozporządzenie, stwierdziła, że orzekany w grupie I badanych Ł.K., dalej: skarżący, jest niezdolny do pełnienia zawodowej służby wojskowej – kategoria N.
Po przeprowadzonym u wyżej wymienionego badaniu lekarskim Komisja w rozpoznaniu wymieniła: [..].
W uzasadnieniu orzeczenia Komisja wskazała, że stwierdzone na podstawie wykonanych badań rozpoznania w pkt 1, 2 powodują niezdolność do pełnienia zawodowej służby wojskowej, na podstawie wykazu stanowiącego załącznik do rozporządzenia.
Po przeprowadzeniu badań (laboratoryjnych krwi i moczu, audiologicznego, elektrokardiograficznego), konsultacji lekarskich specjalistycznych: ortopedycznej, laryngologicznej, neurologicznej, okulistycznej, psychiatrycznej, stomatologicznej, psychologicznej, klinicznej pulmunologicznej przeprowadzonej na Oddziale Klinicznym Chorób Wewnętrznych Astmy i Alergologii Uniwersyteckiego Szpitala Klinicznego Nr 1 im. N. Barlickiego w Łodzi oraz na podstawie starannej analizy dokumentacji orzeczniczo-lekarskiej Komisja uznała, iż orzekany jest niezdolny do zawodowej służby wojskowej, rozpoznając u niego: [..]. Podkreślono, że z piśmiennictwa medycznego wynika, iż [..] jest chorobą zapalną charakteryzującą się [..]. Nadreaktywność oskrzeli występuje na różnego rodzaju czynniki środowiska zewnętrznego. Napady [..] pojawiają się w wyniku kontaktu z [..]. W konsultacji klinicznej pulmunologicznej przeprowadzonej w Oddziale [..] w dniu 5 października 2011 r. stwierdzono, iż w chwili obecnej brak podstaw do rozpoznania [..]. Stwierdzono jednakże [..]. Z danych zawartych w prawomocnym orzeczeniu PKL Łódź – Bałuty nr [..] w sprawie zdolności do czynnej służby wojskowej z dnia 5 marca 2002 r. stwierdzana wówczas u badanego [..] uzasadniała zakwalifikowanego za niezdolnego do czynnej służby wojskowej w czasie pokoju i zaliczała do kategorii zdrowia D. Badany nie załączył żadnej dokumentacji medycznej dotyczącej diagnostyki i leczenia [..]. Jedynym dokumentem jest niezbyt czytelna kserokopia zaświadczenia lekarskiego z września 2011 r. [..]. Sp. z o.o. "Stan ogólny zdrowia dobry. Brak przeciwwskazań do wykonywania ćwiczeń wysiłkowych i siłowych". Cel wydania zaświadczenia: w WKU. Pieczątka lekarska nieczytelna. Analiza powyższego nie pozostawia żadnych wątpliwości, że orzekany nie może być zakwalifikowany jako zdolny do zawodowej służby wojskowej, ponieważ warunki i właściwości służby wojskowej w tym wysiłek fizyczny, potrzeba stosowania leków doraźnych w celu opanowania objawów [..] mogą spowodować występowanie objawów klinicznych uniemożliwiających pełnienie służby wojskowej.
Dalej wskazano, że w przeprowadzonych badaniach biochemicznych krwi stwierdzono nieprawidłowy poziom glikemii na czczo (badanie nr 211/2012 z dnia 30 stycznia 2012 r.), glukoza 5,71 umol/L (zakres referencyjny 4,1 – 5, 6). Nieprawidłowa glikemia na czczo jest stanem silnie predystynującym do rozwoju cukrzycy. Schorzenie to powoduje, że badany jest niezdolny do pełnienia służby zawodowej, gdyż warunki i właściwości służby wojskowej w tym wysiłek fizyczny, brak możliwości stosowania odpowiedniej diety mogą spowodować występowanie objawów klinicznych uniemożliwiających pełnienie zawodowej służby wojskowej.
Natomiast schorzenia stwierdzone w pkt 3 i 4 nie stanowią przeciwwskazania do pełnienia zawodowej służby wojskowej.
Nie zgadzając się z tym rozstrzygnięciem skarżący odwołał się do Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej we Wrocławiu. Podniósł, że jest zdolny do zawodowej służby wojskowej, na co wskazują aktualne wyniki jego badań oraz konsultacja specjalistyczna [..]. Prowadzi aktywny tryb życia, jest zdolny do dużego wysiłku fizycznego, trenuje codziennie, m. in. biegi długodystansowe przy temperaturach ujemnych.
Zdaniem odwołującego się, rozpoznanie jest oparte wyłącznie na orzeczeniu Powiatowej Komisji Lekarskiej z dnia 5 marca 2002 r., od którego wówczas nie odwoływał się bowiem nie planował służby w wojsku. Teraz jest inaczej i chciałby służyć w wojsku. Dodatnie testy skórne nie stanowią wytycznych do rozpoznania [..]. Pomimo, że wystąpił u niego [..]. Nie spełnia kryteriów rozpoznania [..]. Brak jest wywiadu w kierunku [..]. Nie przyjmuje żadnych leków na stałe ani doraźnie. Nigdy nie leczył się z powodu [..]. Objawy [..] nie występują u niego ponad 10 lat.
Podniósł ponadto, że rozpoznanie z [..] jest niezgodne z załącznikiem do rozporządzenia. Jednorazowe podwyższenie glikemii na czczo nie świadczy o rozpoznaniu cukrzycy. Niewielkie podwyższenie glukozy, które wykazało badanie było prawdopodobnie spowodowane przeziębieniem. W badaniach laboratoryjnych przeprowadzonych przez TWKL w Łodzi z dnia 5 listopada 2011 r. poziom glikemii na czczo oraz inne parametry były w normie.
Po rozpoznaniu odwołania, Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska we Wrocławiu, wydała w dniu 17 kwietnia 2012 r. orzeczenie nr [..], którym zmieniła zaskarżone orzeczenie w części dotyczącej rozpoznań (pkt 8 orzeczenia) i ustaliła iż schorzenie ad. pkt 1 wninno brzmieć[..] oraz w pozostałym zakresie utrzymała w mocy orzeczenie organu I instancji.
W motywach rozstrzygnięcia podała, że po rozpatrzeniu odwołania i analizie dokumentacji orzeczniczo-lekarskiej zmieniono zaskarżone orzeczenie w części dotyczącej rozpoznań, uznając iż rozpoznanie (ad pkt 1) winno uwzględniać aktualny stopień nasilenia objawów choroby i w związku z tym przy kwalifikacji według [..] Natomiast w pozostałym zakresie orzeczenie TWKL w Łodzi utrzymano w mocy, uznając iż aktualny brak objawów w/w schorzenia nie świadczy o jego wykluczeniu, a potwierdzona [..] - a takie stwarza służba wojskowa. Prawidłowość rozpoznania [..] potwierdza również wiele lat wcześniej wydane orzeczenie nr [..] wydane w dniu 5 marca 2002 r. przez PKL Łódź - Bałuty, gdzie rozpoznano u odwołującego [..]. i do wówczas obowiązującego rozporządzenia jednoznacznie kwalifikującą do kategorii "D" - niezdolny do czynnej służby wojskowej w czasie pokoju. Również rozbieżne (w tym załączony przez skarżącego wynik badania biochemicznego z dnia 7 marca 2012 r.) oceny wartości poziomu glukozy w surowicy krwi uzasadniają konieczność diagnostyki w tym kierunku, co przemawia za prawidłowością rozpoznania mieszczącego się w zakresie pojęciowym [..].
Na powyższe rozstrzygnięcie skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu.
W skardze podtrzymał zarzuty podniesione w odwołaniu. Zarzucił RWKL we Wrocławiu wystawienie błędnych, nie mających związku ze stanem faktycznym rozpoznań lekarskich. Wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia, które jego zdaniem jest bezzasadne i oparte na uprzedzeniach.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie stwierdzając, że skarga jest niezasadna a skarżący jest niezdolny do pełnienia służby zawodowej.
Sąd I instancji uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
W pierwszej kolejności Sąd I instancji podniósł, że podstawę prawną rozstrzygnięcia dotyczącego kategorii zdolności do zawodowej służby wojskowej stanowiły przepisy ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (t.j. Dz. U. z 2010 r. nr 90, poz. 593 ze zm.) oraz Załącznik nr 1 do rozporządzenia. Wydane zaś w sprawie przez organ I instancji orzeczenie zostało sporządzone, zgodnie z § 24 ust. 5 pkt 1 rozporządzenia, według wzoru stanowiącego Załącznik nr 5 do rozporządzenia.
Z akt administracyjnych sprawy wynika, że rozpoznane u skarżącego schorzenia zostały ustalone na podstawie poprzedzających wydanie zakwestionowanych orzeczeń badań lekarskich skarżącego, w tym badań specjalistycznych oraz dokumentacji medycznej.
Następnie Sąd I instancji wskazał, że kontrola orzeczeń wojskowych komisji lekarskich o ustaleniu kategorii zdolności do zawodowej służby wojskowej kandydata sprowadza się do sprawdzenia prawidłowości postępowania poprzedzającego ustalenie jego stanu zdrowia, a w szczególności, czy badanie stanu zdrowia było wszechstronne, oparte na wyczerpującym wywiadzie chorobowym i pełnych badaniach przedmiotowych oraz czy dokonana następnie kwalifikacja zdolności kandydata do zawodowej służby wojskowej była słuszna. Sąd natomiast nie jest władny, aby rozważać kwestie medyczne. Nie jest jego rzeczą badanie prawidłowości dokonanej kwalifikacji rozpoznanego przez komisję lekarską schorzenia.
Oceniając pod względem zgodności z prawem materialnym i procesowym rozstrzygnięcie będące przedmiotem zaskarżenia, Sąd I instancji uznał, że odpowiada ono prawu. Zdaniem Sądu, wojskowe komisje lekarskie obu instancji prawidłowo przeprowadziły postępowanie administracyjne. Należycie rozważono okoliczności i fakty istotne dla wyniku postępowania, ustalone na podstawie niezbędnych badań lekarskich. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy w postaci tych badań nie budził wątpliwości. Zdaniem Sądu nie ma podstaw do uznania, że ustalenia dokonane przez organy nie odpowiadają stanowi rzeczywistemu.
W ocenie Sądu I instancji, wojskowe komisje lekarskie obu instancji prawidłowo uznały, w oparciu o pełen materiał orzeczniczy, że rozpoznanie z [..], zalicza skarżącego do kategorii "N", tj. niezdolny do pełnienia zawodowej służby wojskowej.
Odnośnie rozpoznanej u skarżącego cukrzycy i przedstawionych przez niego badań, gdzie wynik poziomu glukozy na czczo jest w normie, do czego organ odwoławczy się nie odniósł, Sąd I instancji podkreślił, że gdyby nawet okazało się, że schorzenie to u skarżącego nie występuje, to jednak okoliczność ta nie ma znaczenia wobec stwierdzonej u skarżącego astmy, która kwalifikuje do kategorii zdrowia "N".
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł Ł.K., zaskarżając go w całości zarzucił mu naruszenie przepisów prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj.
1) art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1 k.p.a., a także objaśnień szczegółowych do [..] do rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 8 stycznia 2010 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. z 2010 r. Nr 90 poz. 593 ze zm. - zwanego dalej rozporządzeniem MON) polegające na tym, że Sąd w wyniku niewłaściwej weryfikacji legalności działalności administracji publicznej nie uchylił kontrolowanego rozstrzygnięcia, mimo, że w wyniku zebrania przez organ materiału dowodowego z naruszeniem wskazanych przepisów doszło do błędnego ustalenia stanu faktycznego sprawy, a w konsekwencji zastosowania wobec skarżącego niewłaściwej podstawy kwalifikacji z wykazu chorób i uznania go za niezdolnego do pełnienia zawodowej służby wojskowej;
2) art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a. w zw. z § 35 pkt 6 i § 16 rozporządzenia MON wraz ze objaśnieniami polegające na tym, że Sąd w wyniku niewłaściwej weryfikacji legalności działalności administracji publicznej, nie uchylił kontrolowanego rozstrzygnięcia, mimo, że organ naruszył materialną część wskazanego przepisu poprzez jego zastosowanie i uznanie skarżącego na tej podstawie za niezdolnego do pełnienia zawodowej służby wojskowej, podczas gdy rozpoznanie dokonane przez Rejonową Komisję Lekarską we Wrocławiu nie stanowi wskazywanej w tym uregulowaniu jednostki chorobowej.
W konkluzji skargi kasacyjnej wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we Wrocławiu oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu podniesiono, że uszczegółowieniem wytycznych w zakresie postępowania dowodowego odnoszących się do postępowania w sprawie orzekania o zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej są właściwe przepisy zawarte w rozporządzeniu MON, zaś w tym konkretnym przypadku wyjaśnienia do [..] do rozporządzenia. Zgodnie ze wskazanym uregulowaniem, rozpoznanie o którym mowa w [..] stanowiące postawę do zakwalifikowania skarżącego jako niezdolnego do pełnienia zawodowej służby wojskowej w grupie I odbywa się na podstawie dokumentacji medycznej z co najmniej 24- miesięcznej obserwacji choroby zawierającej badania czynnościowe oraz wyniki diagnostyki alergologicznej.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Centralna Wojskowa Komisja Lekarska w Warszawie wniosła o jej oddalenie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Naczelny Sąd Administracyjny związany jest podstawami skargi kasacyjnej bowiem według art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. - zwanej dalej P.p.s.a.), rozpoznaje sprawę w jej granicach, biorąc z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. W niniejszej sprawie żadna z wymienionych w art. 183 § 2 P.p.s.a. przesłanek nieważności postępowania nie zaistniała, wobec czego kontrola Naczelnego Sądu Administracyjnego ograniczyć się musiała wyłącznie do zbadania zawartych w skardze zarzutów, sformułowanych w granicach podstawy kasacyjnej.
W niniejszej sprawie autor skargi kasacyjnej zarzucił Sądowi I instancji m. in. naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 7 i 77 K.p.a., także objaśnień szczegółowych do [..] do rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 8 stycznia 2010 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach, polegające na tym, że Sąd w wyniku niewłaściwej weryfikacji legalności działalności administracji publicznej nie uchylił kontrolowanego rozstrzygnięcia, mimo, że w wyniku zebrania przez organ materiału dowodowego z naruszeniem wskazanych przepisów doszło do błędnego ustalenia stanu faktycznego sprawy, a w konsekwencji zastosowania wobec skarżącego niewłaściwej podstawy kwalifikacji z wykazu chorób i uznania go za niezdolnego do pełnienia zawodowej służby wojskowej. Powyższy zarzut, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, zasługiwał na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c P.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie, uchyla ten akt w całości lub w części, gdy stwierdzi naruszenie przepisów postępowania innych niż dające podstawę do wznowienia, jeżeli takie naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Użyty w tym przepisie zwrot "uchyla" jest kategoryczny i oznacza, że w razie zaistnienia przewidzianych w nim przesłanek sąd ma obowiązek uchylenia na jego podstawie zaskarżonego aktu. Naruszenie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c P.p.s.a. ma miejsce zawsze, gdy kontrolując legalność zaskarżonego aktu, sąd nie dostrzeże, że rozstrzygnięcie to narusza przepisy postępowania bądź odnajdując takie błędy, niewłaściwie oceni ich wpływ na wynik sprawy administracyjnej. Ustawa nie wymaga przy tym, aby naruszenie przepisów postępowania miało wpływ na wynik sprawy. Związek między uchybieniem procesowym organu administracji a wydanym w sprawie, podlegającym zaskarżeniu orzeczeniem, nie musi być realny. Wystarczy, że zaistniała hipotetyczna możliwość odmiennego wyniku sprawy. Do omawianej kategorii podstawy uchylenia decyzji lub postanowienia zalicza się brak należytej staranności wykazywany przez organ administracji w prowadzeniu sprawy. Dotyczy to w szczególności naruszenia przepisów art. 7, art. 77 i art. 107 § 3 K.p.a.
Zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej, wyrażoną w art. 7 K.p.a., organ (a więc również organ odwoławczy) ma obowiązek dokładnie zbadać sprawę, tak aby w sposób prawidłowy ustalić jej stan faktyczny. Wzmocnieniem tej reguły jest nałożony na organ obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całości materiału dowodowego (art. 77 § 1 K.p.a.). Dopiero dysponując całokształtem materiału dowodowego, organ może ocenić daną okoliczność i uznać ją za udowodnioną bądź nie (art. 80 K.p.a.). Niewyjaśnienie wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, zwłaszcza, gdy powołuje się na nie strona, jest naruszeniem przepisów postępowania skutkującym uchyleniem decyzji (wyroki NSA z dnia 27 maja 1999 r., sygn. akt II SA/Łd 744/98 i dnia 4 października 2005 r., sygn. akt I OSK 159/05). Oczywistym jest, że wyłącznie należycie ustalony stan faktyczny pozwala na prawidłowe zastosowanie przepisów prawa. Jeżeli stan ten nie został wyczerpująco ustalony, to nie można przesądzać rozstrzygnięcia sprawy. Brak pełnych ustaleń uniemożliwia ocenę, czy okoliczności danej sprawy odpowiadają stanowi hipotetycznemu, przewidzianemu w konkretnej normie prawnej. Nie ulega przy tym wątpliwości, że w świetle konstytucyjnego modelu sądowej kontroli działalności publicznej sąd administracyjny nie posiada co do zasady kompetencji do dokonywania ustaleń stanu faktycznego w będącej przedmiotem jego rozpoznania sprawie administracyjnej. Obowiązkiem sądu administracyjnego I instancji jest zatem zbadanie, czy organ administracji publicznej, dokonując ustalenia stanu faktycznego, nie naruszył przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy oraz zajęcie stanowiska, jaki stan faktyczny został przez sąd przyjęty.
Następnie należy wskazać, że wojskowe komisje lekarskie, jako organy administracji publicznej, podejmują rozstrzygnięcia w indywidualnych sprawach, w drodze decyzji administracyjnych (nazywanych w przepisach orzeczeniami), które poddane są mocy obowiązującej przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Natomiast przepisy rozporządzenia w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach, jako lex specialis, regulują pewne kwestie odmiennie od rozwiązań przyjętych w K.p.a. Jednak w sprawach nieuregulowanych w rozporządzeniu, przepisy Kodeksu znajdują zastosowanie w pełnym zakresie.
Rozstrzyganie o zdolności do zawodowej służby wojskowej odbywa się w postępowaniu administracyjnym z gwarancjami dwuinstancyjnego toku orzecznictwa o charakterze sformalizowanym i z zagwarantowaniem czynnego udziału kandydata w tym postępowaniu. Istotne znaczenie ma przy tym kwestia zebrania odpowiednich danych, co do wiedzy medycznej, gdyż właśnie pełna wiedza medyczna pozwala na rozstrzygnięcie o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz o zakwalifikowaniu do kategorii tej służby.
Zaznaczyć trzeba, że kontrola orzeczeń wojskowych komisji lekarskich o uznaniu kandydata za zdolnego do zawodowej służby wojskowej, dokonywana przez sąd administracyjny, sprowadza się do sprawdzenia prawidłowości postępowania poprzedzającego ustalenie jego stanu zdrowia, a w szczególności, czy badanie stanu zdrowia było wszechstronne, oparte na wyczerpującym wywiadzie chorobowym i pełnych badaniach przedmiotowych oraz czy dokonana następnie kwalifikacja zdolności kandydata do zawodowej służby wojskowej była słuszna. Sąd natomiast nie jest władny, aby rozważać kwestie medyczne. Nie jest jego rzeczą badanie prawidłowości dokonanej kwalifikacji rozpoznanego przez komisję lekarską schorzenia.
Z treści wydanych w sprawie orzeczeń wynika, że orzekające w niniejszej sprawie komisje lekarskie, zaliczyły skarżącego do kategorii N - niezdolny do zawodowej służby wojskowej. Ponadto, Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska we Wrocławiu, zmieniła orzeczenie organu I instancji w części dotyczącej rozpoznania schorzenia i wskazała na rozpoznanie z [..], według wykazu chorób i ułomności – [..]. Pod tą pozycją opisana jest: [..]). Organ natomiast stwierdził, że rozpoznane schorzenie u skarżącego winno brzmieć: [..] i zakwalifikował powyższe schorzenie zgodnie z [..] przepisów ogólnych rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 8 stycznia 2010 r., który brzmi – "jeżeli dla danego przypadku brak odpowiedniego paragrafu lub punktu w załącznikach nr 1 i 2 do rozporządzenia, przypadek ten kwalifikuje się według paragrafu lub punktu najbardziej zbliżonego". Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska we Wrocławiu oparła swoje rozstrzygnięcie na podstawie dokumentacji orzeczniczo-medycznej tj. orzeczenia nr [..] z dnia 5 marca 2002 r. wydanego przez PKL Łódź- Bałuty, gdzie rozpoznano u skarżącego [..], oraz konsultacji klinicznej pulmunologicznej przeprowadzonej w Oddziale Klinicznym Chorób [..] w dniu 5 października 2011 r., po której stwierdzono, iż w chwili obecnej brak podstaw do rozpoznania [..]. Stwierdzono jednakże [..].
Co istotne, zgodnie z objaśnieniem do załącznika rozporządzenia, organ rozpoznając [..]) winien rozpoznanie swoje oprzeć na podstawie dokumentacji medycznej z co najmniej 24- miesięcznej obserwacji choroby zawierającej badania czynnościowe oraz wyniki diagnostyki alergologicznej. Tym bardziej, że jak wynika z omawianego załącznika [..] w zależności od stopnia nasilenia jak i jej rodzaju nie musi powodować niezdolności do służby wojskowej. W tym zakresie należało zatem uwzględnić wskazania zawarte w objaśnieniu szczegółowym do [..]. Zdiagnozowanie zatem u skarżącego określonego rodzaju [..] i zakwalifikowaniu tego schorzenia pod [..] Załącznika Nr 1 , przy stwierdzeniu Ł.K., że rozpoznanie to nie jest właściwe i przedstawieniu przez skarżącego badań dodatkowych (test [..]) oraz zaświadczenia lekarskiego, bez wymaganej dokumentacji medycznej z okresu co najmniej 24 miesięcy, również nie zostało wyjaśnione przez organ w motywach zaskarżonej decyzji. Z objaśnień szczegółowych, mających charakter normatywny wynika jednoznacznie, że rozpoznanie jednostki chorobowej w zakresie pojęciowym [..] może mieć miejsce tylko, gdy zostanie potwierdzone na podstawie dokumentacji medycznej z co najmniej 24- miesięcznej obserwacji choroby zawierającej badania czynnościowe oraz wyniki diagnostyki alergologicznej. W materiale aktowym niniejszej sprawy nie ma natomiast jakiejkolwiek dokumentacji w tym zakresie. Skarżący nie był bowiem skierowany na obserwację. Należy więc stwierdzić, że Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska we Wrocławiu, nie dysponowała takimi dokumentami leczenia, które mogłoby potwierdzić rozpoznanie u skarżącego [..], a pomimo tego uznała skarżącego za niezdolnego do zawodowej służby wojskowej.
Należy podkreślić, iż Sąd dokonując kontroli prawidłowości zastosowanych przepisów nie może także uchylić się od weryfikacji zaskarżonego orzeczenia pod kątem zastosowania się przez właściwą Komisję Lekarską do tzw. wskazówek metodologicznych, zawartych w objaśnieniach szczegółowych do poszczególnych rozdziałów załącznika do rozporządzenia. Wskazówki te adresowane są wprawdzie do lekarzy diagnozujących poszczególne schorzenia w tego rodzaju sprawach, ale na podstawie kontroli zaskarżonego orzeczenia możliwe jest sprawdzenie przez Sąd, czy wskazówki te zostały w sposób właściwy zinterpretowane i zastosowane, a w razie istotnych braków uzasadnienia organu orzeczniczego w tym względzie, możliwe jest zastosowanie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. Wszelkie ustalenia związane ze stanem zdrowia strony są elementami stanu faktycznego sprawy, zaś kontrola prawidłowości ustaleń faktycznych organu jest jednym z podstawowych obowiązków sądu administracyjnego w ramach postępowania kontrolnego, prowadzonego na podstawie przepisu art. 3 § 1 P.p.s.a.
W tej sytuacji nie sposób uznać, co wadliwie przyjął Sąd I instancji, że organ dochował obowiązku podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Tym samym naruszone zostały przepisy art. 7 i 77 K.p.a., co uzasadniało uchylenie zaskarżonego wyroku.
Zatem rozpoznając sprawę ponownie Sąd I instancji weźmie pod uwagę powyższe rozważania, mając oczywiście na względzie, że na tym etapie postępowania, wobec niewyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, nie jest możliwa ocena legalności zaskarżonej decyzji z punktu widzenia prawidłowości zastosowanych przepisów prawa materialnego.
Mając na względzie powyższe rozważania, na podstawie art. 185 § 1 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji. Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł o przyznaniu pełnomocnikowi skarżącego kasacyjnie wynagrodzenia za pomoc prawną udzieloną z urzędu, gdyż właściwy w tej sprawie jest Sąd I instancji ( art. 258 – 261 P.p.s.a. ).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło