II SA/Wa 1010/14
WyrokWSA w Warszawie2015-01-07
Skład orzekający: Olga Żurawska – Matusiak, Stanisław Marek Pietras, Andrzej Góraj
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odmienna interpretacja przepisów prawa materialnego lub zmiana oceny dowodów przez organ może stanowić podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a.?Ratio decidendi
Odmienna wykładnia przepisów prawa materialnego lub zmiana oceny dowodów nie stanowi nowej okoliczności faktycznej ani nowego dowodu w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a., co oznacza, że nie może być podstawą do wznowienia postępowania administracyjnego. Tryby nadzwyczajne, w tym wznowienie postępowania, należy stosować ściśle i restrykcyjnie, interpretując przepisy dotyczące tych trybów w sposób zawężający.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji przyznającej D. W. dodatek za długoletnią służbę wojskową. Po stwierdzeniu nieważności pierwotnej decyzji, postępowanie zostało wznowione, a następnie uchylono pierwotną decyzję i przyznano dodatek w niższej wysokości. Organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję obniżającą dodatek, wskazując na brak podstaw do uwzględniania okresu pracy cywilnej na podstawie przepisów ustawy z 1974 r. przy świadczeniach z ustawy z 2003 r. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów o wznowieniu postępowania, twierdząc, że nie pojawiły się nowe okoliczności faktyczne ani dowody.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Dowódcy Garnizonu [...] oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji (Komendanta [...] MON), a także uchylił postanowienie o wznowieniu postępowania. Stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu i zasądził zwrot kosztów postępowania na rzecz skarżącego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Olga Żurawska – Matusiak Sędzia WSA – Stanisław Marek Pietras Sędzia WSA – Andrzej Góraj (sprawozdawca) Protokolant – specjalista Marek Kozłowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 stycznia 2015 r. sprawy ze skargi D. W. na decyzję Dowódcy Garnizonu [...] z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości dodatku za długoletnią służbę wojskową 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji; 2. uchyla postanowienie Komendanta [...] Ministerstwa Obrony Narodowej z dnia [...] lipca 2013 r. dotyczące wznowienia postępowania w zakresie sprawy zakończonej decyzją Komendanta [...] Ministerstwa Obrony Narodowej nr [...] z dnia [...] września 2011 r.; 3. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości; 4. zasądza od Dowódcy Garnizonu [...] na rzecz skarżącego D. W. kwotę 257 (słownie: dwieście pięćdziesiąt siedem) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Dyrektor Wojskowego Biura Emerytalnego w [...] wystąpił do Dowódcy Garnizonu [...] o stwierdzenie nieważności decyzji Komendanta [...] MON z dnia [...] września 2011 r. przyznającej [...] D. W. dodatek za długoletnią służbę wojskową w wysokości 25% kwoty należnego uposażenia zasadniczego.
Dowódca Garnizonu [...] decyzją z [...] stycznia 2013 r. stwierdził nieważność ww. decyzji Komendanta [...] MON z dnia [...] września 2011 r. Rozpoznając sprawę wskutek wniesionego odwołania Minister Obrony Narodowej uchylił decyzję z [...] stycznia 2013 r., podnosząc, że wadliwa decyzja z [...] września 2011 r. winna być wyeliminowana z obrotu prawnego w drodze wznowienia postępowania.
Komendant [...] MON wznowił postępowanie w sprawie, a następnie decyzją z [...] września 2013 r. uchylił decyzję Komendanta [...] MON z dnia [...] września 2011 r. przyznającą [...] D. W. dodatek za długoletnią służbę wojskową w wysokości 25% kwoty należnego uposażenia zasadniczego. Decyzja ta została uchylona przez Dowódcę Garnizonu [...].
Ponownie rozpoznając sprawę, Komendant [...] MON decyzją z [...] grudnia 2013 r. uchylił decyzję Komendanta [...] MON z dnia [...] września 2011 r., przyznał stronie dodatek za długoletnią służbę w wysokości 20% kwoty należnego uposażenia zasadniczego.
Rozpoznając sprawę wskutek wniesionego przez stronę odwołania, Dowódca Garnizonu [...] decyzją z [...] marca 2014 r. utrzymał w mocy skarżoną decyzję.
W uzasadnieniu wskazał, że dla celów przyznania podoficerowi dodatku za długoletnią służbę winien być brany staż służby, wynoszący 23 lata, 5 miesięcy i 9 dni. Organ wskazał również, że strona w okresie od [...] kwietnia 1989 r. do [...] października 1990 r., czyli przez rok, 5 miesięcy i 20 dni była zatrudniona na podstawie umowy o pracę w Kopalni Węgla Kamiennego w [...] i w J.W. Nr [...] w [...].
Organ ustalił również, że decyzją z [...] maja 1994 r. Dowódca J.W. w [...], działając na mocy upoważnienia zawartego w art. 12 ustawy z 17 grudnia 1974 r. o uposażeniu żołnierzy, zaliczył stronie okres pracy w kopalni do wysługi lat, od której uzależniona jest wysokość uposażenia według stopnia wojskowego.
W ocenie organu, skutki decyzji Dowódcy J.W. w [...] nie powinny być uwzględniane w chwili obecnej, bowiem brak jest podstaw prawnych do przenoszenia uregulowań ustawy o uposażeniu żołnierzy, na świadczenia wprowadzone ustawą z 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. W obecnym porządku prawnym nie występuje bowiem świadczenie określone uposażeniem według stopnia wojskowego.
Powyższe konkluzje organ zestawił z treścią art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. i uznał, że zaszły przesłanki do wznowienia postępowania w sprawie. Doszło bowiem do wykrycia nowych okoliczności faktycznych, czy dowodów, nieznanych organowi wydającemu decyzję z [...] września 2011 r. Nie jest zaś istotne, czy te nowe okoliczności były nieznane wcześniej organowi z powodu zaniedbań w dokładnym wyjaśnieniu stanu faktycznego.
Od powyższej decyzji skargę do tutejszego Sądu wywiódł D. W., wnosząc o jej uchylenie.
Zarzucił organowi naruszenie:
- art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. przez wadliwą interpretację,
- art. 16 K.p.a. poprzez orzekanie w sprawie mimo braku przesłanek do wznowienia postępowania.
W uzasadnieniu skargi uwypuklono szczególnie kwestię braku pojawienia się nowych okoliczności faktycznych, czy nowych dowodów, których istnienie mogłoby uzasadniać wznowienie postępowania. Okoliczność zaliczenia żołnierzowi okresu pracy cywilnej była bowiem znana organowi wcześniej.
Powołano także bogate orzecznictwo sądowe dla uzasadnienia poglądu, iż nowa ocena materiału dowodowego nie uzasadnia wznawiania postępowania.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zaprezentowaną w skarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią przepisu art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem skarżonej decyzji administracyjnej. Jest więc to kontrola legalności rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu administracyjnym, z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i procesowym.
Oceniając przedmiotową decyzję według powyższych kryteriów, uznać należy, iż powinna zostać wyeliminowana z obrotu prawnego jako wadliwa.
Istota sprawy w niniejszym postępowaniu sprowadzała się do oceny tego, czy stan faktyczny sprawy umożliwiał zastosowanie przepisów dotyczących wznowienia postępowania administracyjnego.
Rozważając powyższą kwestię należy mieć przede wszystkim na względzie to, że normy prawne regulujące postępowanie w ramach trybów nadzwyczajnych (a takim trybem jest m.in. tryb wznowieniowy), należy stosować w sposób ścisły i restrykcyjny. Wznowienie postępowania stanowi bowiem odstępstwo od jednej z podstawowych i najważniejszych reguł postępowania administracyjnego, tj. zasady trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych. Stąd więc wszelkie regulacje dotyczące trybów nadzwyczajnych, powinny być interpretowane w sposób zawężający, nigdy zaś rozszerzający.
Te same uwagi odnoszą się również do działań przy dokonywaniu subsumcji stanów faktycznych na potrzeby zastosowania przepisów regulujących materię wznowienia postępowania.
Przechodząc do materii niniejszej sprawy wskazać należało, iż organ wznowił postępowanie w oparciu o normę art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a., zgodnie z którą, w sprawie zakończonej ostateczną decyzją wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy, nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody, istniejące w dniu wydania decyzji i nieznane organowi który wydał decyzję.
Badając niniejszą skargę tutejszy Sąd nie dopatrzył się zaś tego, aby w skarżonej decyzji wykazano okoliczność pojawienia się nowych dowodów czy nowych okoliczności faktycznych. Organ istnienie podstawy wznowieniowej wywiódł jedynie z odmiennej interpretacji skutków, wywołanych decyzją Dowódcy J.W. w [...] z [...] maja 1994 r., podkreślając w uzasadnieniu decyzji, że nie ma podstaw do przenoszenia uregulowań ustawy z 1974 r. na świadczenia z ustawy z 2003 r. Dokonanie zaś odmiennej interpretacji przepisów prawa nie jest równoznaczne z pojawieniem się nowej okoliczności faktycznej, czy nowego dowodu. W tym zakresie istnieje od lat ugruntowane orzecznictwo sądów administracyjnych, którego przykładem mogą być m.in. tezy wyroków Naczelnego Sądu Administracyjnego:
- z 15 września 1987 r. (IV SA 436/87) – "odmienna wykładnia przepisów prawa materialnego stanowiącego podstawę decyzji rozstrzygającej istotę sprawy, nie jest ani nową okolicznością faktyczną, ani nowym dowodem uzasadniającym wznowienie postępowania administracyjnego",
- z 1 lutego 2012 r. (II OSK 2154/10) – "sama zmiana oceny dowodów, nie może stanowić podstawy do podważenia trwałości decyzji w trybie wznowieniowym (...)",
- z 1 kwietnia 2014 r. (I OSK 236/13) – "odmienna ocena stanu faktycznego już znanego organowi, dokonana przez inny organ, nie może stanowić przesłanki wznowienia postępowania administracyjnego".
Uwypuklenia wymaga także okoliczność, iż niezależnie od powyższego, podstawy do wznowienia postępowania, wskazane przez organ, nie mogą zostać w sposób skuteczny uznane za nowe - nieistniejące w dniu wydawania kwestionowanej w trybie nadzwyczajnym decyzji. Materiał dowodowy zgromadzony w sprawie w sposób jednoznaczny wskazuje bowiem na to, że wydając decyzję z [...] września 2011 r. Komendant [...] MON miał wiedzę zarówno o decyzji Dowódcy J.W. w [...] z [...] maja 1994 r., jak też o treści ustawy z 1974 r. o uposażeniu żołnierzy i ustawy z 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. Wskazuje na to jednoznacznie fakt uwzględnienia przez organ skutków powyższej decyzji z [...] maja 1994 r. Stąd więc również brak było przesłanek uzasadniających wznowienie postępowania w sprawie zakończonej kwestionowaną decyzją.
Na marginesie wskazać też należało, iż nietrafnie organ w niniejszej sprawie powołuje orzeczenia sądowe dotyczące kwestii zaniedbań pracownika w wyjaśnianiu stanu faktycznego. Tego typu okoliczność nie miała miejsca w sprawie. Stan faktyczny był niesporny i jednakowy zarówno na etapie wydawania kwestionowanej, jak i skarżonej decyzji, zaś organ wywiódł jedynie obecnie odmienne wnioski z analizy materiału dowodowego.
W związku z powyższym, uznając że skarżona decyzja narusza prawo, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w pkt 1 wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.).
Korzystając z upoważnienia przewidzianego w art. 135 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uchylił także postanowienie, mocą którego wznowiono postępowanie w sprawie, uznając, że jest to niezbędne dla jej końcowego załatwienia.
Rozstrzygnięcie zawarte w pkt 2 wyroku zostało wydane w myśl art. 152 ww. ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
O kosztach orzeczono stosownie do dyspozycji art. 200 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło