II SA/Wa 102/14

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Iwona Malicka po rozpoznaniu w dniu 11 maja 2015 r. w Warszawie na posiedzeniu niejawnym wniosku adwokata A. K. o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w sprawie ze skargi A. S. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku postanawia: 1. przyznać ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata A. S. kwotę 630 zł (sześćset trzydzieści złotych) oraz kwotę 144,90 zł (sto czterdzieści cztery złote i dziewięćdziesiąt groszy), stanowiącą 23% podatku od towarów i usług, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu, 2. oddalić wniosek w pozostałym zakresie. Adwokat A. K. pismem z dnia 17 kwietnia 2015 r. złożyła wniosek o przyznanie kosztów pomocy prawnej świadczonej A. S. z urzędu w niniejszej sprawie. Wskazała, że pomoc prawna udzielona skarżącemu polegała na udziale w postępowaniu przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie, sporządzeniu skargi kasacyjnej oraz udziale w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Oświadczyła jednocześnie, że koszty te nie zostały opłacone w całości ani w części. Ponadto wniosła o przyznanie wynagrodzenia za całość prowadzonej sprawy w dwukrotnej wysokości minimalnego wynagrodzenia, z uwagi na niezbędny nakład pracy i trudności w komunikacji ze skarżącym, który odbywa karę pozbawienia wolności w innym województwie, w tym dojazd do Aresztu Śledczego w [...] oraz koszty korespondencji. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje: Zgodnie z art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), wyznaczony adwokat otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Stawki wynagrodzenia i zasady ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej adwokata uregulowane zostały w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2013 r., poz. 461), zwanym dalej rozporządzeniem. W § 18 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia, zostały wskazane konkretne czynności procesowe, za które przysługuje zwrot kosztów pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu w drugiej instancji. Z przepisu tego wynika, że zwrot kosztów nieopłaconej pomocy prawnej należy się pełnomocnikowi z urzędu, między innymi za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej oraz udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym - § 18 ust. 1 pkt. 2 lit. a rozporządzenia. Powyższy przepis stanowi jednocześnie, że wysokość stawki minimalnej opłaty za te czynności wynosi 75% stawki minimalnej, określonej w § 18 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia, jeżeli w drugiej instancji występował w sprawie ten sam adwokat, który brał udział w sprawie przed sądem I instancji. Stosownie zaś do § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c tego rozporządzenia, stawka minimalna w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w pierwszej instancji w "innej sprawie", wynosi 240 zł. Ponadto w myśl § 2 ust. 3 rozporządzenia, opłaty za czynności adwokata ustanowionego z urzędu podwyższa się o stawkę podatku od towarów i usług, obowiązującą w dniu orzekania o tych opłatach. W niniejszej sprawie adwokat A. K. została ustanowiona pełnomocnikiem A. S. w postępowaniu przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie. Jak wynika z akt sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w pkt 2 wyroku z dnia 29 sierpnia 2014 r., sygn. akt II SA/Wa 102/14, przyznał pełnomocnikowi z urzędu określoną kwotę tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu w ramach przyznanego jej prawa pomocy. Natomiast, na skutek wniesionej przez stronę skarżącą skargi kasacyjnej od powyższego orzeczenia, Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 12 marca 2015 r., sygn. akt I OSK 3084/14, uchylił zaskarżony wyrok oraz zaskarżoną decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych i decyzję ją poprzedzającą. Oznacza to, że pomoc udzielona skarżącemu, za którą należy się pełnomocnikowi wynagrodzenie, polegała na udziale pełnomocnika z urzędu w postępowaniu przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie, w tym w rozprawie w dniu 29 sierpnia 2014 r., na sporządzeniu i wniesieniu skargi kasacyjnej od wydanego przez Sąd orzeczenia oraz udziale w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w dniu 12 marca 2015 r. w sprawie o sygn. akt I OSK 3084/14. Stosownie do powołanych wyżej przepisów ustalono, że stawka minimalna należna adwokatowi z urzędu w niniejszej sprawie za postępowanie przed Sądem I instancji wynosi 240 zł, a za postępowanie kasacyjne - 180 zł (75% z 240 zł), natomiast łączne wynagrodzenie powinno być podwyższone o stosowną kwotę, stanowiącą podatek od towarów i usług, który na dzień wydania postanowienia wynosi 23%. Pełnomocnik procesowy wniósł natomiast o zasądzenie kosztów udzielonej skarżącemu pomocy prawnej z urzędu w postępowaniu przed Sądem I i II instancji w wysokości dwukrotnej stawki minimalnej, wynikającej z cytowanego rozporządzenia, z uwagi na konieczny nakład pracy i trudności w komunikacji ze skarżącym pozbawionym wolności. Należy stwierdzić, że wprawdzie stosownie do § 2 ust. 1 w/w rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r., zasądzając opłatę za czynności adwokata z tytułu zastępstwa prawnego, bierze się pod uwagę niezbędny nakład pracy adwokata, a także charakter sprawy i wkład pracy adwokata w przyczynienie się do jej wyjaśnienia i rozstrzygnięcia, co daje możliwość zasądzenia nawet sześciokrotności stawki minimalnej (§ 2 ust. 2 rozporządzenia), niemniej jednak, zgodnie z § 19 pkt 1 cytowanego rozporządzenia, koszty nieopłaconej pomocy prawnej ponoszone przez Skarb Państwa obejmują opłatę w wysokości nie wyższej niż 150% stawek minimalnych, o których mowa w rozdziałach 3-5. W stosunku zatem do pełnomocników ustanowionych w sprawie z urzędu, których koszty ponosi Skarb Państwa, brak jest regulacji prawnych, umożliwiających zasądzenie dwukrotności stawki minimalnej (podobnie postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 15 stycznia 2010 r., sygn. akt III SA/Lu 557/07, postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 18 lutego 2010, sygn. akt I SA/Bk 489/09, publ. w CBOSA, por. też postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 13 września 2012 r., sygn. akt III KO 107/11, lex nr 1220883). Mając na uwadze niezbędny nakład pracy pełnomocnika oraz wkład pełnomocnika w przyczynienie się do jej wyjaśnienia, w tym spotkanie ze skarżącym w Areszcie Śledczym w [...] należy uznać, że kwota 630 zł wynagrodzenia (150% stawki minimalnej) za postępowanie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie oraz Naczelnym Sądem Administracyjnym jest adekwatna do jego udziału w niniejszym postępowaniu. Stawkę tę zgodnie z § 2 ust. 3 powołanego wyżej rozporządzenia podwyższa się o stawkę podatku od towarów i usług przewidzianą dla tego rodzaju czynności (23%). Ponadto adwokat, stosownie do § 20 rozporządzenia, złożył wymagane oświadczenie. Z uwagi na to, że zostały spełnione warunki, uzasadniające przyznanie pełnomocnikowi ustanowionemu w ramach prawa pomocy kosztów udzielonej pomocy prawnej, na podstawie art. 258 § 2 pkt 8 w związku z art. 250 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz stosownie do § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c i § 18 ust. 1 pkt 2 lit. a w związku z § 19 pkt 1, a także w myśl § 2 ust. 3 rozporządzenia, postanowiono, jak w sentencji. Stawka podatku od towarów i usług została przyjęta na podstawie art. 41 ust. 1 w zw. z art. 146a pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2011 r. Nr 177, poz. 1054 ze zm.).