II SA/Wa 1028/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Asesor WSA Przemysław Szustakiewicz, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 8 września 2005 r., w trybie uproszczonym sprawy ze skargi A. B. na decyzję Prezesa Rady Ministrów z dnia [...] kwietnia 2005 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania renty specjalnej 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Prezesa Rady Ministrów z dnia [...] marca 2005 r. na [...] 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości Prezes Rady Ministrów decyzją z dnia [...] kwietnia 2005 r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kpa, po ponownym rozpatrzeniu sprawy, utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] marca 2005 r. odmawiającą przyznania świadczenia specjalnego. W dniu 5 stycznia 2005 r. A. B., reprezentowana przez adwokata M. W. złożyła wniosek do Prezesa Rady Ministrów o przyznanie emerytury specjalnej. Prezes Rady Ministrów decyzją z dnia [...] marca 2005 r. odmówił przyznania świadczenia specjalnego. W uzasadnieniu podniósł, że przyznanie świadczenia na podstawie art. 82 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2004 r., Nr 39, poz. 353 z późn. zm.) ma charakter uznaniowy i jest możliwe w szczególnie uzasadnionych przypadkach. Przepis ten nie precyzuje warunków jakie powinny być spełnione, aby renta lub emerytura mogła być przyznana w trybie tego przepisu. Organ wskazał, iż przy rozpatrywaniu wniosków o przyznanie świadczeń specjalnych sytuacja bytowa wnioskodawcy brana jest pod uwagę, jednak nie stanowi jedynego kryterium przyznawania tych świadczeń. Świadczenie specjalne może być przyznane osobie znajdującej się w trudnej sytuacji bytowej, niezdolnej do pracy z uwagi na wiek lub stan zdrowia, o ile w sprawie występują też inne okoliczności, wskazujące na jej szczególny charakter. Mogą to być między innymi wybitne zasługi wnioskodawcy w jakiejś dziedzinie albo szczególne zdarzenia losowe. Prezes Rady Ministrów zaskarżoną do Sądu decyzją, po ponownym rozpatrzeniu sprawy, utrzymał w mocy ostatnio powołaną decyzję. Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi złożonej przez A. B. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarżąca podniosła, iż ponad wszelką wątpliwość spełnia wszystkie kryteria przyznania emerytury specjalnej. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał argumenty przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonego aktu i to z przepisami obowiązującymi w dacie jego wydania. Innymi słowy, sąd administracyjny nie orzeka co do istoty sprawy w zakresie danego przypadku, lecz jedynie kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego. Skarga analizowana pod tym kątem zasługuje na uwzględnienie, ale z powodów odmiennych, aniżeli podnosi skarżąca. Zezwala na to przepis art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.): "Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (§1). Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności (§ 2)." W przedmiotowej sprawie, organ rozpoznając wniosek z dnia 5 stycznia 2005 r. o przyznanie emerytury specjalnej dla A. B., nie wziął pod uwagę okoliczności, że w postępowaniu w którym wydana została decyzja z dnia [..] marca 2005 r. nr [...], strona reprezentowana była przez pełnomocnika – adwokata M. W. Zgodnie z art. 40 § 2 Kpa oraz przyjętym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego i Sądu Najwyższego (I SA 450/01, I SA 2605/99, III RN 95/98): "jeżeli strona ustanowiła pełnomocnika, pisma doręcza się pełnomocnikowi." O doręczeniu pisma decyduje potwierdzenie tego doręczenia przez podpis osoby odbierającej pismo, ze wskazaniem daty odbioru jak wynika to z art. 46 § 1 Kpa. Skoro wspomniany wyżej art. 40 § 2 Kpa nakazuje doręczenie pisma pełnomocnikowi strony, z potwierdzenia odbioru powinno wynikać, że osoba taka otrzymała kierowaną do niej korespondencję. Pominięcie przez organ administracji pełnomocnika strony jest równoznaczne z pominięciem strony w postępowaniu administracyjnym i uzasadnia wznowienie postępowania administracyjnego na zasadzie art. 145 § 1 pkt 4 Kpa (wyrok NSA z dnia 1 lutego 1987 r., SA/Wr 875/86). Z załączonego do akt sprawy dowodu zwrotnego potwierdzenia odbioru orzeczenia Prezesa Rady Ministrów z dnia [...] marca 2005 r. wynika, że jako adresata przesyłki wskazano A. B., zaś odbiór przesyłki potwierdził jej mąż. Oznacza to, że decyzja z dnia [...] marca 2005 r. została doręczona skarżącej z pominięciem jej pełnomocnika, a tym samym termin do wniesienia odwołania od tej decyzji nie rozpoczął biegu, w z związku z tym brak było podstaw do rozpoznania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy i wydania decyzji utrzymującej w mocy decyzję z dnia [...] marca 2005 r. Wobec przytoczonych okoliczności, zarówno zaskarżona decyzja jak i decyzja ją poprzedzająca, zostały wydane z rażącym naruszeniem prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 Kpa skutkującym stwierdzeniem jej nieważności. Wobec treści rozstrzygnięcia zbyteczne są rozważania w zakresie zarzutów podniesionych w skardze. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 156 § 1 pkt 2 Kpa, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, orzekł jak w sentencji wyroku. Na podstawie art. 152 powołanej ustawy stwierdzono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości.