II SA/Wa 1028/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Ewa Grochowska – Jung, Sędzia WSA - Adam Lipiński, Sędzia WSA - Stanisław Marek Pietras (spr.), Protokolant - specjalista Elwira Sipak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 grudnia 2010 r. sprawy ze skargi B. Z. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] maja 2010 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na posiadanie broni palnej bojowej - oddala skargę - Komendant Policji decyzją z dnia [...] stycznia 2010 r. nr [...], działając na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 w zw. z art. 20 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (tekst jedn. z 2004 r. Dz. U. Nr 52 poz. 525 ze zm.) oraz art. 104 i art. 268a Kodeksu postępowania administracyjnego, cofnął B. Z. posiadanie pozwolenia na broń palną bojową. W uzasadnieniu podał, że przeciwko skarżącemu toczą się dwa odrębne postępowania karne. W szczególności przed Sądem Rejonowym [...] toczy się przeciwko niemu postępowanie pod zarzutem popełnienia przestępstwa z art. 286 § 1 k.k. tj., [...]. Ponadto w Prokuraturze Okręgowej W. toczy się postępowanie w którym przedstawiono skarżącemu cztery zarzuty, tj. 1) z art. 271 § 3 k.k. w zw. z art. 65 § 1 k.k. w zw. z art. 12 k.k.; 2) art. 62 § 2 k.k.s. w zw. z art. 37 § 1 pkt 2 k.k.s. w zw. z art. 6 § 2 k.k.s.; 3) art. 273 k.k. w zw. z art. 65 § 1 k.k. w zw. z art. 12 k.k.; 4) art. 62 § 2 k.k.s. w zw. z art. 37 § 1 pkt 2 k.k.s. w zw. z art. 6 § 2 k.k.s. W tej sytuacji – zdaniem organu – należy on do kategorii osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku prawnego, w szczególności skazanych prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwa przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu, albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich czynów. Innymi słowy mówiąc, fakt oskarżenia o popełnienie przestępstwa przeciwko mieniu (art. 286 § 1 k.k.) jest okolicznością obligującą – na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy – do cofnięcia pozwolenia na broń. Prawo do posiadania broni ma charakter wyjątkowy, wobec powyższego podlega ścisłej reglamentacji, zaś na osoby którym je przyznano nałożono szczególny obowiązek przestrzegania obowiązującego porządku prawnego. W interesie społecznym nie leży więc zachowanie pozwolenia na broń osobie, która narusza prawo godząc przy tym w porządek publiczny. Zatem skarżący utracił wiarygodność co do zgodnego z prawem posiadania i używania broni i w związku z tym należy stosować wobec takich osób rygorystyczną politykę w zakresie pozwolenia na broń. W ocenie organu zatem można go zaliczyć do tej kategorii osób, co do których istnieje uzasadniona obawa użycia przez nie broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. W odwołaniu z dnia [...] marca 2010 r. do Komendanta Głównego Policji, skarżący zarzucił organowi naruszenie art. 20, art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji i wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu, powołując się na brzmienie powyższych przepisów skonstatował, że organ błędnie przyjął, iż samo wszczęcie postępowania o określone czyny stanowi samodzielną przesłankę cofnięcia pozwolenia na broń i takie cofnięcie może mieć jedynie miejsce, gdy z charakteru zarzucanego czynu wynika jednoznacznie użycie tej broni w związku z popełnieniem powyższych przestępstw. Natomiast fakt oskarżenia go o czyn z art. 286 k.k. w żaden sposób nie uzasadnia obawy, że może on użyć broni w sposób sprzeczny z interesem bezpieczeństwa lub porządku prawnego. Komendant Główny Policji decyzją z dnia [...] maja 2010 r. Nr [...], mając za podstawę art. 138 § 1 pkt 1 i art. 268a k.p.a., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję z dnia [...] stycznia 2010 r. nr [...]. W uzasadnieniu – powołując się na argumenty w niej zawarte – podał, że w rozpoznawanej sprawie organ pierwszej instancji zebrał materiał dowodowy świadczący o istnieniu okoliczności, z którymi to sam ustawodawca związał obawę (a więc kwestia ta nie podlega uznaniowości organów Policji), określoną w tym przepisie prawa, bowiem przeciwko stronie toczy się postępowanie karne, w którym stoi ona pod zarzutem popełnienia przestępstwa przeciwko mieniu, tj. z art. 286 k.k. Powyższy stan faktyczny spełnia zatem ustawowe przesłanki obawy, określone w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, co nakazuje uznać stronę za osobę, która w myśl art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy broni posiadać nie może. Taka wykładnia przepisu prawa – wbrew zarzutom skarżącego – znajduje potwierdzenie w licznym orzecznictwie sądów administracyjnych, w którym podkreśla się, iż użycie przez ustawodawcę wyrazów "w szczególności" oznacza, że co do osób skazanych za popełnienie przestępstwa przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu lub wobec których tylko toczy się o nie postępowanie karne ustawodawca sam rozstrzygnął, iż co do nich obawa sprzecznego z prawem użycia broni istnieje. Wbrew twierdzeniom strony, w stosunku do nich organ nie musi więc przeprowadzać dodatkowych czynności obawę tę potwierdzających, w tym dokonywać oceny charakteru posiadacza broni, dotychczasowej jego postawy życiowej oraz badać istotę prowadzonego przeciwko niemu postępowania karnego, ponieważ co do tych osób oceny dokonał już ustawodawca w ustawie. Zatem wobec osób skazanych lub oskarżonych (podejrzanych) o przestępstwa przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu organ musi jedynie ustalić fakt skazania lub etap prowadzonego postępowania o przestępstwa wymienione w przepisie, bowiem z tymi okolicznościami obawę możliwości takiego działania związał już sam ustawodawca. Tej oceny prawnej nie są w stanie zmienić pozytywne opinie członków środowiska, w którym żyje posiadacz pozwolenia na niebezpieczne narzędzie, jakim jest broń. Ponadto, odnosząc się do zarzutu skarżącego, organ nie został zobowiązany przepisami ustawy do udowodnienia, iż faktycznie posiadacz pozwolenia na broń (lub osoba chcąca je uzyskać) posłużył się lub użyje broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Wystarczające jest bowiem samo domniemanie takiego zachowania, którego podstawą może być fakt skazania lub podejrzenia (oskarżenia) o popełnienie przestępstwa istotnego ze względu na jego rodzaj i wagę dla sfery stosunków społecznych, a więc wykluczającego możliwość posiadania broni nawet, gdy jest ono jednorazowe, a inne zebrane w postępowaniu dowody korzystnie o takiej osobie świadczą. Ustawodawca poprzez obligatoryjny charakter art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy przyznał bezwzględne pierwszeństwo interesowi społecznemu, co powoduje, iż nawet korzystnie o stronie opinie środowiskowe nie mogą przesądzić o zachowaniu mu prawa do broni, bowiem nie eliminują one ustawowej przesłanki obawy, o której mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji normie prawnej. Toczące się wobec niego postępowanie karne o przestępstwo przeciwko mieniu, burzy bowiem jego dotychczasowy wizerunek i całokształt dotychczasowego postępowania. Odnosząc się natomiast do argumentu strony dotyczącego konieczności stosowania w jej sprawie wykładni celowościowej przepisów prawa, zasadnym jest wskazać, że Naczelny Sąd Administracyjny mając na względzie rozbieżności dotyczące interpretacji art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji w wyroku z dnia 29.04.2009 r., sygn. akt II OSK 650/08 (niepublikowany), stwierdził, że te regulacje prawne są na tyle precyzyjnie zredagowane, że nie można zrezygnować z ich wykładni literalnej. Zatem jeżeli w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawodawca określił najpierw osoby, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, a następnie wskazał, że "w szczególności" dotyczy to osób skazanych za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu lub wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw, to niewątpliwie z woli ustawodawcy krąg osób wymienionych w grupie pierwszej - szerszej, obejmuje w całości krąg osób wymienionych po słowach "w szczególności". Zatem wskazana regulacja prawna nakazuje cofnąć pozwolenie osobom skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw. Ustawodawca zróżnicował osoby prawomocnie skazane i objęte postępowaniem przygotowawczym. W stosunku do osób skazanych prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw organ administracyjny może ograniczyć postępowanie do ustalenia wymienionych tu przesłanek (prawomocne skazanie lub postawienie zarzutów) i może zakończyć postępowanie administracyjne cofnięciem zezwolenia bez potrzeby badania czy czyn strony uzasadnia obawę, że strona może w przyszłości użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Taka właśnie sytuacja ma miejsce w przedmiotowej sprawie, bowiem jak bezsprzecznie w niej ustalono, przeciwko skarżącemu toczy się obecnie postępowanie karne o czyn wprost wskazany w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Natomiast co do – niezasadnego zdaniem strony – wskazania przez organ I instancji na toczące się przeciwko niej również inne postępowanie karne, tj. z art. 273 k.k. w zw. z art. 65 § 1 k.k.s. w zw. z art. 12 k.k. oraz z art. 62 § 2 k.k.s. w zw. z art. 37 § 1 pkt 2 k.k.s. w zw. z art. 6 § 2 k.k.s., Komendant Główny Policji stwierdza, iż powołanie się także na tę przesłankę było słuszne, bowiem dobitnie charakteryzuje ona stronę (posiadającą pozwolenie na niebezpieczne narzędzie, jakim jest niewątpliwie broń palna bojowa), jako osobę, która jest w zainteresowaniu organów ścigania z powodu podejrzenia o niejednokrotne naruszenie prawa. Na sposób rozstrzygnięcia sprawy strony co do jej meritum, nie ma również wpływu twierdzenie strony o prawdopodobnym umorzeniu prowadzonego przeciwko niej postępowania karnego. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, skarżący B. Z. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji zarzucając jej naruszenie art. 20, art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji oraz art. 107 § 3 k.p.a. W uzasadnieniu natomiast – powołując się na zarzuty z odwołania i ich argumentację – wskazał na treść powyższych przepisów i wywiódł, że nie ma wobec niego uzasadnionej obawy co do użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządkiem publicznym. Z tego mianowicie powodu, że nie popełnił on przestępstw z użyciem broni. Ponadto postępowanie z czynu, o który jest oskarżony, zostanie umorzone w oparciu o art. 17 ust. 1 k.k., zaś on sam jest osobą godną zaufania. W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji wniósł o jej oddalenie, wskazując na dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne. Na rozprawie w dniu 20 grudnia 2010 r. skarżący złożył postanowienie Sądu Rejonowego [...] z dnia [...] czerwca 2010 r. sygn. [...] o umorzeniu przeciwko niemu postępowania karnego. Sąd Rejonowy podał, że oskarżony porozumiał się z pokrzywdzonym i w całości naprawił szkodę. Mając powyższe na uwadze, a także dotychczasową niekaralność skarżącego oraz fakt, że skarżący jest chory oraz upływ czasu od chwili popełnienia tego czynu Sąd Rejonowy doszedł do wniosku, że działanie skarżącego wobec jego znikomej społecznej szkodliwości nie stanowiło przestępstwa i z tych względów na podstawie art. 17 § 1 pkt 3 k.p.k. w zw. z art. 1 § 2 k.k. postępowanie w sprawie umorzył. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Skarga analizowana pod tym kątem podlega oddaleniu, bowiem zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z prawem. Stosownie do treści art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (t. j. Dz. U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525 ze zm.), właściwy organ Policji cofa pozwolenie na broń, jeżeli osoba, której takie pozwolenie wydano należy do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2 – 6. Zgodnie zaś z brzmieniem art. 15 ust. 1 pkt 6 cyt. ustawy, pozwolenia na broń nie wydaje się osobom, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw. Jak wynika z powyższego, przepis art. 15 ust. 1 pkt 6 cyt. ustawy wskazuje przestępstwa przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu jako te, których sprawca zalicza się, w ocenie ustawodawcy, do kategorii osób, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Również fakt prowadzenia w stosunku do danej osoby postępowania karnego o popełnienie takich przestępstw powoduje, że zachodzi w stosunku do niej uzasadniona obawa, że może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 18 listopada 2009 r. o sygn. akt. II OPS 4/09, odnosząc się do przesłanki skazania za wymienione przestępstwa: stwierdzić zatem należy, iż użycie słów "w szczególności", poprzedzające wymienienie osób, które zostały skazane za popełnienie przestępstw przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu oznacza, że co do tych osób ustawodawca sam rozstrzygnął, iż co do nich istnieje obawa sprzecznego z prawem użycia broni. Organ nie musi więc wobec tych osób przeprowadzać oceny, czy obawa rzeczywiście istnieje, gdyż oceny tej dokonał już ustawodawca w sposób wiążący. Z wyżej przytoczonych przepisów i odnoszącej się do nich uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 listopada 2009 r. w żaden sposób jednak nie da wywieść wniosku, że organ cofa pozwolenie na broń jedynie osobom skazanym za przestępstwa wyszczególnione w art. 15 ust 1 pkt 6 cyt. ustawy. Organ jest bowiem zobowiązany cofnąć pozwolenie na posiadanie broni także innym osobom, które nie były wprawdzie skazane za wymienione tam przestępstwa, ale co do których z innych powodów organ ustali okoliczności wskazujące na istnienie uzasadnionej obawy, że mogą użyć broni w sposób sprzeczny z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Jednocześnie należy podkreślić, że prawo do broni stanowi szczególne uprawnienie, przysługujące osobom, które spełniają określone ustawą warunki. Prawo to pozostaje w ścisłym związku z ochroną bezpieczeństwa i porządku publicznego, co z kolei warunkuje, że osoba uzyskująca pozwolenie na broń musi pozostawać poza wszelkim podejrzeniem, co do prawdopodobieństwa popełnienia przez nią czynu mogącego naruszyć bezpieczeństwo i porządek publiczny. W związku z powyższym ustawodawca wykluczył możliwość posiadania prawa do broni przez osoby, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 7 stycznia 2010 r. sygn. II SA/Wa 1473/09, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych). W rozpoznawanej sprawie bezsporne jest, wobec przedstawionego przez B. Z. orzeczenia, że Sąd Rejonowy [...] w sprawie o sygn. [...] w dniu [...] czerwca 2010 r. na podstawie art. 17 § 1 pkt 3 k.p.k. w zw. z art. 1 § 2 k.k. umorzył toczące się przeciwko skarżącemu postępowanie karne o popełnienie przez niego przestępstwa z art. 286 § 1 k.k. (przestępstwo przeciwko mieniu) uznając, że działanie skarżącego wobec jego znikomej społecznej szkodliwości nie stanowiło przestępstwa. Przestała zatem zachodzić podstawa pozbawienia skarżącego pozwolenia na broń wyszczególniona przez ustawodawcę w cytowanym wyżej przepisie ustawy o broni i amunicji. Należy jednakże podkreślić, że wyżej wskazane postępowanie karne, które zakończyło się umorzeniem, nie stanowiło jedynej przesłanki przemawiającej za cofnięciem skarżącemu pozwolenia na posiadanie broni palnej bojowej. W trakcie postępowania administracyjnego organ powoływał się bowiem również na okoliczność, że w stosunku do skarżącego w Prokuraturze Okręgowej W. toczy się postępowanie w którym przedstawiono mu cztery zarzuty, tj. 1. z art. 271 § 3 k.k. w zw. z art. 65 § 1 k.k. w zw. z art. 12 k.k., tj., [...]; 2. z art. 62 § 2 k.k.s. w zw. z art. 37 § 1 pkt 2 k.k.s. w zw. z art. 6 § 2 k.k.s. tj., [...] ; 3. z art. 273 k.k. w zw. z art. 65 § 1 k.k. w zw. z art. 12 k.k., tj., [...] ; 4. z art. 62 § 2 k.k.s. w zw. z art. 37 § 1 pkt 2 k.k.s. w zw. z art. 6 § 2 k.k.s., tj., [...]. Z powyższego organ prawidłowo wywiódł, w ocenie Sądu, że skarżący, jest osobą, która pozostaje w zainteresowaniu organów ścigania z powodu podejrzenia o niejednokrotne naruszenie prawa, co z kolei, w tym przypadku, uzasadnia twierdzenie, że istnieje uzasadniona obawa, że może on użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Miało to taki skutek, że już niezależnie od toczącego się przeciwko skarżącemu postępowania karnego dotyczącego popełnienia przestępstwa przeciwko mieniu, organy policyjne były zobowiązane do cofnięcia skarżącemu pozwolenia na posiadanie broni palnej bojowej, skoro postawiono mu zarzuty kilkukrotnego popełnienia przestępstwa przeciwko dokumentom w warunkach czynu ciągłego i dodatkowo, skarżący miał się tego dopuścić czyniąc sobie z tych przestępstw stałe źródło dochodów, a zatem nie można tu mówić o jednostkowym zdarzeniu. Charakter oraz ilość zarzucanych skarżącemu czynów wskazuje na jego lekceważący stosunek do przepisów prawa i uzasadnia obawę, o której mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 cyt. ustawy o broni i amunicji. Odnosząc się natomiast do zarzutu skargi, że skarżący nie jest oskarżony o popełnienie jakiegokolwiek przestępstwa z użyciem broni, należy podkreślić, że ustawodawca formułując w ustawie o broni i amunicji przesłanki cofnięcia pozwolenia na broń, w żaden sposób nie ograniczył przyczyn cofnięcia pozwolenia do skazania danej osoby ze popełnienie przestępstwa z użyciem broni albo oskarżenia jej o popełnienie takiego przestępstwa. Również fakt, że od momentu wszczęcia postępowania nie zaistniały żadne nowe okoliczności uzasadniające cofnięcie skarżącemu pozwolenia na broń, nie może mieć wpływu na rozstrzygnięcie sprawy, gdyż nie znosi uzasadnionej obawy, użycia przez niego broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, spowodowanej przedstawieniem mu wyżej wskazanych zarzutów. W tym stanie rzeczy, na mocy art. 151 w zw. z art. 132 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), należało orzec jak w sentencji wyroku.