II SA/Wa 1029/14
WyrokWSA w Warszawie2015-03-03
Skład orzekający: Ewa Pisula – Dąbrowska, Andrzej Góraj, Stanisław Marek Pietras
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej powinien zawiesić postępowanie w sprawie przyznania dodatku mieszkaniowego, gdy toczy się postępowanie cywilne dotyczące ustalenia skuteczności wypowiedzenia umowy najmu lokalu, a posiadanie tytułu prawnego do lokalu jest warunkiem sine qua non przyznania dodatku?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej ma obowiązek zawiesić postępowanie w sprawie przyznania dodatku mieszkaniowego, gdy rozpatrzenie tej sprawy zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez sąd powszechny, a mianowicie ustalenia, czy wnioskodawca posiada tytuł prawny do zajmowanego lokalu. Posiadanie takiego tytułu jest warunkiem przyznania dodatku mieszkaniowego, a spór w tej kwestii przed sądem cywilnym uzasadnia obligatoryjne zawieszenie postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a.Stan faktyczny
A.M. złożyła wniosek o przyznanie dodatku mieszkaniowego, który został odrzucony przez Prezydenta Miasta W. z powodu braku tytułu prawnego do zajmowanego lokalu, wynikającego z wypowiedzenia umowy najmu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów prawa, błąd w ustaleniach faktycznych oraz zaniechanie zawieszenia postępowania, mimo toczącego się sporu cywilnego o ustalenie bezskuteczności wypowiedzenia umowy najmu. Sąd administracyjny uwzględnił skargę.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Prezydenta Miasta W. Stwierdzono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Pisula – Dąbrowska (spraw.), Sędziowie WSA Andrzej Góraj, Stanisław Marek Pietras, Protokolant specjalista Elwira Sipak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 marca 2015 r. sprawy ze skargi A. M na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania dodatku mieszkaniowego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Prezydenta Miasta W. z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości;
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., utrzymało w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...], którą to decyzją odmówiono przyznania dodatku mieszkaniowego A.M..
W motywach uzasadnienia organ stwierdził, że A.M. nie posiada tytułu prawnego do zajmowanego lokalu, położonego w W. przy ul. [...], z uwagi na wypowiedzenie umowy najmu lokalu. Wyjaśnił, że w związku z brakiem tytułu prawnego do zajmowanego lokalu nie spełnia wymogów określonych w art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. Nr 71, poz. 734 z późn.zm.).
Jednocześnie organ wskazał, że jako osobie zajmującej lokal bez tytułu prawnego nie przysługuje jej dodatek, albowiem nie jest osobą oczekującą na lokal zamienny albo socjalny – art. 2 ust. 1 pkt 5 ustawy o dodatkach mieszkaniowych.
Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi A.M. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej, skarżąca zarzuciła:
1. naruszenie art. 2 ust. 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, poprzez zakwalifikowanie skarżącej do grona osób niespełniających wymogu posiadania tytułu prawnego do lokalu,
2. naruszenie art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a., poprzez zaniechanie zawieszenia postępowania z uwagi na toczące się postępowanie cywilne, mające rozstrzygnąć co do związania stosunkiem najmu pomiędzy skarżącą a W.,
3. błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę zaskarżonej decyzji, polegający na przyjęciu, że skarżąca ubiega się o dodatek mieszkaniowy, niespełniając przesłanki posiadania tytułu prawnego do lokalu, gdy tymczasem tytuł ten wynika z umowy najmu z dnia [...] marca 1998 r.
Skarżąca podniosła, że, na podstawie umowy najmu z dnia [...] marca 1998 r. zajmuje lokal mieszkalny nr [...] w budynku przy ul. [...] w W., znajdujący się w zasobach W.
Wskazała, że W. wypowiedziało jej w dniu [...] czerwca 2013 r. umowę najmu, które zaskarżyła do Sądu pozwem o ustalenie bezskuteczności dokonanego wypowiedzenia. Podkreśliła, że wyrokiem z dnia [...] kwietnia 2014 r. Sąd Rejonowy dla [...] w W. Wydział [...] Cywilny, uwzględnił powództwo skarżącej i ustalił bezskuteczność wypowiedzenia umowy najmu.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Istota sporu sprowadzała się do oceny, czy skarżąca w dacie wydania zaskarżonej decyzji posiadała, czy też nie, tytuł prawny do lokalu mieszkalnego położonego w W. przy ul. [...].
W ocenie Sądu, organ nieprawidłowo uznał, iż w dacie wydania decyzji pierwszoinstancyjnej, tj. w dniu [...] listopada 2013 r. skarżąca nie posiadała tytułu prawnego do przedmiotowego lokalu.
Brak było podstaw do uznania, że skarżąca nie posiada tytułu prawnego do lokalu jedynie w oparciu o wypowiedzenie umowy najmu lokalu z dnia [...] czerwca 2013 r. (k-8).
Wydając zaskarżone decyzje organ pominął istotną okoliczność, że pomiędzy stronami zawisł przed Sądem Rejonowym dla [...] w W. spór w przedmiocie ustalenia skuteczności wypowiedzenia umowy najmu lokalu z dnia [...] czerwca 2013 r. (k-20).
Pominięcie tego faktu oznacza, że organ nie ustalił stanu prawnego, dotyczącego użytkowania lokalu.
Organ, zgodnie z art. 107 § 1 K.p.a., zobowiązany jest wskazać w decyzji podstawę prawną rozstrzygnięcia, wobec czego zawieszenie postępowania do czasu rozstrzygnięcia czy strony wiąże umowa najmu, było w ocenie Sądu obligatoryjne – art. 97 § 1 K.p.a.
Sąd administracyjny bada legalność działania administracji publicznej, oceniając tę legalność przy istniejącym stanie faktycznym i prawnym w dniu wydania aktu lub podjęcia czynności. W dacie orzekania w przedmiocie przyznania dodatku mieszkaniowego między stronami toczył się spór przed sądem powszechnym, co do istnienia umowy najmu lokalu. Wyrok w tej sprawie zapadł w dniu [...] kwietnia 2014 r. i okoliczność ta powinna być podstawą podjęcia wcześniej zawieszonego postępowania.
Stosownie do art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a., organ administracji publicznej zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. W związku z tym w razie wystąpienia przesłanki wymienionej w art. 97 § 1 K.p.a., obligatoryjne jest za zawieszenie przez organ postępowania administracyjnego.
Natomiast zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. Nr 71, poz. 734 ze zm.), dodatek mieszkaniowy, z zastrzeżeniem art. 7 ust. 3 i 4 przysługuje: 1) najemcom oraz podnajemcom lokali mieszkalnych; 2) osobom mieszkającym w lokalach mieszkalnych, do których przysługuje im spółdzielcze prawo do lokalu mieszkalnego: 3) osobom mieszkającym w lokalach mieszkalnych znajdujących się w budynkach stanowiących ich własność i właścicielom samodzielny cli lokali mieszkalnych; 4) innym osobom mającym tytuł prawny zajmowanego lokalu mieszkalnego i ponoszącym wydatki związane z jego zajmowaniem; 5) osobom zajmującym lokal mieszkalny bez tytułu prawnego, oczekującym na przysługujący im lokal zamienny albo socjalny.
Podkreślić należy, iż stosownie do art. 2 ust. 1 pkt 5 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, dodatek mieszkaniowy przysługuje osobom zajmującym lokal mieszkalny bez tytułu prawnego, oczekującym na przysługujący im lokal zamienny albo socjalny. Wbrew zatem błędnemu przekonaniu zawartemu w skardze, dla uznania, że zostały spełnione warunki wymienione w tym przepisie, konieczne jest przede wszystkim stwierdzenie, że wnioskodawca zajmuje lokal mieszkalny bez tytułu prawnego. W związku z tym, zdaniem Sądu, ustalenie, czy skarżąca posiada tytuł prawny do lokalu było warunkiem sine qua non.
Wobec treści ww. przepisów oczywistym jest, że ustalenie, czy skarżąca posiada tytuł prawny do zajmowanego lokalu mieszkalnego, było niezbędne do rozpatrzenia sprawy w przedmiocie przyznania prawa do dodatku.
Powyższy pogląd znajduje potwierdzenie w orzecznictwie – wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 czerwca 2014 r., sygn. akt I OSK 2168/13.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 pkt 1 lit. a i c, orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło