II SA/Wa 103/09

WyrokWSA w Warszawie2009-06-10

Skład orzekający: Sławomir Antoniuk, Joanna Kube, Przemysław Szustakiewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja administracyjna nakładająca obowiązek zwrotu kosztów nauki żołnierza zawodowego może zostać uchylona lub zmieniona w trybie art. 154 lub art. 155 k.p.a., jeśli przepisy materialnego prawa administracyjnego (ustawa o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych) jednoznacznie nakładają taki obowiązek?
Ratio decidendi
Decyzja administracyjna nakładająca obowiązek zwrotu kosztów nauki żołnierza zawodowego, wynikająca z jednoznacznego przepisu prawa materialnego (art. 54 ust. 1 i 5 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych), ma charakter decyzji związanej i nie może zostać uchylona ani zmieniona w trybie art. 154 k.p.a. (gdyż strona nabyła prawo do wykonania obowiązku) ani w trybie art. 155 k.p.a. (gdyż tryb ten nie ma zastosowania do decyzji związanych, a jego zastosowanie prowadziłoby do naruszenia prawa).
Stan faktyczny
Skarżący R. K. domagał się uchylenia decyzji zobowiązującej go do zwrotu kosztów nauki w wojskowej uczelni. Organy administracji odmówiły uchylenia decyzji, uznając, że obowiązek zwrotu wynika z przepisów ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych i nie można go uchylić w trybie art. 154 lub 155 k.p.a. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów k.p.a. oraz prawa materialnego, kwestionując sposób wyliczenia kosztów i brak wskazania beneficjenta świadczenia.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Antoniuk (spraw.), Sędziowie WSA Joanna Kube, WSA Przemysław Szustakiewicz, Protokolant Agnieszka Kolasa, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 czerwca 2009 r. sprawy ze skargi R. K. na decyzję Dyrektora [...] w Ministerstwie Obrony Narodowej z dnia [...] grudnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji w sprawie zwrotu kosztów związanych z nauką - oddala skargę - Dyrektor [...] w Ministerstwie Obrony Narodowej decyzją z dnia [...] grudnia 2008 r. nr [...], utrzymał w mocy decyzję Komendanta [...] z dnia [...] czerwca 2008 r. nr [...] odmawiającą uchylenia własnej decyzji z dnia [...] stycznia 2007r. nr [...], orzekającej obowiązek zwrotu przez [...] R. K. równowartości kosztów poniesionych na jego utrzymanie i naukę w W.w W. w kwocie 17.480,12 zł. Z ustaleń organu i akt administracyjnych wynika następujący stan sprawy: Komendant [...] (dalej [...]) decyzją ostateczną z dnia [...] stycznia 2007 r., wydaną na podstawie art. 104 k.p.a. oraz art. 54 ust. 1 - 5 w zw. z art. 111 pkt 9 lit. a i art. 114 ust. 5 i 6 oraz art. 115 ust. 1 pkt 2 i ust. 4 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. Nr 179, poz. 1750) i § 18 ust. 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 24 maja 2004 r. w sprawie kierowania i udzielania pomocy żołnierzom zawodowym w związku z pobieraniem przez nich nauki oraz ustalania równowartości kosztów poniesionych w związku z nauką, zobowiązał [...] R. K. do zwrotu równowartości kosztów poniesionych na jego utrzymanie i naukę w W.w W. w kwocie 17.480,12 zł. Na wniosek strony, powyższa kwota została rozłożona na raty. R. K. wnioskiem z dnia 16 sierpnia 2007 r. wystąpił do Komendanta [...] o uchylenie decyzji z dnia [...] stycznia 2007 r. w trybie art. 154 k.p.a. Decyzją z dnia [...] września 2007 r. nr [...] Komendant [...] odmówił uchylenia cytowanej decyzji, uznając wydanie decyzji zobowiązującej do zwrotu kosztów zgodnie z przepisami prawa, podnosząc również, że nie została spełniona przesłanka do zastosowania trybu wskazanego w art. 154 k.p.a. Od powyższej decyzji strona wniosła odwołanie do Dyrektora [...] MON. Podnosząc naruszenie art. 10 i art. 154 k.p.a. odwołujący się wskazał, że k.p.a. przewiduje dwie formy uchylenia decyzji ostatecznej - art. 154 i 155 kpa., a organ I instancji mając wątpliwości, co do tego, która forma winna być zastosowana, powinien zwrócić się do strony o wyjaśnienie niejasności, czego nie uczynił. Dyrektor [...] MON uznał zasadność wniesionego środka odwoławczego, decyzją z dnia [...] listopada 2007 r. nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. W wyniku ponownego rozpatrzenia wniosku strony, Komendant [...] w dniu [...] czerwca 2008 r. wydał na podstawie art. 104 i 155 k.p.a. decyzję, którą odmówił uchylenia własnej decyzji z dnia [...] stycznia 2007 r., orzekającej obowiązek zwrotu przez [...] R. K. równowartości kosztów poniesionych na jego utrzymanie i naukę w W.w W. w kwocie 17.480,12 zł. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ podniósł, że w oparciu o przepis art. 155 k.p.a. uchyleniu lub zmianie mogą ulec jedynie takie decyzje niewadliwe, które mają charakter uznaniowy lub przy wydaniu których organ administracji ma do wyboru pewną gamę rozstrzygnięć, z których każde jest zgodne z prawem (teza pierwsza wyroku NSA z 4 października 1999 r., sygn. akt IV SA 1459/97 publik. LEX nr 47884; wyrok NSA z 4 października 1999 r., sygn. akt IV SA 1434/97 publik. LEX nr 48678; wyrok NSA z 1 marca 1996 r., sygn. akt III SA 362/95 publik. M. Podat. z 1997r., nr 3, poz. 78). Warunkiem dopuszczalności uchylenia lub zmiany decyzji w trybie art. 154 lub art. 155 k.p.a. jest stwierdzenie, że stan prawny powstały wskutek uchylenia lub zmiany decyzji będzie zgodny z prawem (zob. wyrok NSA z 9 maja 2005 r., sygn. akt OSK 1746/2004 publik. Pal. z 2006 r., nr 1-2, s. 241; teza druga wyroku NSA z 23 marca 2000 r., sygn. akt. IV SA 391/98 publik. ONSA z 2001 r., nr 2, poz. 93). Organ administracji, zmieniając decyzję na korzystniejszą dla strony, nie może rozstrzygnąć sprawy w sposób sprzeczny z prawem, choćby taki sposób rozstrzygnięcia sprawy został potwierdzony orzeczeniami sądu administracyjnego wydanymi w innych sprawach (wyrok NSA z 9 maja 2005 r., sygn. akt OSK 1746/2004 publik. Pal. z 2006 r., nr 1-2, 5. 241). Zdaniem organu, zmiana decyzji, zgodnie z żądaniem strony nie jest możliwa, albowiem decyzja z dnia [...] stycznia 2007 r. została wydana zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Na podstawie art. 54 ust. 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (dalej ustawy pragmatycznej), żołnierz zawodowy będący absolwentem szkoły wojskowej i żołnierz skierowany na studia lub naukę oraz na staż naukowy lub kurs trwający ponad pięć miesięcy, który wypowiedział stosunek służbowy zawodowej służby wojskowej lub został z niej zwolniony na podstawie art. 111 pkt 1, 4, 6, 7, 9 lit. a oraz pkt 11-16, a także art. 112 pkt 1, w okresie nieprzekraczającym okresu dwa razy dłuższego od czasu trwania studiów, nauki, stażu lub kursu albo okresu pobierania stypendium, licząc od dnia ukończenia tych studiów, nauki, stażu lub kursu, jest zobowiązany do zwrotu zwaloryzowanej na dzień zwolnienia ze służby równowartości kosztów poniesionych na jego utrzymanie i naukę. Taki obowiązek ciąży na stronie, albowiem [...] R. K. będąc żołnierzem zawodowym, absolwentem W.w W., rozwiązał za wypowiedzeniem dokonanym przez żołnierza zawodowego stosunek służby wojskowej w okresie nieprzekraczającym okresu dwa razy dłuższego od czasu trwania studiów. Zasady wyliczania kosztów określa rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 24 maja 2004 r. w sprawie kierowania i udzielania pomocy żołnierzom zawodowym w związku z pobieraniem przez nich nauki oraz ustalania równowartości kosztów poniesionych w związku z nauką i na podstawie tych przepisów ustalono wysokość równowartości zwrotu wymaganego od żołnierza. W świetle powyższych rozważań decyzja nie może zostać uchylona, ponieważ uchylenie decyzji spowodowałoby stan, który byłby sprzeczny z przepisami ustawy. Ustawa o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych obliguje żołnierza dowódcę do wydania decyzji zobowiązującej do zwrotu kosztów, tym samym jest to decyzja zobowiązująca, nie zaś uznaniowa. Od decyzji Komendanta [...] z dnia [...] czerwca 2008 r. R. K. wniósł odwołanie, w którym domagał się zmiany zaskarżonej decyzji poprzez uchylenie decyzji Komendanta [...] z dnia [...] stycznia 2007 r. w całości i umorzenia postępowania. Zaskarżonej decyzji, odwołujący się zarzucił naruszenie przepisów k.p.a. poprzez uchybienie art. 154 k.p.a. polegające na uznaniu, iż uchyleniu zaskarżonej decyzji sprzeciwiają się przepisy prawa, a ponadto nie przemawia za tym ważny i słuszny interes strony, a także uchybienie art. 10 k.p.a. polegające na tym, że organ zasugerowany jedynie podstawą prawną wskazaną przez stronę nie zwrócił się do zainteresowanego o sprecyzowanie, czy nie domaga się ona w istocie uchylenia decyzji ostatecznej w trybie art. 155 k.p.a. Dyrektor [...] MON rozpoznawszy zarzuty odwołania, nie dopatrzył się w zaskarżonym rozstrzygnięciu naruszenia procedury administracyjnej oraz przepisów prawa materialnego. Podzielając stanowisko organu I instancji, organ odwoławczy decyzją z dnia [...] grudnia 2008 r., utrzymał zaskarżone rozstrzygnięcie w mocy. Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi wniesionej przez R. K. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarżący przedmiotowej decyzji zarzucił: 1) wydanie jej z naruszeniem § 15 i § 18 ust. 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 24 maja 2004 r. w sprawie kierowania i udzielania pomocy żołnierzom zawodowym w związku z pobieraniem przez nich nauki oraz ustalania równowartości kosztów poniesionych w związku z nauką, poprzez przyjęcie, iż zwrot kosztów obejmuje nie rzeczywiście poniesione przez uczelnię wyższą koszty, lecz koszty teoretyczne, maksymalnie możliwe do poniesienia; 2) uchybienie art. 77 § 1 k.p.a. w związku z art. 80 k.p.a. poprzez brak rzetelnego ustalenia wysokości faktycznie poniesionych kosztów do zwrotu przez skarżącego; 3) naruszenie norm prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 54 ust. 1 w związku z ust. 5 ustawy pragmatycznej polegającej na przyjęciu, wbrew literalnemu brzmieniu cytowanych przepisów, iż zwrot kosztów pobranej nauki stanowi iloczyn sumy kosztów utrzymania dziennego żołnierza zawodowego za każdy dzień pozostały do zakończenia okresu służby obowiązkowej, o którym mowa w ust. 1, nie zaś jak wyraźnie określa to przepis ust. 5, stosunek (proporcja) okresu pozostałego do zakończenia okresu służby obowiązkowej do całego okresu służby obowiązkowej w przełożeniu na okres pobieranej nauki na wojskowej uczelni wyższej, pomnożony przez jednostkowy koszt dzienny utrzymania kadeta, zwaloryzowany wskaźnikiem wzrostu cen ogłaszanym przez Prezesa GUS; 4) naruszenie norm prawa procesowego poprzez uchybienie art. 107 § 3 k.p.a. i brak wskazania podstawy przyjęcia kwoty 45.724,27 zł jako łącznego kosztu utrzymania konkretnego żołnierza odwołującego się w okresie pobieranej nauki, brak uzasadnienia tej kwoty konkretnymi dokumentami, z których wynikałoby, iż W. w W. poniosła na utrzymanie skarżącego taki właśnie koszt, brak wskaźnika waloryzacji, brak wykazania jakie świadczenia pobierała strona w W. w W. poza nauką; 5) naruszenie norm prawa procesowego poprzez uchybienie art. 107 § 1 i 3 k.p.a. i brak wskazania kto jest prawnym beneficjentem ustalonego świadczenia, to jest W. w W., czy Jednostka Wojskowa, co ma istotne znaczenie wobec faktu, iż uczelnia wyższa ma osobowość prawną i nie jest jednostką organizacyjną Skarbu Państwa. Z powyższych względów skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, względnie ich uchylenie, każdej w całości. W odpowiedzi na skargę Dyrektor [...] MON wniósł o jej oddalenie oraz podtrzymał stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, iż przedmiotem sprawy sądowoadministracyjnej jest ocena przez Sąd prawidłowości prowadzenia przez organ administracji publicznej postępowania administracyjnego oraz zapadłego w tym postępowaniu rozstrzygnięcia. Mając na uwadze powyższe kryteria oceny zaskarżonej decyzji należy stwierdzić, iż skarga nie mogła osiągnąć zamierzonego skutku. Skarżący w swym wniosku wszczynającym postępowanie oraz odwołaniu od decyzji organu I instancji, zawarł żądanie uchylenia w całości decyzji Komendanta [...] z dnia [...] stycznia 2007 r. orzekającej obowiązek zwrotu przez [...] R. K. równowartości kosztów poniesionych na jego utrzymanie i naukę w W. w kwocie 17.480,12 zł i umorzenia postępowania. Jako właściwy tryb wzruszenia przedmiotowej decyzji skarżący wskazał art. 154 k.p.a. i wniósł o rozważenie możliwości realizowania jego wniosku w oparciu o przepis art. 155 k.p.a. Wskazać należy, że przepis art. 154 k.p.a. ustanawia wyjątek od zasady trwałości decyzji administracyjnych. Na podstawie tego przepisu może być uchylona lub zmieniona decyzja ostateczna, na mocy której żadna ze stron nie nabyła prawa, jeżeli przemawia za tym interes społeczny lub (alternatywnie, jak zasadnie podnosi skarżący) słuszny interes strony. Zamieszczony w ww. przepisie zakres znaczeniowy wyrażenia "decyzja ostateczna, na mocy której żadna ze stron nie nabyła prawa" jest niejasny. Zagadnienie to, powinno być rozważane przede wszystkim w płaszczyźnie materialnego prawa administracyjnego, gdyż wiąże się ono z koncepcją decyzji administracyjnej jako aktu stosowania prawa, którą ustala się wynikające z norm tego prawa konsekwencje w sferze praw i obowiązków adresata aktu. Komentatorzy od początku obowiązywania wymienionej regulacji procesowej podkreślają, że do decyzji ostatecznych, o jakich jest mowa w art. 154 § 1 k.p.a., nie należą decyzje nakładające na stronę obowiązek, bowiem są one "decyzjami, na mocy których pewne osoby nabywają prawo do wykonania tylko obowiązków wskazanych w decyzji, a nie innych, a zatem są to decyzje, na mocy których strona nabyła prawo" (komentarz do art. 154 k.p.a. - E. Iserzon, J. Starościak, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, teksty, wzory i formularze, Warszawa 1970, s. 260). Ustalenie tego, że decyzja nie tworzy praw nabytych dla żadnej ze stron postępowania, wymaga - jak wskazał J. Borkowski - "zbadania treści rozstrzygnięcia oraz stwierdzenia, że z jego treści strony nie mogą wyciągnąć dla siebie żadnych korzyści prawnych, nie mogą ani wywieść uprawnień, ani też sprecyzowania swoich obowiązków lub takich obowiązków innych podmiotów, które byłyby korelatem ich uprawnień. (...) nie można jako nietworzącej praw nabytych dla strony potraktować takiej decyzji, która ustanawia obowiązki i to niezależnie od ich rodzaju i rozmiaru (...)." - komentarz do art. 154 k.p.a. - B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2000, s. 625. W wyroku z dnia 27 maja 2003 r., sygn. akt IV SA 3205/01 (publik. Monitor Prawny z 2003 r. Nr 14, poz. 627). Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że "nabycie praw" może nastąpić również w decyzji nakładającej obowiązek. W innym wyroku z dnia 14 lutego 2002 r., sygn. akt IV SA 1076/00, (niepublikowanym ) Naczelny Sąd Administracyjny zauważył także, że "decyzja o nakazie rozbiórki nie jest decyzją, na mocy której żadna ze stron nie nabyła prawa - w rozumieniu art. 154 k.p.a.". Przez nabycie prawa z decyzji ostatecznej należy rozumieć każde przysporzenie w sferze prawnej. W przypadku decyzji, na mocy której nałożono na stronę obowiązek tym "przysporzeniem w sferze prawnej" jest skonkretyzowanie co do treści i rozmiaru spoczywającego na stronie obowiązku. W niniejszej sprawie ten obowiązek wiąże się z "nakazaniem" zwrotu równowartości poniesionych kosztów na utrzymanie i naukę żołnierza. Zatem w analizowanym przypadku, zasadnie organy orzekające w sprawie przyjęły, iż tryb przewidziany w art. 154 k.p.a. nie jest właściwy do wzruszenia decyzji ostatecznej, nakładającej na skarżącego określony obowiązek o charakterze prawnym. Przechodząc do przepisu stanowiącego podstawę prawną wydanego rozstrzygnięcia należy podnieść, iż w świetle art. 155 k.p.a. decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie za zgodą strony uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, lub przez organ wyższego stopnia, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony; przepis art. 154 § 2 stosuje się odpowiednio. Powołany przepis art. 155 k.p.a. pozostawia organowi swobodę w zakresie przyznania ochrony prawnej interesowi strony. Jednakże organ nie jest zobligowany a priori do uwzględnienia wniosku strony zgłoszonego w ramach tego przepisu, lecz powinien dokonać oceny, czy za uchyleniem decyzji przemawia interes strony lub interes społeczny i czy szczególna norma prawna nie stoi na przeszkodzie zmiany lub uchylenia decyzji. W orzecznictwie sądów administracyjnych oraz doktrynie przyjmuje się, iż decyzja podejmowana na podstawie art. 155 k.p.a. ma charakter decyzji uznaniowej. Oznacza to, że uchylenie lub zmiana decyzji ostatecznej pozostaje w gestii uznania organu orzekającego. Nawet w przypadku spełnienia przesłanek z art. 155 k.p.a. organ administracji nie jest zobowiązany do zmiany czy też uchylenia decyzji ostatecznej. Ponadto wskazać należy, iż art. 155 k.p.a. nie jest przepisem prawa materialnego. Jest to przepis prawa procesowego, regulujący jeden z trybów wzruszania decyzji ostatecznych. Tryb, o którym mowa w powołanym artykule ma charakter stricte procesowy, zawierający przesłanki, jakimi kieruje się organ prowadząc postępowanie zmierzające do zmiany lub uchylenia decyzji ostatecznej. Nie stwarza natomiast możliwości merytorycznego rozpatrzenia sprawy, niejako w trybie zwykłym w kolejnej instancji. Sąd administracyjny rozpoznając skargę na decyzję wydaną na podstawie powołanego przepisu, ocenia zgodność postępowania organu z zasadami wynikającymi z tego przepisu. Sąd ocenia, czy w danej sprawie, w jej konkretnym stanie faktycznym i prawnym możliwe jest wdrożenie ww. trybu wzruszenia decyzji ostatecznej. W sprawach, w których nie jest możliwe rozpoznanie sprawy głównej w ramach tzw. uznania administracyjnego, wzruszenie decyzji ostatecznej w trybie art. 155 k.p.a. nie jest możliwe. Hipotezą tego przepisu nie zostały objęte decyzje ostateczne, które mają charakter związany. Pogląd ten jest powszechnie prezentowany w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego. Przykładowo w wyroku z dnia 11 października 2005 r., sygn. akt I OSK 815/05 (publik. LEX nr 217423) stwierdzono, że "w sprawach, w których nie jest możliwe rozpoznanie sprawy w ramach tzw. uznania administracyjnego, wzruszenie decyzji ostatecznej w trybie art. 154 k.p.a. (analogicznie w trybie art. 155 k.p.a. - wtrącenie własne) nie jest możliwe". Analogiczne stanowisko NSA zaprezentował w wyroku z dnia 11 października 2005 r., sygn. akt I OSK 815/06 (publik. LEX nr 217423). Przepis art. 155 k.p.a. stanowi podstawę sformułowanego przez stronę żądania uchylenia ostatecznej decyzji, wydanej na podstawie art. 54 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. Nr 179, poz. 1750 ze zm.). Zgodnie z powołanym przepisem ustawy pragmatycznej, żołnierz zawodowy będący absolwentem szkoły wojskowej i żołnierz skierowany na studia lub naukę oraz na staż naukowy lub kurs trwający ponad pięć miesięcy, który wypowiedział stosunek służbowy zawodowej służby wojskowej lub został z niej zwolniony na podstawie art. 111 pkt 1, 4, 6, 7, 9 lit. a oraz pkt 11-16, a także art. 112 pkt 1, w okresie nieprzekraczającym okresu dwa razy dłuższego od czasu trwania studiów, nauki, stażu lub kursu albo okresu pobierania stypendium, licząc od dnia ukończenia tych studiów, nauki, stażu lub kursu - jest zobowiązany do zwrotu zwaloryzowanej na dzień zwolnienia ze służby równowartości kosztów poniesionych na jego utrzymanie i naukę, z zastrzeżeniem ust. 5 i 6. Ust. 5 cytowanego art. stanowi, iż zwrot kosztów określony w ust. 1 i 2 następuje w wysokości proporcjonalnej do czasu zawodowej służby wojskowej, jaki żołnierzowi zawodowemu pozostał do odbycia. Nie jest sporne pomiędzy stronami, iż skarżący rozwiązał stosunek służby wojskowej za wypowiedzeniem dokonanym po stronie żołnierza przed upływem okresu dwukrotnie dłuższego niż okres pobierania nauki w wyższej uczelni wojskowej. Wobec powyższego, nie może budzić wątpliwości, że skarżący podlega dyspozycji powołanego przepisu. Zawarte w tym przepisie sformułowanie "jest zobowiązany do zwrotu" jednoznacznie wskazuje, iż ustawodawca nie pozostawił organowi wojskowemu możliwości alternatywnego rozstrzygania przedmiotowej kwestii. Oznacza to, iż spełnienie przesłanek wskazanych w podanym przepisie obliguje organ do wydania decyzji zobowiązującej żołnierza do zwrotu równowartości wydatków poniesionych ze środków publicznych na kształcenie żołnierza służby stałej. Zakres możliwości rozstrzygnięcia danego zagadnienia ma bezpośredni wpływ na możliwość późniejszego kształtowania decyzji w trybie art. 155 k.p.a. Skoro przedmiotem głównego postępowania administracyjnego była decyzja nakazująca zwrot równowartości wydatków poniesionych na kształcenie skarżącego, to organ orzekający w trybie nadzwyczajnych na podstawie art. 155 k.p.a. nie ma możliwości przyjęcia innych rozstrzygnięć jak tylko zastosować przepis art. 54 ust. 1 i 5 ustawy pragmatycznej. Wniosek skarżącego o uchylenie decyzji z dnia [...] stycznia 2007 r. i umorzenie postępowania, nie może zatem zostać zrealizowany, albowiem stoi temu na przeszkodzie jednoznaczny przepis art. 54 ust. 1 i 5 ustawy pragmatycznej oraz brak podstaw podmiotowych i przedmiotowych do zastosowania instytucji umorzenia postępowania z art. 105 k.p.a. Na poparcie tej tezy należy powołać wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 lutego 2007 r., sygn. akt II GSK 267/06 (publik. LEX nr 326277), w którym Sąd stwierdził, że: "Nie budzi również wątpliwości, iż możliwość zmiany lub uchylenia decyzji ostatecznej na podstawie art. 155 k.p.a. odnosi się do takich jedynie decyzji, które nie posiadają wad kwalifikowanych, nie zostały jeszcze "skonsumowane" (np. ich cel nie został osiągnięty) oraz przy wydawaniu których, organ dysponował (zgodnie z normą prawną) pewnym luzem decyzyjnym. Innymi słowy chodzi tu o sytuacje, w których wydane decyzje administracyjne zawierają rozstrzygnięcia w pewnym zakresie "elastyczne", "widełkowe", a ich ewentualna zmiana (w granicach przewidzianych przepisami prawa materialnego) nie zmieni istoty stosunku prawnego wcześniej nią wykreowanego.". Niewątpliwie uchylenie przedmiotowej decyzji i umorzenie postępowania, zgodnie z wolą strony, zmieniłoby sytuację prawną strony, albowiem doprowadziłoby to do wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji administracyjnej wbrew wyraźnemu ustawowemu zakazowi. Wskazać także należy, iż zwolnieniu żołnierza zawodowego w całości lub z części z obowiązku zwrotu kosztów na kształcenie, służy inne postępowanie, o którym mowa w art. 54 ust. 6 ustawy pragmatycznej. Uchylenie decyzji orzekającej o zwrocie przez żołnierza należności pieniężnych w trybie art. 155, nie stanowi zamiennego instrumentu prawnego, dla realizacji celów wskazanych w powyższym przepisie ustawy pragmatycznej. Uwzględnienie interesu społecznego lub słusznego interesu strony jest możliwe tylko w przypadkach, gdy uwzględnienie tych interesów nie narusza prawa, tzn. nie sankcjonuje stanu niezgodnego z prawem. Takie naruszenie prawa miałoby miejsce w sytuacji uchylenia w trybie art. 155 k.p.a. decyzji związanej, pozostawionej poza wolą decyzyjną organu administracji. Z tych powodów należy stwierdzić, iż organy orzekające w sprawie wydały prawidłowe rozstrzygnięcia, które wbrew stanowisku strony skarżącej, nie zostały obarczone istotnymi wadami procesowymi. Mając powyższe na uwadze Sąd, z mocy przepisu art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło