II SA/Wa 1033/07
WyrokWSA w Warszawie2007-11-07
Skład orzekający: Stanisław Marek Pietras, Ewa Kwiecińska, Adam Lipiński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może odmówić wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, jeśli kwestia ta była już wielokrotnie rozstrzygana przez organy administracji i sądy administracyjne, a ocena prawna została wyrażona w prawomocnych orzeczeniach sądowych?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej ma prawo odmówić wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, jeśli istnieją przesłanki o charakterze przedmiotowym, takie jak prawomocne oddalenie skargi na decyzję przez sąd administracyjny. Organ jest związany oceną prawną wyrażoną w orzeczeniu sądu, zgodnie z art. 153 PPSA, co uniemożliwia ponowne rozpatrywanie tej samej kwestii i prowadzi do odmowy wszczęcia postępowania.Stan faktyczny
Skarżący, Z. Z., został zwolniony ze służby w Państwowej Straży Pożarnej w 1998 r. Po wielokrotnych próbach wzruszenia tej decyzji, w tym wnioskach o stwierdzenie nieważności, skarżący złożył kolejny wniosek w grudniu 2006 r., powołując się na rzekome wady prawne decyzji. Organy administracji, w tym Komendant Główny PSP i Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji, odmawiały wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności, wskazując na wcześniejsze rozstrzygnięcia sądowe i administracyjne. Skarżący zaskarżył decyzję Ministra z kwietnia 2007 r. odmawiającą wszczęcia postępowania.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Stanisław Marek Pietras (spraw.), Sędzia WSA - Ewa Kwiecińska, Sędzia WSA - Adam Lipiński, Protokolant - Małgorzata Płodzicka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 listopada 2007 r. sprawy ze skargi Z. Z. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] kwietnia 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji w sprawie zwolnienia ze służby w PSP - oddala skargę -
Komendant Rejonowy Państwowej Straży Pożarnej w J. decyzją z dnia [...] lutego 1998 r., powołując się na art. 43 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej (Dz. U. Nr 88, poz. 400 ze zm.), zwolnił st. asp. Z. Z. ze służby w Komendzie Rejonowej Państwowej Straży Pożarnej i po wniesieniu odwołania od powyższej decyzji, Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej w J. decyzją z dnia [...] marca 1998 r. utrzymał ją w mocy.
W dniu 8 grudnia 2006 r. skarżący złożył wniosek o stwierdzenie nieważności powyższych decyzji i w uzasadnieniu – powołując się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 marca 2005 r. sygn. akt II SA/Wa 1917/04 – podał, że decyzja organu pierwszej instancji została wydana przez nieupoważnioną osobę. Dodał ponadto, że w niniejszej sprawie istnieją dwa pisma o takim samym numerze i z tą samą datą, przekazujące jego odwołanie od decyzji w sprawie zwolnienia ze służby, jednakże różnią się one treścią.
Komendant Główny Państwowej Straży Pożarnej decyzją z dnia [...] stycznia 2007 r. nr [...], działając na podstawie art. 157 § 3 k.p.a., odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności wskazanych przez skarżącego decyzji. Uzasadniając swoje stanowisko podał, że powyższa sprawa była już wielokrotnie badana przez organ. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją z dnia [...] czerwca 2001 r. utrzymał w mocy decyzję Komendanta Główny Państwowej Straży Pożarnej decyzją z dnia [...] kwietnia 2001 r. w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności powyższej decyzji o zwolnieniu, a następnie wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 lutego 2002 r. sygn. akt II SA 2424/01, skargę na tę decyzję oddalono. Podobnie rzecz się ma z wnioskami skarżącego o wznowienie postępowania sądowego, kiedy to wyrokami Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 marca 2005 r. sygn. akt II SA/Wa 1917/04 oraz z dnia 5 grudnia 2005 r. sygn. akt II SA/Wa 1130/05, oddalono skargi o wznowienie postępowania sądowego. Ponadto w dniu 20 grudnia 2003 r. skarżący złożył wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji i Komendant Główny Straży Pożarnej decyzją z dnia [...] stycznia 2004 r. odmówił wszczęcia postępowania w przedmiocie stwierdzenia jej nieważności, która decyzją Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] marca 2004 r. została utrzymana w mocy. Natomiast po rozpatrzeniu wniosku skarżącego z dnia 26 kwietnia 2005 r., Komendant Główny Straży Pożarnej decyzją z dnia [...] sierpnia 2005 r. odmówił wszczęcia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji o zwolnieniu, która decyzją Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] października 2005 r. została utrzymana w mocy. Niezależnie od powyższego sprawa zwolnienia Z. Z. ze służby był rozpatrywana w trybie wznowienia i decyzje organu o odmowie uchylenia decyzji o zwolnieniu ze służby były bezskutecznie zaskarżane do Sądu, bowiem wyrokami Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 marca 2006 r. (sygn. akt II SA/Wa 1604/05) i z dnia 7 kwietnia 2006 r. (sygn. akt II SA/Wa 217/06), oddalono skargi skarżącego. W dalszej części uzasadnienia organ podał, że skarżący w powyższych sprawach powoływał się na te same argumenty, które były wielokrotnie analizowane przez organ oraz przez Sąd i z każdym razem nie stwierdzono ich zasadności. W związku z tym uznać należy – zdaniem organu – że w niniejszej sprawie nie przeprowadza się postępowania rozpoznawczego, bowiem ujawniły się przesłanki o charakterze przedmiotowym uniemożliwiające wszczęcie postępowania, a mianowicie sprawa ta zostało już rozstrzygnięta inną decyzją ostateczną, jak również prawomocnym wyrokiem Sądu.
W odwołaniu z dnia 25 stycznia 2007 r. do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i dopuszczenie przedstawionych w nim dowodów. W dalszej części powołał się na argumenty przedstawione już we wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji i dodał, że nie polega na prawdzie fakt, aby badano już wcześniej podniesione przez niego zarzuty i w żadnym z wyroków nie badano zgodności z przepisami prawa istniejącej w obrocie prawnym decyzji Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w J. z dnia [...] stycznia 1996 r. nr [...], na mocy której powierzono H. L. obowiązki Komenda Rejonowego Państwowej Straży Pożarnej w J.
Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją z dnia [...] kwietnia 2007 r. nr [...], mając za podstawę art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję z dnia [...] stycznia 2007 r. i w uzasadnieniu – poza argumentami w niej zawartymi – podał, że odmawia się wszczęcia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji kiedy, ze względów przedmiotowych, organ jest związany oceną prawną dokonaną już uprzednio przez Sąd, zaś w przedmiotowej sprawie organ jest związany wspomnianym już wyżej wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 lutego 2002 r. sygn. akt II SA 2424/01, natomiast od czasu wydania tego wyroku nie zmienił się ani stan faktyczny, ani też prawny. Ta decyzja z kolei powoduje, że nie można dopuścić żądanych przez skarżącego dowodów.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, Z. Z. nie zgodził się z zaskarżoną decyzją wnosząc o stwierdzenie jej nieważności lub o jej uchylenie zarzucając naruszenia art. 6, 7, 8, oraz art. 156, 157 § 1 i 2, art. 107 § 3 w zw. z art. 140 k.p.a. W obszernym uzasadnieniu zaś powołał się na argumentację zawartą zarówno we wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji, jak i w odwołaniu.
W odpowiedzi na skargę Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wniósł o jej oddalenie, wskazując na dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne.
W piśmie procesowym z dnia 2 listopada 2007 r., skarżący ponowił swoje zarzuty ze skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania.
Skarga analizowana pod tym kątem podlega oddaleniu, bowiem zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z prawem. Stosownie do treści art. 157 § 3 k.p.a., odmowa wszczęcia postępowania w sprawie nieważności decyzji następuje w drodze decyzji. Innymi słowy mówiąc, decyzja wydana na podstawie tego przepisu, ma swoje źródło w uznaniu przez organ, że występują przesłanki podmiotowe, bądź przedmiotowe uzasadniające takie rozstrzygnięcie.
W rozpoznawanej sprawie przyznać należy rację organowi, że istniały przesłanki o charakterze przedmiotowym, uniemożliwiającym wszczęcie postępowania o stwierdzenie nieważności, bowiem każde prawomocne oddalenie przez sąd administracyjny skargi na niezgodność decyzji z prawem, zamyka organowi administracyjnemu drogę do stwierdzenia nieważności decyzji ze względu na związanie go, stosownie do treści art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), wyrokiem Sądu.
W myśl tego przepisu bowiem, ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia.
Skarżący we wniosku z dnia 8 grudnia 2006 r. wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] lutego 1998 r. i utrzymującej ją w mocy decyzji z dnia [...] marca 1998 r. wskazując na fakt, że decyzja organu pierwszej instancji została wydana przez osobę nieupoważnioną oraz że w niniejszej sprawie istnieją dwa pisma o takim samym numerze i z tą samą datą, przekazujące jego odwołanie, jednakże różniące się treścią.
Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 15 lutego 2002 r. sygn. akt II SA 2424/01 oddalającym skargę na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] czerwca 2001 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenie nieważności powyższych decyzji wskazał w uzasadnieniu, że Naczelny Sąd Naczelny Sąd Administracyjny – Ośrodek Zamiejscowy we Wrocławie w wyroku z dnia 6 maja 1999 r. sygn. akt SA/Wr 1212/97 uznał, iż Zastępca Komendanta Rejonowego PSP w J. był upoważniony do podejmowania decyzji. Podobne stanowisko zostało wyrażone w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 marca 2005 r. sygn. akt II SA/Wa 1917/04. Natomiast w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 grudnia 2005 r. sygn. akt II SA/Wa 1130/05 stwierdzono między innymi, że "Pozostałe wskazane w skardze przesłanki wznowieniowe dotyczą mało istotnych dla sprawy kwestii pobocznych, jak sposób numerowania korespondencji przez organ, czy sposób opisu treści pism w dziennikach korespondencji lub w raportach.".
Zatem skoro co do powyższych kwestii i tę samą konkretną sytuację faktyczną rozstrzygnięto już prawomocnymi wyrokami sądowymi, to żądanie wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności w sytuacji, gdy organ jest związany powyższą oceną prawną dokonaną już uprzednio przez Sąd, mieści się w kategoriach przesłanki o charakterze przedmiotowym i winno skutkować odmową wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji. Innymi słowy mówiąc, rozstrzyganie przez organ po raz kolejny tej samej kwestii, byłoby niedopuszczalną ingerencją w prawomocne orzeczenie Sądu i destabilizowałoby ład oraz porządek prawny, ustalony prawomocnym orzeczeniem Sądu.
W tym stanie rzeczy, na mocy art. 151 i 132 cytowanej już wyżej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło