II SA/Wa 104/16

PostanowienieWSA w Warszawie2017-03-10

Skład orzekający: Maciej Majewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Jaka jest podstawa prawna i sposób ustalenia wysokości wynagrodzenia adwokata ustanowionego z urzędu za nieopłaconą pomoc prawną udzieloną w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, w tym stawka podatku VAT?
Ratio decidendi
Wysokość wynagrodzenia adwokata z urzędu za nieopłaconą pomoc prawną w postępowaniu przed NSA ustala się na podstawie przepisów o opłatach za czynności adwokatów, w szczególności rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu. W przypadku skargi kasacyjnej, opłata maksymalna wynosi 50% opłaty maksymalnej określonej dla pierwszej instancji, a jeśli pomoc prawną świadczył inny adwokat niż w pierwszej instancji, wynosi 75% tej opłaty, z zastrzeżeniem minimalnej kwoty 240 zł. Do ustalonego wynagrodzenia dolicza się 23% podatek VAT.
Stan faktyczny
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał wniosek adwokata T. B. o zwrot kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu J. R. w postępowaniu ze skargi na decyzję Prezesa ZUS. WSA w Warszawie oddalił skargę J. R. wyrokiem z 27 maja 2016 r. Następnie przyznano J. R. prawo pomocy i ustanowiono adwokata T. B. z urzędu. Adwokat złożył skargę kasacyjną do NSA, która została oddalona wyrokiem z 5 stycznia 2017 r. Wniosek o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego został powtórzony w piśmie z 15 lutego 2017 r.
Rozstrzygnięcie
Przyznano ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata T. B. kwotę 180 zł. oraz kwotę 41,40 zł. stanowiącą 23 % podatku VAT, łącznie kwotę 221,40 zł. z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w zakresie sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Maciej Majewski po rozpoznaniu w dniu 10 marca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku adwokata T. B. pełnomocnika z urzędu J. R. o zwrot kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w sprawie ze skargi J. R. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku postanawia: przyznać ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata T. B., ustanowionego w ramach prawa pomocy dla J. R., z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w zakresie sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej, kwotę 180 zł. oraz kwotę 41,40 zł. stanowiącą 23 % podatku VAT, łącznie kwotę 221,40 zł. (dwieście dwadzieścia jeden złotych i czterdzieści groszy). W dniu 27 maja 2016 r. zapadł w niniejszej sprawie wyrok oddalający skargę J. R. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku. W dniu 14 lipca 2016 r. zostało przyznane skarżącemu prawo pomocy poprzez ustanowienie adwokata z urzędu. Na pełnomocnika Okręgowa Rada Adwokacka w [...] wyznaczyła adwokata T. B. Pełnomocnik w niniejszej sprawie złożył skargę kasacyjną od ww. wyroku. W skardze kasacyjnej został złożony wniosek o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego. Jednocześnie pełnomocnik zawarł oświadczenie co do tego, że udzielona pomoc prawna nie została pokryta w całości lub w jakiejkolwiek części. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 5 stycznia 2017 r. wydanym na posiedzeniu niejawnym oddalił skargę kasacyjną. Wniosek o przyznanie wynagrodzenia za udzieloną pomoc prawną został powtórzony w piśmie z dnia 15 lutego 2017 r. W sprawie zważono, co następuje. Stosownie do art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.) - dalej p.p.s.a. - wyznaczony adwokat, radca prawny, doradca podatkowy lub rzecznik patentowy otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. W przypadku adwokatów regulacje powyższe zawarte są w rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. poz. 1801). Jego stosowanie w niniejszej sprawie związane jest z brzmieniem § 22 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2016 r., poz. 1714), który do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia stosuje się przepisy dotychczasowe do czasu zakończenia postępowania w danej instancji. Przy ustalaniu wysokości wynagrodzenia należy wziąć pod uwagę przepis § 4 ust. 1 ww. rozporządzenia z 2015 r., zgodnie z którym opłatę ustala się w wysokości co najmniej 1/2 opłaty maksymalnej określonej w rozdziałach 2-4, przy czym nie może ona przekraczać wartości przedmiotu sprawy. Ustalenie opłaty w wysokości wyższej niż określona w ust. 1, a nieprzekraczającej opłaty maksymalnej następuje z uwzględnieniem stopnia zawiłości sprawy oraz nakładu pracy adwokata oraz wkładu jego pracy w przyczynienie się do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia sprawy, a w szczególności czasu poświęconego na przygotowanie się do prowadzenia sprawy, liczby stawiennictw w sądzie, w tym na rozprawach i posiedzeniach, czynności podjętych w sprawie, w tym czynności podjętych w celu polubownego rozwiązania sporu, również przed wniesieniem pozwu, wartości przedmiotu sprawy, wkładu pracy adwokata w przyczynienie się do wyjaśnienia okoliczności faktycznych, jak również do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia istotnych zagadnień prawnych budzących wątpliwości w orzecznictwie i doktrynie, a także trybu i czasu prowadzenia sprawy, obszerności zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego lub biegłych sądowych, dowodu z zeznań świadków, dowodu z dokumentów o znacznym stopniu skomplikowania i obszerności (§ 4 ust. 2 ww. rozporządzenia). Na mocy § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c, zawartego w rozdziale 4 rozporządzenia z 2015 r., opłaty maksymalne w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w pierwszej instancji w innej sprawie, niż w sprawie, której przedmiotem zaskarżenia jest należność pieniężna i innej sprawie niż w sprawie skargi na decyzję lub postanowienie Urzędu Patentowego, wynoszą 480 zł. Z kolei stosownie do § 21 ust. 1 pkt 2 lit. b rozporządzenia opłaty maksymalne wynoszą w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w drugiej instancji - za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej albo za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej - 50% opłaty maksymalnej określonej w pkt 1, a jeżeli nie prowadził sprawy ten sam adwokat w drugiej instancji - 75% tej opłaty, w obu przypadkach nie mniej niż 240 zł. W niniejszej sprawie adwokat z urzędu został ustanowiony na etapie postępowania przed sądem II instancji, zatem należało przyznać kwotę odpowiadającą 75% opłaty maksymalnej, z uwzględnieniem § 4 ust 1 i 2 ww. rozporządzenia. Obliczoną w sposób opisany powyżej kwotę wynagrodzenia adwokata podwyższa się o stawkę podatku od towarów i usług, przewidzianą dla tego rodzaju czynności w przepisach o podatku od towarów i usług, obowiązującą w dniu orzekania o tych opłatach. Zgodnie z art. 41 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2011 r., Nr 177, poz. 1054 ze zm.) stawka podatku od towarów i usług wynosi 23 %. Jest to stawka podstawowa i obowiązuje ona podatników świadczących usługi prawnicze. Zatem mając na względzie powyższe postanowiono jak w sentencji na podstawie art. 250 w zw. z art. 258 § 1 i 2 pkt 8 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło