II SA/Wa 1043/18
WyrokWSA w Warszawie2019-01-25
Skład orzekający: Ewa Marcinkowska, Agnieszka Góra-Błaszczykowska, Sławomir Antoniuk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy funkcjonariusz Straży Granicznej, którego postępowanie karne zostało umorzone na podstawie art. 322 § 1 k.p.k. (niepopełnienie czynu), ma prawo do otrzymania zawieszonej części uposażenia i obligatoryjnych podwyżek, zgodnie z art. 128 ust. 3 ustawy o Straży Granicznej?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji, ponieważ postanowienie Prokuratury Okręgowej o umorzeniu śledztwa wobec funkcjonariusza, które stanowiło podstawę odmowy wypłaty zawieszonej części uposażenia, zostało następnie uchylone przez Prokuratora Generalnego. Wystąpiła tym samym przesłanka do wznowienia postępowania administracyjnego na podstawie art. 145 § 1 pkt 8 K.p.a. Sąd umorzył również postępowanie administracyjne, uznając je za bezprzedmiotowe w świetle uchylenia postanowienia prokuratury i faktu, że postępowanie karne nadal się toczy.Stan faktyczny
Funkcjonariusz Straży Granicznej Z. S. została zawieszona w czynnościach służbowych w związku z zarzutami popełnienia przestępstwa. Po prawomocnym umorzeniu postępowania karnego na podstawie art. 322 § 1 k.p.k. (niepopełnienie czynu), złożyła wniosek o wypłatę zawieszonej części uposażenia. Organy administracji odmówiły, uznając, że umorzenie na podstawie art. 322 § 1 k.p.k. nie spełnia przesłanek określonych w art. 128 ust. 3 ustawy o Straży Granicznej. Po wniesieniu skargi do WSA, okazało się, że postanowienie o umorzeniu śledztwa zostało uchylone przez Prokuratora Generalnego, a postępowanie karne nadal się toczy.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji, umarza postępowanie administracyjne i zasądza od Komendanta Głównego Straży Granicznej na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Marcinkowska (spr.), Sędzia WSA Agnieszka Góra-Błaszczykowska, Sędzia WSA Sławomir Antoniuk, Protokolant referent stażysta Monika Duma-Szymczak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 stycznia 2019 r. sprawy ze skargi Z. S. na decyzję Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia [...] kwietnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zawieszonej części uposażenia 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej w [...] z dnia [...] lutego 2018 r., 2. umarza postępowanie administracyjne, 3. zasądza od Komendanta Głównego Straży Granicznej na rzecz skarżącej Z. S. kwotę 497 (czterysta dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Komendant Główny Straży Granicznej decyzją nr [...] z dnia [...] kwietnia 2018 r. wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. w zw. z art. 128 ust. 3-5 ustawy z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej (Dz. U. z 2017 r. poz. 2365 ze zm.) utrzymał w mocy decyzję Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej nr [...] z dnia [...] lutego 2018 r. odmawiającą przyznania [...] SG Z. S. zawieszonej części uposażenia oraz obligatoryjnych jego podwyżek wprowadzonych w okresie zawieszenia funkcjonariusza w czynnościach służbowych
Do wydania powyższych decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym:
W dniu [...] sierpnia 2017 r. do Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej w B. wpłynęła informacja z Prokuratury Okręgowej w B. o przedstawieniu w dniu [...] sierpnia 2017 r. [...] SG Z. S., w ramach prowadzonego postępowania o sygn. akt [...] postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2017 r. zarzutu popełnienia przestępstwa polegającego na tym, że: "w dniu [...] czerwca 2016 r. w B. przy ul. [...], jako funkcjonariusz publiczny - [...] Straży Granicznej przekroczyła swoje uprawnienia w ten sposób, że nie posiadając upoważnienia do korzystania z bazy PESEL, uzyskała - w związku z pełnioną przez siebie funkcją Specjalisty Sekcji Koordynacji i Nadzoru Wydziału do Spraw Cudzoziemców [...] Oddziału Straży Granicznej - od posiadającego takie uprawnienia [...] SG M. B. pełniącego funkcję Kierownika Zespołu do Spraw Cudzoziemców Grupy Zamiejscowej z siedzibą w B. Placówki Straży Granicznej w B., nad którego działalnością sprawowała merytoryczny nadzór, informacje w postaci danych adresowych M. Z. co do którego nie miała podstaw do prowadzenia czynności służbowych, a następnie wbrew przepisom ustawy i przyjętemu na siebie zobowiązaniu ujawniła je A. S. w celu uzyskania dla niego korzyści osobistej w postaci możliwości nawiązania kontaktu prywatnego z Powiatowym Inspektorem Nadzoru Budowlanego w B. M. Z. prowadzącym dotyczące go bezpośrednio postępowanie administracyjne, czym działała na szkodę interesu publicznego w postaci ochrony tajemnicy służbowej i danych osobowych oraz na szkodę M. Z. w postaci jego prawa do prywatności, tj. o czyn z art. 231 § 2 k.k. w zw. z art, 266 § 1 k.k.
Z uwagi na to, że czyn zarzucany [...] SG Z. S. stanowił przestępstwo umyślne ścigane z oskarżenia publicznego, Komendant [...] Oddziału Straży Granicznej decyzją nr [...] z dnia [...] sierpnia 2017 r. wydaną na podstawie art. 43 ust. 1 ustawy o Straży Granicznej, zawiesił ww. funkcjonariusza w czynnościach służbowych z dniem [...] sierpnia 2017 r. na okres trzech miesięcy.
Następnie decyzją nr [...] z dnia [...] listopada 2017 r. przedłużono okres zawieszenia w czynnościach służbowych do czasu ukończenia postępowania karnego.
W okresie zawieszenia w czynnościach służbowych funkcjonariusz otrzymywał 50 % ostatnio należnego uposażenia,
W dniu [...] grudnia 2017 r. do Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej wpłynęło z Prokuratury Okręgowej w B. postanowienie o częściowym (w części dotyczącej Z. S.) umorzeniu śledztwa z dnia [...] grudnia 2017 r. na podstawie art. 322 § 1 k.p.k. W dniu [...] stycznia 2018 r. do Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej wpłynęła natomiast informacja z Prokuratury Okręgowej w B., że postanowienie o częściowym umorzeniu śledztwa z dnia [...] grudnia 2017 r, dotyczące [...] SG Z. S. stało się prawomocne dnia [...] stycznia 2018 r.
W dniu [...] stycznia 2018 r. [...] SG Z. S., w związku z zakończeniem postępowania karnego, zwróciła się do Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej z wnioskiem o wypłatę zawieszonej części uposażenia wraz z odsetkami ustawowymi na podstawie art. 128 ust. 3 ustawy z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej. Powyższy wniosek w dniu [...] lutego 2018 r. został uzupełniony przez wnioskodawcę o brakujący podpis.
Komendant [...] Oddziału Straży Granicznej decyzją nr [...] z dnia [...] lutego 2018 r. wydaną na podstawie art. 128 ust. 3-5 ustawy z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej (Dz. U. z 2017 r. poz. 2365 ze zm.) oraz § 2 pkt 2 lit. a rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 14 czerwca 2002 r. w sprawie właściwości organów i jednostek organizacyjnych Straży Granicznej w sprawach wynikających ze stosunku służbowego funkcjonariuszy Straży Granicznej oraz trybu postępowania w tych sprawach (Dz. U. Nr 91, poz. 814 ze zm.) nie przyznał [...] SG Z. S. zawieszonej część uposażenia oraz obligatoryjnych podwyżek wprowadzonych w okresie zawieszenia, tj. od dnia [...] sierpnia 2017 r. do dnia [...] stycznia 2018 r.
W uzasadnieniu decyzji przytaczając treść art. 128 ustawy o Straży Granicznej organ wskazał, iż powstała rozbieżność pomiędzy zastosowaną przez prokuraturę w przedmiotowym śledztwie - podstawą jego umorzenia tj. art. 322 § 1 k.p.k., a wymienionym w treści art. 128 ust. 3 ustawy o Straży Granicznej zwrotem "ze względu na okoliczności wymienione w art. 17 § 1 pkt 1-3 i 6 Kodeksu postępowania karnego...", które są przesłankami wypłaty części zawieszonego uposażenia. Nie ulega bowiem wątpliwości, iż w opisanej sprawie postępowanie karne nie zostało umorzone w sytuacji zaistnienia jednej z przesłanek opisanych w art. 17 § 1 pkt 1-3 i 6 k.p.k., a niewątpliwie podstawą taką jest zupełnie inny przepis prawa, w tym przypadku art. 322 § 1 k.p.k.
W ocenie organu, w przedmiotowej sprawie nie budzi zastrzeżeń fakt, że art. 322 § 1 k.p.k., jest samodzielną i odrębną podstawą umorzenia postępowania przygotowawczego znajdującą zastosowanie w sytuacji, kiedy organ prowadzący uzna, iż brak jest przesłanki natury faktycznej do dalszego prowadzenia takiego postępowania, w przeciwieństwie do art. 17 § 1 k.p.k., który ma zastosowanie w przypadku zaistnienia przesłanek natury prawnej.
Powołując się obszernie na poglądy doktryny organ w konkluzji stwierdził, iż umorzenie postępowania karnego na podstawie jednej z przesłanek zawartych w art. 17 k.p.k. jest decyzją procesową podjętą na podstawie zupełnie innej, prawnej podstawy umorzenia takiego postępowania jaką jest treść art. 322 k.p.k. Nie można zatem w żadnym przypadku utożsamiać tych dwóch form i uznać, iż umorzenie na podstawie art. 322 k.p.k. jest równoznaczne w swoich skutkach i podstawach z umorzeniem mającym swoje źródło w treści art. 17 k.p.k.
Gramatyczna wykładnia treści art. 128 ust. 3 pkt 2 ustawy o Straży Granicznej pozwala na stwierdzenie, iż treść ta jest prosta i nie budząca wątpliwości co do zawartej tam tezy obejmującej swoim zakresem wyłącznie sytuacje, w których funkcjonariusz został prawomocnie uniewinniony lub postępowanie karne zostało wobec niego umorzone na podstawie jednej z przesłanek wymienionych w art. 17 § 1 pkt 1-3 i 6 k.p.k. Nie sposób natomiast dostrzec tam innych podstaw prawnych zawiązanych z umorzeniem, a w szczególności brak tam wskazania treści art. 322 k.p.k. jako okoliczności uzasadniającej zwrot części zawieszonego uposażenia.
W odwołaniu od powyższej decyzji Z. S., reprezentowana przez pełnomocnika, zarzuciła organowi naruszenie prawa materialnego, a mianowicie art. 128 ust. 3 ustawy o Straży Granicznej poprzez błędną wykładnię wskazanego przepisu i uznanie, że istotnym z punktu widzenia możliwości uznania wypłaty zawieszonej części uposażenia jest podstawa prawna wskazana w postanowieniu o umorzeniu, podczas gdy możliwość wypłaty zawieszonej części uposażenia zależy od powodu umorzenia postępowania, a więc treści postanowienia o umorzeniu postępowania, co jednoznacznie wynika z omawianego przepisu.
W związku z powyższym wniosła o zmianę zaskarżonej decyzji i przyznanie zawieszonej części uposażenia oraz obligatoryjnych podwyżek wprowadzonych w okresie zwieszenia, tj. od dnia [...] sierpnia 2017 r. do dnia [...] stycznia 2018 r.
W uzasadnieniu odwołania pełnomocnik Z. S. podniósł, iż możliwość skorzystania z art. 128 ust. 3 ustawy o Straży Granicznej ziści się, gdy postępowanie karne zostanie zakończone stwierdzeniem - przez uprawniony do tego organ - że osoba podejrzana nie popełniła zarzucanego jej przestępstwa. Wobec tego, treść postanowienia determinuje możliwość skorzystania z art. 128 ust. 3 ustawy, a nie wymieniona w nim podstawa prawna.
W ocenie pełnomocnika powyższy wniosek uzasadniony jest również gramatyczną wykładnią art. 128 ust. 3 ustawy o Straży Granicznej. Z treści tego przepisu wynika bowiem, że nie zastosowany jako podstawa umorzenia przepis warunkuje wypłatę zawieszonej części uposażenia, a okoliczności wskazane/wymienione w jego treści. Jeśli tak, to sentencja postanowienia o umorzeniu śledztwa - w części dotyczącej Z. S. - nie pozostawia żadnych wątpliwości, że organ powołany do ścigania przestępstw uznał, iż podejrzana nie popełniła zarzucanego jej czynu.
Pełnomocnik odwołał się również do ratio legis art. 128 ust. 3 ustawy o Straży Granicznej podnosząc, iż założeniem ustawodawcy było, aby osoba niesłusznie podejrzana o popełnienie czynu zabronionego i w następstwie pozbawiona połowy swego uposażenia, nie doznała nieuzasadnionej, nie zawinionej swym działaniem szkody. W takich właśnie przypadkach ustawodawca nakazuje zwrot zawieszonej części uposażenia, aby funkcjonariusz nie poniósł szkody za czyn, którego nie popełnił i postępowanie, na którego zainicjowanie nie miał wpływu. Przepis ten ma pełnić funkcję kompensacyjną, sprawiedliwościową, wyrównującą nieosiągnięte dochody tylko z tego powodu, że funkcjonariusz został niesłusznie podejrzany.
Pełnomocnik podniósł jednocześnie, iż nie jest tak jak twierdzi organ, że wszystkie przesłanki ujęte w art. 17 § 1 k.p.k. stanowią o prawnych podstawach uniemożliwiających prowadzenie postępowania karnego. Wobec tego, podstawy umożliwiające skorzystanie z art. 322 k.p.k. przenikają się z przesłanką ujętą w art. 17 § 1 pkt 1 k.p.k. W doktrynie wskazuje się bowiem, że najczęściej do sytuacji skutkujących koniecznością umorzenia postępowania na podstawie art. 322 k.p.k. dochodzi w przypadku: 1) niewykrycie sprawcy przestępstwa; 2) niepopełnienie przez podejrzanego czynu określonego w postanowieniu o przedstawieniu zarzutów; 3) brak dowodów popełnienia przez podejrzanego zarzucanego mu czynu. Wobec powyższego uznać należy, że z treści postanowienia umarzającego śledztwo wobec skarżącej wynika, iż zakończyło się w sposób umożliwiający skorzystanie z art. 128 ust. 3 ustawy o SG, gdyż podstawą jego była okoliczność (bezwzględna podstawa) ujęta w art. 17 § 1 pkt 1 k.p.k.
Pełnomocnik zaznaczył też, że organ ścigania nie zakończył umorzeniem całości postępowania. Sprawa zakończyła się jedynie wobec Z. S. Pod zarzutem w dalszym ciągu pozostaje drugi z podejrzanych. Wobec tego, Prokuratura nie mogła skorzystać z art. 17 § 1 pkt 1 k.p.k., gdyż czyn popełniono, a jedynie pierwotnie podejrzana osoba się go nie dopuściła. Tłumaczy to jednocześnie zasadność wskazania jako podstawy umorzenia art. 322 § 1 k.p.k. O ile bowiem Prokuratura umarzałaby całość postępowania, to zasadnym byłoby użycie art. 17 § 1 k.p.k. Jeśli jednak śledztwo w dalszym ciągu jest prowadzone, to podstawą jego umorzenia w części (dot. konkretnej osoby) może być art. 322 § 1 k.p.k. Tym niemniej, jeśli wręcz zgodzić się z tym, że Prokuratura w podstawie umorzenia wskazała błędną podstawę prawną, to okoliczność ta nie może obciążać skarżącej. Z treści (tak sentencji, jak i uzasadnienia) postanowienia wynika bowiem, że postępowanie wobec Z. S. umorzono z uwagi na fakt, iż nie popełniła ona zarzucanego jej czynu.
Komendant Główny Straży Granicznej, w wyniku rozpoznania powyższego odwołania, decyzją nr [...] z dnia [...] kwietnia 2018 r. wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. w zw. z art. 128 ust. 3-5 ustawy z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podzieli pogląd organu I instancji, iż treść art. 128 ust. 3 ustawy o Straży Granicznej jest prosta i nie budzi wątpliwości, co do zawartej tam tezy obejmującej swoim zakresem wyłącznie sytuacje w których funkcjonariusz został prawomocnie uniewinniony lub postępowanie karne zostało wobec niego umorzone na podstawie jednej z przesłanek wymienionych w art. 17 § 1 pkt 1-3 i 6 k.p.k.
W ocenie organu odwoławczego organ I instancji słusznie wykazał, iż przesłanka umorzenia zawarta w art. 322 k.p.k. jest odrębna od przesłanek wymienionych w art. 17 § 1 pkt 1-3 i 6 k.p.k. Skoro zaś w art. 128 ust. 3 nie wymieniono art. 322 k.p.k. oznacza to, że ustawodawca pominął przesłankę wynikającą z tego przepisu. Niewymienienie art. 322 k.p.k. w treści art. 128 ust. 3 ustawy o Straży Granicznej uzasadnia więc odmowę przyznania zawieszonej części uposażenia.
W skardze na powyższą decyzję skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie pełnomocnik Z. S. zarzucił organowi:
1. naruszenie przepisów prawa materialnego tj.
a) art. 128 ust. 3 ustawy o Straży Granicznej poprzez jego błędną wykładnię i uznanie, że istotnym z punktu widzenia możliwości uznania wypłaty zawieszonej części uposażenia jest podstawa prawna wskazana w postanowieniu o umorzeniu, podczas gdy możliwość wypłaty zawieszonej części uposażenia zależy od powodu umorzenia postępowania, a więc treści postanowienia o umorzeniu postępowania, co jednoznacznie wynika z treści omawianego przepisu;
b) art. 2 w zw. z art. 32 § 1 i 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej polegającym na niezasadnej oraz sprzecznej z przepisami prawa odmowie przyznania zawieszonej części uposażenia oraz jego obligatoryjnych podwyżek wprowadzonych w okresie zawieszenia, co w konsekwencji spowodowało utratę praw nabytych przez skarżącą;
2. naruszenie przepisów postępowania tj.:
a) art. 6 i 7 K.p.a. poprzez wydanie zaskarżonej decyzji sprzecznie z przepisami prawa, z pominięciem społecznego i słusznego interesu skarżącej przejawiającym się uprawnieniem Z. S. do uzyskania zawieszonej części uposażenia wraz z jego obligatoryjnymi podwyżkami, w szczególności poprzez umyślne działanie organu na niekorzyść skarżącej które, wbrew obowiązującym przepisom, pozbawiło Z. S. zawieszonej części uposażenia oraz jego obligatoryjnych podwyżek nie z jej winy;
b) art. 8 K.p.a. poprzez wydanie zaskarżonej decyzji sprzecznie z zasadą
pogłębiania zaufania, bowiem interpretacja przepisu art. 128 ust 3 ustawy o Straży Granicznej prezentowana przez Komendanta Głównego Straży Granicznej w konsekwencji pozbawia funkcjonariusza, co do którego umorzono postępowanie karne (z uwagi na to, iż nie popełnił zarzucanego mu czynu zabronionego), możliwości uzyskania zawieszonego uposażenia;
c) art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. poprzez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej w B. nr [...] z dnia [...] lutego 2018 r.
W związku z powyższymi zarzutami pełnomocnik skarżącej wniósł o:
1. uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej w B. z dnia [...] lutego 2018 r. nr [...] w całości z jednoczesnym zobowiązaniem organu do wydania w określonym terminie decyzji przyznającej Z. S. zawieszonej części uposażenia oraz jego obligatoryjnych podwyżek wprowadzonych w okresie zawieszenia tj. od dnia [...] sierpnia 2017 r. do dnia [...] stycznia 2018 r. ;
2. zasądzenie na rzecz skarżącej Z. S. kosztów postępowania administracyjnego, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego, według norm przepisanych.
W uzasadnieniu odwołania pełnomocnik skarżącej powtórzył argumentację, która została przedstawiona wcześniej w odwołaniu od decyzji organu I instancji.
Dodatkowo podniósł, iż zachowanie organów administracji w niniejszej sprawie nie pozwala na uznanie ich jako budzące zaufanie obywateli. Wręcz przeciwnie, wskazana przez organy interpretacja art. 128 ust. 3 ustawy o Straży Granicznej może budzić jedynie oburzenie, bowiem niemalże całkowicie pozbawia funkcjonariusza, co do którego umorzono postępowanie (z uwagi na fakt, że nie popełnił on zarzucanego czynu, a więc jest niewinny), możliwości uzyskania zawieszonego uposażenia.
Idąc tokiem myślenia Komendanta Głównego Straży Granicznej, należy zatem stwierdzić, iż prezentowana przez niego interpretacja przepisu, pozbawia jakiejkolwiek możliwości przyznania zawieszonego uposażenia oraz jego obligatoryjnych podwyżek funkcjonariuszom, co do których umorzono postępowanie karne. Wobec przyjętego stanowiska w sytuacji, gdy czyn rzeczywiście popełniono, natomiast dopuścił się tego inny funkcjonariusz, to funkcjonariusz niesłusznie podejrzany o popełnienie przestępstwa nie może liczyć na zawieszone uposażenie. Zostaje "skazany" za niesłuszne oskarżenie przez swego przełożonego, poprzez odmowę wypłaty zawieszonej części uposażenia.
W ocenie pełnomocnika, takie stanowisko należy uznać za sprzeczne z ratio legis art. 128 ust. 3 ustawy o Straży Granicznej oraz zasadami wyrażonymi w Konstytucji RP oraz w przepisach K.p.a.
Komendant Główny Straży Granicznej w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Dodatkowo organ podniósł, iż art. 128 ust. 3 ustawy o Straży Granicznej należy do przepisów finansowych wobec których występuje nakaz stosowania wykładni literalnej. Z przedstawionego względu organ administracji nie może w drodze wykładni naprawiać ewentualnych błędów legislacyjnych organów posiadających kompetencje do tworzenia przepisów prawa.
Odnosząc się natomiast do zarzutu naruszenia art. 2 w zw. z art. 32 § 1 i 2 Konstytucji RP podkreślił, iż zgodnie z art. 188 pkt 1 Konstytucji organ administracyjny nie jest właściwy w sprawie wypowiadania się o zgodności art. 128 ust. 3 ustawy o Straży Granicznej z Konstytucją.
Z kolei odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 6-8 K.p.a. zaznaczył, iż zarówno społeczny, jak i słuszny interes strony wymaga aby organy administracji stosowały przepisy obowiązujące i odnoszące się do stanu faktycznego sprawy. Tym samym, w ocenie organu, nie naruszył również zasady zaufania obywateli do organów Państwa - zasady pogłębienia świadomości i kultury prawnej obywateli.
Pełnomocnik skarżącej w piśmie procesowym z dnia [...] stycznia 2018 r. wniósł o zawieszenie postępowania toczącego się przed WSA w Warszawie do czasu zakończenia postępowania karnego prowadzonego przeciwko Z. S. wskazując, iż postanowieniem z dnia [...] grudnia 2018 r. Prokurator Generalny uchylił prawomocne postanowienie o umorzeniu postępowania karnego w części prowadzonej przeciwko Z. S. Oznacza to, że skarżąca w chwili obecnej pozostaje nadal pod zarzutem, a sprawa jej nie jest zakończona. W ocenie pełnomocnika ma to bezpośrednie przełożenie na możliwość merytorycznego rozpoznania złożonej skargi.
Do pisma załączono poświadczoną za zgodność z oryginałem kopię pisma Prokuratury Regionalnej w B. z dnia [...] grudnia 2018 r. skierowanego do Z. S. informującego o powyższym.
Sąd na rozprawie w dniu 25 stycznia 2019 r. oddalił wniosek pełnomocnika skarżącej o zawieszenie postępowania sądowoadministracyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Sąd administracyjny wykonuje wymiar sprawiedliwości, poddając kontroli decyzje wydawane przez organy administracji publicznej pod względem ich zgodności z prawem, badając czy właściwie zastosowano przepisy prawa materialnego i przestrzegano przepisów proceduralnych w postępowaniu administracyjnym. Tylko w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa sąd władny jest wzruszyć zaskarżoną decyzję. Art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm., dalej jako P.p.s.a.) określa kiedy decyzje podlegają uchyleniu.
Stosownie natomiast do art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd dokonując oceny zaskarżonego aktu rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W ocenie Sądu, skarga analizowana w świetle powyższych kryteriów zasługuje na uwzględnienie, jednakże z innych powodów aniżeli w niej wskazane.
Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie była decyzja Komendant Główny Straży Granicznej z dnia [...] kwietnia 2018 r., którą utrzymana została w mocy decyzja Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej z dnia [...] lutego 2018 r. odmawiająca przyznania [...] SG Z. S. zawieszonej części uposażenia oraz obligatoryjnych jego podwyżek wprowadzonych w okresie zawieszenia funkcjonariusza w czynnościach służbowych
Podstawę materialnoprawną ww. decyzji stanowił przepis art. 128 ust. 3 ustawy z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej zgodnie z, którym po zakończeniu postępowania karnego lub dyscyplinarnego w sprawie o czyn stanowiący podstawę zawieszenia w czynnościach służbowych funkcjonariusz otrzymuje zawieszoną część uposażenia oraz obligatoryjne jego podwyżki wprowadzone w okresie zawieszenia, jeżeli:
1) nie został ukarany karą dyscyplinarną wydalenia ze służby;
2) postępowanie karne zostało zakończone prawomocnym wyrokiem uniewinniającym bądź umorzeniem ze względu na okoliczności wymienione w art. 17 § 1 pkt 1-3 i 6 Kodeksu postępowania karnego, nawet po zwolnieniu ze służby.
W stanie faktycznym niniejszej sprawy w związku z przedstawieniem [...] SG Z. S. w dniu [...] sierpnia 2017 r. zarzutu popełnienia przestępstwa umyślnego ściganego z oskarżenia publicznego, w ramach prowadzonego przez Prokuraturę Okręgową w B. postępowania o sygn. akt [...], Komendant [...] Oddziału Straży Granicznej decyzją nr [...] z dnia [...] sierpnia 2017 r. wydaną na podstawie art. 43 ust. 1 ustawy o Straży Granicznej, zawiesił ww. funkcjonariusza w czynnościach służbowych z dniem [...] sierpnia 2017 r. na okres trzech miesięcy. Następnie decyzją nr [...] z dnia [...] listopada 2017 r. przedłużono okres zawieszenia w czynnościach służbowych do czasu ukończenia postępowania karnego.
Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2017 r. (prawomocnym od [...] stycznia 2018 r.) Prokuratura Okręgowa w B. na podstawie art. 322 § 1 k.p.k. umorzyła śledztwo w części przeciwko Z. S. wobec stwierdzenia, że podejrzana nie popełniła zarzucanego jej przestępstwa.
W związku z powyższym w dniu [...] stycznia 2018 r. [...] SG Z. S., zwróciła się do Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej z wnioskiem o wypłatę zawieszonej części uposażenia wraz z odsetkami ustawowymi na podstawie art. 128 ust. 3 ustawy z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej.
Komendant [...] Oddziału Straży Granicznej, a następnie Komendant Główny Straży Granicznej, z uwagi na wskazaną w postanowieniu Prokuratury Okręgowej w B. z dnia [...] grudnia 2017 r. podstawę prawną umorzenia śledztwa w części przeciwko Z. S., odmówili przyznania ww. zawieszonej części uposażenia oraz obligatoryjnych jego podwyżek wprowadzonych w okresie zawieszenia funkcjonariusza w czynnościach służbowych.
Z powyższego wynika, że podstawę wydania decyzji organów obu instancji w niniejszej sprawie stanowiło prawomocne postanowienie Prokuratury Okręgowej w B. z dnia [...] grudnia 2017 r. o umorzeniu śledztwa w części przeciwko Z. S.
Postanowienie o umorzeniu śledztwa w części prowadzonej przeciwko Z. S. zostało jednak uchylone przez Prokuratora Generalnego postanowieniem z dnia [...] grudnia 2018 r.
W związku z powyższym, w ocenie Sądu, w niniejszej sprawie zaistniała przesłanka procesowa obligująca Sąd do uchylenia zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji organu I instancji, niezależnie od podnoszonych w skardze zarzutów. Zgodnie bowiem z art. 145 § 1 pkt 1 lit. b P.p.s.a. sąd uchyla zaskarżoną decyzję, gdy stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Taka sytuacja wystąpiła w rozpoznawanej sprawie, gdyż Sąd stwierdził zaistnienie przesłanki wznowieniowej określonej w art. 145 § 1 pkt 8 K.p.a. Zgodnie z powołanym przepisem, w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione.
Uchylone przez Prokuratora Generalnego prawomocne postanowienie Prokuratury Okręgowej w B. z dnia [...] grudnia 2017 r. stanowiło faktyczną i prawną przesłankę wydania decyzji przez organy w niniejszej sprawie na podstawie art. 128 ust. 3 ustawy o Straży Granicznej, zatem niewątpliwie wystąpiła przesłanka do wznowienia postępowania określona w art. 145 § 1 pkt 8 K.p.a.
Zgodnie z dominującym poglądem przyjmowanym w literaturze przedmiotu - który skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela - podstawą do uchylenia decyzji przez sąd administracyjny jest wystąpienie którejkolwiek z przesłanek wznowieniowych zawartych w art. 145 § 1 K.p.a., a nie tylko tych, które wiążą się z naruszeniem prawa (por. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz pod red. R. Hauzera i M. Wierzbowskiego, Wyd. C.H. Beck, Warszawa 2011, s. 528 - 529; Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, pod red. T. Wosia, Warszawa 2011 r., s. 662 - 663). Powyższy pogląd znajduje również odzwierciedlenie w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (vide: wyrok NSA z dnia 14 listopada 2006 r. sygn. akt I OSK 1321/05 publ. LEX nr 317405, wyrok NSA z dnia 12 października 2011 r. sygn. akt II OSK 2004/10 publ. LEX 1152122).
W świetle powyższego uzasadnione jest stanowisko, że w rozpatrywanej sprawie, uchylenie postanowienia Prokuratury Okręgowej w B. z dnia [...] grudnia 2017 r. o umorzeniu śledztwa w części przeciwko Z. S., które stanowiło podstawę wydanych w sprawie decyzji, stanowi przesłankę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 8 K.p.a.) i tym samym skutkowało koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji oraz decyzji utrzymanej nią w mocy.
W sytuacji kiedy kontrola zaskarżonej decyzji doprowadziła do stwierdzenia, że wystąpiła podstawa uchylenia tej decyzji określona w art. 145 § 1 pkt 1 lit. b P.p.s.a., bezprzedmiotowe jest odnoszenie się do zarzutów podniesionych w skardze.
Jednocześnie w ocenie Sądu zaistniały podstawy do umorzenia postępowania administracyjnego. Stosownie bowiem do normy zawartej w art. 145 § 3 P.p.s.a. w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, sąd stwierdzając podstawę do umorzenia postępowania administracyjnego, umarza jednocześnie to postępowanie. Przepis ten nakłada na Sąd obowiązek umorzenia postępowania administracyjnego, gdy nie ma możliwości merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy przez organ administracji publicznej. Wobec uchylenia przez Prokuratora Generalnego prawomocnego postanowienia o umorzeniu śledztwa w części przeciwko Z. S. bezprzedmiotowe w świetle art. 105 § 1 K.p.a. stało się orzekanie przez organy na podstawie art. 128 ust. 3 ustawy o Straży Granicznej z uwagi na brak zaistnienia przesłanki określonej w tym przepisie, gdyż przeciwko Z. S. nadal toczy się postępowanie karne o popełnienie przestępstwa umyślnego ściganego z oskarżenia publicznego.
Nie było też podstaw do zawieszenia postępowania sądowoadministracyjnego do czasu rozstrzygnięcia sprawy karnej prowadzonej przeciwko Z. S., gdyż ewentualne nowe rozstrzygniecie wydane w postępowaniu karnym prowadzonym przeciwko skarżącej nie może mieć wpływu na rozstrzygniecie niniejszej sprawy.
Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b i art. 145 § 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji wyroku.
O zwrocie kosztów postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło