II SA/Wa 1045/24
WyrokWSA w Warszawie2024-12-16
Skład orzekający: Izabela Głowacka-Klimas, Andrzej Wieczorek, Mateusz Rogala
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy nabycie lokalu mieszkalnego z bonifikatą przez małżonka żołnierza zawodowego przed zawarciem związku małżeńskiego z tym żołnierzem, wyłącza prawo tego żołnierza do odprawy mieszkaniowej na podstawie art. 21 ust. 6 pkt 3 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP?Ratio decidendi
Nabycie lokalu mieszkalnego z bonifikatą od jednostki samorządu terytorialnego przez małżonka żołnierza zawodowego, nawet jeśli nastąpiło przed zawarciem związku małżeńskiego z tym żołnierzem, stanowi przesłankę negatywną wyłączającą prawo żołnierza do odprawy mieszkaniowej. Ustawa o zakwaterowaniu nie uzależnia tego wyłączenia od czasu nabycia lokalu ani od czasu zawarcia małżeństwa, a jedynie od samego faktu nabycia lokalu na preferencyjnych warunkach.Stan faktyczny
Skarżący S.S. domagał się wypłaty odprawy mieszkaniowej. Organ odmówił jej przyznania, wskazując, że jego małżonka J.S. w 2004 r. nabyła lokal mieszkalny od Miasta z 95% bonifikatą. Skarżący argumentował, że nabycie to nastąpiło przed zawarciem z nim małżeństwa i lokal nie wszedł do ich majątku wspólnego. Organy obu instancji uznały, że fakt nabycia lokalu z bonifikatą przez małżonkę, niezależnie od daty zawarcia małżeństwa, wyłącza prawo żołnierza do odprawy mieszkaniowej.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas, Sędzia WSA Andrzej Wieczorek, Asesor WSA Mateusz Rogala (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 16 grudnia 2024 r. sprawy ze skargi S.S. na decyzję Prezesa Agencji Mienia Wojskowego z dnia [...] kwietnia 2024 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wypłaty odprawy mieszkaniowej oddala skargę
Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzją z dnia [...] kwietnia 2024 r. nr [...] Prezes Agencji Mienia Wojskowego, działając m.in. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r., poz. 775 ze zm., powoływanej dalej jako k.p.a.) oraz na podstawie art. 23 ust. 9 pkt 1 w zw. z art. 21 ust. 6 pkt 3 oraz art. 47 ust. 2 w zw. z art. 23 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2022 r., poz. 1623 ze zm., powoływanej dalej jako ustawa o zakwaterowaniu), utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Mienia Wojskowego w [...] z dnia [...] marca 2024 r. nr [...] odmawiającą S. S. wypłaty odprawy mieszkaniowej.
W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ podał, że S. S. złożył w dniu [...] sierpnia 2023 r. do Dyrektora Oddziału Regionalnego AMW w [...] wniosek o wypłatę odprawy mieszkaniowej. W załączonym do wniosku oświadczeniu wskazał do wyliczenia odprawy mieszkaniowej dzień 26 stycznia 2023 r., w którym posiadał następujących członków rodziny: żonę J. S., córkę N. S. (ur. [...].04.2013 r.) oraz córkę A. S. (ur. [...].07.2005 r.), z którymi wspólnie zamieszkiwał pod adresem: [...], [...].
W toku postępowania organ I instancji ustalił, że małżonka skarżącego J. S. w dniu 4 lutego 2004 r. (wówczas J. J.-J.) nabyła wraz z ówczesnym małżonkiem O. J. od Miasta [...] lokal mieszkalny położony w [...] przy ul. [...] m. [...] (obecnie ulica nosi nazwę B. S.) z bonifikatą, na podstawie aktu notarialnego Rep A nr [...]. Prezydent Miasta [...] w piśmie z dnia [...] stycznia 2024 r. podał, że cena sprzedaży przedmiotowego lokalu po zastosowaniu 95% bonifikaty została ustalona na kwotę 2.244,20 zł, która została w całości zapłacona przez kupujących.
W związku z powyższym Dyrektor Oddziału Regionalnego wskazaną na wstępie decyzją z dnia [...] marca 2024 r. odmówił wnioskodawcy wypłaty wnioskowanego świadczenia. Od tej decyzji strona wniosła odwołanie.
W dalszej części uzasadnienia swojego rozstrzygnięcia organ odwoławczy przytoczył przepisy ustawy o zakwaterowaniu regulujące przyznawanie odprawy mieszkaniowej i stwierdził, że zgodnie z art. 23 ust. 9 tej ustawy, odprawa mieszkaniowa nie przysługuje żołnierzowi zawodowemu oraz osobom, o których mowa w ust. 3, jeżeli żołnierz skorzystał z uprawnień w przypadkach określonych w ust. 6 i art. 21 ust. 6. W myśl zaś art. 21 ust. 6 pkt 3 ustawy o zakwaterowaniu, żołnierzowi zawodowemu nie przysługuje prawo do zakwaterowania, jeżeli on lub jego małżonek, z zastrzeżeniem ust. 10, nabył lokal mieszkalny od Skarbu Państwa, Agencji albo jednostki samorządu terytorialnego z bonifikatą lub z uwzględnieniem pomniejszenia w cenie nabycia.
W ocenie organu, ustawodawca w art. 21 ust. 6 pkt 3 ustawy o zakwaterowaniu nie precyzuje żadnych innych okoliczności, w których doszło do nabycia lokalu mieszkalnego, takich jak czas nabycia (przed wstąpieniem do zawodowej służby wojskowej lub po wstąpieniu, przed zawarciem związku małżeńskiego czy w jego trakcie) czy sposób nabycia (do majątku wspólnego lub odrębnego), zaś jedynie w sposób wyczerpujący wskazuje podmioty, od których nabycie na preferencyjnych warunkach pozbawia żołnierza zawodowego zarówno prawa podstawowego do zakwaterowania, jak również, co wynika z art. 23 ust. 9 pkt 1 ustawy o zakwaterowaniu, prawa do odprawy mieszkaniowej. Oznacza to, że wyłącznie nabycie od Skarbu Państwa, Agencji lub jednostki samorządu terytorialnego wypełnia negatywne znamiona tego przepisu. Wobec tego, bez wpływu na wynik sprawy pozostaje okoliczność w jakiej dacie obecna małżonka strony, nabyła od Miasta [...] lokal mieszkalny z bonifikatą oraz fakt, że nabyła go nie będąc wówczas w związku małżeńskim z wnioskodawcą, a przedmiot nabycia nie wszedł do jego majątku.
Na poparcie swojego stanowiska organ szeroko przytoczył prezentowane w tej kwestii orzecznictwo sądów administracyjnych, z którego wynika, że art. 21 ust. 6 pkt 3 ustawy o zakwaterowaniu faktu nabycia lokalu nie odnosi do "rodziny żołnierza", lecz odrębnie do "żołnierza" lub "jego małżonka", każdego z nich, bez względu na łączące ich wcześniejsze lub późniejsze związki małżeńskie i stosunki majątkowe. Ponadto powołany przepis nie uzależnia wyłączenia uprawnienia do zakwaterowania od "posiadania" prawa do lokalu, czy "korzystania" z lokalu nabytego na preferencyjnych warunkach, lecz wyłącznie od faktu jego "nabycia". Innymi słowy, możliwość korzystania z lokalu w dacie rozstrzygania o uprawnieniu do zakwaterowania nie ma znaczenia skoro także fakt zbycia lokalu pozostaje bez znaczenia.
Z tych przyczyn organ uznał, że treść art. 21 ust. 6 pkt 3 w zw. z art. 23 ust. 9 pkt 1 ustawy o zakwaterowaniu nie uprawnia do konstruowania czy wprowadzania jakichkolwiek dodatkowych warunków wyłączających zaistnienie przesłanki negatywnej w nim zawartej. Analiza wszystkich przypadków wyłączenia prawa do zakwaterowania, w tym również do wypłaty odprawy mieszkaniowej zawartych w punktach 1-5 ustępu 6 art. 21 ustawy dowodzi, że istotny jest jedynie fakt uzyskania pomocy publicznej w określonej formie (ekwiwalentu, odprawy, bonifikaty w cenie nabycia, itp.).
S. S. wniósł na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zaskarżając ją w całości i wnosząc o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji organu I instancji, o zasądzenie kosztów postępowania, rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym oraz o zobowiązanie organu do wydania w określonym terminie decyzji lub postanowienia w sposób wskazany przez Sąd.
Skarżący zarzucił organowi naruszenie prawa procesowego, tj.:
a) art. 6 k.p.a. poprzez wydanie decyzji wbrew zasadzie praworządności wynikającej z tego przepisu i dokonanie interpretacji praw przysługujących żołnierzowi zawodowemu przy zastosowaniu niedozwolonej analogii, dywagacji i domniemań, których skutkiem jest błędna i niedopuszczalna wykładnia przepisów prawa materialnego wymienionych w zaskarżonej decyzji, prowadząca do tego, że skarżącemu odmówiono prawa do odprawy mieszkaniowej wynikającego z przepisów ustawy o zakwaterowaniu, które to prawo winno zostać zgodnie z przepisami prawa materialnego skarżącemu przyznane, z uwagi na fakt, że zakup mieszkania z bonifikatą przez małżonkę nastąpił w czasie, w którym nie była małżonką skarżącego oraz lokal ten nie wszedł do majątku wspólnego,
b) art. 7 w zw. z art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. przez zaniechanie podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, a w szczególności nieprzeprowadzenie wszechstronnego i wyczerpującego rozpatrzenia zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, dokonanie jego oceny w sposób dowolny i wybiórczy, co doprowadziło do niezasadnego przyjęcia, że skarżącemu nie przysługuje uprawnienie o otrzymania odprawy mieszkaniowej, podczas gdy wszechstronna i wyczerpująca, oparta na zasadach logicznego rozumowania, wskazaniach wiedzy i doświadczenia życiowego, analiza zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego prowadzi do biegunowo przeciwstawnego wniosku, tj. ustalenie, że skarżącemu zgodnie z wnioskiem o wypłatę odprawy mieszkaniowej należy się odprawa mieszkaniowa z czterema normami,
c) art. 8 k.p.a. poprzez brak pogłębienia zaufania obywateli do organów administracji publicznej poprzez nieprzeprowadzenie praworządnego i sprawiedliwego postępowania, które wyraża się w dokładnym zbadaniu okoliczności sprawy, ustosunkowaniu się do żądań stron oraz przede wszystkim uwzględnieniu w decyzji zarówno interesu społecznego, jak i słusznego interesu obywateli, co w niniejszym postępowaniu zostało pominięte; jak również poprzez arbitralne ograniczanie praw podmiotowych skarżącego i pominięcie konieczności maksymalnego ukształtowania ekspektatywy prawa do odprawy mieszkaniowej, tzn. ekspektatywy spełniającej zasadniczo wszystkie przesłanki ustawowe nabycia tego prawa i prawidłowego wyliczenia norm pod rządami ustawy bez względu na subiektywne odczucie organu;
d) art. 7, art. 7a § 1 i art. 81a k.p.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i przedkładanie interesu społecznego nad słuszny interes jednostki w sytuacji ustawowego jednoznacznego uprawnienia żołnierza do otrzymania odprawy mieszkaniowej;
e) art 7 k.p.a. poprzez uwzględnienie jedynie interesu społecznego (publicznego) i rozszerzenie interpretacji przepisów w zakresie praw i obowiązków jednostki, które winny być i są literalnie uregulowane w ustawie, a przez to działanie z wyraźnym pokrzywdzeniem skarżącego;
f) art. 8 k.p.a. poprzez zaniechanie kierowania się przez organ zasadą bezstronności i równego traktowania oraz interpretację prawa jedynie na korzyść iluzorycznego w tym przypadku interesu społecznego;
g) art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. polegające na bezzasadnym utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji I instancji w sytuacji, gdy prawidłowe było uchylenie tej decyzji i orzeczenie o przyznaniu skarżącemu prawa do ww. świadczenia pieniężnego.
Skarżący postawił również zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie, tj.:
a) art. 21 ust. 6 pkt 3 ustawy o zakwaterowaniu przez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, w sytuacji gdy w czasie trwania małżeństwa skarżącego żona nie nabyła lokalu z bonifikatą od jednostki samorządu terytorialnego wobec powyższego prawo do odprawy mieszkaniowej i obowiązek wojska w stosunku do skarżącego w zakresie zapewnienia prawa do kwatery lub wypłaty odprawy mieszkaniowej skarżącemu i jego rodzinie nie zostało zaspokojone w żadnej postaci;
b) art. 21 ust. 6 pkt 3 ustawy o zakwaterowaniu poprzez dowolne, pozbawione podstawy faktycznej przyjęcie, że skarżącemu nie przysługuje prawo do odprawy mieszkaniowej z uwagi na okoliczność zakupu lokalu z bonifikatą przez małżonkę skarżącego jako przez osobę, która w dniu zakupu nie była małżonką skarżącego;
c) art. 21 ust. 6 pkt 3 ustawy o zakwaterowaniu poprzez dowolne, pozbawione podstawy prawnej przyjęcie, iż w systemie prawnym obowiązuje zakaz korzystania z pomocy Skarbu Państwa w zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych więcej niż raz, a w szczególności, że zasada taka obowiązuje na gruncie ustawy o zakwaterowaniu w sytuacji, w której żona skarżącego zakupiła lokal z bonifikatą w dniu [...] lutego 2004 r. będąc w innym związku małżeńskim, a zatem wbrew językowo jednoznacznemu zapisowi wskazującemu na małżonka żołnierza;
d) art. 21 ust. 6 pkt 3 ustawy o zakwaterowaniu, poprzez zastosowanie wykładni celowościowej i systemowej, wskutek czego organy obu instancji uznały, że żołnierz nie może otrzymać pomocy finansowej na zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych więcej niż raz, podczas gdy skarżący nie otrzymał pomocy finansowej na zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych ani razu;
e) art. 21 ust. 6 pkt 3 ustawy o zakwaterowaniu, poprzez przyjęcie jego rozszerzającej wykładni oraz faktyczne oparcie negatywnego dla strony rozstrzygnięcia na nieznanej ustawie negatywnej przesłance ziszczającej się, rzekomo, gdy osoba, która nie była w tamtym czasie małżonkiem skarżącego zakupiła lokal z bonifikatą, co w ocenie skarżącego podważa istotę i charakter prawa żołnierza do zakwaterowania;
f) art. 21 ust. 6 pkt 3 ustawy o zakwaterowaniu poprzez jego błędne zastosowanie, będące skutkiem wadliwego przyjęcia, że w niniejszej sprawie przyznanie skarżącemu odprawy mieszkaniowej stanowiłoby przyznanie jednej osobie pomocy dwukrotnie;
g) art. 23 ust. 9 ustawy o zakwaterowaniu przez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, w sytuacji gdy po rozpoczęciu zawodowej służby wojskowej skarżący ani jego małżonka nie zakupili mieszkania z bonifikatą od jednostki samorządu terytorialnego, ani też gdy prawo skarżącego do zakwaterowania nie zostało zaspokojone w żadnej innej postaci;
h) art. 21 ust. 6 pkt 3 ustawy o zakwaterowaniu poprzez przyjęcie, że potrzeby mieszkaniowe skarżącego zostały zaspokojone z uwagi na zakup mieszkania z bonifikatą od jednostki samorządu terytorialnego przez osobę, która w czasie jego zakupu nie była małżonką skarżącego oraz w sytuacji, w której nieruchomość ta weszła w skład majątku wspólnego obcych osób dla skarżącego (byłego męża małżonki skarżącego oraz osoby, która w późniejszym okresie została małżonką skarżącego), co do której nieruchomości skarżący nie miał żadnych praw oraz nie mogło ono zaspokoić jego potrzeb mieszkaniowych;
i) art. 2 i art. 32 Konstytucji RP poprzez uznanie, że pominięcie zasady równości i sprawiedliwości społecznej, które nie sprzeciwiają się przyznaniu skarżącemu wnioskowanego świadczenia pieniężnego - odprawy mieszkaniowej;
j) art. 18 Konstytucji RP zapewniającego małżeństwu i rodzinie szczególną ochronę i opiekę Państwa - poprzez odmowę przyznania skarżącemu odprawy mieszkaniowej, które to świadczenie, jak uznały organy obu instancji, należałoby się gdyby nie zakup przez małżonkę skarżącego nieruchomości z bonifikatą od jednostki samorządu terytorialnego, która to okoliczność, w ocenie skarżącego, pozostaje bez znaczenia dla jego uprawnienia do otrzymania odprawy mieszkaniowej;
k) art. 2 Konstytucji RP poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, tj. nieuwzględnienie przy wydawaniu zaskarżonej decyzji zasady demokratycznego państwa prawnego, a w szczególności wynikających z niej dyrektyw zaufania obywateli do państwa i prawa, w sytuacji, gdy organy władzy administracyjnej oraz sądowniczej orzekają, naruszając prawa uprawnionego - skarżącego, w zakresie prawa do odprawy mieszkaniowej - poprzez odmowę przyznania, podczas gdy z obowiązujących przepisów prawa wynika jednoznacznie, że świadczenie to winno być skarżącemu przyznane i wypłacone.
W uzasadnieniu skargi skarżący podkreślił, że nie sposób uznać jakoby ustawodawca poprzez zawarte w art. 21 ust. 6 ustawy o zakwaterowaniu sformułowanie "małżonek" miał na myśli nie tylko rzeczywistego małżonka, ale również hipotetycznego małżonka, czyli osobę, która nie była małżonkiem żołnierza w czasie gdy jak w przedmiotowej sprawie dokonała zakupu lokalu mieszkalnego od jednostki samorządu terytorialnego z bonifikatą lub pomniejszeniem w cenie nabycia.
Zdaniem skarżącego, wyniki interpretacji językowej, ale również celowościowej nie pozostawiają wątpliwości i oznaczają, że to wyłącznie żołnierz zawodowy (a więc w toku zawodowej służby wojskowej) lub którego małżonek (w trakcie trwania małżeństwa) dokonał zakupu lokalu mieszkalnego od jednostki samorządu terytorialnego z bonifikatą lub pomniejszeniem w cenie nabycia traci uprawnienie do otrzymania odprawy mieszkaniowej.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Stan faktyczny rozpoznawanej sprawy w zakresie istotnych z punktu widzenia rozstrzygnięcia okoliczności nie budzi wątpliwości. Jak ustalił organ, obecna małżonka skarżącego – J. S. w dniu [...] lutego 2004 r. (wówczas nosząca nazwisko J.J.) nabyła wraz z ówczesnym małżonkiem O. J. od Miasta [...] lokal mieszkalny położony w [...] przy ul. [...]. Jak wynika z wyjaśnień Prezydenta Miasta [...], cena sprzedaży przedmiotowego lokalu po zastosowaniu 95% bonifikaty została ustalona na kwotę 2.244,20 zł, która została w całości zapłacona przez kupujących. Co istotne, tego faktu skarżący nie kwestionuje, nie twierdzi, by nie doszło do zawarcia opisanej przez organ umowy sprzedaży nieruchomości ani że nie została zastosowana 95% bonifikata. Istota zarzutów skarżącego dotyczy natomiast właściwej kwalifikacji prawnej tego zdarzenia. Z tej przyczyny jako niezrozumiałe jawią się postawione w skardze zarzuty dotyczące prawidłowości zebrania materiału dowodowego w tej sprawie. W ocenie Sądu, organy obydwu instancji prawidłowo zgromadziły materiał dowodowy i w sposób niebudzący wątpliwości ustaliły istotną z punktu widzenia rozstrzygnięcia tej sprawy okoliczność zawarcia powołanej wyżej umowy sprzedaży.
Jak stanowi art. 23 ust. 9 ustawy o zakwaterowaniu, odprawa mieszkaniowa nie przysługuje żołnierzowi zawodowemu oraz osobom, o których mowa w ust. 3, jeżeli żołnierz skorzystał z uprawnień w przypadkach określonych w ust. 6 i art. 21 ust. 6, tj. m.in. wówczas gdy on lub jego małżonek nabył lokal mieszkalny od Skarbu Państwa, Agencji albo jednostki samorządu terytorialnego z bonifikatą lub z uwzględnieniem pomniejszenia w cenie nabycia (art. 21 ust. 6 pkt 3 tej ustawy).
Jak już wskazano, w niniejszej sprawie nie jest sporne, że doszło do nabycia od jednostki samorządu terytorialnego lokalu mieszkalnego z bonifikatą. Skarżący nie zgadza się natomiast ze stanowiskiem organu, że tego nabycia dokonał jego małżonek w rozumieniu art. 21 ust. 6 pkt 3 ustawy o zakwaterowaniu.
W tym zakresie Sąd rozpoznający niniejszą sprawę podziela stanowisko organu. Okoliczność, że nabycia lokalu mieszkalnego w formie wskazanej w ww. przepisie małżonek żołnierza dokonał przed zawarciem związku małżeńskiego nie ma znaczenia dla zastosowania zawartej w tym przepisie przesłanki negatywnej. Ustawodawca wyraźnie określił, że odmowa wypłaty odprawy mieszkaniowej następuje w przypadku nabycia lokalu z bonifikatą przez żołnierza lub jego małżonka. Nie wskazał jednak żadnych ram czasowych, w których takie nabycie miałoby mieć miejsce. Podobnie nie uzależnił prawa do odprawy mieszkaniowej od tego, czy nabyty z bonifikata lokal mieszkalny nadal znajduje się w zasobach żołnierza lub jego małżonki.
Na gruncie przywołanych przepisów ukształtowało się bogate orzecznictwo sądów administracyjnych, które Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę w całości podziela. Naczelny Sąd Administracyjny wielokrotnie podkreślał, że dla wyłączenia uprawnienia do zakwaterowania w świetle przepisu art. 21 ust. 6 pkt 3 ustawy o zakwaterowaniu wystarczający jest wyłącznie fakt nabycia lokalu od podmiotu publicznoprawnego na preferencyjnych warunkach, bez względu na to, kiedy miał on miejsce i bez względu na łączące strony stosunki majątkowe (por. np. wyroki NSA z: 20 grudnia 2013 r. sygn. akt I OSK 3038/12; 9 listopada 2021 r. sygn. akt III OSK 454/21; 23 marca 2022 r. sygn. akt III OSK 4520/21 wszystkie powoływane orzeczenia są dostępne w internetowej bazie orzeczeń sądów administracyjnych). W wyroku z dnia 20 grudnia
2013 r. sygn. akt I OSK 3038/12 NSA podkreślił, że: "(...) ratio legis art. 21 ustawy jest zakwaterowanie żołnierza i jego rodziny w jeden ze sposobów przewidzianych w tym przepisie, a takie wyjątkowe prawo, jak zakup mieszkania z bonifikatą lub z uwzględnieniem pomniejszenia w cenie nabycia, rodzina żołnierza może wykorzystać tylko jeden raz. Tak ogólne sformułowanie art. 21 ust. 6 pkt 3 ustawy (...) pozwala przyjąć, że zamiarem ustawodawcy było szerokie ujęcie omawianego wyłączenia, obejmujące przypadki, gdy żołnierzowi lub jego małżonkowi kiedykolwiek udzielono pomocy ze środków publicznych na cele mieszkalne tam wskazane. Oczywiste jest też to, że podobnie jak w pozostałych przypadkach wymienionych w art. 21 ust. 6 ustawy, w których żołnierzowi zawodowemu nie przysługuje prawo do zakwaterowania, wskazane zdarzenia dotyczyć mogą zdarzeń zaistniałych w przeszłości, przed datą wprowadzenia zmiany ustawy, która obowiązuje od dnia 1 lipca 2010 r.". Z kolei Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 9 listopada 2021 r. sygn. akt III OSK 454/21 stwierdził, że: "taka wykładnia art. 21 ust. 6 pkt 3 powołanej ustawy pozostaje w zgodzie z konstytucyjną zasadą praworządności, wyrażoną w art. 7 Konstytucji RP, który stanowi, że organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa". W wyroku z dnia 27 czerwca
2023 r. sygn. akt III 2381/21 Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że art. 21 ust. 6 pkt 3 ustawy o zakwaterowaniu nie uzależnia wyłączenia uprawnienia do zakwaterowania od "posiadania" prawa do lokalu, czy "korzystania" z lokalu nabytego na preferencyjnych warunkach, lecz wyłącznie od faktu jego "nabycia". Treść tego przepisu nie uprawnia do konstruowania czy wprowadzania jakichkolwiek dodatkowych warunków wyłączających zaistnienie przesłanki negatywnej w nim zawartej. Analiza wszystkich przypadków wyłączenia prawa do zakwaterowania zawartych w punktach 1-5 ustępu 6 art. 21 ustawy dowodzi, że istotny jest jedynie fakt uzyskania pomocy publicznej w określonej formie (ekwiwalentu, odprawy, bonifikaty w cenie nabycia, itp.).
W konsekwencji, zdaniem Sądu, organ zasadnie przyjął, że przepis art. 21 ust. 6 pkt 3 ustawy o zakwaterowaniu nie odnosi się do kwestii czasu, w jakim miało miejsce nabycie lokalu mieszkalnego od Skarbu Państwa, Agencji albo jednostki samorządu terytorialnego z bonifikatą lub z uwzględnieniem pomniejszenia w cenie nabycia, ani czasu w jakim został zawarty związek małżeński.
Z tej przyczyny, wobec niebudzącego wątpliwości ustalenia, że małżonka skarżącego (w wyżej przedstawionym rozumieniu) nabyła od jednostki samorządu terytorialnego lokal mieszkalny z bonifikatą, organ był zobowiązany treścią art. 23 ust. 9 w zw. z art. 21 ust. 6 pkt 3 ustawy o zakwaterowaniu do wydania w tej sprawie decyzji odmownej. Postawione w skardze zarzuty naruszenia prawa materialnego okazały się w konsekwencji niezasadne.
Sąd nie uwzględnił również zarzutów skargi dotyczących nieuwzględnienia słusznego interesu skarżącego, naruszenia zasady bezstronności i równego traktowania, a także konstytucyjnych zasad: równości, praworządności i sprawiedliwości społecznej. Zaskarżona w niniejszej sprawie nie ma charakteru uznaniowego. Organ, stwierdziwszy wystąpienie przesłanki negatywnej przyznania wnioskowanego świadczenia, nie mógł wydać innego rozstrzygnięcia niż zawarte w zaskarżonej decyzji. Nie można przy tym zgodzić się ze skarżącym, że organ ograniczył przysługujące mu uprawnienie do odprawy mieszkaniowej. W związku z niespornym nabyciem przez obecną małżonkę skarżącego lokalu mieszkalnego od jednostki samorządu terytorialnego z bonifikatą skarżącemu nie przysługiwało bowiem prawo do uzyskania odprawy mieszkaniowej, co zasadnie stwierdził organ w zaskarżonej decyzji.
Biorąc wszystkie powyższe okoliczności pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935), orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło