III OSK 454/21

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Mirosław Wincenciak Sędziowie Sędzia NSA Zbigniew Ślusarczyk (spr.) Sędzia del. WSA Mariusz Kotulski po rozpoznaniu w dniu 9 listopada 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej L. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 maja 2018 r. sygn. akt II SA/Wa 1324/17 w sprawie ze skargi L. M. na decyzję Prezesa Agencji Mienia Wojskowego z dnia [...] lipca 2017 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu należności z tytułu nienależnie wypłaconego świadczenia mieszkaniowego oddala skargę kasacyjną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 10 maja 2018 r. sygn. akt II SA/Wa 1324/17, na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) zwanej dalej "p.p.s.a." oddalił skargę L. M. na decyzję Prezesa Agencji Mienia Wojskowego z [...] lipca 2017 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu należności z tytułu nienależnie wypłaconego świadczenia mieszkaniowego. W uzasadnieniu wyroku Sąd pierwszej instancji wskazał, że skarżącemu na podstawie wniosków z [...] lipca 2010 r. i z [...] października 2013 r. wypłacano świadczenie mieszkaniowe od dnia [...] lipca 2010 r. do [...] września 2016 r. W kolejnym wniosku z [...] października 2016 r. skarżący wskazał, że jego małżonka na podstawie aktu notarialnego z [...] kwietnia 1994 r., Rep. [...], nabyła od Gminy O. lokal mieszkalny położony przy pl. K. [...] w O., z uwzględnieniem przysługującej 50% bonifikaty. W takim stanie rzeczy należało uznać, że skarżącemu nie przysługiwało prawo do zakwaterowania, zaś wypłacone mu świadczenie w łącznej wysokości 67.500 zł należy uznać za nienależne w związku z treścią art. 21 ust. 6 pkt 3 ustawy z 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. 2016.207) - dalej jako ustawa o zakwaterowaniu. Zgodnie z tym przepisem żołnierzowi zawodowemu nie przysługuje prawo do zakwaterowania, jeżeli on lub jego małżonek nabył lokal mieszkalny od Skarbu Państwa, Agencji albo jednostki samorządu terytorialnego z bonifikatą lub z uwzględnieniem pomniejszenia w cenie nabycia. W ocenie Sądu pierwszej instancji obowiązujące przepisy nie odnoszą się do kwestii czasu, w jakim nastąpiło nabycie lokalu mieszkalnego z bonifikatą lub z uwzględnieniem pomniejszenia w cenie nabycia. Zatem wykładnia powyższego przepisu powinna uwzględnić nabycie lokalu mieszkalnego przez osobę posiadającą obecnie status żołnierza zawodowego lub jej małżonka, które miało miejsce kiedykolwiek wcześniej. Jednocześnie nie ma znaczenia, czy obecny małżonek był nim, kiedy skorzystał z bonifikaty przy zakupie lokalu mieszkalnego. Skargę kasacyjną złożył L. M., zaskarżając powyższy wyrok w całości. Zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.: 1. art. 21 ust. 6 pkt 3 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP przez jego błędną wykładnię i w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie, polegające na błędnym przyjęciu, iż nabycie przez małżonkę skarżącego [...] kwietnia 1994 r. od Gminy O. lokalu mieszkalnego z bonifikatą stanowi negatywną przesłankę do wypłaty świadczenia mieszkaniowego i w konsekwencji uzasadnia żądanie zwrotu świadczenia wypłaconego ubezpieczonemu w okresie od [...] lipca 2010 do [...] września 2016 r. w łącznej kwocie 67.500 zł mimo, iż po dniu powołania skarżącego do zawodowej służby wojskowej ani skarżący ani jego małżonka nie nabyli lokalu mieszkalnego z bonifikatą lub z uwzględnieniem pomniejszenia w cenie nabycia ani od Skarbu Państwa, ani od Wojskowej Agencji Mieszkaniowej, ani od jednostki samorządu terytorialnego, ani też gdy jego prawo do zakwaterowania nie zostało zaspokojone w żadnej innej postaci a w dacie nabycia lokalu skarżący i jego małżonka nie byli jeszcze małżeństwem, 2. art. 21 ust. 6 pkt 3 ustawy o zakwaterowaniu przez jego błędną wykładnię i w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu rozszerzającej wykładni przepisu ustawy wprowadzającego wyjątek od zasady, że żołnierzowi zawodowemu przysługuje prawo do zakwaterowania przez przyjęcie przez Sąd, iż powołany przepis posługuje się pojęciem "małżonek" w znaczeniu podmiotowym oraz faktycznym oparciu negatywnego dla strony rozstrzygnięcia na nieznanej ustawie przesłance ziszczającej się w ocenie Sądu, gdy żołnierz lub jego małżonek kiedykolwiek skorzystał z jednej z form pomocy Skarbu Państwa, Agencji lub jednostki samorządu terytorialnego na zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych, o której nowa w art. 21 ust. 6 pkt 1-5 ustawy o zakwaterowaniu a ponadto, że nie ma żadnego znaczenia kwestia czasu w jakim zawarty został związek małżeński co podważa istotę i charakter prawa żołnierza do zakwaterowania, 3. art. 21 ust. 6 pkt 3 ustawy o zakwaterowaniu polegające na jego błędnej wykładni i w konsekwencji niewłaściwym zastosowaniu przez dowolne i pozbawione podstawy prawnej przyjęcie, iż w systemie prawnym obowiązuje zakaz korzystania z pomocy Skarbu Państwa w zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych więcej niż raz, a w szczególności, że zasada taka obowiązuje na gruncie ustawy o zakwaterowaniu, 4. art. 18 w zw. z art. 8 ust. 1 i 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej przez ich niezastosowanie do sytuacji, w której powinny znaleźć zastosowanie. W oparciu o tak sformułowane zarzuty L. M. wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku, rozpoznanie skargi i uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, ewentualnie o przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. Ponadto wniósł o zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz kwoty 17 zł tytułem uiszczonej opłaty skarbowej od pełnomocnictwa. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Prezes Agencji Mienia Wojskowego wniósł o jej oddalenie w całości. W uzasadnieniu pełnomocnik organu wskazał, że sporne przepisy ostawy o zakwaterowaniu są wspólne dla żołnierzy i służb mundurowych podległych MSWiA. Przyjmując interpretację skarżącego żołnierz zawodowy, który jako policjant albo osoba cywilna nabył lokal z bonifikatą, miałby kolejne prawo do zakwaterowania na podstawie ustawy. Z tego względu mnogość stanów faktycznych przemawia za szeroką interpretacją art. 21 ust. 6 ustawy. Ponadto wskazał, że rozpatrywana sprawa jest drugą w sprawie związanej ze świadczeniem mieszkaniowym skarżącego. Pierwsza sprawa została zakończona wyrokiem WSA w Warszawie z 11 stycznia 2018 r. sygn. akt II SA/Wa 760/17 oddalającym skargę, a Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 12 lutego 2020 r. sygn. akt I OSK 1688/18 oddalił skargę kasacyjną. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W pierwszej kolejności wskazać należy, że w tej sprawie pomimo wniosku strony skarżącej kasacyjnie o rozpoznanie sprawy na rozprawie, Przewodnicząca Wydziału skierowała sprawę do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym. W myśl art. 15zzs4 ust. 1 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. 2020, poz. 1842 ze zm. – dalej: ustawa COVID-19) w brzmieniu od 3 lipca 2021 r. (Dz.U. z 2021 poz. 1090), w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 oraz w ciągu roku od odwołania ostatniego z nich Naczelny Sąd Administracyjny nie jest związany żądaniem strony o przeprowadzenie rozprawy. Zgodnie z ust. 3 powołanego przepisu, Przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów. W niniejszej sprawie także Sąd uznał rozpoznanie sprawy za konieczne, zaś wobec braku możliwości przeprowadzenia rozprawy na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy COVID-19. Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm.), zwanej dalej p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a. i nie zachodzi żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku. W tych okolicznościach w sprawie badaniu podlegały wyłącznie zarzuty podniesione w skardze kasacyjnej na uzasadnienie przytoczonych podstaw kasacyjnych. Skarga kasacyjna zarzuca błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 21 ust. 6 pkt 3 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych R.P. Przepis ten stanowi, że żołnierzowi zawodowemu nie przysługuje prawo do zakwaterowania (którego jedną z form jest świadczenie mieszkaniowe – art. 21 ust. 2 pkt 3 ustawy), jeżeli on lub jego małżonek, z zastrzeżeniem ust. 10, nabył lokal mieszkalny od Skarbu Państwa, Agencji albo jednostki samorządu terytorialnego z bonifikatą lub z uwzględnieniem pomniejszenia w cenie nabycia. Zdaniem skarżącego kasacyjnie przepis ten nie obejmuje sytuacji nabycia lokalu z bonifikatą przed powołaniem do służby wojskowej lub przed zawarciem związku małżeńskiego, jak miało to miejsce w niniejszej sprawie. Stanowisko to oparte jest na poglądzie wyrażonym przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 18 maja 2016 r. sygn. akt I OSK 2439/14 (pub. https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Zauważyć w związku z tym należy, że korzystny dla skarżącego pogląd wyrażony w wyroku NSA z 18 maja 2016 r. sygn. akt I OSK 2439/14, należy uznać za odosobniony. Poza tym wyrokiem Naczelny Sąd Administracyjny stoi generalnie na stanowisku, że na gruncie art. 21 ust. 1, 2 i 6 pkt 3 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP wyłączone jest uprawnienie żołnierza zawodowego do zakwaterowania, jeżeli on lub jego małżonek nabył kiedykolwiek lokal mieszkalny z bonifikatą od wskazanych w powyższym przepisie podmiotów. Wówczas zarówno osoba, która skorzystała z preferencyjnych zasad wykupu lokalu, jak też małżonek takiej osoby do czasu pozostawania w związku małżeńskim, tracą uprawnienie podstawowe, o którym mowa w art. 21 ust. 1 ustawy o zakwaterowaniu. Za organem i Sądem pierwszej instancji należy powtórzyć, że przepisy art. 21 ust. 1, 2 i 6 pkt 3 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP nie odnoszą się do kwestii czasu, w jakim miało miejsce nabycie lokalu mieszkalnego od Skarbu Państwa, Agencji albo jednostki samorządu terytorialnego z bonifikatą lub z uwzględnieniem pomniejszenia w cenie nabycia, ani czasu w jakim został zawarty związek małżeński. Przepis art. 21 ust. 6 pkt 3 ustawy o zakwaterowaniu posługuje się pojęciem "małżonek" w znaczeniu podmiotowym. Określa dwie kategorie osób, których przedmiotowa norma prawna dotyczy: żołnierza i jego małżonka. Zatem istotne znaczenie ma odpowiedź na pytanie, czy osoba posiadająca obecnie status żołnierza zawodowego lub jej małżonek kiedykolwiek wcześniej skorzystali z jednej z form pomocy na zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych, o której mowa w art. 21 ust. 6 tej ustawy. Jeżeli, jak w sprawie niniejszej, odpowiedź ta jest twierdząca, to żołnierzowi zawodowemu nie przysługuje uprawnienie, o którym mowa w art. 21 ust. 1 tej ustawy. Nie ma też znaczenia czy obecny małżonek był nim, kiedy skorzystał z bonifikaty przy zakupie lokalu mieszkalnego. W tym kontekście należy zwrócić uwagę na orzecznictwo sądów administracyjnych wypracowane na kanwie art. 21 ust. 6 pkt 3 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP w odniesieniu do stanów faktycznych, w których organy podejmowały rozstrzygnięcia w przedmiocie odmowy wypłaty świadczenia mieszkaniowego na rzecz wnioskodawcy - żołnierza zawodowego, którego małżonek nabył lokal mieszkalny w sposób wskazany w powołanym przepisie. Tego rodzaju okoliczność, tj. nabycie przez małżonka lokalu mieszkalnego od Skarbu Państwa, Agencji lub jednostki samorządu terytorialnego z bonifikatą lub z uwzględnieniem pomniejszenia w cenie nabycia - bez względu na datę nabycia takiego lokalu, małżeński ustrój majątkowy między małżonkami w dacie nabycia lokalu, okoliczność czy lokal ten pozostaje nadal własnością małżonka, czy też nie, a także bez względu na okoliczność, czy małżonek w dacie nabycia lokalu pozostawał w związku małżeńskim z wnioskodawcą, czy też nie - traktowana była jako przeszkoda w uznaniu, że żołnierzowi zawodowemu przysługuje prawo do zakwaterowania, w tym także do wypłaty świadczenia mieszkaniowego, o którym mowa w art. 21 ust. 2 pkt 3 ustawy. Takie stanowisko wyrażono między innymi w wyrokach NSA: z 21 maja 2013 r. sygn. akt I OSK 1139/12, z 6 grudnia 2013 r. sygn. akt I OSK 2506/12, z 20 grudnia 2013 r. sygn. akt I OSK 3038/12, z 12 lutego 2015 r. sygnatury akt I OSK 1037/13 i I OSK 2768/13, z 25 lutego 2015 r. sygn. akt I OSK 1240/13, z 17 marca 2016 r. sygn. akt I OSK 2425/14, z 27 listopada 2018 r. sygn. akt I OSK 1418/18, z 15 stycznia 2020 r. sygn. akt I OSK 1480/18. (pub. https://orzeczenia.nsa.gov.pl) Podkreślić należy, że Naczelny Sąd Administracyjny w już wyroku z 20 grudnia 2013 r., sygn. akt I OSK 3038/12, wskazał, że "(...) ratio legis art. 21 ustawy jest zakwaterowanie żołnierza i jego rodziny w jeden ze sposobów przewidzianych w tym przepisie, a takie wyjątkowe prawo, jak zakup mieszkania z bonifikatą lub z uwzględnieniem pomniejszenia w cenie nabycia, rodzina żołnierza może wykorzystać tylko jeden raz. Tak ogólne sformułowanie art. 21 ust. 6 pkt 3 ustawy (...) pozwala przyjąć, że zamiarem ustawodawcy było szerokie ujęcie omawianego wyłączenia, obejmujące przypadki, gdy żołnierzowi lub jego małżonkowi kiedykolwiek udzielono pomocy ze środków publicznych na cele mieszkalne tam wskazane. Oczywistym jest też, że podobnie jak w pozostałych przypadkach wymienionych w art. 21 ust. 6 ustawy, w których żołnierzowi zawodowemu nie przysługuje prawo do zakwaterowania, wskazane zdarzenia dotyczyć mogą zdarzeń zaistniałych w przeszłości, przed datą wprowadzenia zmiany ustawy, która obowiązuje od dnia 1 lipca 2010 r. Taka wykładnia art. 21 ust. 6 pkt 3 powołanej ustawy pozostaje w zgodzie z konstytucyjną zasadą praworządności, wyrażoną w art. 7 Konstytucji RP, który stanowi, że organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa. Naczelny Sąd Administracyjny orzekający w niniejszej sprawie w pełni akceptuje także stanowisko i argumenty wyrażone w wyroku z 12 lutego 2020 r. sygn. akt I OSK 1688/18 (pub. https://orzeczenia.nsa.gov.pl), oddalającym skargę kasacyjną L. M. od wyroku WSA w Warszawie z 11 stycznia 2018 r. sygn. akt II SA/Wa 760/17 w sprawie ze jego skargi na decyzję Prezesa Agencji Mienia Wojskowego z [...] marca 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wypłaty świadczenia mieszkaniowego. Należy zaznaczyć, że w tamtej sprawie rozstrzygane były zagadnienia prawne identyczne jak w sprawie niniejszej i w identycznym stanie faktycznym. Także zarzuty podniesione w skardze kasacyjnej wniesionej w niniejszej sprawie w większości pokrywają się z zarzutami podniesionymi w sprawie o sygn. akt I OSK 1688/18. Zatem wskazać należy, że przepisy ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP od czasu jej uchwalenia były wielokrotnie nowelizowane. Zmianom ulegało nazewnictwo instytucji prawnych, przewidujących uprawnienia żołnierzy i innych osób wraz z przesłankami ich nabywania czy utraty. Do 30 czerwca 2004 r. przepisy ustawy przyznawały uprawnienia do kwater nie tylko żołnierzom zawodowym, ale również innym osobom w szczególnie uzasadnionych przypadkach (art. 29), po tej dacie – innym osobom w sytuacji wyjątkowej (art. 29), a po 1 lipca 2010 r. innym osobom o ile zaspokojone są potrzeby mieszkaniowe żołnierzy (art. 68 ust. 2 ustawy o Agencji Mienia Wojskowego). Od jednostek samorządu terytorialnego lokale mogli nabywać wszystkie osoby fizyczne bez względu na status zawodowy, o ile posiadali status najemcy. Podobnie od Agencji lokale mogli nabywać nie tylko żołnierze ale również inne osoby, a różnica dotyczyła wyłącznie wysokości bonifikaty. Należy też zauważyć, że przepisy o zbywaniu lokali (obecnie umiejscowione w ustawie o Agencji Mienia Wojskowego) były i nadal są wspólne dla służb mundurowych podległych MSWiA. Nie można zatem zgodzić się z poglądem skarżącego kasacyjnie, że z ustawy o zakwaterowaniu nie wynika zakaz korzystania z pomocy w zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych przez Państwo więcej niż raz w życiu. Owszem taki zakaz nie jest wyrażony wprost, tym niemniej w drodze wykładni można go wyprowadzić z sensu przepisów obowiązujących wcześniej i obecnie. I tak do lipca 2004 r. obowiązywał art. 47 ust. 9 ustawy o zakwaterowaniu, na podstawie którego ekwiwalent pieniężny za rezygnację z osobnej kwatery stałej (jako forma realizacji "prawa do kwatery") nie należał się osobie uprawnionej (zatem nie tylko żołnierzowi), jeśli zajmowała ona lokal w zasobach jednostki samorządu terytorialnego i nie przekazała go do dyspozycji tych podmiotów. Świadczy to o tym, że żołnierz jako m.in. osoba uprawniona, nie mógł skorzystać z dwóch form zakwaterowania: w postaci pieniężnej - od Agencji i rzeczowej - np. od gminy. Podobna regulacja dotyczyła samych lokali, niemniej w odniesieniu do małżonków - art. 41 ust. 4 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP. Również uchylony już art. 87 tej ustawy stanowił zaporę do uzyskiwania wielokrotnej pomocy państwa w zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych. Obecnie jego odpowiednikiem jest właśnie art. 21 ust. 6 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP. Jak słusznie argumentuje organ, zaakceptowanie poglądu skarżącego byłoby równoznaczne z uznaniem, że każdy podmiot, w tym również ten, który skorzystał z pomocy państwa z racji pełnienia służby w innej niż siły zbrojne formacji mundurowej, będzie mógł, w przypadku powołania do zawodowej służby wojskowej – kolejny raz otrzymać pomoc Państwa w celu zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych. Taka interpretacja przepisów art. 21 ust. 6 ustawy stoi w sprzeczności z ich funkcją, czyli wykluczenia możliwości kilkukrotnego korzystania z pomocy Państwa, tym bardziej, że przepisy dotyczące nabycia lokali od Agencji czy Skarbu Państwa, czy innych podmiotów publicznoprawnych, jak już wcześniej wskazano, są wspólne m.in. dla żołnierzy, policjantów, strażaków, funkcjonariuszy BOR, czy funkcjonariuszy Straży Granicznej. Skoro zatem przepisy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP umożliwiały i umożliwiają nabycie lokalu z zasobów Agencji nie tylko żołnierzom ale także innym osobom - art. 79 ustawy o Agencji Mienia Wojskowego - to należy przyjąć, że nabycie lokalu w charakterze "innej osoby" (nie jako żołnierza i nie jako małżonka żołnierza) wyczerpuje negatywną przesłankę prawa do zakwaterowania z art. 21 ust. 6 pkt 3 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego rozstrzygnięcie zapadłe w tej sprawie odpowiada też zasadzie pewności prawa, wynikającej z art. 2 Konstytucji R.P., oraz jest zbieżne z orzecznictwem Europejskiego Trybunału Praw Człowieka na gruncie art. 6 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności (Dz. U. z 1993 r., Nr 61, poz. 284 ze zm.). W dotychczasowym orzecznictwie tego sądu (zob. np. wyrok ETPC z 2 listopada 2010 r. w sprawie Ştefănică i in. v. Rumunia, skarga nr 38155/02 w pkt 34-35, czy też wyrok ETPC z 6 grudnia 2007 r. w sprawie Beian v. Rumunia (nr 1), skarga nr 30658/05, pkt 38) przyjmowano, że rozbieżność orzecznictwa w odniesieniu do tego samego zagadnienia prawnego prowadzi do naruszenia zasady pewności prawa, a przez to do naruszenia art. 6 ust. 1 konwencji, kiedy ma ona charakter "głęboki i trwały" (ang. profound and lasting). Jednak już z wyroku ETPC z 30 lipca 2015 r. w sprawie Ferreira Santos Pardal v Portugalia, skarga nr 30123/10, wynika, że "nie tylko "trwała i głęboka" rozbieżność orzecznictwa na tle tych samych zagadnień prawnych, ale również – mające swoje źródło w najwyższym organie sądowym – incydentalne odejście od utrwalonego stanowiska interpretacyjnego, niemające szczególnego uzasadnienia w okolicznościach danej sprawy, może stanowić naruszenie art. 6 ust. 1 Konwencji, bo powoduje wykreowanie stanu niepewności prawnej i zaburzenie zaufania do wymiaru sprawiedliwości. Jeśli jego sprawcą jest sąd najwyższy, od którego należy oczekiwać usuwania rozbieżności interpretacyjnych, a nie ich wywoływania, to nawet incydentalne zaburzenie konsensusu interpretacyjnego przyjętego w dotychczasowym orzecznictwie (i kontynuowanego w późniejszym orzecznictwie) może stanowić naruszenie art. 6 ust. 1 Konwencji" (zob. Marcin Górski, Niespójność orzecznictwa krajowego sądu najwyższego jako naruszenia prawa do rzetelnego procesu – glosa do wyroku ETPC z 30 lipca 2015 r., 30123/10, LEX/el 2015). Tak więc postulowane w niniejszej sprawie przez autora skargi kasacyjnej, odejście od stanowiska utrwalonego w orzecznictwie NSA na gruncie art. 21 ust. 6 pkt 3 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, oznaczałoby w istocie pogwałcenie zasad, o jakich była mowa wyżej. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 18 w zw. z art. 8 ust. 1 i 2 Konstytucji RP przez ich niezastosowanie w sytuacji mającej miejsce w niniejszej sprawie, należy zauważyć, że co prawda Konstytucja RP w art. 18 gwarantuje rodzinie ochronę prawną i opiekę państwa, jednak oczywistym jest, że formy i rodzaje tej pomocy nie zostały sprecyzowane w ustawie zasadniczej, jest to bowiem zadanie dla bieżącego ustawodawstwa. Przepisy ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP gwarantują pomoc rodzinom żołnierzy w zaspokajaniu ich potrzeb mieszkaniowych, tylko w sytuacji, gdy już uprzednio ani żołnierz ani jego małżonek nie skorzystali już uprzednio z takiej pomocy publicznej. Z tej przyczyny, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, trudno uznać zaakceptowane przez Sąd pierwszej instancji zaskarżone rozstrzygnięcie organów administracji, za naruszające wskazane przepisy Konstytucji. W rozpoznawanej sprawie nie może mieć miejsca, jak to chciałby autor skargi kasacyjnej, przyrównywanie sytuacji skarżącego do bardziej korzystnej sytuacji osób pozostających tylko w związkach faktycznych lub decydujących się na "fikcyjne rozwody" i na tej podstawie uznanie uprawnienia skarżącego do świadczenia mieszkaniowego. Osoby decydujące się na takie rozwiązania, rezygnują z konstytucyjnej ochrony rodziny przewidzianej w wielu innych obszarach funkcjonowania takich nieformalnych związków. Mając na uwadze powyższe wywody, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw, dlatego na mocy art. 184 p.p.s.a. ją oddalił.