II SA/Wa 760/17
WyrokWSA w Warszawie2018-01-11
Skład orzekający: Andrzej Kołodziej, Iwona Dąbrowska, Stanisław Marek Pietras
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy nabycie przez małżonka żołnierza zawodowego lokalu mieszkalnego od jednostki samorządu terytorialnego z bonifikatą, przed zawarciem związku małżeńskiego i przed wstąpieniem żołnierza do służby wojskowej, stanowi przesłankę negatywną do wypłaty świadczenia mieszkaniowego dla żołnierza?Ratio decidendi
Nabycie przez małżonka żołnierza zawodowego lokalu mieszkalnego od jednostki samorządu terytorialnego z bonifikatą, niezależnie od daty nabycia, daty zawarcia małżeństwa czy faktu, czy żołnierz był już w służbie wojskowej w momencie nabycia, stanowi przesłankę negatywną do wypłaty świadczenia mieszkaniowego. Przepis art. 21 ust. 6 pkt 3 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP ma na celu szerokie ujęcie wyłączenia, obejmujące przypadki, gdy żołnierzowi lub jego małżonkowi kiedykolwiek udzielono pomocy ze środków publicznych na cele mieszkalne.Stan faktyczny
Skarżący, żołnierz służby stałej, ubiegał się o wypłatę świadczenia mieszkaniowego. Organ odmówił, wskazując, że jego żona nabyła lokal mieszkalny od gminy z bonifikatą w 1994 r., zanim jeszcze zawarli związek małżeński i zanim skarżący wstąpił do służby wojskowej. Skarżący argumentował, że przepis dotyczy sytuacji, gdy nabycie nastąpiło w trakcie małżeństwa lub służby wojskowej. Organ odwoławczy i sąd administracyjny uznały, że nabycie przez małżonka z bonifikatą, niezależnie od daty, wyklucza prawo do świadczenia.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Andrzej Kołodziej Sędzia WSA – Iwona Dąbrowska Sędzia WSA – Stanisław Marek Pietras (spraw.) Protokolant – spec. Monika Gieroń po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 stycznia 2018 r. sprawy ze skargi L. M. na decyzję Prezesa Agencji Mienia Wojskowego z dnia [...] marca 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wypłaty świadczenia mieszkaniowego – oddala skargę –
Dyrektor Oddziału Regionalnego w [...] Agencji Mienia Wojskowego decyzją z dnia [...] lutego 2017 r. nr [...], działając na podstawie art. 17 ust. 3 ustawy z dnia 10 lipca 2015 r. o Agencji Mienia Wojskowego (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 614 ze zm.) oraz art. 104 § 1 k.p.a. w zw. z art. 48d ust. 12 oraz art. 21 ust. 6 pkt 3 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 roku o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (tekst jedn. Dz. U. z 2016 poz. 207 ze zm.), odmówił skarżącemu [...] L. M. wypłaty świadczenia mieszkaniowego. W uzasadnieniu podał, że wymieniony jest żołnierzem służby stałej wykonującym obowiązki służbowe w [...] Brygadzie [...] w [...] i w dniu [...] października 2016 r. wpłynął do organu jego wniosek o wypłatę świadczenia mieszkaniowego w związku z pełnieniem służby w garnizonie [...] z którego wynika, że pozostaje w związku małżeńskim z J. M., która na podstawie aktu notarialnego z dnia [...] kwietnia 1994 r. (Rep. [...]), nabyła od Gminy [...] lokal mieszkalny położony przy pl. [...] w [...] z uwzględnieniem przysługującej 50% bonifikaty. W dalszej części wskazano, że w piśmie z dnia [...] listopada 2016 r. skarżący wyjaśnił, iż w chwili nabycia lokalu, J. M. nie była jego żoną a prawo wykupu z bonifikatą przysługiwało babci żony (najemcy lokalu), która w oparciu o obowiązujące przepisy wskazała jako nabywcę lokalu swoją wnuczkę. W związku z powyższym, zgodnie z art. 21 ust. 6 pkt. 3 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, żołnierzowi nie przysługuje prawo do zakwaterowania, jeżeli on lub jego małżonek nabył lokal mieszkalny od Skarbu Państwa, Agencji albo jednostki samorządu terytorialnego z bonifikatą lub z uwzględnieniem pomniejszenia w cenie nabycia.
W odwołaniu od powyższej decyzji z dnia [...] lutego 2017 r. do Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej skarżący podniósł, że jego sytuacja nie spełnia negatywnych przesłanek wymienionych w ustawie o zakwaterowaniu, ponieważ ustawa mówi o "żonie żołnierza", a jego żona nabyła nieruchomość będąc panną i nie była wówczas żoną żołnierza, natomiast on nie wstąpił w tamtym czasie jeszcze do służby wojskowej, co oznacza, że nie był żołnierzem, o którym mówi ustawa o zakwaterowaniu. Powołał się również na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 maja 2016 r. sygn. akt I OSK 2439/14.
Prezes Agencji Mienia Wojskowego decyzją z dnia [...] marca 2017 r. nr [...], mając za podstawę art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję z dnia [...] lutego 2017 r. nr [...]. W uzasadnieniu – powołując się na opisany powyżej stan faktyczny – podał, że zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy, żołnierzowi zawodowemu od dnia wyznaczenia na pierwsze stanowisko służbowe do dnia zwolnienia z czynnej służby wojskowej przysługuje prawo do zakwaterowania na czas pełnienia służby wojskowej w miejscowości, w której żołnierz pełni służbę, albo w miejscowości pobliskiej, albo za jego zgodą w innej miejscowości. Zgodnie zaś z ust. 2 tego artykułu, prawo do zakwaterowania żołnierza zawodowego jest realizowane w jednej z następujących form:
– przydziału kwatery albo innego lokalu mieszkalnego;
– przydziału miejsca w internacie albo kwaterze internatowej;
– wypłaty świadczenia mieszkaniowego.
Jednakże w świetle art. 21 ust. 6 ustawy, żołnierzowi zawodowemu nie przysługuje prawo do zakwaterowania, jeżeli on lub jego małżonek, z zastrzeżeniem ust. 10:
1) otrzymał ekwiwalent pieniężny w zamian za rezygnację z kwatery, wypłacony na podstawie przepisów ustawy obowiązujących do dnia 30 czerwca 2004r.;
2) otrzymał odprawę mieszkaniową wypłaconą albo zrealizowaną w formie rzeczowej na podstawie przepisów ustawy obowiązujących od dnia 1 lipca 2004r.;
3) nabył lokal mieszkalny od Skarbu Państwa, Agencji albo jednostki samorządu terytorialnego z bonifikatą lub z uwzględnieniem pomniejszenia w cenie nabycia;
4) otrzymał pomoc finansową wypłaconą w formie zaliczkowej lub bezzwrotnej do dnia [...] grudnia 1995r. na podstawie przepisów ustawy z dnia 20 maja 1976 r. o zakwaterowaniu sił zbrojnych (Dz. U. z 1992r. Nr 5, poz. 19 oraz z 1994r. Nr 10, poz. 36);
5) nabył własnościowe spółdzielcze prawo do lokalu mieszkalnego od Agencji.
Tymczasem w rozpoznawanej sprawy bezspornym jest, że żona skarżącego – J. M., w dniu [...] kwietnia 1994 r., czyli przed datą zawarcia z wymienionym żołnierzem związku małżeńskiego, na podstawie aktu notarialnego Rep. [...], nabyła od Gminy [...] lokal mieszkalny przy pl. [...] w [...], z uwzględnieniem należnej bonifikaty. Wobec powyższego niewątpliwie spełniona została przesłanka negatywna do wypłaty skarżącemu świadczenia mieszkaniowego. W dalszej części wskazano, że w orzecznictwie sądów administracyjnych wypracowanym na gruncie art. 21 ust. 6 pkt 3 ustawy, tego rodzaju okoliczność, tj. nabycie przez małżonka lokalu mieszkalnego od Skarbu Państwa, Agencji lub jednostki samorządu terytorialnego z bonifikatą lub z uwzględnieniem pomniejszenia w cenie nabycia – bez względu na datę nabycia takiego lokalu, małżeński ustrój majątkowy między małżonkami w dacie nabycia lokalu, okoliczność, czy lokal ten pozostaje nadal własnością małżonka, czy też nie, a także bez względu na okoliczność, czy małżonek w dacie nabycia lokalu pozostawał w związku małżeńskim z wnioskodawcą, czy też nie, traktowana jest jako przeszkoda w uznaniu, że żołnierzowi zawodowemu przysługuje prawo do zakwaterowania, w tym także do wypłaty świadczenia mieszkaniowego, o którym mowa w art. 21 ust. 2 pkt 3 ustawy. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 20 grudnia 2013 r. sygn. akt I OSK 3038/12 wskazał, że "(...) ratio legis art. 21 ustawy jest zakwaterowanie żołnierza i jego rodziny w jeden ze sposobów przewidzianych w tym przepisie, a takie wyjątkowe prawo, jak zakup mieszkania z bonifikatą lub z uwzględnieniem pomniejszenia w cenie nabycia, rodzina żołnierza może wykorzystać tylko jeden raz. Tak ogólne sformułowanie art. 21 ust. 6 pkt 3 ustawy (...) pozwala przyjąć, że zamiarem ustawodawcy było szerokie ujęcie omawianego wyłączenia, obejmujące przypadki, gdy żołnierzowi lub jego małżonkowi kiedykolwiek udzielono pomocy ze środków publicznych na cele mieszkalne tam wskazane. Oczywistym jest też, że podobnie jak w pozostałych przypadkach wymienionych w art. 21 ust. 6 ustawy, w których żołnierzowi zawodowemu nie przysługuje prawo do zakwaterowania, wskazane zdarzenia dotyczyć mogą zdarzeń zaistniałych w przeszłości, przed datą wprowadzenia zmiany ustawy, która obowiązuje od dnia 1 lipca 2010 r.". Zauważono dalej, że w stanie faktycznym sprawy, w której zapadł powołany wyżej wyrok, lokal mieszkalny został nabyty przez małżonkę przed powołaniem żołnierza do zawodowej służby wojskowej oraz przed wejściem w życie ustawy z dnia 22 stycznia 2010 r. o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP wprowadzającej instytucję świadczenia mieszkaniowego. Lokal ten w dacie złożenia wniosku o wypłatę świadczenia mieszkaniowego nie był też w posiadaniu żołnierza zawodowego, ani jego małżonki, a nadto nabyty został do majątku osobistego małżonki w związku z zawartą umową rozdzielności majątkowej.
Analogiczne stanowisko zajął Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 21 maja 2013 r. sygn. akt I OSK 1139/12, w którym podkreślono, że "ustawa w żaden sposób nie określa momentu, w którym prawo to (do lokalu mieszkalnego – przyp. Sądu) zostało zrealizowane, jeśli więc jeden z małżonków zrealizował swoje prawo do lokalu przed zawarciem małżeństwa, to drugi, z chwilą zawarcia związku małżeńskiego, nie ma prawa do świadczeń określonych w ustawie o zakwaterowaniu (...). Stanowiska odwrotnego – że w analizowanej sytuacji przysługiwałoby świadczenie mieszkaniowe za brak lokalu – nie sposób zaakceptować (...). Prowadziłoby to do nieuzasadnionego uprzywilejowania sytuacji prawnej żołnierzy, których małżonek przed zawarciem małżeństwa otrzymał pomoc na zabezpieczenie potrzeb mieszkaniowych." Podobny pogląd zaprezentowany został w wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego z 6 grudnia 2013 r. o sygn. akt I OSK 2506/12 oraz I OSK 2497/12. Również w wyroku z dnia 12 lutego 2015 r. sygn.. akt I OSK 1037/13, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że "kategoryczny sposób sformułowania : "nie przysługuje prawo do zakwaterowania" oraz ogólne określenie negatywnych przesłanek realizacji prawa do zakwaterowania, z uwzględnieniem celowościowej i systemowej interpretacji przepisów dotyczących prawa do zakwaterowania żołnierzy zawodowych, pozwala na wniosek, że prawo do zakwaterowania rodzina żołnierza może wykorzystać tylko jeden raz. (...)." W dalszej części wskazano, że przepisy nie odnoszą się do kwestii czasu, w jakim miało miejsce nabycie lokalu mieszkalnego od Skarbu Państwa, Agencji albo jednostki samorządu terytorialnego z bonifikatą lub z uwzględnieniem pomniejszenia w cenie nabycia. Istotne znaczenie ma odpowiedź na pytanie, czy osoba posiadająca obecnie status żołnierza zawodowego lub jej małżonek kiedykolwiek wcześniej skorzystała z jednej z form pomocy na zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych, o której mowa w art. 21 ust. 6 ustawy o zakwaterowaniu (...). Jeżeli odpowiedź ta jest twierdząca, to żołnierzowi zawodowemu nie przysługuje uprawnienie, o którym mowa w art. 21 ust. 1 ustawy o zakwaterowaniu (...) i nie ma też znaczenia czy obecny małżonek był nim, kiedy skorzystał z bonifikaty przy zakupie lokalu mieszkalnego. Nadmieniono, że rozważania dotyczące tego, komu przysługiwało prawo wykupu na preferencyjnych zasadach nie mają znaczenia, ponieważ nie zmienia to faktu, iż z tego prawa, zgodnie z obowiązującymi przepisami, skorzystała J. M., a wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 maja 2016 r. sygn. akt I OSK 2439/14, na który powołuje się skarżący, zapadł w indywidualnej sprawie i nie na zastosowania w niniejszym stanie faktycznym.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, skarżący L. M. wniósł o uchylenie zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji oraz o zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego zarzucając naruszenie prawa materialnego tj. art. 21 ust. 6 pkt 3 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu sił zbrojnych RP (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r. poz. 207) przez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na błędnym przyjęciu, iż nabycie przez jego małżonkę w dniu [...] kwietnia 1994 r. od gminy [...] lokalu mieszkalnego z bonifikatą stanowi negatywną przesłankę do wypłaty świadczenia mieszkaniowego mimo, iż po dniu powołania do zawodowej służby wojskowej ani wnioskodawca ani jego małżonka nie skorzystali z jednej z form pomocy mieszkaniowej. W uzasadnieniu – powołując się na opisany powyżej stan faktyczny – podał, że organ oparł swoje rozstrzygnięcie na niewymienionej w ustawie przesłance uznając iż brzmienie przepisu wskazuje, że chodzi o osobę posiadającą obecnie status żołnierza zawodowego lub jej małżonka, którzy kiedykolwiek wcześniej skorzystali z jednej z form pomocy na zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych. Taka rozszerzająca wykładnia stanowi naruszenie art. 21 ust. 6 pkt 3 ustawy polegające w pierwszej kolejności na dowolnym, pozbawionym podstawy prawnej przyjęciu, iż przepis ustawy obejmuje swą dyspozycją "osobę posiadającą obecnie status żołnierza" oraz "osobę będącą obecnie małżonkiem". Ponadto organ dokonał dowolnego przyjęcia, iż w systemie prawnym obowiązuje zakaz korzystania z pomocy Skarbu Państwa w zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych więcej niż raz, a w szczególności że zasada taka obowiązuje na gruncie ustawy o zakwaterowaniu. Organ uzasadniając swoją decyzję opiera ją na przywołanych w uzasadnieniu wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego, w których formułowano ogólny pogląd, iż w systemie prawnym obowiązuje zakaz korzystania z pomocy Skarbu Państwa w zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych więcej niż raz, a w szczególności że zasada taka wynika z ustawy o zakwaterowaniu. Prezentowane przez organ stanowisko, które w ocenie skarżącego nie znajduje uzasadnienia w obowiązujących przepisach prawa, prowadzi w istocie do pozbawienia go prawa do świadczenia mieszkaniowego. Z treści przytoczonych przepisów art. 21 ust. 1, 2 i 6 ustawy, a także uzasadnienia wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 18 maja 2016 r. sygn. I OSK 2439/14 wynika, iż: "prawo do zakwaterowania jest sposobem, za pomocą którego Państwo zapewnia dyspozycyjność osób, które dobrowolnie podjęły się służby wojskowej i mają obowiązek podporządkować się jej rygorom. Prawo do lokalu nie ma więc charakteru pomocy dla rodziny żołnierza. Prawo to wynika z treści i charakteru stosunku prawnego wiążącego żołnierza z Siłami Zbrojnymi. Prawo do zakwaterowania ma zapewnić prawidłowe wykonywanie przez niego obowiązków wynikających ze stosunku służbowego. Natomiast świadczenie mieszkaniowe skierowane jest nadto do żołnierzy, którzy pomimo ciążącego na Państwie obowiązku zapewnienia im zakwaterowania w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej, we własnym zakresie zaspokajają potrzeby mieszkaniowe. Wskazać też trzeba, iż pod pojęciem żołnierza zawodowego należy rozumieć żołnierza pełniącego stałą albo kontraktową zawodową służbę wojskową – art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 1 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. nr 90, poz. 593 ze zm.)." Mając na względzie powyższe stanowisko podkreślono, iż w dacie nabycia lokalu mieszkalnego z bonifikatą od jednostki samorządu terytorialnego przez jego żonę, nie był jeszcze żołnierzem zawodowym. Równocześnie zgodnie z art. 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, małżeństwo zostaje zawarte, gdy mężczyzna i kobieta jednocześnie obecni złożą oświadczenia, że wstępują ze sobą w związek małżeński bądź przed kierownikiem urzędu stanu cywilnego, bądź w obecności duchownego, bądź przed polskim konsulem lub przed osobą wyznaczoną do wykonywania funkcji konsula, a on zawarł związek małżeński [...] czerwca 2006 r., natomiast jego żona nabyła lokal mieszkalny [...] kwietnia 1994 r. Tym samym bezsporne jest, iż w zaistniałym stanie faktycznym lokalu mieszkalnego z bonifikatą nie nabyła małżonka skarżącego. Ponadto również skarżący nie był w momencie nabywania lokalu żołnierzem zawodowym. Zatem art. 21 ust. 6 pkt 3 ustawy o zakwaterowaniu nie obejmuje sytuacji, w której lokal mieszkalny na preferencyjnych warunkach nabyła kobieta, która w dacie dokonywania transakcji nie była jeszcze jego żoną, a on sam nie był jeszcze żołnierzem zawodowym. Ponadto brzmienie przepisów ustawy o zakwaterowaniu sił zbrojnych nie uzasadnia poglądu organu o zakazie korzystania z pomocy państwa w zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych więcej niż raz w życiu.
W odpowiedzi na skargę, Prezes Agencji Mienia Wojskowego wniósł o jej oddalenie, wskazując na dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 1066), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Innymi słowy, wojewódzki sąd administracyjny nie orzeka co do istoty sprawy w zakresie danego przypadku, lecz jedynie kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w tym postępowaniu, z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego.
Skarga analizowana pod tym kątem podlega oddaleniu, bowiem zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z prawem. Stosownie do treści art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 207), żołnierzowi zawodowemu od dnia wyznaczenia na pierwsze stanowisko służbowe do dnia zwolnienia z czynnej służby wojskowej przysługuje prawo do zakwaterowania na czas pełnienia służby wojskowej w miejscowości, w której żołnierz pełni służbę, albo w miejscowości pobliskiej albo za jego zgodą w innej miejscowości. Z kolei według ust. 2 tegoż przepisu, prawo do zakwaterowania żołnierza zawodowego jest realizowane w jednej z następujących form:
1) przydziału kwatery albo innego lokalu mieszkalnego;
2) przydziału miejsca w internacie albo kwaterze internatowej;
3) wypłaty świadczenia mieszkaniowego.
Natomiast żołnierz służby stałej wybiera, na swój wniosek, jedną z form zakwaterowania, o których mowa w ust. 2., o czym stanowi ust. 3 tego samego przepisu. Jednakże w myśl ust. 6, żołnierzowi zawodowemu nie przysługuje prawo do zakwaterowania, jeżeli on lub jego małżonek, z zastrzeżeniem ust. 10:
1) otrzymał ekwiwalent pieniężny w zamian za rezygnację z kwatery, wypłacony na podstawie przepisów ustawy obowiązujących do dnia 30 czerwca 2004 r.;
2) otrzymał odprawę mieszkaniową wypłaconą albo zrealizowaną w formie rzeczowej na podstawie przepisów ustawy obowiązujących od dnia 1 lipca 2004 r.;
3) nabył lokal mieszkalny od Skarbu Państwa, Agencji albo jednostki samorządu terytorialnego z bonifikatą lub z uwzględnieniem pomniejszenia w cenie nabycia;
4) otrzymał pomoc finansową wypłaconą w formie zaliczkowej lub bezzwrotnej do dnia 31 grudnia 1995 r. na podstawie przepisów ustawy z dnia 20 maja 1976 r. o zakwaterowaniu sił zbrojnych (Dz. U. z 1992 r. Nr 5, poz. 19 oraz z 1994 r. Nr 10, poz. 36);
5) nabył własnościowe spółdzielcze prawo do lokalu mieszkalnego od Agencji.
Tymczasem w rozpoznawanej sprawie bezspornym jest, że małżonka skarżącego na podstawie aktu notarialnego z dnia [...] kwietnia 1994 r. (Rep. [...]), która nie pozostawała jeszcze ze skarżącym w związku małżeńskim, a on sam nie był jeszcze żołnierzem zawodowym, nabyła od Gminy [...] lokal mieszkalny położony przy pl. [...] w [...] z uwzględnieniem przysługującej 50% bonifikaty. Zatem J. M. nabyła ten lokal z bonifikatą od jednostki samorządu terytorialnego.
Zatem w ocenie Sądu została spełniona przesłanka z art. 21 ust. 6 pkt 3 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej i organ wydając zaskarżona decyzję, którą odmówił skarżącemu wypłaty świadczenia mieszkaniowego, nie naruszył tego przepisu. Wyjaśnić bowiem w tym miejscu należy, że powołany przepis posługuje się pojęciem "małżonek" w znaczeniu podmiotowym. Określa dwie kategorie osób, których przedmiotowa norma prawna dotyczy: żołnierza i jego małżonka. Powołany przepis nie odnosi się do kwestii czasu, w jakim został zawarty związek małżeński. Na potrzeby stosowania powyższego przepisu istotne znaczenie ma odpowiedź na pytanie, czy żołnierz lub jego małżonek kiedykolwiek skorzystał z jednej z form pomocy na zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych, o której nowa w art. 21 ust. 6 pkt 1 – 5 powołanej ustawy, niezależnie od tego, czy w chwili korzystania z pomocy pozostawał w związku małżeńskim. Jeżeli odpowiedź na powyższe pytanie jest twierdząca, to zarówno osoba, która skorzystała z preferencyjnych zasad wykupu lokalu, jak też małżonek takiej osoby do czasu pozostawania w związku małżeńskim, tracą uprawnienie podstawowe, o którym mowa w art. 21 ust. 1 ustawy.
Stanowisko takie zbieżne jest z orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego (vide: np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 maja 2013 r. sygn. akt I OSK 1139/12, z dnia 6 grudnia 2013 r. sygn. akt I OSK 2506/12 i z dnia 12 lutego 2015 r. sygn. akt I OSK 1037/13). W wyroku z dnia 20 grudnia 2013 r. sygn. akt I OSK 3038/ 12 Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że "ratio legis art. 21 ustawy jest zakwaterowanie żołnierza i jego rodziny w jeden ze sposobów przewidzianych w tym przepisie, a takie wyjątkowe prawo, jak zakup mieszkania z bonifikatą lub z uwzględnieniem pomniejszenia w cenie nabycia, rodzina żołnierza może wykorzystać tylko jeden raz. Tak ogólne sformułowanie art. 21 ust. 6 pkt 3 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP pozwala przyjąć, że zamiarem ustawodawcy było szerokie ujęcie omawianego wyłączenia, obejmujące przypadki, gdy żołnierzowi lub jego małżonkowi kiedykolwiek udzielono pomocy ze środków publicznych na cele mieszkalne tam wskazane. Oczywistym jest też, że podobnie jak w pozostałych przypadkach wymienionych w art. 21 ust. 6 powołanej ustawy, w których żołnierzowi zawodowemu nie przysługuje prawo do zakwaterowania, wskazane zdarzenia dotyczyć mogą zdarzeń zaistniałych w przeszłości, przed datą wprowadzenia zmiany do ustawy, która obowiązuje od dnia 1 lipca 2010 r.".
Co zaś się tyczy powołanego przez skarżącego uzasadnienia wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 maja 2016 r. sygn. akt I OSK 2439/14, to wyrok ten zapadł w indywidualnej sprawie i w innym stanie faktycznym, nie pozostającym w analogii co do przedmiotowej sprawy.
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 i art. 132 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.), należało orzec jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło