II SA/Wa 1050/13
WyrokWSA w Warszawie2013-08-13
Skład orzekający: Danuta Kania, Ewa Grochowska-Jung, Ewa Pisula-Dąbrowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zaszeregowanie stanowiska służbowego radcy prawnego w Wojskowej Szkole Oficerskiej do grupy uposażenia 15C, przy braku stanowiska głównego specjalisty w tej jednostce, jest zgodne z art. 224 ust. 1 ustawy o radcach prawnych, który stanowi, że wynagrodzenie radcy prawnego nie może być niższe od wynagrodzenia przewidzianego dla stanowiska głównego specjalisty lub innego równorzędnego stanowiska?Ratio decidendi
Sąd uznał, że zaskarżona decyzja Ministra Obrony Narodowej nie narusza prawa. Zgodnie z wiążącą oceną prawną wyrażoną w poprzednim wyroku WSA, organ prawidłowo dokonał analizy zaszeregowania stanowiska radcy prawnego na tle innych stanowisk w Wyższej Szkole Oficerskiej Wojsk Lądowych (WSOWL), uwzględniając specyfikę jednostki wojskowej. Wobec braku stanowiska głównego specjalisty w WSOWL, porównanie do innych równorzędnych stanowisk, takich jak szefowie wydziałów czy dowódcy batalionów, jest dopuszczalne i zgodne z art. 224 ust. 1 ustawy o radcach prawnych.Stan faktyczny
Skarżący L. P., radca prawny w Wyższej Szkole Oficerskiej Wojsk Lądowych (WSOWL), domagał się ustalenia jego uposażenia zasadniczego na poziomie grupy 16A, argumentując, że zgodnie z ustawą o radcach prawnych jego wynagrodzenie nie może być niższe niż wynagrodzenie głównego specjalisty (grupa 16A). Organ administracji ustalił uposażenie na poziomie grupy 15C, porównując stanowisko skarżącego do innych stanowisk w WSOWL, w której nie istniało stanowisko głównego specjalisty. Po wcześniejszych postępowaniach sądowych i decyzjach administracyjnych, ostatecznie Minister Obrony Narodowej utrzymał w mocy decyzję przyznającą uposażenie w grupie 15C. Skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając naruszenie prawa i niewykonanie poprzedniego wyroku sądu.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Kania (spr.), Sędziowie WSA Ewa Grochowska-Jung, Ewa Pisula-Dąbrowska, Protokolant Referent stażysta Małgorzata Ciach, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 sierpnia 2013 r. sprawy ze skargi L. P. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia grupy uposażenia na poziomie 15C dla radcy prawnego oddala skargę
Przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie jest decyzja Ministra Obrony Narodowej nr [...] z dnia [...] kwietnia 2013 r. utrzymująca w mocy, na podstawie art. 127 § 3, art. 138 § 1 pkt 1 i art. 268a ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), dalej powoływanej jako: "K.p.a.", decyzję Dyrektora Departamentu Kadr Ministerstwa Obrony Narodowej nr [...] z dnia [...] lutego 2013 r. w sprawie przyznania [...] L. P. uposażenia zasadniczego w stawce przewidzianej dla grupy uposażenia 15C.
Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Dyrektor Departamentu Kadr Ministerstwa Obrony Narodowej rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] sierpnia 2010 r., na podstawie art. 19 ust. 1 pkt 1, art. 35 ust. 1 i art. 37 ust. 2 i 5 oraz art. 44 ust. 1 pkt 5 w zw. z art. 45 ust. 2 pkt 1 i ust. 2a ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2010 r. Nr 90, poz. 593 ze zm.) oraz § 19 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 15 grudnia 2009 r. w sprawie trybu wyznaczania żołnierzy zawodowych na stanowiska służbowe i zwalniania z tych stanowisk (Dz. U. Nr 218, poz. 1699), zwolnił L. P. z zajmowanego stanowiska służbowego i z dniem [...] września 2010 r. wyznaczył na stanowisko służbowe radcy prawnego w Wyższej Szkole Oficerskiej Wojsk Lądowych, orzekając że na nowym stanowisku służbowym będzie mu przysługiwać uposażenie zasadnicze, wypłacane w stawce przewidzianej dla grupy uposażenia 15C.
W odwołaniu od powyższej decyzji L. P. podniósł, że w jego ocenie, na stanowisku służbowym radcy prawnego powinien otrzymywać uposażenie zasadnicze w stawce przewidzianej dla grupy uposażenia 16A, albowiem w świetle art. 224 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (Dz. U. z 2010 r. Nr 10, poz. 65 ze zm.) wynagrodzenie radcy prawnego nie może być niższe od wynagrodzenia przewidzianego dla stanowiska służbowego głównego specjalisty. W komórkach organizacyjnych Ministerstwa Obrony Narodowej oraz dowództwach rodzajów Sił Zbrojnych stanowiska służbowe głównych specjalistów są zaszeregowane do grupy uposażenia 16A. Ponadto, zażądał dodatkowo wypłaty uposażenia według grupy uposażenia 16A od dnia [...] stycznia 2010 r.
Minister Obrony Narodowej decyzją nr [...] z dnia [...] października 2010 r., na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 i art. 157 § 1 i § 3 K.p.a., zaskarżony rozkaz personalny utrzymał w mocy.
Na skutek skargi L. P. na powyższą decyzję w sprawie zwolnienia z zajmowanego stanowiska i wyznaczenia na inne stanowisko służbowe w części dotyczącej uposażenia, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 24 marca 2011 r. sygn. akt II SA/Wa 2026/10 stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Dyrektora Departamentu Kadr MON w części dotyczącej określenia grupy uposażenia oraz określił, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości.
W uzasadnieniu Sąd uznał za błędne stanowisko organu, że porównania stanowisk służbowych można było dokonać tylko w ramach jednostki organizacyjnej, w której skarżący pełnił zawodową służbę wojskową, a nie w odniesieniu do wszystkich stanowisk służbowych, przeznaczonych dla żołnierzy zawodowych, występujących w Siłach Zbrojnych RP. Nadto Sąd wskazał, iż przyznanie radcy prawnemu - żołnierzowi zawodowemu, uposażenia w wysokości niższej, niż przysługuje na stanowisku głównego specjalisty, świadczy w sposób oczywisty o naruszeniu art. 224 ust. 1 w związku z art. 8 ust. 5 i art. 75 ustawy o radcach prawnych, które należy kwalifikować w kategoriach rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a.
Na skutek skargi kasacyjnej Ministra Obrony Narodowej wyrokiem z dnia 6 lutego 2012 r. sygn. akt I OSK 994/11, Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 marca 2011 r. i przekazał sprawę Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania.
W uzasadnieniu wyroku Sąd kasacyjny stwierdził, iż istota sprawy sprowadza się do wyjaśnienia, czy w świetle art. 224 ust. 1 w zw. z art. 9 ust. 1 oraz art. 8 ust. 5 w zw. z art. 75 ustawy o radcach prawnych oraz w zw. z art. 6 ust. 2 pkt 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych w sytuacji, gdy w jednostce wojskowej - Wyższej Szkole Oficerskiej Wojsk Lądowych, w której strona pełniła zawodową służbę wojskową na stanowisku radcy prawnego, nie było stanowiska głównego specjalisty, to przy ustalaniu jego uposażenia zasadniczego dla porównania należało sięgnąć do stanowiska głównego specjalisty występującego w strukturze organizacyjnej Sił Zbrojnych bez względu na jego usytuowanie w hierarchii organizacyjnej, czy też określić je na poziomie odpowiadającym innemu równorzędnemu stanowisku w tej jednostce.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, określone w przepisie art. 6 ust. 1 pkt 3 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych powiązanie stanowiska służbowego z jednostką wojskową oznacza, że przy ocenie statusu prawnego żołnierza zawodowego uwzględnia się wyłącznie jednostkę organizacyjną, w której pełni on służbę. Dla skarżącego żołnierza zawodowego pełniącego służbę wojskową na stanowisku radcy prawnego w jednostce wojskowej - Wyższej Szkole Oficerskiej Wojsk Lądowych jednostką organizacyjną, o której mowa w art. 224 ust. 1 ustawy o radcach prawnych jest ta jednostka wojskowa. Zajmuje on w niej stanowisko samodzielne i podlega bezpośrednio Rektorowi-Komendantowi tej Szkoły oraz realizuje wskazane mu przez niego zadania. Okoliczność, że żołnierza zawodowego wyznacza się na stanowisko służbowe, stosownie do potrzeb Sił Zbrojnych oraz, że uprawnienie w zakresie wyznaczenia na stanowisko służbowe i określenia grupy uposażenia przysługuje Ministrowi Obrony Narodowej i innym organom wojskowym wskazanym w art. 44 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych nie stanowi podstawy do uznania, że dla skarżącego jednostką organizacyjną w rozumieniu powołanego przepisu ustawy o radcach prawnych są całe Siły Zbrojne.
Sąd drugiej instancji podniósł również, że w sprawie jest niesporne, iż w Wyższej Szkole Oficerskiej Wojsk Lądowych, w której żołnierz pełnił służbę wojskową na stanowisku radcy prawnego, w strukturze organizacyjnej stanowisk służbowych nie było stanowiska głównego specjalisty. Oznacza to, że na podstawie obowiązujących w tej jednostce wojskowej przepisów regulujących uposażenie żołnierzy zawodowych nie można określić, do której grupy uposażenia stanowisko to byłoby zaszeregowane. Taka sytuacja nie uniemożliwia jednak poprawnego określenia uposażenia dla radcy prawnego - żołnierza zawodowego. Ocena przyjętego rozwiązania pod kątem realizacji normy zawartej w art. 224 ust. 1 ustawy o radcach prawnych powinna być wówczas dokonana w oparciu o inne równorzędne stanowisko służbowe i odniesiona do stanowisk występujących w tej jednostce wojskowej.
Rozpoznając ponownie skargę L. P. na decyzję nr [...] Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] października 2010 r. w przedmiocie zwolnienia z zajmowanego stanowiska i wyznaczenia na inne stanowisko służbowe w części dotyczącej uposażenia, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 10 października 2012 r. sygn. akt II SA/Wa 857/12, uchylił zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Dyrektora Departamentu Kadr Ministerstwa Obrony Narodowej nr [...] z dnia [...] sierpnia 2010 r. oraz stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.
W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, iż Naczelny Sąd Administracyjny w powołanym wyżej orzeczeniu przesądził, iż powiązanie stanowiska służbowego z jednostką wojskową oznacza, że przy ocenie statusu prawnego żołnierza zawodowego uwzględnia się wyłącznie jednostkę organizacyjną, w której żołnierz pełni służbę. Przesądził także, iż realizacja normy zawartej w art. 224 ust. 1 ustawy o radcach prawnych, w sytuacji gdy w danej jednostce nie ma stanowiska głównego specjalisty, winna być dokonana w oparciu o inne, równorzędne stanowisko służbowe.
Następnie Sąd zauważył, iż organ nie dokonał badania kwestii równorzędności stanowiska służbowego skarżącego zgodnie z przytoczoną normą art. 224 ust. 1 ustawy o radcach prawnych. W uzasadnieniu spornej decyzji organ zawarł jedynie stwierdzenie, że nie dopatrzył się tego, aby uposażenie należne stronie na nowym stanowisku służbowym, było na rażąco niskim poziomie względem uposażenia zasadniczego otrzymywanego przez żołnierzy zawodowych zajmujących kierownicze stanowiska służbowe w Wyższej Szkole Oficerskiej Wojsk Lądowych. Takie zaś kryterium w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie zostało sformułowane w przepisie art. 224 ust. 1 ustawy o radcach prawnych.
Dalej Sąd stwierdził, iż ponownie rozpoznając sprawę organ będzie zobligowany do tego, aby w oparciu o nadany przez Ministra Obrony Narodowej etat określający strukturę wewnętrzną, liczbę, rodzaje i rangę wszystkich stanowisk służbowych występujących w Wyższej Szkole Oficerskiej Wojsk Lądowych, a także biorąc pod uwagę postanowienia regulaminu organizacyjnego wydanego na podstawie § 33 i 34 Statutu tej Szkoły, ustalić, czy określenie stanowiska służbowego radcy prawnego pod względem uposażenia zasadniczego zaszeregowanego na poziomie szefów niedydaktycznych komórek wewnętrznych tej Szkoły, spełnia wymagania zawarte w art. 224 ust. 1 ustawy o radcach prawnych.
W następstwie powołanego wyżej wyroku Dyrektor Departamentu Kadr Ministerstwa Obrony Narodowej decyzją nr [...] z dnia [...] lutego 2013 r., powołując w podstawie prawnej art. 104 § 1 K.p.a., art. 224 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (Dz. U. z 2010 r. Nr 10, poz. 65 ze zm.) w zw. z art. 78 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2010 r. Nr 90, poz. 593 ze zm.) oraz § 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 22 marca 2004 r. w sprawie określenia grup uposażenia (Dz. U. Nr 50, poz. 487 ze zm.), stwierdził, iż [...] L. P., w czasie zajmowania stanowiska służbowego radcy prawnego w Wyższej Szkole Oficerskiej Wojsk Lądowych, na które to stanowisko służbowe został wyznaczony rozkazem personalnym Dyrektora Departamentu Kadr Ministerstwa Obrony Narodowej nr [...] z dnia [...] sierpnia 2010 r., przysługiwało uposażenie zasadnicze w stawce przewidzianej dla grupy uposażenia 15C.
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż zgodnie z art. 78 ust. 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych wysokość uposażenia zasadniczego żołnierza zawodowego jest uzależniona od grupy uposażenia, do której zostało zaszeregowane zajmowane przez niego stanowisko służbowe. Stanowiska służbowe wraz z ich zaszeregowaniem do grupy uposażenia są wskazywane w wewnętrznym dokumencie organizacyjnym, tj. etacie jednostki wojskowej. Zgodnie z etatem Wyższej Szkoły Oficerskiej Wojsk Lądowych nr [...], stanowisko radcy prawnego zostało zaszeregowane do grupy uposażenia 15C. Należy jednak mieć na uwadze, że w odniesieniu do żołnierzy zawodowych - radców prawnych, w zakresie określania wysokości uposażenia pierwszeństwo w stosowaniu ma przepis art. 224 ust. 1 ustawy o radcach prawnych.
Następnie organ podał, iż w strukturze organizacyjnej Wyższej Szkoły Oficerskiej Wojsk Lądowych, jako uczelni wyższej, zgodnie z art. 107 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. z 2012 r., poz. 572 ze zm.) występują stanowiska przeznaczone dla nauczycieli akademickich (do których ustawodawca zaliczył pracowników naukowo-dydaktycznych, pracowników dydaktycznych, pracowników naukowych, dyplomowanych bibliotekarzy oraz dyplomowanych pracowników dokumentacji i informacji naukowej) oraz stanowiska służbowe przeznaczone dla pracowników niebędących nauczycielami akademickimi. W grupie nauczycieli akademickich można wskazać stanowiska: rektora (grupa uposażenia 17A), prorektora (16C), dziekana (16B), stanowiska profesorów nadzwyczajnych (16B, 16A, 16), adiunktów (15B i 14B), starszych wykładowców i wykładowców (15B, 14B i 13B). Stanowisko służbowe radcy prawnego nie zostało zaliczone do grupy stanowisk służbowych przeznaczonych dla nauczycieli akademickich. Z tego względu, zdaniem organu, porównywalnego stanowiska nie można poszukiwać w ramach stanowisk przeznaczonych dla nauczycieli akademickich.
Wynagrodzenie radcy prawnego powinno być zatem określone przez porównanie do "innego równorzędnego stanowiska służbowego" występującego w jednostce wojskowej, w której L. P. pełnił służbę wojskową. Strukturę wewnętrzną jednostki wojskowej w tym liczbę, rodzaje i rangę stanowisk służbowych, na które są wyznaczani żołnierze zawodowi określa etat. Porównania wynagrodzenia radcy prawnego należy, zdaniem organu, dokonać w odniesieniu do stanowisk samodzielnych, do zajmowania których niezbędne jest posiadanie specjalistycznych kwalifikacji. Do tej grupy stanowisk służbowych można zaliczyć występujące w Wyższej Szkole Oficerskiej Wojsk Lądowych stanowiska: szefów wydziałów (zaszeregowane do grupy uposażenia 15B), dowódców batalionów (15), specjalisty ds. ochrony informacji niejawnych (15).
Dalej organ wskazał, iż w dniu [...] września 2010 r. (z tym dniem L. P. został wyznaczony na stanowisko służbowe radcy prawnego rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] sierpnia 2010 r.) w etacie Wyższej Szkoły Oficerskiej Wojsk Lądowych funcjonowało stanowisko służbowe kanclerza - zaszeregowane go grupy uposażenia 16A. Stanowisko to, jako przeznaczone dla żołnierza zawodowego, zostało zlikwidowane z dniem [...] grudnia 2011 r. Zgodnie z art. 81 ww. ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym, kanclerz uczelni kieruje jej administracją i gospodarką w zakresie określonym przez statut oraz rektora, przy czym za swoją działalność odpowiada przed rektorem. Z kolei kwestor uczelni publicznej pełni funkcję głównego księgowego i jest zastępcą kanclerza. Kwestora uczelni powołuje i odwołuje rektor na wniosek kanclerza. Skoro, jak wskazał organ, wynagrodzenie radcy prawnego powinno być porównywalne z wynagrodzeniem przysługującym na stanowisku kierownika znaczącej komórki organizacyjnej, to za takie stanowisko należy uznać stanowisko kwestora (kierownika działu ekonomicznego). Jednakże stanowisko służbowe kwestora, przeznaczone dla żołnierza zawodowego, zostało zlikwidowane przed datą wyznaczenia L. P. na stanowisko służbowe radcy prawnego. Z tego względu, ustalenia wysokości uposażenia zasadniczego należnego wymienionemu dokonano w odniesieniu do wskazanych powyżej niedydaktycznych stanowisk służbowych przeznaczonych dla żołnierzy zawodowych.
Reasumując organ stwierdził, iż wyznaczając L. P. na stanowisko służbowe zaszeregowane do grupy uposażenia 15C przyjął, iż spełniało ono warunki określone w art. 224 ust. 1 ustawy o radcach prawnych. Skoro bowiem w jednostce wojskowej, w której oficer pełnił służbę wojskową, nie było stanowiska służbowego głównego specjalisty, to stanowisko radcy prawnego należało porównać do innych stanowisk specjalistycznych. Na tle tego zestawienia stanowisko radcy prawnego zostało zaszeregowane na poziomie niedydaktycznych komórek wewnętrznych, a tym samym spełnia wymagania określone w powołanym wyżej przepisie.
W odwołaniu od powyższej decyzji L. P. wniósł o ustalenie uposażenia radcy prawnego w Wyższej Szkole Oficerskiej Wojsk Lądowych na poziomie grupy 16A, tak jak w Wyższej Szkole Oficerskiej Sił Powietrznych w D., gdzie stanowisko radcy prawnego zostało zaszeregowane do grupy 16A. Zarzucił organowi nieprawidłowe zastosowanie art. 224 ust. 1 ustawy o radcach prawnych. Zdaniem odwołującego, organ - wobec braku stanowiska służbowego głównego specjalisty w Wyższej Szkole Oficerskiej Wojsk Lądowych - ustalając wysokość należnego mu uposażenia powinien przyrównać stanowisko radcy prawnego do stanowisk służbowych głównych specjalistów występujących w Siłach Zbrojnych RP. Dokonując porównania w obrębie stanowisk występujących w WSOWL organ powinien wskazać, do którego stanowiska służbowego przyrównał stanowisko radcy prawnego. Przy czym organ nie wyjaśnił, do zajmowania którego ze stanowisk występujących w strukturze organizacyjnej WSOWL wymagane jest posiadanie podobnych kwalifikacji i uprawnień jakie są przewidziane do zajmowania stanowiska radcy prawnego. Skoro, zdaniem odwołującego, organ nie dokonał powyższych ustaleń, to nie dokonał ustalenia wysokości uposażenia radcy prawnego w odniesieniu do stanowisk służbowych posiadających cechy stanowiska służbowego głównego specjalisty.
Wskazaną na wstępie decyzją nr [...] z dnia [...] kwietnia 2013 r. Minister Obrony Narodowej utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu wskazał, iż ponowna analiza stanu prawnego i faktycznego sprawy pozwala przyjąć, że ustalając wysokość uposażenia należnego L. P. organ pierwszej instancji zachował wszelkie ustawowe gwarancje przynależne stanowisku służbowemu radcy prawnego.
Organ odwoławczy podkreślił, iż zgodnie z wiążącą w niniejszej sprawie oceną prawną wyrażoną w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 października 2012 r. sygn. akt II SA/Wa 857/12, organ ustalając wysokość uposażenia dokonał analizy zaszeregowania służbowego radcy prawnego na tle zaszeregowania stanowisk służbowych do grup uposażenia, występujących w Wyższej Szkole Oficerskiej Wojsk Lądowych. W tym zakresie organ zastosował wykładnię przepisu art. 224 ust. 1 ustawy o radcach prawnych dokonaną przez sąd administracyjny. Nie jest zatem uzasadniony zarzut strony, iż ustalenia wysokości należnego stronie uposażenia zasadniczego należało dokonać poprzez porównanie do innych stanowisk radców prawnych występujących w Siłach Zbrojnych RP, np. w odniesieniu do stanowiska służbowego radcy prawnego wstępującego w Wyższej Szkole Oficerskiej Sił Powietrznych.
Organ odwoławczy zauważył również, że dokonując oceny równorzędności stanowisk wzięto pod uwagę nie tylko - wskazywany przez stronę - wymagany poziom wykształcenia, lecz również poziom wiedzy oraz doświadczenie niezbędne do zajmowania tych stanowisk. Przepisy ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowej dopuszczają możliwość, że na stanowisku służbowym, na którym wymagane jest wykształcenie na poziomie magisterskim przysługiwać będzie wyższe uposażenie zasadnicze niż na stanowisku służbowym, na którym wymagany jest wyższy poziom wykształcenia. To, że na danym stanowisku służbowym wymagany jest niższy poziom wykształcenia nie może prowadzić do wniosku, że jest to stanowisko niższe (a tym samym powinno być niżej uposażone) względem stanowiska służbowego, na którym wymagane jest wyższe wykształcenie. Nie można więc przyjmować, że skoro na stanowisku służbowym szefa wydziału jest wymagane wykształcenie na poziomie magisterskim, to jest to stanowisko niższe względem stanowiska radcy prawnego.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie L. P. wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji nr [...] Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] kwietnia 2013 r. oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Dyrektora Departamentu Kadr Ministerstwa Obrony Narodowej nr [...] z dnia [...] lutego 2013 r. w zakresie, w jakim dotyczy zaszeregowania uposażenia radcy prawnego w stawce niższej niż 16A oraz o zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw.
Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił błędy formalne, obrazę przepisów prawa materialnego poprzez nieprawidłową ich wykładnię oraz niewykonanie prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 października 2012 r. sygn. akt II SA/Wa 857/12, błędne ustalenie stanu faktycznego w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
W motywach skargi skarżący wskazał, iż w całości podtrzymuje zarzuty podniesione w odwołaniu. Podniósł, iż organ nie wyjaśnił, jakimi kryteriami kierował się ustalając parametry stanowiska porównywalnego ze stanowiskiem głównego specjalisty - radcy prawnego, do czego został zobligowany ww. wyrokiem.
Nadto zauważył, iż twierdzenie organu, że stanowisko radcy prawnego należy porównywać jedynie do stanowisk szefów niedydaktycznych komórek wewnętrznych Wyższej Szkoły Oficerskiej Wojsk Lądowych nie wynika z treści uzasadnienia ww. wyroku. Sąd nakazał bowiem zbadać, czy takie założenie nie narusza art. 224 ust. 1 ustawy o radcach prawnych. Jak określił Sąd, wynagrodzenie radcy prawnego mogło być porównywalne z wynagrodzeniem przysługującym na stanowisku kierownika znaczącej komórki organizacyjnej (bez precyzowania dydaktyczna czy niedydaktyczna).
Skarżący zaznaczył również, iż organ nie odniósł się do pytania, dlaczego w porównywalnej uczelni, jaką jest WSOWP – D., stanowisko radcy prawnego zaszeregowane zostało do grupy 16A, zaś w WSOWL – W. do grupy 15C.
W odpowiedzi na skargę Minister Obrony Narodowej wniósł o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 134 § 1 w zw. z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst. jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej powoływanej jako: "P.p.s.a.", sąd administracyjny dokonuje kontroli zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W ocenie Sądu skarga analizowana w świetle powyższych kryteriów nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja Ministra Obrony Narodowej nr [...] z dnia [...] kwietnia 2013 r. nie narusza prawa.
W pierwszej kolejności Sąd zauważa, iż zgodnie z art. 153 P.p.s.a., ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia.
W niniejszej sprawie wydanie zaskarżonej decyzji zostało poprzedzone wydaniem przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawomocnego wyroku z dnia 10 października 2012 r. sygn. akt II SA/Wa 857/12. Rozpoznając skargę L. P. na decyzję Ministra Obrony Narodowej nr [...] z dnia [...] października 2010 r. w przedmiocie zwolnienia z zajmowanego stanowiska i wyznaczenia na inne stanowisko służbowe w części dotyczącej uposażenia, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Dyrektora Departamentu Kadr Ministerstwa Obrony Narodowej nr [...] z dnia [...] sierpnia 2010 r. z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) P.p.s.a. Sąd stwierdził naruszenie art. 224 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (Dz. U. z 2010 r. Nr 10, poz. 65 ze zm.) w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy wskazując, iż organ nie dokonał badania kwestii równorzędności stanowiska służbowego skarżącego zgodnie z powołaną wyżej normą.
Wydając zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzję w następstwie ponownego rozpatrzenia sprawy organ orzekający, stosownie do art. 153 P.p.s.a, wziął pod uwagę ocenę prawną zawartą w wymienionym wyżej wyroku, uwzględnił również sformułowane przez Sąd wytyczne co do dalszego postępowania.
Zgodnie z art. 224 ust. 1 ww. ustawy o radcach prawnych, radca prawny wykonujący zawód na podstawie stosunku pracy ma prawo do wynagrodzenia i innych świadczeń określonych w układzie zbiorowym pracy lub w przepisach o wynagradzaniu pracowników, obowiązujących w jednostce organizacyjnej zatrudniającej radcę prawnego. Wynagrodzenie to nie może być niższe od wynagrodzenia przewidzianego dla stanowiska pracy głównego specjalisty lub innego równorzędnego stanowiska pracy. Jeżeli prawo do dodatków uzależnione jest od wymogu kierowania zespołem pracowników, wymogu tego nie stosuje się do radcy prawnego.
Wskazać należy w pierwszej kolejności, iż kwestia - do których stanowisk służbowych należy przyrównać stanowisko służbowe radcy prawnego - została rozstrzygnięta w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 lutego 2012 r., sygn. akt I OSK 994/11. Sąd pierwszej instancji w uzasadnieniu wyroku z dnia 10 października 2012 r. wskazał, iż Sąd kasacyjny w powołanym wyroku przesądził, że powiązanie stanowiska służbowego z jednostką wojskową oznacza, że przy ocenie statusu prawnego żołnierza zawodowego uwzględnia się wyłącznie jednostkę organizacyjną, w której żołnierz pełni służbę. Dla skarżącego żołnierza zawodowego pełniącego służbę wojskową na stanowisku radcy prawnego w jednostce wojskowej - Wyższej Szkole Oficerskiej Wojsk Lądowych jednostką organizacyjną, o której mowa w art. 224 ust. 1 ustawy o radcach prawnych jest ta jednostka wojskowa.
Z tego względu organ, ustalając wysokość uposażenia należnego skarżącemu, prawidłowo dokonał analizy zaszeregowania stanowiska służbowego radcy prawnego na tle zaszeregowania stanowisk służbowych do grup uposażenia występujących w Wyższej Szkole Oficerskiej Wojsk Lądowych. Skoncentrował się przy tym na kwestii, czy zaszeregowanie stanowiska służbowego radcy prawnego na poziomie szefów wydziałów WSOWL gwarantuje radcy prawnemu uposażenie w wysokości wynikającej z ustawy o radcach prawnych. Wobec powyższego skarżący nie może czynić organowi zarzutu zaniechania ustalenia wysokości należnego skarżącemu uposażenia zasadniczego poprzez porównanie do innych stanowisk radców prawnych występujących w Siłach Zbrojnych RP, np. w odniesieniu do stanowiska służbowego radcy prawnego występującego w Wyższej Szkole Oficerskiej Sił Powietrznych.
W zakresie porównania stanowisk służbowych w ramach WSOWL organ wskazał, że zgodnie z etatem jednostki wojskowej nr [...], stanowisko służbowe radcy prawnego jest zaszeregowane do grupy uposażenia 15C. Skarżący otrzymywał uposażenie zasadnicze na poziomie pomiędzy uposażeniem należnym na stanowisku służbowym kanclerza (grupa uposażenia 16A), a uposażeniem należnym na stanowiskach służbowych niedydaktycznych (np. szefów wydziałów zaszeregowanych do grupy uposażenia 15B). organ stwierdził, iż zaszeregowanie stanowiska służbowego radcy prawnego do grupy uposażenia 15C odpowiada rygorom ustalania wysokości uposażenia radcy prawnego, zawartych w ustawie o radcach prawnych. Stanowisko organu jest, w ocenie Sądu, prawidłowe.
Zauważyć należy, że w strukturze organizacyjnej Wyższej Szkoły Oficerskiej Wojsk Lądowych, jako uczelni wyższej, zgodnie z art. 170 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. z 2012 r., poz. 572 ze zm.), występują stanowiska przeznaczone dla nauczycieli akademickich oraz stanowiska dla pracowników niebędących nauczycielami akademickimi. W myśl art. 108 pkt 1 - 4 ww. ustawy, nauczycielami akademickimi są: pracownicy naukowo-dydaktyczni, pracownicy dydaktyczni, pracownicy naukowi, dyplomowani bibliotekarze oraz dyplomowani pracownicy dokumentacji i informacji naukowej. W grupie nauczycieli akademickich występują stanowiska: rektora - zaszeregowane do grupy uposażenia 17A, prorektora - zaszeregowane go grupy uposażenia 16C, dziekana - zaszeregowane do grupy uposażenia 16B, stanowiska profesorów nadzwyczajnych - zaszeregowane do grupy uposażenia 16B, 16A i 16, adiunktów - zaszeregowane do grupy uposażenia 15B i 14B, starszych wykładowców i wykładowców - zaszeregowane do grupy uposażenia 15B, 14B i 13B. Stanowisko służbowe radcy prawnego nie zostało zaliczone do grupy stanowisk służbowych przeznaczonych dla nauczycieli akademickich. Zasadnie zatem przyjął organ orzekający, iż porównywalnego stanowiska nie można było poszukiwać w ramach stanowisk przeznaczonych dla nauczycieli akademickich, zaś przeciwne w tym względzie stanowisko skarżącego jest, zdaniem Sądu, nieuzasadnione.
W tym stanie rzeczy uposażenie zasadnicze należne skarżącemu organ określił poprzez porównanie do innych równorzędnych stanowisk występujących w Wyższej Szkole Oficerskiej Wojsk Lądowych. Porównania tego organ dokonał w odniesieniu do stanowisk samodzielnych, do zajmowania których niezbędne jest posiadanie specjalistycznych kwalifikacji. Do tej grupy stanowisk służbowych zaliczono stanowiska: szefów wydziałów - zaszeregowane do grupy uposażenia 15B, dowódców batalionów - zaszeregowane do grupy uposażenia 15, specjalisty do spraw ochrony informacji niejawnych - zaszeregowane do grupy uposażenia 15.
Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji, dokonując oceny równorzędności stanowisk służbowych organ wziął pod uwagę orzecznictwo sądowe, zgodnie z którym równorzędnym stanowiskiem może być stanowisko kierownika znaczącej komórki organizacyjnej (por. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 17 września 1992 r., sygn. akt I PZP 47/92; publ. LEX nr 13261, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 13 czerwca 1997 r., sygn. akt I PKN 46/97; publ. LEX nr 31194). Organ uwzględnił również specyfikę służby wojskowej żołnierzy zawodowych przejawiającej się m.in. obejmowaniem kolejno wyższych stanowisk służbowych, strukturę organizacyjną WSOWL oraz postanowienia regulaminu organizacyjnego Szkoły. Wziął również pod uwagę przesłanki wskazane w art. 78 ust. 4 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2010 r., Nr 90, poz. 593 ze zm.), tj. rangę stanowiska, zakres wykonywanych zadań służbowych, ponoszoną odpowiedzialność oraz wymagane kwalifikacje.
W oparciu o wymienione wyżej kryteria organ zasadnie przyjął, że równorzędność stanowisk służbowych należy oceniać pod kątem kwalifikacji wymaganych do ich zajmowania, na które składa się posiadanie odpowiedniego poziomu wykształcenia oraz odpowiedniej wiedzy wynikającej m.in. z nabytego doświadczenia zawodowego, uzyskanego w związku z zajmowaniem kolejno wyższych stanowisk służbowych. Wymienione wyżej stanowiska służbowe (szefów wydziałów, dowódców batalionów, specjalisty ds. ochrony informacji niejawnych), jak prawidłowo uznał organ, spełniają cechy stanowiska głównego specjalisty.
W kontekście powyższego posiadany poziom wykształcenia, który stanowi warunek wykonywania zawodu radcy prawnego, jest jednym (lecz nie jedynym) z czynników branych pod uwagę przy ustalaniu wysokości uposażenia zasadniczego należnego żołnierzowi zawodowemu. Z tego względu nie jest trafny zarzut skarżącego, iż ustalając porównywalne stanowisko służbowe należy kierować się głównie wykształceniem wymaganym do zajmowania stanowiska służbowego. Ustalenia stanowiska porównywalnego ze stanowiskiem radcy prawnego nie można dokonywać wyłącznie przez pryzmat posiadanego wykształcenia, a tym samym kwalifikować stanowisko radcy prawnego na poziomie wyższych stanowisk przeznaczonych dla nauczycieli akademickich, bądź przyjmować, że każde stanowisko, na którym jest wymagane niższe wykształcenie względem wymogów stawianych radcy prawnemu, należy traktować jako niższe stanowisko służbowe. Jak słusznie wskazał organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji to, że na danym stanowisku służbowym wymagany jest niższy stopień wykształcenia nie może automatycznie prowadzić do wniosku, że jest to stanowisko niższe (a tym samym, że powinno być niżej uposażone) względem stanowiska służbowego, na którym jest wymagane wyższe wykształcenie. W konsekwencji nie można przyjmować, że skoro na wyżej wymienionym stanowisku szefa wydziału czy dowódcy batalionu jest wymagane wykształcenie na poziomie magisterskim, to jest to stanowisko niższe względem stanowiska radcy prawnego.
Uzasadniając zaskarżoną decyzję organ wskazał również, że w strukturze organizacyjnej Wyższej Szkoły Oficerskiej Wojsk Lądowych występowało stanowisko służbowe kanclerza, przewidziane dla żołnierza zawodowego do dnia 31 grudnia 2011 r., zaszeregowane do grupy uposażenia 16A. Mając jednak na względzie zakres wykonywanych zadań służbowych na ww. stanowisku, ponoszoną odpowiedzialność oraz usytuowanie w strukturze organizacyjnej uczelni, brak było podstaw do uznania stanowiska kanclerza za stanowisko służbowe równorzędne stanowisku radcy prawnego. Zasadnie natomiast organ uznał, iż za stanowisko służbowe równorzędne należałoby uznać stanowisko kwestora jako głównego księgowego (kierownika działu ekonomicznego) WSOWL. Jednak w dacie wyznaczenia skarżącego na stanowisko służbowe radcy prawnego WSOWL stanowisko służbowe kwestora było przeznaczone dla pracownika cywilnego, co uczyniło niemożliwym ustalenie wysokości uposażenia zasadniczego radcy prawnego w oparciu o to stanowisko.
W świetle powyższego stwierdzić należy, iż organ orzekający prawidłowo wykonał wytyczne co do dalszego postępowania zawarte w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 października 2012 r. sygn. akt II SA/Wa 857/12. Ustalając wysokość uposażenia zasadniczego należnego skarżącemu organ dokonał analizy zaszeregowania stanowiska służbowego radcy prawnego na tle innych stanowisk występujących w Wyższej Szkole Oficerskiej Wojsk Lądowych. Wyjaśnił, z jakich powodów stanowisko służbowe radcy prawnego nie mogło zostać zaszeregowane na poziomie wyższych stanowisk nauczycieli akademickich oraz na poziomie stanowiska służbowego kanclerza. Nadto organ przeprowadził szczegółową analizę zaszeregowania stanowiska służbowego radcy prawnego do niedydaktycznych stanowisk służbowych i wskazał stanowiska służbowe szefów wydziałów i dowódców batalionów jako porównywalne stanowiska służbowe. Jednocześnie omówił przesłanki, którymi kierował się ustalając równorzędne stanowiska służbowe. Nie ma zatem racji skarżący zarzucając organowi naruszenie art. 153 P.p.s.a. poprzez brak wykazania jakimi kryteriami kierował się organ ustalając parametry stanowiska porównywalnego ze stanowiskiem głównego specjalisty - radcy prawnego.
Konkludując Sąd stwierdza, iż zaskarżona decyzja nie narusza prawa, zaś argumentacja skargi nie zasługuje na jej uwzględnienie. W następstwie poczynionych ustaleń organy orzekające prawidłowo uznały, iż określenie stanowiska służbowego radcy prawnego pod względem uposażenia zasadniczego zaszeregowanego na poziomie szefów niedydaktycznych komórek wewnętrznych Wyższej Szkoły Oficerskiej Wojsk Lądowych, spełnia wymagania zawarte w art. 224 ust. 1 ustawy o radcach prawnych.
W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie działając na podstawie art. 151 P.p.s.a, orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło