II SA/Wa 1056/15
WyrokWSA w Warszawie2015-09-23
Skład orzekający: Adam Lipiński, Anna Mierzejewska, Andrzej Góraj
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy praca w indywidualnym gospodarstwie rolnym ojca, wykonywana przez córkę jednocześnie z nauką w szkole ponadpodstawowej i wyższej, może zostać zaliczona do wysługi lat policjanta jako praca stała wykonywana przez domownika?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżony rozkaz personalny, uznając, że organy administracji nie dokonały wszechstronnej analizy materiału dowodowego, w szczególności nie uwzględniły faktu ubezpieczenia skarżącej w KRUS, który pośrednio dowodzi wykonywania pracy w gospodarstwie rolnym ojca jako domownika. Sąd podkreślił, że fakt jednoczesnego pobierania nauki nie wyklucza możliwości świadczenia stałej pracy w gospodarstwie rolnym.Stan faktyczny
Policjantka E. S. złożyła wniosek o zaliczenie do wysługi lat okresu pracy w gospodarstwie rolnym ojca. Organy administracji odmówiły zaliczenia tego okresu, uznając pracę za dorywczą i niewystarczająco udokumentowaną, mimo przedstawienia przez skarżącą oświadczeń, zeznań świadków oraz dokumentów z KRUS i Starostwa. Po wydaniu rozkazów personalnych przez Komendanta Rejonowego Policji i Komendanta Policji, skarżąca wniosła skargę do WSA, która została oddalona. Po uchyleniu wyroku WSA przez NSA, sprawa wróciła do ponownego rozpoznania.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżony rozkaz personalny oraz utrzymany nim w mocy rozkaz personalny organu pierwszej instancji i zasądzono od Komendanta [...] Policji na rzecz E. S. kwotę 240 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Adam Lipiński Sędzia WSA – Anna Mierzejewska Sędzia WSA – Andrzej Góraj (sprawozdawca) Protokolant – starszy sekretarz sądowy Dorota Kwiatkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 września 2015 r. sprawy ze skargi E. S. na rozkaz personalny Komendanta [...] Policji z dnia [...] października 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zaliczenia pracy w gospodarstwie rolnym do wysługi lat 1. uchyla zaskarżony rozkaz personalny oraz utrzymany nim w mocy rozkaz personalny Komendanta Rejonowego Policji [...] z [...] sierpnia 2012 r.; 2. zasądza od Komendanta [...] Policji na rzecz E. S. kwotę 240 (słownie: dwieście czterdzieści) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Komendant Rejonowy Policji W., działając na podstawie art. 101 ust. 1 z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2011 r. Nr 287, poz. 1687 z późn. zm.) i § 3 ust. 1, § 4 i § 5 ust. 1 i 4 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalania wysługi lat, od której jest uzależniony wzrost uposażenia zasadniczego (Dz. U. Nr 152, poz. 1732 z późn. zm.) oraz na podstawie art. 1 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 20 lipca 1990 r. o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy (Dz. U. Nr 54, poz. 310 z późn. zm.), w dniu [...] sierpnia 2012 r. wydał rozkaz personalny, którym odmówił E. S. zaliczenia pracy w gospodarstwie rolnym do wysługi lat.
W uzasadnieniu rozkazu organ podał, że ww. w dniu 26 czerwca 2012 r. złożyła wniosek o zaliczenie do wysługi lat dotychczas nieudokumentowanego okresu pracy w gospodarstwie rolnym ojca w okresie od dnia [...] czerwca 2002 r. do dnia [...] lipca 2008 r. Do wniosku załączyła:
1) oświadczenie o braku dokumentów dotyczących zatrudnienia w gospodarstwie rolnym ojca oraz oświadczyła, że wykonywała pracę w tym gospodarstwie w charakterze rolnika, pracowała przy obrządku inwentarza, brała udział w pracach polowych, a prace w gospodarstwie miały charakter stały. W roku szkolnym pracowała 3-4 godziny dziennie, natomiast w czasie wakacji pracowała 8-10 godzin dziennie. Nie posiadała innego źródła utrzymania, nie pracowała zarobkowo, zamieszkiwała wspólnie z ojcem, a do szkoły w O. dojeżdżała codziennie;
2) zeznania dwóch świadków (K. B., M. S.) potwierdzających okoliczności wskazane przez stronę we wniosku:
3) zaświadczenia Wójta Gminy W. o miejscu zameldowania na pobyt stały świadków;
4) kopię postanowienia Sądu Rejonowego w O. z dnia [...] stycznia 1983 r. o nabyciu spadku przez J. C. po zmarłym M. C.;
5) pismo ze Starostwa Powiatowego w O. z dnia [...] maja 2012 r., informujące, że J. C. jest właścicielem działek w nim określonych o łącznej powierzchni 2,79 ha;
6) wypis z rejestru gruntów Starostwa Powiatowego w O. z dnia [...] lutego 2012 r., potwierdzający, że powyższe działki to grunty rolne;
7) zaświadczenie KRUS nr [...], potwierdzające, że E. C. (obecnie S.) została zgłoszona w zakresie ubezpieczenia zdrowotnego, jako członek rodziny od dnia [...] stycznia 1999 r. do dnia [...] listopada 2009 r.;
8) zaświadczenie KRUS nr [...] z dnia [...] maja 2012 r., potwierdzające, że J. C. podlega ubezpieczeniu społecznemu rolników w okresie od dnia 1 stycznia 1991 r. w zakresie emerytalno-rentowym oraz wypadkowym, chorobowym i macierzyńskim jako rolnik;
9) oświadczenie E. C. z dnia [...] czerwca 2012 r., w którym podaje, że w okresie od dnia [...] czerwca 2002 r. do dnia [...] lipca 2008 r. wykonywała prace w gospodarstwie ojca, które polegały na obrządku inwentarza, uprawie roślin i warzyw oraz pracach porządkowych w gospodarstwie. Podała również, że część gruntów położona jest w obrębie domu we wsi K., a pozostałe położone są w odległości ok. 1 km od miejsca zamieszkania. Ponadto podała, że dojazd do szkoły zajmował jej do 1 godziny i w szkole nie było internatu.
W związku ze złożonym wnioskiem, strona została wezwana do usunięcia jego braków, poprzez udzielenie odpowiedzi na zadane w nim pytania.
Organ wezwał też świadków do złożenia wyjaśnień dotyczących ich zeznań złożonych w Urzędzie Gminy w W., poprzez udzielenie odpowiedzi na zadane im w piśmie pytania.
Wnioskodawczyni w uzupełnieniu wniosku złożyła następujące dokumenty:
1) oświadczenie, w którym podała, że w okresie od dnia 30 czerwca 2002 r. do dnia 1 września 2008 r. w czasie wakacji pracowała w gospodarstwie rolnym ojca od 8 do 10 godzin dziennie. Od 1 września 2002 r. do dnia 30 maja 2005 r. uczyła się w Technikum [...] dla dorosłych. Zajęcia w szkole odbywały się trzy razy w tygodniu, tj. we wtorki, środy i czwartki. Szkoła położona była ok. 20 km od jej miejsca zamieszkania. Dojazd do szkoły zajmował do ok. 1 godziny. Po szkole pracowała w gospodarstwie rolnym ojca od 3 do 4 godzin dziennie. W dniach kiedy chodziła do szkoły, pomagała w obrządku zwierząt, co zajmowało ok. 1,5 godziny. Po powrocie ze szkoły ok. godziny 19:00 pomagała przy obrządku zwierząt, odrzucając obornik. Zajmowało jej to 2 godziny. Do zajęć szkolnych przygotowywała się w trakcie ich trwania, w drodze do szkoły, czasem w weekendy. W gospodarstwie hodowano zwierzęta i uprawiano rośliny zbożowe, strączkowe, okopowe, warzywa i owoce. Podczas wakacji i ferii zimowych przebywała w domu, a w weekendy przez kilka godzin odpoczywała nad wodą. W okresie od dnia 1 października 2005 r. do dnia 13 lipca 2008 r. uczyła się w Wyższej Szkole [...] w K. w systemie zaocznym. Zajęcia odbywały się w piątki, soboty i niedziele w godz. od 8 do 20. Zajęcia w piątki były nieobowiązkowe i w nich nie uczestniczyła. Podczas studiów nie korzystała z akademika, a dojazd na zajęcia zajmował jej do 2 godzin. Do zajęć przygotowywała się wyłącznie podczas sesji, w weekendy, a czasem późnym wieczorem w dni powszednie. W zależności od sezonu i nasilenia prac, przygotowywała zboże do zasiewu, roślin okopowych do rozsady. Podczas żniw i wykopek zbierała płody rolne i umieszczała je w spichlerzach. Prace te wykonywała nawet do późnych godzin nocnych. Pielęgnowała warzywa i rośliny okopowe oraz przygotowywała opał na zimę;
2) zaświadczenie z Zespołu Szkół Nr [...] w O. z dnia [...] lipca 2012 r. potwierdzające, że w szkole nie było internatu, a strona była uczennicą Technikum [...] dla dorosłych w okresie od dnia 2 września 2002 r. do dnia 29 kwietnia 2005 r.
W uzupełnieniu zeznań świadek M. S. podał, że jest dalszym sąsiadem J. C. Jego zabudowania znajdują się cztery domy dalej od jego zabudowań. Oświadczył, że widywał córkę sąsiada pracującą w gospodarstwie rolnym ojca. Pomagała ona w obrządku zwierząt przed zajęciami w szkole i po ich zakończeniu. Gdy nie miała zajęć na uczelni to pracowała w gospodarstwie od 8 do 10 godzin. Podczas wakacji pomagała w żniwach, sprzątała spichlerz, zrzucała zboże, czyściła maszyny. W zimie odśnieżała teren przy zabudowaniach, a w lecie zrywała owoce, warzywa, kosiła trawę, podlewała owoce i warzywa, zbierała orzechy. Zawsze chętnie pomagała ojcu w gospodarstwie.
Świadek K. B., uzupełniając zeznania, oświadczyła, że jej zabudowania znajdują się obok zabudowań rodziny C. Codziennie widywała wnioskodawczynię przy porannym i wieczornym obrządku zwierząt. W trakcie studiów, na które uczęszczała w soboty i niedziele, w dni wolne pracowała w gospodarstwie rolnym ojca w wymiarze 8-10 godzin dziennie. Często widywała ją przy wywozie obornika. W wakacje pomagała w żniwach, porządkowała spichlerz, czyściła maszyny, zwoziła plony zbóż i roślin okopowych. Zimą odśnieżała teren zabudowań.
Organ ustalił też, iż E. C. w okresie od dnia [...] września 2000 r. do dnia [...] czerwca 2002 r. była zatrudniona w pełnym wymiarze czasu pracy w Przedsiębiorstwie Handlowo-Usługowym "[...]" –[...]. W okresie od dnia [...] czerwca 2008 r. do dnia [...] lipca 2008 r. była zatrudniona w pełnym wymiarze czasu pracy w [...] "[...]" w K.
W dalszej części uzasadnienia organ przytoczył przepisy, które miały w niniejszej sprawie zastosowanie w sprawie i w ich świetle dokonał oceny zebranych w sprawie dokumentów (dowodów) w ustalonym stanie faktycznym.
Organ podkreślił, że ocena przedstawionych dokumentów należy każdorazowo do pracodawcy, który stwierdza fakt spełnienia wymogów określonych w ustawie i podejmuje decyzje o zaliczeniu danego okresu do pracowniczego stażu pracy. Pracodawca może zakwestionować treść dokumentów, jeżeli dysponuje dowodami wskazującymi na odmienny stan faktyczny, niż zawarty w tych dokumentach.
W ocenie organu, zeznania świadków nie mogą zostać uznane za wiarygodne i wystarczające jako dowody. Zeznania te pozostają w sprzeczności z innymi posiadanymi przez organ dowodami, są jednobrzmiące i bardzo ogólne. W swoich zeznaniach oświadczyli, że strona we wnioskowanym okresie pracowała w gospodarstwie rolnym ojca, było to jej jedyne źródło utrzymania i nie pracowała zarobkowo. Zeznania te w ocenie organu są niewiarygodne i sprzeczne w związku ze złożonymi przez nią świadectwami pracy.
Organ wskazał też na fakt, że w aktach osobowych ww. znajduje się życiorys, z którego wynika że ukończyła ona 26-godzinny kurs z zakresu zakładania i prowadzenia małego przedsiębiorstwa, potwierdzony certyfikatem, oraz kurs samoobrony. Brak jest informacji o tym kiedy odbywała powyżej określone kursy, jak również nie podała tej informacji we wniosku o zaliczenie pracy w gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy.
Podniesiono też, że strona w uzupełnieniu wniosku oświadczyła, że powyżej określone kursy ukończyła podczas nauki w technikum (ostatni rok nauki) oraz podczas studiów.
Organ uwypuklił również, iż w uzupełniających zeznaniach świadkowie nie podali, że ww. pracowała zarobkowo w pełnym wymiarze u powyżej określonych pracodawców, natomiast podali, że praca w gospodarstwie rolnym ojca stanowiło jej jedyne źródło utrzymania.
Organ stwierdził, że policjantka wykonywała pracę w gospodarstwie rolnym ojca w charakterze domownika i nie miała ona charakteru pracy stałej.
Wskazał również, że praca w gospodarstwie rolnym wymaga nastawienia psychicznego związanego z tą pracą.
Składając wniosek o przyjęcie do służby w Policji strona nie podała, że jej rodzice prowadzą małe gospodarstwo rolne i nie podała, że w nim pracowała.
W ocenie organu ww. w gospodarstwie rolnym ojca pracowała, jednakże doraźnie, co potwierdzili powołani przez nią świadkowie, których zeznania organ w części uznał za niewiarygodne, a w szczególności zeznania świadka M. S., który nie zamieszkiwał w bezpośrednim położeniu domu ww.
Skoro w przypadku funkcjonariuszy Policji do wysługi lat podlegają zaliczenia okresy innego zatrudnienia, jeżeli były one wykonywane w pełnym wymiarze czasu pracy, to z tych przyczyn według organu brak jest racjonalnych przesłanek do traktowania byłych domowników rolnika, poprzez uznanie, że świadczyli oni w tym gospodarstwie pracę o charakterze stałym.
Żądanie strony zawarte we wniosku, w ocenie organu, nie znajduje potwierdzenia w zebranym w sprawie materiale dowodowym i jego uwzględnienie byłoby sprzeczne z interesem społecznym, a w szczególności z zasadą racjonalnego wydatkowania środków budżetowych.
Komendant [...] Policji na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.), w dniu [...] października 2012 r. wydał rozkaz personalny, którym utrzymał w mocy rozkaz personalny organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu rozkazu personalnego organ odwoławczy przytoczył za organem pierwszej instancji ustalony stan faktyczny, jak również przepisy, na podstawie których został wydany.
Organ odwoławczy stwierdził, że poczynione przez organ pierwszej instancji ustalenia faktyczne i zebrany w sprawie materiał dowodowy, jednoznacznie wykluczają możliwość zaliczenia E. S. (zmiana nazwiska w związku z zawarciem związku małżeńskiego) pracy w gospodarstwie rolnym ojca do pracowniczego stażu pracy, bowiem przedłożone przez nią dokumenty, a w szczególności zeznania świadków nie dają ku temu podstaw.
Wskazał, że nie oznacza to, że ww. nie pomagała rodzicom w prowadzeniu gospodarstwa. Pomoc ta jednak nie mogła mieć charakteru stałego z uwagi na inne absorbujące zajęcia w tym czasie, jakim była np. nauka w szkole ponadpodstawowej.
Pojęcie domownika powiązane jest zaś ze stałym świadczeniem pracy, a nie dorywczą, choć systematyczną pomocą. Warunek stałej pracy polegać ma na pewnej systematyczności, a co najmniej na gotowości wykonywania pracy, gdy niezbędne jest to rolnikowi prowadzącemu gospodarstwo, a nie wówczas, gdy taką pomoc deklaruje domownik.
Strona w swoim życiorysie nie zamieściła żadnych informacji dotyczących jej pracy w gospodarstwie rolnym, co może świadczyć o tym, że albo tej pracy nie wykonywała, albo udzielanej pomocy sama nie traktowała jako stałej pracy w gospodarstwie rolnym. Treść składanych przez nią i przez świadków oświadczeń modyfikowana jest przez cel, w jakim są składane. Na wykonywanie pracy w gospodarstwie rolnym, w wymiarze mogącym mieć wpływ na konkretne uprawnienia pracownicze, wskazała ona dopiero w przedmiotowym wniosku. Trudno zatem, według organu, uznać, iż zostało spełnione w tym przypadku kryterium stałej pracy w gospodarstwie rolnym, bowiem stałą pracą nie jest doraźna pomoc w wykonywaniu typowych obowiązków domowych, zwyczajowo wymaganych od dzieci jako członków rodziny rolnika.
W niniejszej sprawie organ uznał, że strona nie spełnia wymogu świadczenia stałej pracy w gospodarstwie rolnym, w świetle ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników, bowiem przedłożone przez nią dokumenty, w tym zeznania świadków tego nie potwierdzają.
Rozkaz personalny Komendanta [...] Policji stał się przedmiotem skargi wniesionej przez policjantkę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
Skarżąca zarzuciła w skardze, że zaskarżony rozkaz personalny został wydany z naruszeniem:
1) prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. naruszenie art. 6 pkt 2 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz. U. z 2008 r. Nr 50, poz. 291 z późn. zm.) w zw. z art. 1 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 20 lipca 1990 r. o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy (Dz. U. Nr 54, poz. 310 z późn. zm.), poprzez uznanie, że skarżąca nie spełnia przesłanek do uznania jej za domownika osoby prowadzącej gospodarstwo rolne w rozumieniu wskazanych przepisów tylko z tego powodu, że skarżąca we wskazanym w niniejszym postępowaniu okresie oprócz wykonywania stałej pracy w gospodarstwie rolnym równocześnie pobierała naukę w szkole ponadpodstawowej i szkole wyższej;
2) przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7 i art. 77 Kpa, poprzez brak wszechstronnego i dokładnego zbadania wszystkich okoliczności sprawy i w konsekwencji wydanie rozstrzygnięcia w oparciu o błędne założenia faktyczne i prawne.
Podnosząc powyższe zarzuty, skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego rozkazu personalnego oraz zasądzenie kosztów postępowania.
Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych wskazała, że nie można wykluczyć jednoczesnego pobierania przez domownika rolnika nauki i świadczenia stałej pracy w gospodarstwie rolnym. Dotyczy to w szczególności sytuacji, gdy miejsce pobierania nauki znajduje się w pobliżu miejsca zamieszkania takiego domownika, jak miało to miejsce w jej przypadku. Niezależnie o powyższego skarżąca wskazała, że organ odmawiając uznania okresu kształcenia w szkole ponadpodstawowej, jako stażu pracy w rozumieniu przepisów ustawy o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy, jednocześnie nie uznał, jako podlegającego zaliczeniu do stażu pracy okresu kształcenia w szkole wyższej, pomimo iż studia te skarżąca odbywała w systemie zaocznym (w weekendy), a w pozostałe dni świadczyła pracę w gospodarstwie rolnym rodziców w wymiarze 8-10 godzin dziennie. Organ nie uwzględnił również treści zaświadczenia KRUS, potwierdzającego, że w okresie od [...] stycznia 1999 r. do [...] listopada 2009 r. za skarżącą były odprowadzane składki na ubezpieczenie zdrowotne. Skarżąca zaznaczyła również, że poczynione przez organ ustalenia, dotyczące okresu zatrudnienia, nie mają znaczenia w sprawie, bowiem w odwołaniu od decyzji pierwszoinstancyjnej wskazała, iż wnosi o zmianę wcześniej wskazanego okresu pracy w gospodarstwie rolnym rodziców na okres od [...] lipca 2002 r. do [...] czerwca 2008 r. Ostatecznie wskazany okres świadczenia pracy w gospodarstwie rolnym nie pokrywa się zatem z okresami zatrudnienia. W ocenie skarżącej, brak zamieszczenia, w złożonym uprzednio życiorysie, informacji o świadczeniu pracy w gospodarstwie rolnym rodziców nie może być uznane za dowód, że nie wykonywała takiej pracy. Powszechnym zwyczajem jest bowiem, że aplikujący do pracy informują w składanych przyszłemu pracodawcy życiorysach, jedynie o zatrudnieniu, które ma znaczenie z perspektywy potrzeb tego konkretnego pracodawcy.
W odpowiedzi na skargę Komendant [...] Policji wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonego rozkazu personalnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 16 kwietnia 2013 r. sygn. akt II SA/Wa 2282/12 oddalił skargę strony, podzielając w pełni argumentację oraz ustalenia organu.
Rozpoznając sprawę wskutek wniesionej skargi kasacyjnej Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 28 maja 2015 r. sygn. akt I OSK 2573/13 uchylił powyższe rozstrzygnięcie tutejszego Sądu, przekazując mu sprawę do ponownego rozpoznania.
W uzasadnieniu Sąd kasacyjny podniósł, że Sąd I instancji, jak również organ, pominęły kwestię tego, że strona, udowadniając swoje twierdzenia o pracy w gospodarstwie rolnym ojca w charakterze domownika, przedłożyła zaświadczenie z KRUS, stwierdzające, że w okresie od 1 stycznia 1999 r. do 30 listopada 2009 r. podlegała ubezpieczeniu rolnemu jako członek rodziny. Stąd również zwrócił uwagę na fakt, że zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników, obejmuje ono rolników i pracujących z nimi domowników, co pośrednio może dowodzić, że w okresie ubezpieczenia strona istotnie pracowała w gospodarstwie rolnym ojca jako domownik. Naczelny Sad Administracyjny przywołał też orzecznictwo świadczące o istnieniu zgodności poglądów w kwestii tego, iż fakt ubezpieczenia strony w KRUS przemawia za uznaniem, że praca świadczona przez takiego ubezpieczonego, miała charakter pracy wykonywanej przez domownika.
W dalszej części motywów Naczelny Sąd Administracyjny zwrócił również uwagę na to, że nie zostało wyjaśnione, na jakich zasadach strona była ubezpieczona w KRUS, skoro w części tego czasu była równolegle zatrudniona w pełnym wymiarze czasu pracy poza rolnictwem.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią przepisu art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem skarżonej decyzji administracyjnej. Jest więc to kontrola legalności rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu administracyjnym, z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i procesowym.
Oceniając przedmiotowe rozstrzygnięcie według powyższych kryteriów, uznać należy, iż powinno zostać wyeliminowane z obrotu prawnego jako wadliwe.
Na obecnym etapie postępowania, jego istota sprowadzała się do wykonania zaleceń Naczelnego Sądu Administracyjnego zawartych w wyroku uchylającym poprzednie rozstrzygnięcie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Zgodnie bowiem z regulacją zawartą w przepisie art. 190 p.p.s.a. Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.
W świetle powyższego podnieść należy, iż Sąd II instancji przesądził, że organ rozpoznając sprawę pominął kwestię tego, że strona udowadniając swoje twierdzenia o pracy w gospodarstwie rolnym ojca w charakterze domownika, przedłożyła zaświadczenie z KRUS, stwierdzające, że w okresie od [...] stycznia 1999 r. do [...] listopada 2009 r. podlegała ubezpieczeniu rolnemu jako członek rodziny. NSA również zwrócił uwagę na fakt, że zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników, obejmuje ono rolników i pracujących z nimi domowników, co pośrednio może dowodzić, że w okresie ubezpieczenia strona istotnie pracowała w gospodarstwie rolnym ojca jako domownik. Naczelny Sąd Administracyjny przywołał też orzecznictwo świadczące o istnieniu zgodności poglądów w kwestii tego, iż fakt ubezpieczenia strony w KRUS przemawia za uznaniem, że praca świadczona przez takiego ubezpieczonego miała charakter pracy wykonywanej przez domownika. Zwrócił również uwagę na to, że nie zostało wyjaśnione, na jakich zasadach strona była ubezpieczona w KRUS, skoro w części tego czasu była równolegle zatrudniona w pełnym wymiarze czasu pracy poza rolnictwem.
Wobec stwierdzonych przez Naczelny Sąd Administracyjny uchybień organów administracji, jakich dopuściły się przy rozpoznawaniu niniejszej sprawy, kwestionowane rozstrzygnięcia nie mogły się ostać w obrocie prawnym. Uzasadnienia obydwu rozkazów personalnych świadczą bowiem o tym, że kwestie faktyczne, uwypuklone przez Sąd kasacyjny, nie były przedmiotem analizy organów.
Stąd więc, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz.270 ze zm.).
O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.
Ponownie rozpoznając sprawę organ będzie zobligowany do wszechstronnej analizy całokształtu materiału dowodowego, ze szczególnym uwzględnieniem rozważań zaprezentowanych przez Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku z 28 maja 2015 r. wydanego w sprawie o sygn. akt I OSK 2573/13.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło