II SA/Wa 1057/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Grochowska – Jung Sędziowie WSA Adam Lipiński Janusz Walawski (spr.) Protokolant Maria Zawada po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 kwietnia 2010 r. sprawy ze skargi A. O. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] maja 2009 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską oddala skargę Zaskarżoną decyzją z dnia [...] maja 2009 r. nr [...] Komendant Główny Policji – na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 268a ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) oraz art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, utrzymał w mocy decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w B. z dnia [...] marca 2009 r. nr [...] cofającą A. O. pozwolenie na posiadanie broni palnej myśliwskiej. Decyzje zostały wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym: Postanowieniem z dnia [...] lutego 2009 r. organ I instancji wszczął postępowanie w sprawie cofnięcia A. O. pozwolenia na broń palną myśliwską z uwagi na popełnienie przez niego przestępstwa z art. 178a § 1 kk. A. O. prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w A. [...] Wydział Karny z dnia [...] listopada 2008 r., sygn. akt sprawy [...] został uznany winnym popełnienia zarzucanego czynu z art. 178a § 1 kk (czyli prowadzenia pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości). Wyrokiem tym skarżący został skazany na karę jednego roku pozbawienia wolności w zawieszeniu na trzyletni okres próby, pozbawiony prawa prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych w ruchu lądowym na okres trzech lat oraz ukarany karą grzywny. Co więcej wyrok powyższy został podany do publicznej wiadomości poprzez jego wywieszenie na tablicy ogłoszeń w Urzędzie Gminy w A. na okres 14 dni. Nadto organ Policji uzyskał prawomocny wyrok wskazanego wyżej Sądu, uznający skarżącego winnym popełnienia zarzucanego wykroczenia z art. 95 Kodeksu wykroczeń i skazał na karę grzywny. Natomiast z opinii z miejsca zamieszkania wynika, że skarżący w przeszłości miał skłonności do nadużywania alkoholu, czego potwierdzeniem jest znajdujący się w aktach administracyjnych prawomocny wyrok Sądu Rejonowego w A. z dnia [...] października 2003 r., sygn. akt [...] skazujący A. O. za czyn z art. 178a § 1 kk, czyli za kierowanie samochodem w stanie nietrzeźwości. Wyrok ten uległ już jednak zatarciu z mocy prawa. W ocenie organów rozpatrujących sprawę z praktyki wynika, iż zachowanie posiadaczy broni pod wpływem alkoholu w wielu przypadkach skutkowało tragicznymi wydarzeniami, stąd też od osoby posiadającej broń organy Policji oczekują nieskazitelnej postawy. Co więcej, skarżący powinien zdawać sobie sprawę z tego, że prowadzenie samochodu po wpływem alkoholu może zagrozić nie tylko własnemu zdrowiu, życiu czy mieniu, ale również dobrom osób trzecich. Zatem prowadzenie samochodu pod wpływem alkoholu przez osobę posiadającą broń wskazuje na jej lekceważący stosunek do przepisów prawa oraz rodzi obawę, iż może użyć broni również pod wpływem alkoholu, czym zagrozi bezpieczeństwu lub porządkowi publicznemu. Organy Policji stoją nadto na stanowisku, że katalog przestępstw, których popełnienie może budzić obawy co do zgodnego z prawem użycia broni, nie jest zamknięty, a dyspozycja przepisu art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji stanowi dla organów Policji wytyczną interpretacyjną, co z kolei pozwala na ocenę postępowania posiadacza broni także w przypadkach popełnienia przez niego innych rodzajów przestępstw. Dalej podkreślono, że prawo do posiadania broni nie jest prawem powszechnym i podlega reglamentacji administracyjnej. Od osób, którym przyznano takie prawo, należy wymagać bezwzględnego przestrzegania przepisów prawa z uwagi na związek prawa do broni ze sferą bezpieczeństwa i porządku publicznego. Stąd też w ocenie organów Policji skarżący, który prowadził pojazd w stanie nietrzeźwości, a więc popełnił przestępstwo umyślnie, naraził nie tylko własne życie i zdrowie, ale również życie i zdrowie innych uczestników ruchu, zatem nie daje gwarancji przestrzegania przepisów prawa w przyszłości. Natomiast pozytywne opinie zarządu macierzystego koła łowieckiego oraz Komendanta Powiatowego Policji w A., a także fakt prawidłowego przechowywania broni oraz popełnienie przestępstwa bez dysponowania bronią, nie eliminują obawy co do użycia broni sprzecznie z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego. Organy Policji wyjaśniły również, że cofnięcie pozwolenia na broń nie jest karą w rozumieniu przepisów Kodeksu karnego i nie przesądza o winie skarżącego, ale stanowi administracyjny skutek popełnienia czynu zabronionego prawem. W odwołaniu A. O. zarzucił błąd w ustaleniu stanu faktycznego sprawy, co miało bezpośredni wpływ na niewłaściwe zastosowanie przepisu art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 i ust. 20 ustawy o broni i amunicji i wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz o umorzenie postępowania. Skarżący podkreślił, że czyn określony w art. 178a § 1 kk jest czynem zakwalifikowanym do przestępstw przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji, nie zaś przeciwko życiu i zdrowiu. Nadto orzeczony zakaz prowadzenia pojazdów na podstawie art. 42 § 2 kk nie stanowi nadzwyczajnego obostrzenia kary, nie jest też karą, ale środkiem karnym. Zatem w ocenie skarżącego, organ Policji nie wykazał związku przyczynowego pomiędzy skazaniem za naruszenie zasad bezpieczeństwa w ruchu publicznym a istnieniem z tego powodu zagrożenia użycia broni sprzecznie z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. W zaskarżonej decyzji z dnia [...] maja 2009 r. Komendant Główny Policji powtórzył argumentację zawartą w decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji w B., dodając, że przepisy prawa nie pozwalają na umorzenie na wniosek strony postępowania wszczętego z urzędu. Powyższa decyzja Komendanta Głównego Policji stała się przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarżący zarzucił Komendantowi Głównemu Policji naruszenie art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji oraz art. 7 i 8 kpa w zw. z art. 106 kk. A. O. podniósł, że nie zostały rozpatrzone wszystkie jego zarzuty przedstawione w odwołaniu, a ponadto organ II instancji powołał okoliczności ustalone w wyrokach, które uległy już zatarciu, czym naruszył zasady prawa karnego. Dalej skarżący wywodził, że bezzasadne jest twierdzenie organu, iż przestępstwo określone w art. 178a § 1 kk jest przestępstwem skierowanym przeciwko życiu i zdrowiu. Dodał też, że art. 95 Kodeksu wykroczeń dotyczy prowadzenia pojazdu bez wymaganych dokumentów, a organ nie wykazał związku z cofnięciem pozwolenia na broń. Skarżący wyjaśnił również, że zakaz prowadzenia pojazdów przewidziany w art. 42 § 2 kk jest obligatoryjnym środkiem karnym, a nie nadzwyczajnym obostrzeniem kary. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Skarga analizowana pod tym kątem nie zasługuje na uwzględnienie. Podstawą materialnoprawną zaskarżonej decyzji jest art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji, zgodnie z którym właściwy organ Policji cofa pozwolenie na broń, jeżeli osoba, której pozwolenie takie wydano, należy do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2 – 6 ustawy. Sformułowanie "cofa pozwolenie na broń" jest kategoryczne, oznacza więc obowiązek cofnięcia pozwolenia w wypadku zaistnienia którejkolwiek z przesłanek przewidzianych art. 15 ust. 1 pkt 2 – 6. W niniejszej sprawie spór sprowadza się do interpretacji art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy, w myśl którego pozwolenia na broń nie wydaje się osobom, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw. Należy podkreślić, że katalog przestępstw wymienionych w tym przepisie nie jest zamknięty. Wyjaśnić również trzeba, że prawo do broni nie jest prawem powszechnym, lecz stanowi szczególne uprawnienie, przysługujące osobom, które spełnią określone ustawą warunki. Jednocześnie prawo to jest ściśle związane z ochroną bezpieczeństwa i porządku publicznego, zatem osoba uzyskująca pozwolenie na broń musi pozostawać poza wszelkim podejrzeniem co do prawdopodobieństwa popełnienia przez nią czynu mogącego naruszyć bezpieczeństwo i porządek publiczny, dlatego też ustawodawca zakazał wydawania pozwoleń na broń osobom skazanym prawomocnymi wyrokami oraz tym, wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie przestępstw określonych w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, a także nakazał cofnięcie takim osobom już otrzymanych pozwoleń (art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji), jednoznacznie wskazując, że postępowanie ww. osób wzbudza obawę użycia broni sprzecznie z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego. Ustawodawca przyjął zatem, że w sytuacji konfliktu interesów: indywidualnego strony oraz społecznego, pierwszeństwo, a zatem i mocniejszą ochronę, należy przyznać interesowi społecznemu. Oceniając prawidłowość rozstrzygnięcia należy mieć na względzie, że prawo do posiadania broni może rodzić zagrożenia większe niż jakiekolwiek inne prawo. Ustawodawca, co do zasady, wykluczył możliwość posiadania tego prawa przez osoby, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w interesie sprzecznym z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego. Pojęcie "uzasadniona obawa" jest pojęciem niedookreślonym, a istnienie takiej "uzasadnionej obawy" zawsze opiera się tylko na prognozie, którą przeprowadza się w oparciu o te fakty, które wydarzyły się do daty czynienia prognozy. W każdym przypadku prognoza jest pewnym wybieganiem w przyszłość i z istoty rzeczy nie zawiera w sobie elementu pewności. Ustawodawca uznał jednak, że z uwagi na zagrożenia, jakie niesie ze sobą posiadanie broni i konieczność ochrony społeczeństwa przed tymi zagrożeniami, można i należy brać pod uwagę właśnie prognozy. Jest to pewien rodzaj ostrożności ze strony ustawodawcy, która to ostrożność, gdy chodzi o interes bezpieczeństwa i porządku publicznego, jest z oczywistych względów głęboko uzasadniona. W rozpatrywanej sprawie nie budzi wątpliwości fakt, iż skarżący został skazany prawomocnym wyrokiem sądu powszechnego za popełnienie przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji (wyrok Sądu Rejonowego w A. [...] Wydział Karny z dnia [...] listopada 2008 r., sygn. akt [...]), czyli za prowadzenie pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości (1,30 mg/l alkoholu w wydychanym powietrzu), co wskazuje na lekceważący stosunek A. O. do obowiązujących przepisów prawa. Nadto w aktach sprawy znajduje się opinia z miejsca zamieszkania, z treści której wynika, że skarżący miał w przeszłości kłopoty z nadużywaniem alkoholu, co również zwiększa obawę niezgodnego z prawem użycia broni – szczególnie pod wpływem alkoholu. Wyjaśnić więc należy, że popełnienie przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji, z racji charakteru tego przestępstwa, jako stwarzającego realne zagrożenie życia i zdrowia oraz mienia, powoduje uzasadnioną i realną obawę, że osoba dopuszczająca się takich czynów może również użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, co uzasadnia z kolei cofnięcie pozwolenia na broń takiej osobie. Tego rodzaju zachowanie często wywołuje bowiem tragiczne skutki w postaci wypadków powodujących śmierć i kalectwo ludzi, czy szkodę na mieniu. Wskazuje także na lekkomyślność posiadacza broni, ponieważ konsekwencje postępowania pod wpływem alkoholu są powszechnie znane, a odpowiedzialność sprawców zdecydowanie większa, co znalazło również odzwierciedlenie w przepisach Kodeksu karnego, np. w art. 42 § 2 kk, poprzez obligatoryjne orzeczenie zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych. Ponadto, w ocenie Sądu, Komendant Główny Policji dokonał wyczerpujących ustaleń i prawidłowo ocenił, że w przypadku skarżącego zachodzi uzasadniona obawa, iż może on użyć broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Zebrany materiał zawiera bowiem dowody świadczące zarówno na korzyść skarżącego, jak i przeciwko skarżącemu. Wprawdzie należy się zgodzić z zarzutem A. O. w zakresie bezskuteczności powołania się na wyrok, który uległ zatarciu z mocy prawa, jednak w ocenie Sądu powyższe uchybienie, w kontekście całości sprawy, a zwłaszcza oparcia uzasadnienia na podlegającym wykonaniu wyroku z dnia [...] listopada 2008 r., nie jest uchybieniem mającym tak istotne znaczenie, by mogło mieć wpływ na wyeliminowanie którejkolwiek z decyzji dotyczących skarżącego. Odnosząc się zaś do orzeczonego w wyroku z dnia [...] listopada 2008 r. zakazu prowadzenia przez A. O. pojazdów mechanicznych, wyjaśnić należy, że ten środek karny niewątpliwie podnosi represyjność orzeczonej kary. Nadto obligatoryjność jego wymierzenia w sytuacji, gdy sprawca w czasie popełniania przestępstwa był w stanie nietrzeźwości, dobitnie świadczy o negatywnym stosunku ustawodawcy do osób popełniających przestępstwo pod wpływem alkoholu. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.