II SA/Wa 1057/21
WyrokWSA w Warszawie2021-06-23
Skład orzekający: Łukasz Krzycki, Joanna Kruszewska-Grońska, Janusz Walawski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy funkcjonariusz Straży Granicznej, który przebywał na zwolnieniu lekarskim przez okres przekraczający 12 miesięcy, może zostać zwolniony ze służby na podstawie art. 45 ust. 2 pkt 8 ustawy o Straży Granicznej, niezależnie od tego, czy po upływie tego okresu jego stan zdrowia pozwala na podjęcie służby?Ratio decidendi
Sąd uznał, że przepis art. 45 ust. 2 pkt 8 ustawy o Straży Granicznej, który pozwala na zwolnienie funkcjonariusza ze służby z powodu upływu 12 miesięcy od zaprzestania służby z powodu choroby, ma charakter fakultatywny i jest wydawany w ramach uznania administracyjnego. Kluczowe jest jedynie przekroczenie ustawowego okresu absencji chorobowej, a nie późniejsza ocena stanu zdrowia funkcjonariusza pod kątem zdolności do służby. Długotrwała nieobecność w służbie negatywnie wpływa na organizację i funkcjonowanie formacji, co uzasadnia zwolnienie funkcjonariusza w interesie służby.Stan faktyczny
Skarżący, funkcjonariusz Straży Granicznej, został zwolniony ze służby na podstawie art. 45 ust. 2 pkt 8 ustawy o Straży Granicznej z powodu nieprzerwanej nieobecności w służbie z powodu choroby trwającej ponad 12 miesięcy. Organ pierwszej instancji wydał rozkaz personalny o zwolnieniu, a organ odwoławczy uchylił go w części dotyczącej daty zwolnienia, ustalając nową datę, a w pozostałym zakresie utrzymał w mocy. Skarżący zaskarżył decyzję organu odwoławczego, zarzucając m.in. nieważność decyzji z powodu braku podpisu elektronicznego oraz naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym brak uwzględnienia możliwości udzielenia urlopu zdrowotnego. Sąd oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Łukasz Krzycki, Sędzia WSA Joanna Kruszewska-Grońska (spr.), Sędzia WSA Janusz Walawski, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 23 czerwca 2021 r. sprawy ze skargi J. W. na decyzję Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia [...] stycznia 2021 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby - oddala skargę -
Rozkazem personalnym z [...] października 2020 r. nr [...] Komendant [...] Oddziału Straży Granicznej (dalej: K[...]O SG", "organ pierwszej instancji"), na podstawie art. 45 ust. 2 pkt 8 w związku z art. 49 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej (Dz. U. z 2020 r., poz. 305 ze zm.; dalej: "ustawa o SG"), a także § 6 ust. 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 14 czerwca 2002 r. w sprawie właściwości organów i jednostek organizacyjnych Straży Granicznej w sprawach wynikających ze stosunku służbowego funkcjonariuszy Straży Granicznej oraz trybu postępowania w tych sprawach (Dz. U. z 2016 r., poz. 1470 ze zm.), zwolnił sierż. szt. J. W. (dalej: "skarżący") ze służby stałej w Straży Granicznej z dniem [...] listopada 2020 r.
W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia organ pierwszej instancji podał, że skarżący przebywa nieprzerwanie na zwolnieniu lekarskim od [...] maja 2019 r. Zaakcentował, iż dwunastomiesięczny okres zaprzestania służby z powodu choroby, o którym mowa w art. 45 ust. 2 pkt 8 ustawy o SG, upłynął z dniem [...] maja 2020 r., a skarżący nadal jest nieobecny w służbie z powodu choroby. W dniu [...] lipca 2020 r. K[...]O SG wszczął postępowanie administracyjne w sprawie zwolnienia skarżącego ze służby stałej w Straży Granicznej w trybie art. 45 ust. 2 pkt 8 ustawy o SG.
Po doręczeniu informacji o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, skarżący, reprezentowany przez D. P., wniósł o zawieszenie postępowania, zawieszenie terminu do zapoznania się z aktami sprawy oraz doręczenie akt w formie elektronicznej na jego adres ePUAP. Postanowieniem z [...] sierpnia 2020 r. nr [...] K[...]O SG odmówił zawieszenia postępowania administracyjnego w sprawie zwolnienia skarżącego ze służby w Straży Granicznej na podstawie art. 45 ust. 2 pkt 8 ustawy o SG, ponieważ nie zaistniały przyczyny wymienione w art. 97 § 1 i art. 98 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735; dalej: "k.p.a."). Postępowanie w niniejszej sprawie zostało wszczęte z urzędu, a nie na wniosek skarżącego. Również kontynuowanie procedury odwoławczej od orzeczenia komisji lekarskiej nie stanowi przesłanki wskazanej w art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a.
W dniu [...] sierpnia 2020 r. organ pierwszej instancji udostępnił pełnomocnikowi skarżącego zgromadzoną w sprawie dokumentację w formie elektronicznej, jak też poinformował o prawie wypowiedzenia się, co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań w terminie 3 dni od daty doręczenia pisma.
Motywując rozkaz personalny z [...] października 2020 r., K[...]O SG zwrócił uwagę na uznaniowy charakter normy zawartej w art. 45 ust. 2 pkt 8 ustawy o SG. Zaznaczył, że w interesie służby jest to, by pozostający w służbie funkcjonariusz pełnił ją aktywnie. Skarżący, ze względu na przebywanie na zwolnieniach lekarskich, nie pełni aktywnie służby. Pozostawienie w służbie funkcjonariusza, który nie wykonuje czynności służbowych, oznacza ograniczenia w wykonywaniu zadań Straży Granicznej przez macierzystą jednostkę, a także utrudnia jej pracę. Pozostawienie skarżącego w służbie w Straży Granicznej stoi w sprzeczności zarówno z interesem publicznym, jak i związanym z nim bezpośrednio interesem służby. Skarżący zajmuje bowiem etat, nie wykonując jednocześnie swoich obowiązków, co obciąża pracę jednostki. Zakres powierzonych jednostce czynności nie uległ zmianie i nie może ona usprawiedliwiać brakami osobowymi ewentualnych zaniedbań czy opóźnień w wypełnianiu ustawowych zadań. Zatem stanowisko skarżącego powinna objąć inna osoba, która wspomoże pracę jednostki.
Przyczyną zwolnienia ze służby skarżącego jest upływ 12 miesięcy od zaprzestania przez niego służby z powodu choroby i nie ma znaczenia, czy po upływie tego okresu stan zdrowia skarżącego pozwala na podjęcie służby czy też nie. Organ nie musi dysponować stosownym orzeczeniem komisji lekarskiej przed podjęciem decyzji o zwolnieniu skarżącego ze służby. Takie orzeczenie byłoby niezbędne do podjęcia służby przez skarżącego, ale nie do zwolnienia ze służby, opartego na ww. przesłance.
W odwołaniu od opisanego wyżej rozkazu personalnego skarżący sformułował następujące zarzuty:
1) wydanie orzeczenie nieistniejącego wobec braku podpisu pod orzeczeniem przez niedołączenie pliku xades do rozkazu personalnego, co uniemożliwia weryfikację podpisu. W konsekwencji zaskarżony rozkaz personalny nie został włączony do obrotu prawnego (pismo przesłano z profilu zaufanego: M. K.),
2) naruszenie przepisów prawa, tj. art. 6 - 9, art. 10 § 1 i 3, art. 14 § 1, art. 67 § 1, art. 68 § 1 i 2, art. 77 § 1, art. 80 § 1, art. 84 § 1, art. 104 § 1 i 2, art. 107 § 1 i 3, art. 109 § 1 k.p.a.,
3) niezastosowanie w zaistniałym stanie faktycznym dyspozycji art. 89 i art. 89a ustawy o SG,
4) nieuwzględnienie ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych (Dz. U. z 2020 r., poz. 398 ze zm.; dalej: "u.k.l.") poprzez niezastosowanie dobrodziejstwa możliwości orzekania o potrzebie urlopu zdrowotnego.
Po rozpatrzeniu odwołania skarżącego, Komendant Główny Straży Granicznej (dalej: "KGSG", "organ drugiej instancji", "organ odwoławczy") decyzją z [...] stycznia 2021 r. nr [...], w oparciu o art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., uchylił zaskarżony rozkaz personalny w części dotyczącej daty zwolnienia skarżącego ze służby w Straży Granicznej z dniem [...] listopada 2020 r., ustalił nową datę zwolnienia skarżącego ze służby w Straży Granicznej na dzień [...] stycznia 2021 r., a w pozostałym zakresie utrzymał w mocy zaskarżony rozkaz personalny.
W uzasadnieniu decyzji organ drugiej instancji przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania w przedmiotowej sprawie, podkreślając ustalenie, iż skarżący przebywał nieprzerwanie na zwolnieniach lekarskich od [...] maja 2019 r. do [...] lipca 2020 r., czyli przez okres przekraczający 12 miesięcy.
Jak podniósł organ odwoławczy, przepis art. 45 ust. 2 pkt 8 ustawy o SG ma charakter fakultatywny, a decyzja przełożonego w przedmiocie zwolnienia funkcjonariusza ze służby w Straży Granicznej na jego podstawie, jest wydawana w oparciu o uznanie administracyjne, po dokonaniu oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego.
W rozpoznawanej sprawie zostały spełnione przesłanki dające przełożonemu właściwemu w sprawach osobowych prerogatywę do rozwiązania stosunku służbowego na podstawie art. 45 ust. 2 pkt 8 ustawy o SG. Po pierwsze nieobecność w służbie skarżącego jest konsekwencją jego absencji chorobowej, a nadto okres tej absencji przekroczył wymiar 12 miesięcy. Od [...] maja 2019 r. do momentu wszczęcia niniejszego postępowania ([...] lipca 2020 r.) i dalej, do chwili wydania zaskarżonego rozkazu personalnego ([...] października 2020 r.), skarżący nie pełnił służby, pozostając trwale nieobecnym w służbie z uwagi na chorobę.
KGSG zaakcentował, że stosunek służbowy funkcjonariusza Straży Granicznej ma charakter administracyjnoprawny. Różni się on od stosunku pracy specyficznymi warunkami zatrudnienia, w szczególności charakteryzuje go dyspozycyjność i podległość, z którą związany jest czas służby uregulowany w sposób odmienny od ogólnie obowiązujących zasad. Możliwość pozostawienia w służbie funkcjonariusza, który od ponad 18 miesięcy nie pełni służby z powodu choroby, winna być zatem oceniana z punktu widzenia: charakteru stosunku służbowego, określonych w ustawie zadań formacji, szczególnych zadań jednostki organizacyjnej, w której pełni służbę, jak również uprawnień i obowiązków przełożonych w zakresie zapewnienia prawidłowego działania podległych im jednostek oraz kształtowania ich składu osobowego.
Ponadto zgodnie z art. 31 ustawy o SG, służbę w Straży Granicznej może pełnić osoba posiadająca zdolność fizyczną i psychiczną do służby w formacjach uzbrojonych. Osoba ta powinna zatem być zdolna do należytego wykonywania nałożonych na nią obowiązków. Tymczasem skarżący został przez Rejonową Komisję Lekarską podległą ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych uznany za zdolnego do służby w Straży Granicznej z ograniczeniami, a Centralna Komisja Lekarska podległa ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych, utrzymała w mocy powyższe orzeczenie. Pomimo tego skarżący nie powrócił do służby. Nie realizuje obowiązków służbowych, co z pewnością komplikuje i dezorganizuje pracę jednostki organizacyjnej, w której pełni służbę. Jego absencja zmniejsza efektywność tej jednostki oraz skutkuje koniecznością obciążania innych funkcjonariuszy dodatkowymi obowiązkami, które winien wykonywać skarżący. Jednocześnie skarżący blokuje zajmowane przez siebie stanowisko, uniemożliwiając jego obsadzenie przez inną osobę, która będzie zdolna do wykonywania zadań służbowych.
Zdaniem KGSG, organ pierwszej instancji w sposób właściwy dokonał wyważenia słusznego interesu strony i interesu społecznego, który na kanwie niniejszego postępowania należy utożsamiać z interesem służby, a także dał temu wyraz w uzasadnieniu zaskarżonego rozkazu personalnego. Również w ocenie organu odwoławczego dalsze pozostawanie w służbie skarżącego, który od ponad półtora roku nie realizuje zadań służbowych, powierzonych przez ustawodawcę Straży Granicznej, jest nieuzasadnione i sprzeczne z interesem społecznym, a dodatkowo utrudnia realizację zadań jednostki organizacyjnej, w której skarżący pełni służbę. Także dalsze wydatkowanie środków publicznych na utrzymanie w służbie skarżącego pozostaje w sprzeczności z interesem społecznym, gdyż w rzeczywistości nie realizuje on zadań formacji, a jego absencja wywiera wpływ na skuteczność jej działania.
Przedstawione w odwołaniu zarzuty organ odwoławczy uznał za nieuzasadnione i niekorespondujące z zebranym w sprawie materiałem dowodowym. Charakter tych zarzutów, według KGSG, wywołuje wrażenie ich przypadkowości. Odnosząc się do zarzutu niepodpisania rozkazu personalnego K[...]O SG, organ drugiej instancji wskazał, że akt ten, jak wykazała analiza przeprowadzona przez Biuro Łączności i Informatyki KGSG, został podpisany prawidłowo przez T. M. kwalifikowanym podpisem elektronicznym w formacie PAdES (PDF Advanced Electronic Signatures). Jest to właściwy format podpisu elektronicznego dla pliku tekstowego w formacie PDF, a wszystkie informacje można zweryfikować za pomocą ogólnie dostępnego oprogramowania Adobe Acrobat Reader DC. Również oprogramowanie wykorzystywane do podpisywania i weryfikacji kwalifikowanych podpisów elektronicznych potwierdziło prawidłowość podpisu złożonego pod zaskarżonym rozkazem personalnym.
W kwestii zarzutu naruszenia art. 89 i art. 89a ustawy o SG organ drugiej instancji podał, że w myśl art. 89 ustawy o SG funkcjonariuszowi można udzielić płatnego urlopu zdrowotnego, ale – wedle art. 89a ustawy o SG - urlopu tego udziela przełożony właściwy w sprawach osobowych, na podstawie orzeczenia właściwej komisji lekarskiej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych, w celu przeprowadzenia zalecanego leczenia (vide G. M. Piasecki, Służba w Straży Granicznej. Komentarz do art. 31-147b ustawy o Straży Granicznej, red. M. Derlatka, LEX/el. 2018). KGSG podkreślił, iż z orzeczeń, podjętych względem skarżącego przez Rejonową Komisję Lekarską oraz Centralną Komisję Lekarską podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych, takie zalecenia nie wynikają. Przełożony właściwy w sprawach osobowych posiada jedynie prerogatywę do udzielenia urlopu zdrowotnego w sytuacji, gdy potrzeba jego udzielenia wynika z orzeczenia komisji lekarskiej, co w zaistniałym stanie faktycznym nie zostało stwierdzone przez komisję. Słusznie zauważył pełnomocnik skarżącego, że zgodnie z art. 15 u.k.l., prerogatywy w tym przedmiocie posiadają komisje lekarskie podległe ministrowi do spraw wewnętrznych. Zatem organy Straży Granicznej nie są adresatem norm wyrażonych w u.k.l. w zakresie dotyczącym możliwości orzekania o potrzebach zdrowotnych funkcjonariuszy i nie wywodzą z tego aktu prawnego jakichkolwiek uprawnień. Wywód pełnomocnika skarżącego dotyczący charakteru prawnego orzeczeń wydawanych przez komisje lekarskie podległe ministrowi spraw wewnętrznych pozostaje bez znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Podstawą zwolnienia skarżącego ze służby w Straży Granicznej nie jest bowiem orzeczenie właściwej komisji lekarskiej, lecz upływ 12 miesięcy zaprzestania służby z powodu choroby, który został stwierdzony w oparciu o wystawione zwolnienia lekarskie.
Powyższą decyzję KGSG skarżący (występujący samodzielnie) uczynił przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu skarżący zarzucił naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., w myśl którego organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która została wydana bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa.
Według skarżącego:
1) wydano orzeczenie nieistniejące albowiem występuje brak podpisu pod zaskarżoną decyzją KGSG przez niedołączenie pliku xades do decyzji, a także przez
brak formalnego podpisu elektronicznego, zaś oznaczenie "gen. dyw. SG T. P. /podpisano kwalifikowanym podpisem elektronicznym/" nie spełnia tych wymogów. Brak też jest pouczenia o możliwości zweryfikowania podpisu. Tym samym skarżący podniósł, że zaskarżona decyzja nie weszła do obrotu prawnego;
2) należy poddać również ocenie rozkaz personalny K[...]O SG z [...] października 2020 r. nr [...] pod kątem ww. wady. Wymogu złożenia podpisu pod rozkazem nie spełnia oznaczenie "płk SG T. M. /podpisano elektronicznie certyfikatem kwalifikowanym/", ponieważ podobnie jak w przypadku zaskarżonej decyzji, nie dołączono pliku xades.
Ponadto skarżący zarzucił:
- naruszenie art. 7, art. 8, art. 77 i art. 80 k.p.a. poprzez niedokładną weryfikację faktycznego stanu jego zdrowia skarżącego, pominięcie istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy dowodów, co skutkując błędem w ustaleniach faktycznych, miało wpływ na treść wydanego orzeczenia i prawidłowość przeprowadzonego procesu orzeczniczego,
- nieuwzględnienie normy art. 84 § 1 k.p.a., gdyż wedle tego przepisu, jeżeli w sprawie są wymagane wiadomości specjalne, organ administracji publicznej może zwrócić się do biegłego lub biegłych o wydanie opinii. Użycie zaś w tym przepisie wyrazu "może" oznacza pozostawienie organowi swobody w korzystaniu z tego środka dowodowego, a granice korzystania z tej swobody są wyznaczone przez zasadę prawdy obiektywnej, bo to z niej wynika obowiązek podjęcia przez organ wszelkich czynności mających na celu ustalenie rzeczywistego stanu faktycznego sprawy administracyjnej,
- niezastosowanie w przedmiotowej sprawie normy art. 89 i art. 89a ustawy o SG, zgodnie z którą funkcjonariuszowi można udzielić płatnego urlopu zdrowotnego lub okolicznościowego, a także urlopu bezpłatnego z ważnych przyczyn,
- nieuwzględnienie przy rozpatrywaniu niniejszej sprawy norm u.k.l. (art. 15 ust. 1 u.k.l.) poprzez niezastosowanie dobrodziejstwa możliwości orzekania o potrzebie udzielenia urlopu zdrowotnego,
- naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. oraz art. 39 ust. 5 pkt 1 u.k.l. poprzez zaniechanie w uzasadnieniu wydanego orzeczenia wskazania na wszelkie dowody z dokumentów, na podstawie których komisja lekarska się oparła oraz wskazania na dowody z dokumentów, którym odmówiła mocy dowodowej i dlaczego, ograniczając się jedynie do krótkiego przytoczenia pełnej nazwy powoływanych aktów prawnych, bez wskazania na konkretne przepisy prawa materialnego, a które to uchybienie w sposób oczywisty prowadzi do niemożności sprawdzenia prawidłowości i legalności wydanego orzeczenia,
- naruszenie art. 32 ust. 2 u.k.l. poprzez zaniechanie skierowania przez komisję na specjalistyczne badania.
W oparciu o powyższe zarzuty skarżący domagał się uchylenia zaskarżonej decyzji organu drugiej instancji oraz poprzedzającego ją rozkazu personalnego organu pierwszej instancji; przekazania sprawy do ponownego rozpoznania przez K[...]O SG; wskazania przez Sąd wytycznych dla organów obu instancji w zakresie wad postępowania oraz uzupełnienia materiału dowodowego; zasądzenia na jego rzecz od KGSG kosztów postępowania według norm przepisanych (o ile takie koszty wystąpią).
W uzasadnieniu skargi skarżący rozwinął poszczególne zarzuty, akcentując, iż zaskarżona decyzja jest dotknięta kwalifikowaną wadą prawną, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. (rażące naruszenie prawa). Ponadto, biorąc pod uwagę charakter służby, występują ważne przyczyny dla udzielenia płatnego urlopu zdrowotnego.
W odpowiedzi na skargę KGSG wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Organ odwoławczy zaznaczył, że w analizowanej sprawie nie budzi wątpliwości, iż ziściła się przesłanka upływu ponad 12 miesięcy zaprzestania służby przez skarżącego z powodu choroby. Skarżący nie pełni służby od [...] maja 2019 r. Zatem na dzień zwolnienia ze służby w Straży Granicznej ([...] stycznia 2021 r.) skarżący nie pełnił jej w związku z chorobą trwającą praktycznie 20 miesięcy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym na mocy art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 1842 ze zm.). W myśl tego przepisu, przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja, a także poprzedzający ją rozkaz personalny K[...]O SG nie naruszają prawa tak procesowego, jak i materialnego.
Podstawę materialną zaskarżonej decyzji stanowi art. 45 ust. 2 pkt 8 ustawy o SG, zgodnie z którym funkcjonariusza można zwolnić ze służby z powodu upływu 12 miesięcy od dnia zaprzestania służby z powodu choroby. Okres ten, pełniący rolę ochronną, liczy się od pierwszego dnia zwolnienia. Jeżeli zwolnień było kilka, to od pierwszego dnia pierwszego zwolnienia, przy czym zwolnienia te muszą następować bezpośrednio jedno po drugim. Okres zaprzestania służby wskutek choroby musi być bowiem nieprzerwany.
Rozkaz personalny wydany na podstawie art. 45 ust. 2 pkt 8 ustawy o SG ma charakter fakultatywny i podejmowany jest w ramach uznania administracyjnego. Akt o charakterze uznaniowym pozostaje wprawdzie pod kontrolą Sądu, jednak zakres tej kontroli jest ograniczony do badania wyłącznie zgodności z prawem podjętego rozstrzygnięcia, nie wnikając natomiast w jego celowość. Sądowa kontrola decyzji uznaniowych zmierza do ustalenia, czy na podstawie obowiązujących przepisów prawa dopuszczalne było wydanie decyzji, czy organ przy jej wydaniu nie przekroczył granic uznania administracyjnego oraz czy uzasadnił rozstrzygnięcie dostatecznie zindywidualizowanymi przesłankami, w taki sposób, aby nie można mu było zarzucić dowolności. Badaniu podlega zatem, czy przy podjęciu decyzji została spełniona, zawarta w art. 7 k.p.a., powinność uwzględnienia interesu społecznego i słusznego interesu strony. Ponadto, zaakceptowanie zakresu, w jakim organ uczynił użytek z przyznanego mu uprawnienia, zależy od ustalenia, czy stan faktyczny sprawy został wszechstronnie wyjaśniony w świetle przepisów prawa materialnego mających zastosowanie w sprawie. Sam wybór rozstrzygnięcia, dokonywany przez organ na podstawie kryteriów słuszności i celowości, pozostaje już poza granicami kontroli sądowej. Sądy administracyjne nie są bowiem uprawnione do dokonywania oceny tego, w jaki sposób organy administracji wypełniają treści pozasystemowych kryteriów słusznościowych czy celowościowych - realizacji określonej polityki stosowania prawa administracyjnego (vide wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego; dalej: "NSA" z 19 maja 2011 r., sygn. akt I OSK 301/11 - orzeczenia sądów administracyjnych są publikowane w internetowej bazie orzeczeń na stronie NSA: orzeczenia.nsa.gov.pl).
Według Sądu, w przedmiotowej sprawie organy orzekające nie wykroczyły poza dopuszczalny prawem zakres kompetencji i nie naruszyły przyznanych im przez ustawodawcę granic swobodnej oceny co do wyboru skutku prawnego. Prawidłowo organy obu instancji dokonały subsumpcji ustalonego stanu faktycznego do normy art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o SG. Nie budzi wątpliwości fakt, że skarżący - z uwagi na stałe i nieprzerwane przebywanie na zwolnieniu lekarskim - nie pełni służby od [...] maja 2019 r. Okres 12 miesięcy zaprzestania służby z powodu choroby, o którym mowa w art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o SG, upłynął [...] maja 2020 r. Po upływie 12 miesięcy skarżący nie stawił się do służby, lecz kontynuował zwolnienie lekarskie. Na dzień zwolnienia ze służby w Straży Granicznej ([...] stycznia 2021 r.) skarżący nie pełnił jej w związku z chorobą przez ponad 20 miesięcy. Nie sposób podważyć twierdzenia KGSG, iż długotrwała nieobecność skarżącego w służbie wpływa negatywnie na organizację i funkcjonowanie służby, a w związku z tym nie służy interesowi służby. W ocenie przełożonego skarżącego, który odpowiada za politykę kadrową, prawidłowe realizowanie zadań w służbie przemawia za jego zwolnieniem i "odblokowaniem" zajmowanego przez niego etatu.
Zaakcentować należy, że w sytuacji, gdy funkcjonariusz został zwolniony ze służby wobec upływu 12 miesięcy od zaprzestania służby z powodu choroby, nie ma znaczenia okoliczność, czy po upływie tego okresu stan jego zdrowia pozwalał mu na podjęcie służby, czy też nie. Organ nie musi dysponować stosownym orzeczeniem lekarskim przed podjęciem decyzji o zwolnieniu funkcjonariusza ze służby w trybie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o SG. Takie orzeczenie byłoby niezbędne do podjęcia służby przez skarżącego, ale nie do zwolnienia go ze służby w oparciu o ww. przepis (vide wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z 16 czerwca 2016 r., sygn. akt II SA/Lu 264/16, dotyczący analogicznego przepisu art. 41 ust. 2 pkt 7 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji – Dz. U. z 2020 r., poz. 360 ze zm.). W świetle powyższego, nie ma znaczenia dla niniejszej sprawy fakt złożenia przez skarżącego skargi do sądu administracyjnego na orzeczenie Centralnej Komisji Lekarskiej stwierdzające zdolność do pełnienia przez niego służby w Straży Granicznej.
Jako chybiony Sąd ocenia najdalej idący zarzut skarżącego, tj. zarzut nieważności zaskarżonej decyzji ze względu na brak podpisu piastuna organu. Otóż zaskarżone rozstrzygnięcie KGSG zostało podpisane przez T. P. przy użyciu kwalifikowanego podpisu elektronicznego w formacie PAdES (PDF Advanced Electronic Signatures). Jest to podpis elektroniczny dla pliku tekstowego w formacie PDF, podlegający weryfikacji za pomocą oprogramowania Adobe Acrobat Reader DC. Wbrew twierdzeniom skarżącego, organ nie ma obowiązku dołączenia pliku *xades do rozstrzygnięcia. Złożony pod zaskarżoną decyzją podpis odpowiada wymogom rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 910/2014 z dnia 23 lipca 2014 r. w sprawie identyfikacji elektronicznej i usług zaufania w odniesieniu do transakcji elektronicznych na rynku wewnętrznym oraz uchylającego dyrektywę 1999/93/WE (Dz. Urz. UE L 257 z 28.08.2014, str. 73), a także decyzji wykonawczej Komisji (UE) 2015/1506 z dnia 8 września 2015 r. ustanawiającej specyfikacje dotyczące formatów zaawansowanych podpisów elektronicznych oraz zaawansowanych pieczęci elektronicznych, które mają być uznane przez podmioty sektora publicznego, zgodnie z art. 27 ust. 5 i art. 37 ust. 5 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 910/2014 w sprawie identyfikacji elektronicznej i usług zaufania w odniesieniu do transakcji elektronicznych na rynku wewnętrznym (Dz. U. UE L 235 z 9 września 2015 r., str. 37).
Niezasadne są również zarzuty skarżącego odnośnie naruszenia art. 89 i art. 89a ustawy o SG. Zgodnie z art. 89 ustawy o SG, funkcjonariuszowi można udzielić płatnego urlopu zdrowotnego lub okolicznościowego, a także urlopu bezpłatnego z ważnych przyczyn. Natomiast przepisy art. 89a ustawy o SG normują zasady udzielenia urlopu zdrowotnego. I tak: właściwy przełożony, o którym mowa w art. 36 ust. 1, udziela funkcjonariuszowi płatnego urlopu zdrowotnego w celu przeprowadzenia zaleconego leczenia w wymiarze nieprzekraczającym jednorazowo 6 miesięcy. Łączny wymiar urlopu w okresie całej służby nie może przekroczyć 18 miesięcy (ust. 1). Urlopu, o którym mowa w ust. 1, udziela się na podstawie orzeczenia komisji lekarskiej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych (ust. 2). Do komisji lekarskiej, o której mowa w ust. 2, funkcjonariusza kieruje właściwy przełożony, o którym mowa w art. 36 ust. 1, na wniosek lekarza lub tego funkcjonariusza (ust. 3). Cytowane przepisy jednoznacznie wskazują, że podstawą udzielenia urlopu zdrowotnego, przez przełożonego właściwego w sprawach osobowych, jest uprzednie orzeczenie właściwej komisji lekarskiej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych, zalecające przeprowadzenie określonego leczenia. Tymczasem w odniesieniu do skarżącego właściwa komisja lekarska nie stwierdziła potrzeby udzielenia urlopu zdrowotnego.
Natomiast niezrozumiały jest zarzut naruszenia art. 32 ust. 2 u.k.l. przez organy orzekające w rozpatrywanej sprawie. W myśl ww. przepisu, komisja lekarska może skierować osobę badaną na badanie specjalistyczne, psychologiczne oraz zlecić wykonanie badań dodatkowych w wyznaczonym terminie. Ani organ odwoławczy ani K[...]O SG nie mogły naruszyć ww. przepisu, gdyż jego adresatem jest komisja lekarska.
Podobnie sytuacja się przedstawia w przypadku art. 15 u.k.l. – to komisja lekarska orzeka o potrzebie lub braku potrzeby udzielenia urlopu zdrowotnego funkcjonariuszowi (m.in.) Straży Granicznej, w sytuacji gdy funkcjonariusz, mimo wykorzystania 12 miesięcy zwolnienia od wykonywania obowiązków służbowych z powodu choroby, nie odzyskał zdolności do wykonywania tych obowiązków, a stan jego zdrowia rokuje poprawę w stopniu umożliwiającym dalsze pełnienie służby. Natomiast w odniesieniu do skarżącego, komisje lekarskie obu instancji uznały go za zdolnego do służby w Straży Granicznej z ograniczeniami.
Zdaniem Sądu, wbrew zarzutom skargi, organy Straży Granicznej obu instancji prawidłowo zebrały materiał dowodowy wystarczający do wydania rozstrzygnięcia, a także w sposób wszechstronny wyjaśniły, dlaczego w niniejszej sprawie zaistniały przesłanki przemawiające za zwolnieniem skarżącego ze służby w Straży Granicznej na podstawie art. 45 ust. 2 pkt 8 ustawy o SG.
Z powyższych względów, uznając skargę za niezasadną, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło