II SA/Wa 1059/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Antoniuk, Sędziowie WSA Ewa Pisula-Dąbrowska (spr.), Eugeniusz Wasilewski, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Sylwia Mikuła, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 marca 2015 r. sprawy ze skargi Z. W. na decyzję Dyrektora Generalnego Służby Więziennej z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o obniżeniu dodatku służbowego - oddala skargę - Dyrektor Generalny Służby Więziennej decyzją z dnia [...] kwietnia 2014 r. [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w [...] z dnia [...] lutego 2014 r., którą to decyzją umorzono postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji personalnej Nr [...] z dnia [...] czerwca 2000 r., wydanej przez dyrektora Zakładu Karnego w [...] w sprawie obniżenia Z. W. dodatku służbowego do kwoty 10 zł miesięcznie. W motywach uzasadnienia organ podał, że w obowiązującym stanie prawnym brak jest podstaw do rozpatrzenia wniosku o stwierdzenie nieważności w przedmiocie obniżenia dodatku służbowego w postępowaniu administracyjnym. Wyjaśnił, że zgodnie z art. 217 ustawy z dnia 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej (Dz. U. Nr 79, poz. 523 ze zm.), ustalenie uposażenia funkcjonariusza jest sprawą ze stosunku służbowego i spory o roszczenie ze stosunku służbowego funkcjonariuszy w sprawach niewymienionych w art. 218 ust. 1 i art. 219 ust. 1 i 2 ustawy rozpatruje sąd właściwy w sprawach zakresu prawa pracy, stosownie do art. 220 ust. 1 ustawy o Służbie Więziennej. W konkluzji organ stwierdził, że wszczęcie postępowania w sprawie, która nie ma charakteru sprawy administracyjnej winno zostać umorzone jako bezprzedmiotowe, w oparciu o art. 105 K.p.a. Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi Z. W. do tutejszego Sądu. Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów postępowania, skarżąca zarzuciła: 1) naruszenie art. 7, art. 8 i art. 107 § 3 K.p.a., poprzez nienależyte uzasadnienie zaskarżonej decyzji, z uwagi na zawarcie w niej zbyt ogólnych stwierdzeń co do stanu faktycznego sprawy, co uniemożliwia realizację zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa oraz uniemożliwia dokonanie kontroli zaskarżonej decyzji, w szczególności niewyjaśnienie dlaczego organ odmówił stwierdzenia nieważności decyzji personalnej Nr [...]; 2) naruszenie art. 9 i art. 11 K.p.a., poprzez niedostateczne wyjaśnienie podstaw i przesłanek utrzymania w mocy decyzji Nr [...]; 3) naruszenie art. 157 § 1 K.p.a., poprzez prowadzenie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji personalnej Nr [...] Dyrektora Zakładu Karnego w [...] z dnia [...] czerwca 2000 r., znak: [...] poza granicami zakreślonymi w art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. podczas, gdy organ winien prowadzić postępowanie w trybie nadzoru i nie może rozpatrywać sprawy co do jej istoty jak w postępowaniu odwoławczym. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko, iż w obowiązującym stanie prawnym brak jest podstaw do rozpatrzenia przedmiotowego wniosku skarżącej w postępowaniu administracyjnym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Istota sporu sprowadzała się do oceny, czy sprawa w przedmiocie obniżenia dodatku do uposażenia funkcjonariuszowi Służby Więziennej jest sprawą administracyjną, czy też podlega kognicji sądów powszechnych. Zważywszy, iż sprawa w przedmiocie obniżenia dodatku do uposażenia nie została wymieniona w art. 218 ust. 1 ustawy o Służbie Więziennej (tekst jednolity z 2014 r. poz. 1415 ze zm.), obejmującym sprawy poddane kognicji sądu administracyjnego, ani też w przepisach art. 219 ust. 1 i 2, formułujących katalog spraw niepodlegających w ogóle kontroli sądowej, to na podstawie art. 220 ustawy o Służbie Więziennej w zw. z art. 105 K.p.a., stwierdzić należy, iż organ prawidłowo uznał, że zaistniały przesłanki do umorzenia przedmiotowego postępowania. Wyjaśnić należy, iż w dniu 13 sierpnia 2010 r. weszła w życie nowa ustawa z dnia 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej (Dz. U. Nr 79, poz. 523), która w odmienny niż poprzednio sposób uregulowała tryb przyznawania niektórych świadczeń pieniężnych należnych funkcjonariuszom Służby Więziennej. Rozpoznawanie spraw o roszczenia funkcjonariuszy reguluje rozdział 20 ustawy o Służbie Więziennej. W art. 271-220 ustawy wskazano trzy rodzaje procedur, regulujących postępowania w sprawach ze stosunku służbowego. Po pierwsze zgodnie z art. 218, sprawy dotyczące zwolnienia ze służby, przeniesienia z urzędu do pełnienia w innej jednostce organizacyjnej, przeniesienia na niższe stanowisko służbowe i zawieszenia w czynnościach służbowych rozstrzyga się w formie decyzji. Do tych spraw stosuje się przepisy kodeksu postępowania administracyjnego, a od decyzji organu odwoławczego przysługuje prawo wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Po wtóre zgodnie z art. 219, sprawy wynikające z podległości służbowej dotyczące powoływania oraz mianowania na stanowiska służbowe, odwoływania oraz zwalniania ze stanowisk służbowych i przenoszenia do dyspozycji, nadawania stopni Służby Więziennej, delegowania do czasowego pełnienia służby w innej jednostce organizacyjnej, oddelegowania do wykonywania zadań służbowych poza Służbą Więzienną w kraju lub poza granicami państwa rozstrzyga się w formie rozkazu personalnego: tę samą formę stosuje się również do stwierdzenia wygaśnięcia stosunku służbowego. Od rozkazu personalnego odwołanie nie przysługuje. Trzecią z procedur stosuje się do sporów o roszczenia ze stosunku służbowego funkcjonariuszy w sprawach niewymienionych w art. 218 ust. 1 i art. 219 ust. 1 i 2. Spory te rozpatruje sąd właściwy w sprawach z zakresu prawa pracy. Do tej ostatniej kategorii należą sprawy o realizację uprawnień wynikających ze stosunku służbowego, a zatem także sprawy dotyczące obniżenia dodatku służbowego. Reasumując, art. 220 powołanej ustawy o Służbie Więziennej jest przepisem, w którym ustawodawca wprost wyłączył właściwość sądu administracyjnego, wskazując ją tylko w określonych przedmiotowo sprawach. Określone w art. 218 ust. 1 wyjątki podlegają zakazowi wykładni rozszerzającej. Kolejnym argumentem za przyjęciem w przedmiotowej sprawie kognicji sądu właściwego w sprawach z zakresu prawa pracy jest nakaz stosowania prokonstytucyjnej wykładni art. 220 powołanej ustawy o Służbie Więziennej. Art. 177 Konstytucji RP z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483 ze zm.) stanowi, że "Sądy powszechne sprawują wymiar sprawiedliwości we wszystkich sprawach, z wyjątkiem spraw ustawowo zastrzeżonych dla właściwości innych sądów". Powyższe stanowisko znajduje potwierdzenie w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 maja 2012 r., sygn. akt I OSK 1032/12, publ. lex nr 1260025. Odnosząc się do zarzutu skargi, iż sprawy rozpoznawane w trybie nadzwyczajnym winny być rozpoznawane w granicach zakreślonych w art. 156 § 1 K.p.a. i nie mogą być rozpoznawane co do istoty, to wskazać należy, iż organ stosownie do art. 19 K.p.a. miał obowiązek przestrzegać z urzędu swojej właściwości rzeczowej i miejscowej. Podkreślić należy, iż wydanie rozstrzygnięcia z naruszeniem przepisów o właściwości stanowi przesłankę nieważnościową, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 1 K.p.a. W tej sytuacji organ zasadnie na podstawie art. 105 § 1 K.p.a. umorzył przedmiotowe postępowanie. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), orzekł jak w sentencji.