II SA/Wa 107/09

WyrokWSA w Warszawie2009-05-27

Skład orzekający: Anna Mierzejewska, Ewa Grochowska - Jung, Iwona Dąbrowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wszczęcie postępowania w przedmiocie ustalenia utraty uprawnień do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego przerywa bieg terminu przedawnienia roszczeń o zwrot nienależnie pobranego świadczenia z tego tytułu?
Ratio decidendi
Wszczęcie postępowania w przedmiocie ustalenia utraty uprawnień do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego nie przerywa biegu terminów przedawnienia roszczeń o zwrot nienależnie pobranego świadczenia z tego tytułu. Roszczenia z tytułu prawa do uposażenia i innych świadczeń oraz należności pieniężnych ulegają przedawnieniu z upływem 3 lat od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne, a bieg przedawnienia przerywa jedynie czynność procesowa podjęta bezpośrednio w celu dochodzenia, ustalenia albo zaspokojenia lub zabezpieczenia roszczenia.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła zwrotu nienależnie pobranego przez policjantkę równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego. Policjantka utraciła prawo do świadczenia w lutym 2002 r. w związku z przydziałem kwatery zastępczej dla męża, jednak poinformowała o tym fakcie dopiero w lipcu 2004 r. Organ Policji wydał decyzję nakazującą zwrot nienależnie pobranego świadczenia za okres od lutego 2002 r. do lipca 2004 r. Skarżąca podniosła zarzut przedawnienia roszczenia.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] listopada 2008 r. oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji Komendanta Wojewódzkiego Policji w W. z dnia [...] września 2008 r. Stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Mierzejewska (spr.) Sędzia WSA Ewa Grochowska - Jung Sędzia WSA Iwona Dąbrowska Protokolant Maria Zawada po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 maja 2009 r. sprawy ze skargi B. Z. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] listopada 2008 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu nienależnie pobranego równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję, oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości Decyzją nr [...] z dnia [...] marca 2001 r. Komendant Wojewódzki Policji w W. przyznał B. Z. z dniem 1 grudnia 2001 r. równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego. W dniu [...] lipca 2004 r. ww. policjantka, złożyła wniosek w sprawie przyznania pomocy finansowej, dołączając decyzję z dnia [...] lutego 2002 r. Dyrektora Oddziału Terenowego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w W. o przydziale kwatery zastępczej Z. M. – mężowi zainteresowanej. Wobec powyższego, postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2004 r. wszczęto z urzędu postępowanie w sprawie utraty prawa B. Z. do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego. Decyzją nr [...] z dnia [...] września 2004 r. Komendant Wojewódzki Policji w W. orzekł, że ww. utraciła prawo do przedmiotowego świadczenia ze skutkiem od dnia [...] lutego 2002 r. Od ww. decyzji B. Z. złożyła odwołanie do Komendanta Głównego Policji, który postanowieniem z dnia [...] listopada 2004 r., stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Wnioskiem z dnia 11 października 2005 r. B. Z. wystąpiła do Komendanta Głównego Policji o stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji nr [...] z dnia [...] września 2004 r. Komendanta Wojewódzkiego Policji w W., zarzucając wydanie decyzji bez podstawy prawnej i z rażącym naruszeniem prawa. Po wszczęciu postępowania Komendant Główny Policji decyzją nr [...] z dnia [...] listopada 2005 r., odmówił stwierdzenia nieważności decyzji. Po rozpatrzeniu odwołania od decyzji, Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją nr [...] z dnia [...] kwietnia 2006 r. utrzymał w mocy decyzję Komendanta Głównego Policji. Powyższa decyzja była przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z dnia 18 października 2006 r. w sprawie o sygn. akt II SA/Wa 1392/06, oddalił skargę. Od przedmiotowego wyroku skarżąca złożyła skargę kasacyjną. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wskazując w uzasadnieniu, że decyzja Komendanta Wojewódzkiego Policji w W., ma charakter decyzji konstytutywnej. Decyzją nr [...] z dnia [...] czerwca 2008 r. Komendant Główny Policji stwierdził nieważność decyzji KWP w W. nr [...] o utracie przez B. Z. prawa do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego od dnia [...] lutego 2002 r.. W dniu [...] lipca 2008 r. Komendant Wojewódzki Policji w W. decyzją nr [...] orzekł o zwrocie przez zainteresowaną kwoty [...] zł z tytułu nienależnie pobranego równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego za okres od dnia [...] lutego 2002 r. do dnia [...] lipca 2004 r. Od ww. decyzji B. Z. złożyła odwołanie do Komendanta Głównego Policji, który decyzją nr [...] z dnia [...] września 2008 r. uchylił zaskarżone rozstrzygnięcie organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Komendant Wojewódzki Policji w W. decyzją nr [...] z dnia [...] sierpnia 2008 r. orzekł o cofnięciu B. Z. uprawnień do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego, a następnie decyzją nr [...] z dnia [...] września 2008 r., na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071), art. 92 i art. 97 ust. 5 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2007 r. Nr 43, poz. 277 ze zm.) oraz § 7 pkt 1 i § 9 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego (Dz. U. Nr 100, poz. 918 ze zm.), orzekł o zwrocie przez B. Z. kwoty [...] zł nienależnie pobranego równoważnika za brak lokalu mieszkalnego w wysokości należnej policjantowi posiadającemu rodzinę, za okres od dnia [...] lutego 2002 r. do dnia [...] lipca 2004 r. Od tej decyzji ww. złożyła odwołanie. Komendant Główny Policji decyzją nr [...] z dnia [...] listopada 2008 r., na podstawie art. 138 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), art. 92 ust. 1 i art. 97 ust. 5 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2007 r. Nr 43, poz. 277 ze zm.), § 7 pkt 1 oraz § 9 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego (Dz. U. Nr 100, poz. 918 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania B. Z. od decyzji nr [...] z dnia [...] września 2008 r. Komendanta Wojewódzkiego Policji w W. orzekającej o zwrocie kwoty [...] zł z tytułu nienależnie pobranego równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego za okres od dnia [...] lutego 2002 r. do dnia [...] lipca 2004 r., postanowił utrzymać w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że przepis art. 92 ust. 2 ustawy o Policji upoważnił ministra właściwego ds. wewnętrznych do określenia w drodze rozporządzenia m.in. szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznawania, cofania oraz zwracania równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego. Wykonując tę delegację Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji rozporządzeniem z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego (Dz. U. Nr 100, poz. 918 ze zm.) w § 7 zawarł normę prawną, mówiącą o zwrocie wypłaconego świadczenia. Zgodnie z powołanym przepisem decyzję o zwrocie wypłaconego równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego wydaje się w przypadku nienależnego pobrania na skutek niepoinformowania o wystąpieniu zmian lub podania nieprawdziwych danych w oświadczeniu, o którym mowa w § 3, mających wpływ na istnienie uprawnienia do tego równoważnika lub na jego wysokość. Dalej organ wskazał, iż decyzją nr [...] z dnia [...] lutego 2002 r. Dyrektora Oddziału Terenowego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w W. przyznano mężowi ww. kwaterę zastępczą przy ulicy [...] w W. Zgodnie z § 5 cyt. rozporządzenia MSWiA z dnia 28 czerwca 2002 r. policjant jest obowiązany niezwłocznie zawiadomić, składając nowe oświadczenie mieszkaniowe, o każdej zmianie mającej wpływ na uprawnienia do otrzymania równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego albo na jego wysokość. B. Z. mimo, iż z dniem [...] lutego 2002 r. przestała spełniać warunki do pobierania równoważnika, o fakcie otrzymania kwatery powiadomiła organ Policji dopiero w dniu [...] lipca 2004 r., składając wniosek o przyznanie pomocy finansowej. W konkluzji organ podkreślił, że wypłacony do dnia [...] lipca 2004 r. równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego należy uznać za nienależnie pobrany, a czynnością powodującą przerwę biegu przedawnienia było postanowienie Komendanta Wojewódzkiego Policji w W. z dnia [...] sierpnia 2004 r. dotyczące wszczęcia z urzędu postępowania w sprawie utraty prawa dla B. Z. równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego od dnia [...] lutego 2002 r. Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi B. Z. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu skargi podniosła, że Komendant Wojewódzki Policji decyzję nr [...] z dnia [...] sierpnia 2008 r. wydał po upływie terminu przedawnienia. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, powołując argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 13 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), do rozpoznawania sprawy właściwy jest wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona. Natomiast zgodnie z treścią art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. –Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Skarga w sprawie niniejszej zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 107 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2007 r. Nr 43, poz. 277 ze zm.). Ustęp 1 powołanego przepisu stanowi, iż roszczenia z tytułu prawa do uposażenia i innych świadczeń oraz należności pieniężnych ulegają przedawnieniu z upływem 3 lat od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne. Zgodnie z ustępem 3, bieg przedawnienia roszczenia z tytułu uposażenia i innych świadczeń oraz należności pieniężnych przerywa: 1. każda czynność przed kierownikiem jednostki organizacyjnej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych, właściwym do rozpatrywania roszczeń, podjęta bezpośrednio w celu dochodzenia lub ustalenia albo zaspokojenia roszczenia, 2. uznanie roszczenia. Z cytowanego przepisu wynika, że bieg terminu przedawnienia przerywa czynność procesowa, gdy można ją uznać za podjętą bezpośrednio w celu dochodzenia, ustalenia albo zaspokojenia lub zabezpieczenia roszczenia. W ocenie Sądu postanowienie Komendanta Wojewódzkiego Policji w W. z dnia [...] sierpnia 2004 r. w sprawie utraty prawa skarżącej do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego dotyczyło innego postępowania, które zakończyło się wydaniem w dniu [...] sierpnia 2008 r. przez Komendanta Wojewódzkiego Policji w W. decyzji nr [...] o cofnięciu B. Z. uprawnień do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego. W decyzji nr [...] z dnia [...] czerwca 2008 r. Komendant Główny Policji, sam dokonał oceny, że z udziałem skarżącej B. Z. toczą się dwie odrębne sprawy, jedna dotycząca cofnięcia uprawnień do przedmiotowego świadczenia, a druga dotycząca zwrotu nienależnie pobranej kwoty z tego tytułu. Zdaniem Sądu sprawy dotyczące przyznania, odmowy przyznania i cofania równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego i sprawy dotyczące nienależnie pobranego świadczenia z tego tytułu, mimo tożsamości pod względem podmiotowym muszą być załatwiane odrębnymi decyzjami jako odrębne sprawy administracyjne, ponieważ przedmiotem każdej z nich jest inna treść stosunku administracyjnoprawnego, inny stan faktyczny i podstawa prawna. Reasumując nie można przyjąć, że decyzja ustalająca stosunek prawny, rozstrzygająca o utracie uprawnień, zmierza bezpośrednio do dochodzenia lub ustalenia albo zaspokojenia lub zabezpieczenia roszczeń z niego wynikających (art. 107 ust. 3 ustawy o Policji). Pokreślić należy, że organ może dochodzić roszczeń wynikających z ustalonego stosunku prawnego, w tym przypadku utraty uprawnień do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego, w innym postępowaniu. Te dwa postępowania podmiotowo identyczne, jak wskazano już wyżej, różnią się przedmiotowo. W konsekwencji wszczęcie postępowania w przedmiocie ustalenia utraty uprawnień do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego, nie przerywa biegu terminów przedawnienia roszczeń o zwrot nienależnie pobranego świadczenia. Wobec powyższych ustaleń, należy zgodzić się ze skarżącą, że decyzja Komendanta Wojewódzkiego Policji nr [...] z dnia [...] sierpnia 2008 r. nakazująca jej zwrot kwoty [...] zł nienależnie pobranego równoważnika za brak lokalu mieszkalnego za okres od dnia [...] lutego 2002 r. do dnia [...] lipca 2004 r., została wydana po upływie przedawnienia. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło