II SA/Wa 1080/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Kube (spraw.) Sędzia WSA Anna Mierzejewska Sędzia WSA Iwona Dąbrowska Protokolant specjalista Elwira Sipak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 stycznia 2013 r. sprawy ze skargi K.S. na rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji z dnia [...] marca 2012 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby oddala skargę. Komendant Główny Policji rozkazem personalnym z dnia [...] marca 2012 r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 ze zm.), zwanej dalej k.p.a., po rozpatrzeniu odwołania, utrzymał w mocy rozkaz personalny Komenadnta Wojewódzkiego Policji w L. z dnia [...] lutego 2012 r. nr [...] o zwolnieniu K.S. ze służby w Policji z dniem [...] lutego 2012 r. na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 7 w związku z art. 45 ust. 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2011 r. nr 287, poz. 1687 ze zm.). Powyższemu rozstrzygnięciu, na mocy art. 108 § 1 k.p.a., został nadany rygor natychmiastowej wykonalności. Zdaniem organu odwoławczego, Komendant Wojewódzki Policji w L. słusznie rozwiązał stosunek służbowy z K.S. na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 7 ustawy o Policji, ponieważ wymieniony nie może nadal pozostawać w służbie skoro nieprzerwanie od dnia [...] grudnia 2010 r., przez ponad 12 miesięcy przebywał na zwolnieniu lekarskim i nie realizował absolutnie żadnych zadań i czynności służbowych. Zgodnie bowiem z zastosowanym przepisem, policjanta można zwolnić ze służby w przypadku upływu 12 miesięcy od dnia zaprzestania służby z powodu choroby. Zwolnienie funkcjonariusza uzasadnione było koniecznością zapewnienia prawidłowej realizacji zadań nałożonych przepisami prawa na Policję poprzez taki dobór kadry, aby mogła ona efektywnie realizować te zadania. Uzasadniając rozstrzygnięcie organ wskazał, że długotrwała nieobecność policjanta wpływa negatywnie na organizację służby w Oddziale Prewencji Policji w L. Powyższa sytuacja rzutuje zatem ujemnie na ważny interes służby, jakim jest zapewnienie bezpieczeństwa obywateli poprzez wykonywanie zadań przez wszystkich policjantów. K.S., jako funkcjonariusz Policji, powinien realizować zadania na poziomie odpowiadającym posiadanemu przygotowaniu i umiejętnościom, przyczyniając się do ujawniania i zwalczania przestępczości, tymczasem wymieniony od ponad 12 miesięcy nie był w stanie podjąć jakichkolwiek zadań i czynności służbowych, nie wypełniając tym samym nałożonych na siebie zobowiązań, pobierając natomiast 100% należnego na zajmowanym stanowisku uposażenia. Podkreślił, że przebywanie na ponad 12 miesięcznym zwolnieniu K.S., z konieczności obciążają innych policjantów. Może to z całą pewnością rodzić napięcia i konflikty, a ponadto skutkować obniżeniem poziomu motywacji i zaangażowania w realizację zadań pozostałych funkcjonariuszy. Ponadto za pozostawieniem policjanta w służbie nie przemawiają także posiadane przez niego kwalifikacje i doświadczenie zawodowe. Wymieniony jest bowiem policjantem o stosunkowo niedługim stażu służby, posiadającym jedynie podstawowe kwalifikacje zawodowe. Komendant Główny Policji podkreślił, że organ I instancji udzielał funkcjonariuszowi informacji na temat stanu faktycznego i prawnego sprawy, gwarantując czynny udział w postępowaniu, o czym świadczą zgromadzone w przedmiotowej sprawie materiały oraz zgodnie z art. 107 k.p.a. właściwie wskazał motywy, jakimi kierował się wydając zaskarżony rozkaz personalny. Ewentualne natomiast nieprawidłowości uzasadnienia tego rozkazu personalnego zostały konwalidowane przez organ II instancji. Zaznaczył rownież, że Komendant Wojewódzki Policji w L. słusznie nadał rozstrzygnięciu rygor natychmiastowej wykonalności. Miał bowiem na uwadze ważny interes społeczny przejawiający się szczególnym statusem i zadaniami Policji, będącej formacją służącą społeczeństwu i przeznaczoną do ochrony bezpieczeństwa ludzi oraz utrzymania bezpieczeństwa i porządku publicznego. Policja jest jedną z instytucji o szczególnej roli i zhierarchizowanej strukturze, wymagającą skutecznego i prawidłowego działania. Roli swej nie może wypełniać w przypadku, gdy w jej szeregach znajdują się funkcjonariusze, którzy tej służby z przyczyn pozamerytorycznych nie mogą pełnić. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie K.S. zarzucił zaskarżonemu rozkazowi personalnemu: • nieuwzględnienie faktu, że przebywał na zwolnieniu lekarskim wskutek wypadku zaistniałego podczas pełnienia obowiązków służbowych, • zwolnienie ze służby w Policji nastąpiło przed określeniem stanu jego zdrowia przez komisję lekarską, a także uzyskaniem wiedzy, kiedy i czy może powrócić do służby, czy dalsze leczenie i rehabilitacja jest możliwa i czy ewentualnie zostanie mu przyznana grupa inwalidzka i będzie mógł starać się o rentę, • brak odniesienia się do jego sytuacji materialnej, jako jedyny żywiciel rodziny ma na utrzymaniu niepracującą żonę oraz trójkę dzieci. W jego ocenie, zwalniając go ze służby, naruszono normy etyczne i społeczne, pozbawiając go środków do życia i to na skutek choroby, która wystąpiła podczas wykonywania obowiązków służbowych. Stwierdził, że w interesie społecznym leży ochrona funkcjonariusza, który poświęca swoje zdrowie, życie przy wypełnianiu obowiązków. Zwolnienie go ze służby, po tym jak utracił zdrowie skutkuje brakiem szans na rehabilitację i powrót do pracy. Twierdzi, że argument organu użyty w zaskarżonej decyzji, że jest funkcjonariuszem z niedługim stażem i bez kwalifikacji może prowadzić do dyskryminacji. Uważa, że został gorzej potraktowany niż pracownik, któremu kodeks pracy umożliwia przebywanie na zwolnieniu przez 182 dni, a ustawa o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego pozwala na przyznanie świadczenia rehabilitacyjnego na okres 12 miesięcy. W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe argumenty faktyczne i prawne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m. in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ Sąd przeprowadzając kontrolę zaskarżonego rozkazu personalnego nie stwierdził, aby Komendant Główny Policji jak i Komendant Wojewódzki Policji w L. naruszyli przepisy prawa materialnego, ewentualnie przepisy postępowania administracyjnego, w stopniu w jakim mogłoby to mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Podstawę materialnoprawną zaskarżonego rozkazu personalnego stanowił przepis art. 41 ust. 2 pkt 7 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2011 r. nr 287, poz. 1687 ze zm.), zgodnie z którym policjanta można zwolnić ze służby w przypadku upływu 12 miesięcy od dnia zaprzestania służby z powodu choroby. W przedmiotowej sprawie bezspornym jest, że K.S. z dniem [...] grudnia 2010 r. zaprzestał służby z powodu choroby i od tej daty do dnia [...] lutego 2012 r. przebywał na zwolnieniu lekarskim i nie podjął służby, a co za tym idzie został przekroczony okres 12 miesięcy, o którym mowa ww. przepisie ustawy. Zgodnie z art. 25 ust. 1 ustawy o Policji służbę w tej formacji mogą pełnić osoby posiadające fizyczną i psychiczną zdolność do jej pełnienia. Zatem przerwanie biegu okresu wskazanego w art. 41 ust. 2 pkt 7 tej ustawy może nastąpić w przypadku ustalenia zdolności policjanta do pełnienia służby. Przy czym przepis ten odnosi się do stanu zdrowia policjanta, a nie do samego faktu przedłożenia zwolnienia lekarskiego. Wystąpienie przesłanki określonej w przepisie art. 41 ust. 2 pkt 7 ustawy o Policji nie obliguje wprost do zwolnienia funkcjonariusza ze służby. Aby skorzystać z powołanej podstawy prawnej, organ zobowiązany jest wyjaśnić, dlaczego mając wybór pomiędzy pozostawieniem policjanta nadal w służbie, a zwolnieniem go ze służby, decyduje się wybrać drugą opcję. Decyzja taka jest, zatem decyzją uznaniową, co oznacza, że przedmiotem oceny sądu jest wyłącznie zakres dokonanego przez organ uznania oraz zastosowana przez niego argumentacja. Innymi słowy, Sąd bada jedynie, czy podjęta w drodze uznania decyzja nie posiada cech dowolności. Możliwość pozostawienia w służbie funkcjonariusza, który od 12 miesięcy zaprzestał służby z powodu choroby winna być oceniana z punktu widzenia określonych w ustawie zadań oraz organizacji Policji, w tym uprawnień i obowiązków przełożonych w zakresie zapewnienia prawidłowego działania podległych im jednostek oraz kształtowania składu osobowego podlegającego im zespołu ludzi oraz interesu służby. Niezwykle istotne z punktu widzenia interesu służby, zwłaszcza patrząc przez pryzmat przywilejów, z których korzystają policjanci, jest to, aby osoby pełniące służbę w Policji w sposób należyty wykonywały przydzielone im obowiązki. Tymczasem K.S. z uwagi na stan zdrowia wykazuje zupełny brak dyspozycyjności, który niezależnie od ich przyczyny, jest w oczywisty sposób sprzeczny z interesem służby. Długotrwała nieobecność skarżącego w służbie wiąże się również z koniecznością obciążania innych funkcjonariuszy pracą, którą miałby wykonywać skarżący, przez co dochodzi do kumulacji zadań wykonywanych przez jedną osobę. Stosunek służbowy policjanta ma charakter administracyjno - prawny. Różni się od stosunku pracy specyficznymi warunkami zatrudnienia, w szczególności charakteryzuje go dyspozycyjność i podległość, z którą związany jest czas służby uregulowany w sposób odmienny od ogólnie obowiązujących zasad. Stosunek służbowy reguluje w sposób zupełny ustawa o Policji, która w zakresie służby policjantów nie odsyła do innych uregulowań. Ustawa o Policji nie przewiduje możliwości uzyskania przez funkcjonariusza świadczenia rehabilitacyjnego. Natomiast w jej art. 85 przewidziano możliwość przyznania mu płatnego urlopu zdrowotnego na warunkach przewidzianych w § 23 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2002 r. w sprawie urlopów policjantów (Dz. U. nr 81, poz. 740 ze zm.). Zgodnie tym przepisem, policjantowi w służbie stałej można udzielić płatnego urlopu zdrowotnego w celu przeprowadzenia zaleconego leczenia w wymiarze nieprzekraczającym jednorazowo 6 miesięcy. Łączny wymiar urlopu w okresie całej służby nie może przekroczyć 18 miesięcy (ust. 1). Urlopu zdrowotnego udziela przełożony właściwy w sprawach osobowych na podstawie orzeczenia komisji lekarskiej, o której mowa w art. 26 ust. 1 ustawy (ust. 2). Policjanta, o którym mowa w ust. 1, do komisji lekarskiej kieruje przełożony właściwy w sprawach osobowych na wniosek lekarza lub samego policjanta (ust. 3). Zgodzić się należy ze stanowiskiem organu, że z przedstawionej dokumentacji medycznej nie wynikają żadne rokowania, co do stanu zdrowia skarżącego, a ponadto z nadesłanych Sądowi akt administracyjnych i personalnych, jak również twierdzeń samego skarżącego nie wynika, aby podejmował on starania o skierowanie go przez przełożonego do komisji lekarskiej celem wydania orzeczenia w tym zakresie. K.S. został zwolniony ze służby, ponieważ upłynęło 12 miesięcy od zaprzestania służby z powodu choroby i nie ma znaczenia czy po upływie tego okresu stan zdrowia skarżącego pozwalał na podjęcie służby, czy też nie. Dlatego też organ nie musiał dysponować stosownym orzeczeniem lekarskim zanim podjął decyzję o zwolnieniu skarżącego ze służby. Takie orzeczenie byłoby niezbędne do podjęcia służby przez policjanta, ale nie do zwolnienia ze służby opartego na zastosowanej wobec skarżącego podstawie zwolnieniowej. Sąd nie kwestionuje w żaden sposób wystawianych zaświadczeń lekarskich, ani też nie przeczy potrzebie ich wystawienia (nie ocenia stanu zdrowia funkcjonariusza i potrzeby wystawienia przedmiotowych zaświadczeń) nie ulega jednak wątpliwości, że liczba przedstawionych zaświadczeń i okres pozostawania na zwolnieniach lekarskich jest znaczna i niewątpliwie wpływa nie tylko na sposób pełnienia służby przez skarżącego, ale również, co wykazał organ, ma dezorganizujący wpływ na pracę Oddziału Prewencji Policji w L. Rację ma również organ wskazując, że za pozostawieniem skarżącego w służbie, nie przemawiają też posiadane przez niego kwalifikacje oraz doświadczenie zawodowe. Należy bowiem wskazać, że funkcjonariusz nie posiada znacznego doświadczenia zawodowego, właśnie z uwagi na częstą nieobecność. Ponadto posiada jedynie podstawowe kwalifikacje zawodowe i nie dysponuje innymi, szczególnymi kwalifikacjami, które wyróżniałyby go na tle innych policjantów. W ocenie Sądu, argumentacja zawarta w uzasadnieniu zaskarżonego rozkazu personalnego jest wystarczająca, odnosi się do zarzutów odwołania i spełnia wymagania art. 107 § 3 k.p.a. Organ wskazał zarówno na przesłanki faktyczne, powodujące konieczność zwolnienia funkcjonariusza ze służby, jak i przepisy prawa, które były podstawą podjętego rozkazu personalnego. Ponadto, biorąc pod uwagę treść art. 7 k.p.a., który nakazuje załatwienie sprawy w sposób uwzględniający interes społeczny i słuszny interes obywatela, organ dokonał ich wyważenia i uzasadnił przyjęcie interesu społecznego, który wynika ze szczególnego charakteru Policji, jako formacji opartej na dyspozycyjności funkcjonariuszy i ich gotowości do wykonywania zadań dla dobra społeczeństwa. W takim stanie sprawy wszelkie zarzuty podniesione w skardze należało uznać za bezpodstawne, przyjmując w tym względzie za trafną argumentację organu ujętą zarówno w zaskarżonej decyzji jak i w odpowiedzi na skargę. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.