II SA/Wa 1088/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Andrzej Kołodziej po rozpoznaniu w dniu 18 listopada 2021 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. M. na pismo Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] stycznia 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej postanawia: odrzucić skargę. Pismem z dnia 10 lutego 2021 r. M. M. (dalej: "skarżący) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę pismo Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] stycznia 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o odrzucenie skargi. Organ wskazał, że w skardze błędnie wskazano, że jej przedmiotem jest decyzja administracyjna, odmawiająca udostepnienia informacji publicznej. Zdaniem organu przedmiotem skargi jest pismo z dnia [...] stycznia 2021 r., w którym ustosunkowano się do wniosków skarżącego, szczegółowo wyjaśniając, że żądanie przez niego informacje nie stanowią informacji publicznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zakres działania sądów administracyjnych został ukształtowany w przepisach ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; dalej: "p.p.s.a.") szeroko, obejmując praktycznie całokształt działalności administracji publicznej. Podstawowym kryterium, które określa i statuuje kognicję sądów administracyjnych do kontroli rozstrzygnięć administracyjnych jest rodzaj i charakter prawnej formy działania administracji publicznej, wyznaczony przez art. 3 § 2 p.p.s.a. Przepis ten enumeratywnie wymienia akty i czynności z zakresu administracji publicznej, na które przysługuje skarga do sądu administracyjnego. Zgodnie zaś z art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. odrzucenie skargi następuje, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Odrzucenie z tego powodu ma miejsce w szczególności wówczas gdy skarga dotyczy aktu lub czynności nieobjętych zakresem właściwości sądu administracyjnego (art. 3 § 2 i § 3 oraz art. 4 p.p.s.a.) albo została wniesiona w sprawie wyłączonej z zakresu właściwości tego sądu (art. 5 p.p.s.a.). Zaskarżone w niniejszej sprawie pismo Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] stycznia 2021 r. nie mieści się w katalogu aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej, na które przysługuje skarga do sądu administracyjnego. Pismo to stanowi odpowiedź na wniosek o udostępnienie informacji publicznej. Zaskarżone pismo nie stanowi decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej ani o umorzeniu postępowania. Niezbędnym elementem decyzji administracyjnej jest przede wszystkim jej rozstrzygnięcie, a więc władcze ukształtowanie określonego stosunku administracyjnoprawnego, stanowiące "rdzeń" decyzji w postępowaniu administracyjnym (vide postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego; dalej: "NSA" z 12 grudnia 2018 r., sygn. akt I OSK 4147/18 – orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne na stronie internetowej NSA: orzeczenia.nsa.gov.pl). Jest to jeden z tych elementów składowych, bez którego decyzja nie może istnieć. W sprawach z zakresu dostępu do informacji publicznej rozstrzygnięcie o istocie sprawy nie może być dorozumiane, bowiem decyzja administracyjna nie jest jedyną formą działania administracji, w jakiej następuje załatwienie tej kategorii spraw indywidualnych. Każda z dopuszczalnych w tym zakresie form działania organu powinna mieć miejsce w ściśle określonych sytuacjach oraz mieć przewidzianą dla nich treść, jak również odpowiadać warunkom formalnym określonym w prawie dla każdej z nich. W myśl art. 16 ust. 1 u.d.i.p. adresat wniosku może wydać decyzję administracyjną, gdy odmawia udostępnienia informacji publicznej z powołaniem się na ochronę danych osobowych, prawo do prywatności lub określone tajemnice prawnie chronione albo umarza postępowanie w przypadkach przewidzianych w art. 14 ust. 2 u.d.i.p. Natomiast udzielenie informacji w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej następuje w drodze zwykłej czynności materialno-technicznej, czyli jest to forma tzw. faktycznego działania. Nie sposób się zgodzić ze stanowiskiem skarżącego, iż pismo organu z dnia [...] stycznia 2021 r. stanowi decyzję o odmowie udostępnienia informacji publicznej. Jego treść nie wskazuje na odmowę udostępnienia informacji publicznej. Wystosowane do skarżącego pismo z dnia [...] stycznia 2021 r. nie stanowi także czynności, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Czynność z zakresu administracji publicznej powinna ustalać (odmawiać ustalenia), stwierdzać (odmawiać stwierdzenia), potwierdzać (odmawiać potwierdzenia) określonych uprawnień lub obowiązków przewidzianych przepisami prawa administracyjnego. Musi ona wywoływać dla określonego podmiotu (skarżącego) skutki prawne, a więc w sposób prawnie wiążący wpływać na jego sytuację prawną. Zatem musi istnieć ścisły związek między ustaleniem, stwierdzeniem lub potwierdzeniem (oraz ich odmowami) a możliwością realizacji uprawnienia. Z woli ustawodawcy udostępnienie informacji publicznej powinno nastąpić szybko i sprawnie bez potrzeby zachowania sformalizowanych reguł kodeksowych. Dlatego do czynności materialno-technicznej polegającej na udzieleniu informacji publicznej, nie ma zastosowania ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm.). Skoro zaskarżone pismo Prezesa Zakładu Ubezpieczeń nie stanowi decyzji administracyjnej, skarga jest niedopuszczalna. Jeśli w ocenie wnioskodawcy, organ nie udzielił żądanej informacji publicznej, skarżący może wnieść do Sądu skargę na bezczynność organu w przedmiocie rozpatrzenia wniosku. Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na postawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., orzekł jak w postanowieniu.