II SA/Wa 1096/20
WyrokWSA w Warszawie2020-11-10
Skład orzekający: Tomasz Szmydt, Agnieszka Góra-Błaszczykowska, Andrzej Góraj
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Centralna Komisja Lekarska, uchylając orzeczenie Rejonowej Komisji Lekarskiej i wydając własne orzeczenie dotyczące zdolności funkcjonariusza Straży Granicznej do służby, naruszyła zakaz reformationis in peius, wydając orzeczenie na niekorzyść strony?Ratio decidendi
Centralna Komisja Lekarska (CKL) nie naruszyła zakazu reformationis in peius, wydając nowe orzeczenie na niekorzyść funkcjonariusza Straży Granicznej, ponieważ orzeczenie Rejonowej Komisji Lekarskiej (RKL) było sprzeczne z prawem. RKL orzekła kategorię zdolności do służby "B" z możliwością pełnienia służby na zajmowanym stanowisku, co było niezgodne z definicją kategorii "B" w przepisach, która zakłada niemożność pełnienia służby na zajmowanym stanowisku. Orzeczenie RKL, jako sprzeczne z prawem, podlegało uchyleniu.Stan faktyczny
J. K., funkcjonariusz Straży Granicznej, złożył skargę na orzeczenie Centralnej Komisji Lekarskiej (CKL), które uchyliło orzeczenie Rejonowej Komisji Lekarskiej (RKL) i stwierdziło jego zdolność do służby z ograniczeniem (kategoria B), trwale niezdolnego do służby na zajmowanym stanowisku. RKL wcześniej stwierdziła, że J. K. jest zdolny do służby z ograniczeniami na zajmowanym stanowisku. Komendant Główny Straży Granicznej również złożył odwołanie od orzeczenia RKL. Po przeprowadzeniu dodatkowych badań i konsultacji, CKL wydała nowe orzeczenie, które zostało zaskarżone przez J. K. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (WSA).Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Szmydt (spr.), Sędzia WSA Agnieszka Góra-Błaszczykowska, Sędzia WSA Andrzej Góraj, , Protokolant, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 10 listopada 2020 r. sprawy ze skargi J. K. na orzeczenie Centralnej Komisji Lekarskiej z dnia [...] maja 2018 r. nr [...] w przedmiocie zdolności do służby oddala skargę
J. K. złożył skargę na orzeczenie Centralnej Komisji Lekarskiej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych w [...] z dnia [...] maja 2018r., nr [...], które uchyliło w całości zaskarżone orzeczenie [...] Rejonowej Komisji Lekarskiej w [...] z dnia [...] października 2017r., nr [...], jednocześnie Centralna Komisja Lekarska wydała orzeczenie własne w przedmiocie zdolności do służby skarżącego.
J. K. jest funkcjonariuszem Straży Granicznej. Orzeczeniem z dnia [...] października 2017r. [...] Rejonowa Komisja Lekarska w [...] stwierdziła, iż stan zdrowia J. K. nie uległ istotnej zmianie od poprzedniego badania. Badany jest zdolny do służby z ograniczeniami a zaawansowanie stwierdzonych schorzeń nie uzasadnia przyznania grupy inwalidzkiej.
Od ww. orzeczenia Komendant Główny Straży Granicznej złożył odwołanie do Centralnej Komisji Lekarskiej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych w [...].
Centralna Komisja Lekarska podległa ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych w [...] (dalej zwana "CKL") po zapoznaniu się z dokumentacją orzeczniczą, wystąpiła o kserokopie dokumentacji z badań okresowych (orzeczeń) wydanych przez WOMP, jak również skierowała na konsultację [...], [...], [...], [...] i [...]. Konsultująca dla CKL [...] po przeprowadzonym badaniu i zapoznaniu się z wynikami badań obrazowych rozpoznała dyskopatię na poziomie [...] i [...] z okresowo nawracającym zespołem bólowym [...] bez objawów podrażnienia [...] w aktualnym badaniu [...]. Powyższe schorzenie zostało zakwalifikowane zgodnie z §55p1 wykazu chorób i ułomności, wraz z kategoriami zdolności do służby, na podstawie którego jest wydawane orzeczenie o stanie zdrowia, o zdolności lub niezdolności kandydata do służby w Policji, Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej oraz Biurze Ochrony Rządu albo funkcjonariusza tych służb stanowiącego załącznik do rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 19 grudnia 2014r. w sprawie wykazu chorób i ułomności, wraz z kategoriami zdolności do służby w Policji, Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej oraz Biurze Ochrony Rządu (Dz. U. z 2014r. poz. 1898), gdzie w rubryce 5 widnieje kategoria B/C - Komisja kwalifikuje do kategorii B ze względu na niewielkie ograniczenie ruchomości [...] z okresowo występującym zespołem bólowym (bez zespołu [...]). Konsultujący w dniu [...] lutego 2018r, specjalista [...] po badaniu przedmiotowym, w którym stwierdził pełny symetryczny zakres [...] bez niestabilności i bez wysięku zawnioskował o aktualne badanie RTG [...] na stojąco AP + boczne.
Badanie odbyło się [...] lutego 2018r i wykazało niewielkie zmiany zwyrodnieniowe w [...] z zwapnieniami w [...]. Po zapoznaniu się z wynikiem badania [...] rozpoznał : "Obustronną [...] niewielkiego stopnia (I stopień zmian). W konkluzji [...] w dniu [...] marca 2018r. napisał, że obraz RTG "koresponduje to ze stanem klinicznym bez istotnego ograniczenia wydolności narządu [...]". Schorzenie to należy kwalifikować według § 56p1 wyżej cytowanego wykazu, gdzie w rubryce 5 widnieje kategoria A/B - Komisja kwalifikuje do kategorii A ze względu na brak istotnego ograniczenia sprawności [...].
Konsultująca [...] w dniu [...] stycznia 2018r,, po wykonaniu [...] rozpoznała "[...] przewlekłą łagodną". Schorzenie to Komisja kwalifikuje do § 32p5 wyżej cytowanego wykazu, gdzie w rubryce 5 widnieje kategoria B - zdolny do służby z ograniczeniem. Rozpoznanie potwierdza badanie [...], które wykazało zaburzenia [...], o typie [...] stopnia łagodnego z próbą [...]. Konsultująca specjalista [...] po zbadaniu odwołującego w dniu [...] lutego 2018r. "zawnioskowała o wykonanie badania [...] w kierunku tzw. [...]" oraz na "badanie [...]" i dostarczenie dokumentacji dotychczasowego leczenia w Poradni Zdrowia [...].
Zlecone przez CKL badanie [...] odbyło się [...] kwietnia 2018r. Uzyskane wyniki wskazywały na:
1. brak zmian organicznych w obrębie [...];
2. obronną postawę wobec badania;
3. osobowość z rysem [...].
W podsumowaniu badania [...] wskazała, że orzekany jest [...], ma tendencję do [...], jest [...] na sytuacje [...], w sytuacjach [...] rozwija strategię [...], niemniej wskazała, że nasilenie tych cech nie jest na tyle duże, aby dezorganizowało i uniemożliwiało funkcjonowanie orzekanego, w czym pomagają mu zdolności adaptacyjne i kontrola intelektu. Wobec powyższego prowadząca (po zapoznaniu się z powyższą opinią) badanie [...] w dniu [...] kwietnia 2018r. podsumowując swoje badanie rozpoznała u orzekanego: "Zaburzenia [...] aktualnie o nasileniu nieupośledzającym w sposób istotny sprawności ustroju. Osobowość z rysem [...]."
Powyższe rozpoznanie Komisja zakwalifikowała zgodnie z §78p1 powyższego wykazu, gdzie w rubryce 5 widnieje kategoria A - zdolny do służby.
Nową okolicznością w sprawie była informacja o braku [...], które jest podstawą do kwalifikacji według §9p1 powyżej cytowanego wykazu, gdzie w rubryce 5 widnieje kategoria B/C. W związku z powyższym, że odwołujący się, tę ułomność posiada najprawdopodobniej od dnia przyjęcia do służby i nie była ona do tej pory podstawą wszczęcia procedury orzeczniczej w sprawie orzeczenia dalszej przydatności do służby - CKL podzielając stanowisko lekarza uprawnionego do przeprowadzania badań profilaktycznych osób występujących o wydanie pozwolenia na broń decyduje o kwalifikacji do kategorii B - zdolny do służby z ograniczeniem, z zakazem dysponowania bronią palną co oznacza, że funkcjonariusz jest trwale niezdolny do służby na zajmowanym stanowisku – zgodnie z art.6 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2014r. o komisjach lekarskiej podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych (Dz. U. z 2018r. poz. 481 – tekst jednolity).
W dostarczonej na wniosek CKL dokumentacji z [...] Ośrodka Medycyny Pracy poza wyeksponowanym zakazem dostępu do broni (brak [...] - badanie z [...] stycznia 2018r.) we wnioskach umieszczono również zakaz przewożenia ludzi, zakaz prowadzenia pojazdów uprzywilejowanych. CKL odstąpiła od oceny [...], ponieważ dysponowała aktualną oceną [...] z listopada 2017r., w której specjalista stwierdził [...] z nieznacznym ograniczeniem [...]. Schorzenie to należy kwalifikować według P28p1 wyżej cytowanego wykazu, gdzie w rubryce 5 widnieje kategoria A - zdolny do służby. Diagnostykę dotyczącą dolegliwości związanych z urazem należy wykonać ambulatoryjnie na zlecenie [...].
Podsumowując CKL orzekła, iż odwołujący się jest zdolny do służby z ograniczeniem (kategoria B). Trwale niezdolny do służby na zajmowanym stanowisku. Przeciwskazana służba z dostępem do broni palnej, zakaz przewożenia ludzi, prowadzenia pojazdów uprzywilejowanych, służba nadmiernie obciążająca narząd ruchu, w tym urazy mechaniczne, służba w warunkach zapylenia, unikanie nadmiernych wysiłków fizycznych (prowokacja zaburzeń wentylacji).
Wobec powyższego CKL na podstawie art.47 ust.1 pkt 2 ustawy z dnia 28 listopada 2014r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych (Dz. U. z 2018r. poz. 481 - tekst jednolity) uchyliła w całości zaskarżone orzeczenie i w jego miejsce wydała własne.
J. K. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na orzeczenie CKL zarzucając, że zostało wydane z naruszeniem następujących przepisów:
1. art, 7, art. 10, art. 11, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2018 r., poz. 2096, ze zm.; zwanej dalej: "k.p.a."), poprzez niedostateczne wyjaśnienie, które dowody organ uznał, a które odrzucił i dlaczego, jako cechy oraz przesłanki, doprowadzające do uznania trwałej niezdolności do służby na zajmowanym stanowisku,
2. art. 47 ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych (t. j. Dz. U. z 2018 r., poz. 481; zwanej dalej; "ustawa o komisjach lekarskich"), poprzez wydanie przez CKL nowego orzeczenia na niekorzyść orzekanego i bezpodstawne ograniczenie jego służby na zajmowanym stanowisku,
3. art. 239 § 1 pkt 1) lit. d) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.; zwanej dalej "p.p.s.a."), poprzez błędne pouczenie o obowiązku wniesienia opłaty sądowej od skargi ze stosunku służbowego.
Skarżący podnosząc powyższe zarzuty wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia i utrzymanie w mocy orzeczenia [...]RKL lub skierowanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez [...]RKL.
Skargę na powyższe orzeczenie z dnia [...] maja 2018 r. nr [...] złożył również Komendant Główny Straży Granicznej. Sprawa ta została zarejestrowana pod sygn. akt II SA/Wa 1286/18.
CKL w odpowiedzi na skargę wniosła o jej oddalenie i podtrzymała stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 8 lutego 2019r. sygn. akt II SA/Wa 1412/18, po rozpoznaniu sprawy ze skargi J. K., uchylił zaskarżone orzeczenie.
W uzasadnieniu wyroku, powołując się na stosowne przepisy ustawy o komisjach lekarskich, podał, że kontrola przez sąd administracyjny orzeczenia komisji lekarskiej ma charakter ograniczony i w istocie sprowadza się do jego badania pod względem formalnym. Oznacza to, że sąd administracyjny ocenia jedynie, czy orzeczenie wydała właściwa komisja lekarska, czy jej skład był zgodny z obowiązującymi w tym względzie przepisami, a ponadto, czy stwierdzone schorzenia dawały podstawę do zawartego w orzeczeniu określenia kategorii zdolności do służby. Sąd nie jest zatem uprawniony do oceny fachowości przeprowadzonych u skarżącego badań, a tym samym weryfikacji orzeczeń komisji lekarskich z tego punktu widzenia, natomiast kontroluje, czy rozstrzygnięcie w sprawie zostało podjęte na podstawie kompletnego materiału dowodowego obejmującego niezbędne badania lekarskie oraz, czy dokonana kwalifikacja zdolności do służby jest z tym materiałem spójna.
W ocenie Sądu pierwszej instancji, CKL wydając w dniu [...] maja 2018 r. zaskarżone orzeczenie naruszyła art. 6 ust. 2 pkt 2 ustawy o komisjach lekarskich, poprzez zawarcie w nim rozstrzygnięcia wykraczającego poza zakres tego przepisu. Przepis ten zezwala komisji lekarskiej na określenie, jakie warunki służby są przeciwwskazane dla badanego. Natomiast CKL w zaskarżonym orzeczeniu "zawarła zakaz przewożenia ludzi, prowadzenia pojazdów uprzywilejowanych". Ponadto określiła, że przeciwskazana jest służba skarżącego z dostępem do broni, co jest co najmniej dziwne, gdyż Straż Graniczna jest formacją uzbrojoną. Zakaz reformationis in peius, wynikający z art. 139 Kodeksu postępowania administracyjnego w ustawie o komisjach lekarskich został unormowany w odmienny sposób. W świetle art. 47 ust. 2 tej ustawy, CKL nie może wydać nowego orzeczenia na niekorzyść osoby badanej, chyba że zaskarżone orzeczenie jest sprzeczne z prawem lub zostało wydane z pominięciem istotnych okoliczności faktycznych. Niewątpliwie ta odrębna regulacja, zdecydowanie poszerzająca zakaz reformationis in peius, ma związek z materią jakiej dotyczą orzeczenia komisji lekarskich. W rozpoznawanej sprawie zasada ta została naruszona, gdyż orzeczenie [...]RKL nie było sprzeczne z prawem, jak również nie zostało wydane z pominięciem istotnych okoliczności faktycznych – zostało wydane na podstawie zgromadzonej przez [...]RKL dokumentacji orzeczniczej i prawidłowej interpretacji przepisów mających zastosowanie w sprawie.
Następnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 12 lutego 2019 r. sygn. akt II SA/Wa 1286/18, po rozpoznaniu sprawy ze skargi Komendanta Głównego Straży Granicznej, umorzył postępowanie przed tym Sądem. W uzasadnieniu postanowienia podał, że Komendant Główny Straży Granicznej wniósł skargę na orzeczenie CKL z dnia [...] maja 2018 r. nr [...], które zostało również zaskarżone do tutejszego Sądu odrębną skargą wniesioną przez J. K. W wyniku rozpoznania tej skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 8 lutego 2019 r. sygn. akt. II SA/Wa 1412/18 uchylił zaskarżone orzeczenie. Zgodnie z art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania gdy postępowanie z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe. W ocenie Sądu pierwszej instancji, wobec rozpoznania już przez ten Sąd skargi J. K. wyrokiem z dnia 8 lutego 2019 r. sygn. akt II SA/Wa 1412/18 – rozpoznanie skargi Komendanta Głównego Straży Granicznej w sprawie o sygn. akt II SA/Wa 1286/18 stało się bezprzedmiotowe. Rozstrzygnięcie sprawy ze skargi na akt administracyjny wyrokiem kończy postępowanie i uniemożliwia wydanie kolejnego wyroku względem skontrolowanego już aktu. Oznacza to, iż przestał istnieć przedmiot sprawy sądowoadministracyjnej.
W dniu 29 marca 2019 r. skargę kasacyjną od powyższego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 lutego 2019 r. sygn. akt II SA/Wa 1412/18 do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł Komendant Główny Straży Granicznej.
Zaskarżając wyrok w całości, na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 91 § 2 w zw. z art. 109 w zw. z art. 65 § 1 p.p.s.a., poprzez nieodroczenie rozprawy w dniu 8 lutego 2019 r. z powodu niepowiadomienia uczestnika postępowania (Komendanta Głównego Straży Granicznej) o terminie rozprawy przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie w sprawie o sygn. akt II SA/Wa 1412/18, co skutkowało pozbawieniem uczestnika postępowania (Komendanta Głównego Straży Granicznej) możliwości uczestnictwa w rozprawie w dniu 8 lutego 2019 r. bezpośrednio poprzedzającej wydanie zaskarżonego wyroku i zaprezentowania na tej rozprawie stanowiska w sprawie, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż uczestnik postępowania (Komendant Główny Straży Granicznej), pomimo złożenia skargi na orzeczenie CKL z dnia [...] maja 2018 r., będącej przedmiotem rozprawy, został pozbawiony możliwości przedstawienia swojego stanowiska, a tym samym został pozbawiony prawa do obrony – co w konsekwencji skutkuje nieważnością postępowania na podstawie art. 183 § 2 pkt 5 p.p.s.a.
Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania. w okolicznościach niniejszej sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, iż toczyły się dwie odrębne sprawy ze skarg J. K. oraz Komendanta Głównego Straży Granicznej na to samo orzeczenie CKL z dnia [...] maja 2018 r. nr [...], zamiast połączenia tych spraw do łącznego rozpoznania lub także rozstrzygnięcia, do czego obligował go przepis art. 111 § 1 p.p.s.a.. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyznaczył terminy rozpraw na dzień 8 lutego 2019 r. (sprawa II SA/Wa 1412/18) oraz na dzień 12 lutego 2019 r. (sprawa II SA/Wa 1286/18). Sąd na pierwszej z tych rozpraw wydał wyrok uchylający zaskarżone orzeczenie, zaś na drugiej rozprawie wydał postanowienie o umorzeniu postępowania. W ten sposób Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w istocie pozbawił Komendanta Głównego Straży Granicznej możności obrony swych praw w związku z zamiarem kwestionowania legalności orzeczenia CKL z dnia [...] maja 2018 r. nr [...], gdyż – jak już wyżej wskazano – podmiot ten nie mógł być uczestnikiem postępowania w sprawie o sygn. akt II SA/Wa 1412/18 i jako że sprawa ta została rozstrzygnięta przez Sąd bez jego wiedzy i przed zakończeniem postępowania wszczętego z jego własnej skargi na to samo orzeczenie w sprawie o sygn. akt II SA/Wa 1286/18, które zostało umorzone – w praktyce uniemożliwiono Komendantowi Głównemu Straży Granicznej jakikolwiek udział w postępowaniu dotyczącym ww. orzeczenia. Powyższe uchybienie skutkowało nieważnością postępowania w rozumieniu art. 183 § 2 pkt 5 p.p.s.a.
Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, iż z uwagi na fakt, że postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 lutego 2019 r. sygn. akt II SA/Wa 1286/18 o umorzeniu postępowania w sprawie ze skargi Komendanta Głównego Straży Granicznej na orzeczenie CKL z dnia [...] maja 2018 r. nr [...] stało się prawomocne, Sąd pierwszej instancji, ponownie rozpoznając niniejszą sprawę, uwzględni okoliczność, że Komendant Główny Straży Granicznej jest uczestnikiem postępowania wszczętego skargą J. K. ze wszystkimi tego konsekwencjami procesowymi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią przepisu art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem skarżonej decyzji administracyjnej. Jest więc to kontrola legalności rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu administracyjnym, z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i procesowym. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm., dalej: "p.p.s.a.").
Oceniając skargę z zastosowaniem powyższych kryteriów należało uznać, iż jest ona niezasadna.
Centralna Komisja Lekarska na podstawie art. 47 ust 1 ustawy z dnia 28 listopada 2014r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych (t.j. Dz.U. z 2018r., poz. 481) po rozpatrzeniu odwołania CKL:
1) utrzymuje w mocy zaskarżone orzeczenie albo
2) uchyla zaskarżone orzeczenie w całości lub w części i wydaje nowe, albo
3) uchyla zaskarżone orzeczenie i przekazuje sprawę do ponownego rozpatrzenia przez rejonową komisję lekarską.
Zgodnie z art. 47 ust 2 ww. ustawy: Centralna Komisja Lekarska nie może wydać nowego orzeczenia na niekorzyść osoby badanej, chyba że zaskarżone orzeczenie jest sprzeczne z prawem lub zostało wydane z pominięciem istotnych okoliczności faktycznych.
Centralna Komisja Lekarska podległa ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych w [...] orzeczeniem z dnia [...] maja 2018r., nr [...] uchyliła w całości zaskarżone orzeczenie [...] Rejonowej Komisji Lekarskiej w [...] z dnia [...] października 2017r., nr [...], jednocześnie Centralna Komisja Lekarska wydała orzeczenie własne w przedmiocie zdolności do służby skarżącego.
CKL orzekła, iż odwołujący się jest zdolny do służby z ograniczeniem (kategoria B). Trwale niezdolny do służby na zajmowanym stanowisku. Przeciwskazana służba z dostępem do broni palnej, zakaz przewożenia ludzi, prowadzenia pojazdów uprzywilejowanych, służba nadmiernie obciążająca narząd ruchu, w tym urazy mechaniczne, służba w warunkach zapylenia, unikanie nadmiernych wysiłków fizycznych (prowokacja zaburzeń wentylacji). Uchylenie orzeczenia [...] Rejonowej Komisji Lekarskiej wynikało z tego, że Centralna Komisja Lekarska w postępowaniu odwoławczym stwierdziła uchybienia formalno – prawne (tj. orzeczona przez RKL kategoria zdolności do służby "B", w ocenie RKL - zdolny do służby w Straży Granicznej z ograniczeniem, zdolny do służby na zajmowanym stanowisku). CKL zakwalifikowała skarżącego do kategorii "B" - zdolny do służby z ograniczeniem, która oznacza, iż stwierdzone choroby lub ułomności zmniejszają sprawność fizyczną lub psychiczną i uniemożliwiają pełnienie służby na zajmowanym stanowisku, ale nie stanowią przeszkody do służby na innym stanowisku.
W ocenie Sądu orzeczenie zostało wydane zgodnie z treścią art. 6 ust. 1 pkt 2 ustawy o komisjach lekarskich w brzmieniu obowiązującym do dnia 20 maja 2018 r. (zaskarżone orzeczenie wydane zostało w dniu [...] maja 2018 r). Kategoria B – "zdolny do służby z ograniczeniem", oznacza, że stwierdzono choroby lub ułomności, które zmniejszają jego sprawność fizyczną lub psychiczną i uniemożliwiają pełnienie służby na zajmowanym stanowisku, ale nie stanowią przeszkody do pełnienia służby na innym stanowisku. Nie można jednocześnie przyjąć, że został przez CKL naruszony zakaz reformationis in peius. Orzeczenie RKL było bowiem sprzeczne z prawem. Orzeczona kategoria zdolności do służby: "B, - zdolny do służby w Straży Granicznej z ograniczeniem, zdolny do służby na zajmowanym stanowisku", nie mieściła się bowiem w regulacji ustawowej: "B – zdolny do służby z ograniczeniem, która oznacza, że stwierdzono choroby lub ułomności, które zmniejszają jego sprawność fizyczną lub psychiczną i uniemożliwiają mu pełnienie służby na zajmowanym stanowisku, ale nie stanowią przeszkody do pełnienia służby na innym stanowisku" (art. 6 ust. 1 pkt 2 ustawy o komisjach lekarskich, w brzmieniu obowiązującym do dnia 20 maja 2018r.). Orzeczenie RKL, jako sprzeczne z prawem podlegało więc uchyleniu na podstawie art. 47 ust. 1 ustawy o komisjach lekarskich.
Przechodząc do merytorycznej oceny zaskarżonego orzeczenia CKL, na wstępie należy zaznaczyć, że kontrola orzeczeń komisji lekarskich o uznaniu funkcjonariusza za zdolnego do służby, dokonywana przez Sąd administracyjny sprowadza się do sprawdzenia prawidłowości postępowania poprzedzającego ustalenie stanu zdrowia tego kandydata, a w szczególności, czy badanie stanu zdrowia było wszechstronne, oparte na wyczerpującym wywiadzie chorobowym i pełnych badaniach oraz czy dokonana następnie kwalifikacja zdolności kandydata do zawodowej służby wojskowej była słuszna. Do kompetencji Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego nie należy natomiast rozważanie kwestii medycznych. Sąd nie jest zatem uprawniony do kwestionowania dokonanego przez komisję lekarską rozpoznania oraz stwierdzonych schorzeń prowadzących do ustalenia kategorii zdolności do służby. Kontroluje natomiast przebieg postępowania i prawidłowość kwalifikacji schorzenia w oparciu o obowiązujące przepisy prawa, w tym także k.p.a.
Tryb postępowania przed komisjami lekarskimi uregulowany w przepisach rozporządzenia wykonawczego Ministra Spraw Wewnętrznych, wydanego na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 8 ust. 2 ustawy o komisjach lekarskich, ma charakter szczególny i w związku z tym nie mają do niego zastosowania w pełni rygory k.p.a. Sąd zatem nie jest uprawniony do oceny fachowości przeprowadzonych u skarżącego badań, a zatem weryfikacji orzeczeń komisji lekarskich z tego punktu widzenia. Sąd nie może też zmienić we własnym zakresie takiej oceny i zakwalifikować do innej kategorii zdolności do służby, niż uczyniła to komisja w oparciu o przeprowadzone badania, ani też zlecać przeprowadzenia dodatkowych badań innej komisji, celem weryfikacji dotychczasowych badań. Sąd kontroluje, czy rozstrzygnięcie w sprawie zostało podjęte na podstawie kompletnego materiału dowodowego obejmującego niezbędne badania lekarskie oraz, czy dokonana kwalifikacja zdolności do służby jest z tym materiałem spójna. Podstawą orzekania dla sądu administracyjnego jest materiał faktyczny i dowodowy zgromadzony w postępowaniu przed organem administracji.
W ocenie Sądu zaskarżone orzeczenie CKL odpowiada prawu. Przedmiotowe rozstrzygnięcie zostało wydane po analizie dokumentacji orzeczniczo-lekarskiej. Ponadto, CKL wystąpiła o kserokopie dokumentacji z badań okresowych (orzeczeń) wydanych przez WOMP, jak również skierowała skarżącego na konsultację [...], [...], [...], [...] i [...]. W dostarczonej na wniosek CKL dokumentacji z [...] Ośrodka Medycyny Pracy poza wyeksponowanym zakazem dostępu do broni (brak [...]- badanie z [...] stycznia 2018r.) we wnioskach umieszczono również zakaz przewożenia ludzi, zakaz prowadzenia pojazdów uprzywilejowanych. CKL podzielając stanowisko lekarza uprawnionego do przeprowadzania badań profilaktycznych osób występujących o wydanie pozwolenia na broń zadecydowała o kwalifikacji do kategorii B - zdolny do służby z ograniczeniem, z zakazem dysponowania bronią palną, co oznacza, że funkcjonariusz jest trwale niezdolny do służby na zajmowanym stanowisku – zgodnie z art.6 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2014r. o komisjach lekarskiej podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych (Dz. U. z 2018r. poz. 481 – tekst jednolity). CKL zakwalifikowała skarżącego do kategorii "B" - zdolny do służby z ograniczeniem, która oznacza, iż stwierdzone choroby lub ułomności zmniejszają sprawność fizyczną lub psychiczną i uniemożliwiają pełnienie służby na zajmowanym stanowisku, ale nie stanowią przeszkody do służby na innym stanowisku. Podsumowując CKL orzekła, iż odwołujący się jest zdolny do służby z ograniczeniem (kategoria B). Trwale niezdolny do służby na zajmowanym stanowisku. Przeciwskazana służba z dostępem do broni palnej, zakaz przewożenia ludzi, prowadzenia pojazdów uprzywilejowanych, służba nadmiernie obciążająca narząd ruchu, w tym urazy mechaniczne, służba w warunkach zapylenia, unikanie nadmiernych wysiłków fizycznych (prowokacja zaburzeń wentylacji).
Stosownie do art. 34 ustawy o komisjach lekarskich, CKL zaliczając funkcjonariusza do jednej z kategorii zdolności do służby, wzięła pod uwagę charakter i warunki służby na zajmowanym przez funkcjonariusza stanowisku oraz kryteria zdrowotne. Prawidłowo, realizując dyspozycję art. 6 ust. 2 pkt 2 ustawy o komisjach lekarskich, CKL, określiła również jakie warunki służby są przeciwwskazane dla orzekanego.
Oczywistym jest, że Straż z Graniczna jest formacja uzbrojoną, niemniej jednak jak w każdej strukturze formacji "zbrojnych" istnieją stanowiska o charakterze administracyjno-technicznym. Nie wymagające posiadania broni palnej czy też nie generujące potrzeby przewożenia ludzi lub prowadzenia pojazdów uprzywilejowanych. W tym zakresie orzeczenie CKL nie naruszało zatem dyspozycji art. 34 ustawy o komisjach lekarskich. Nie można bowiem przyjąć, że ustalenie kategorii "B" dla funkcjonariusza wiąże się ze wszystkimi przymiotami charakteryzującymi służbę w danej formacji uzbrojonej. Ze swej istoty kategoria "B" nakłada pewne ograniczenia na określonych kierunkach działań, co nie wyklucza zdolności funkcjonariusza do służby (z tymi ograniczeniami). Przyjęcie innej wykładni powodowałoby de facto wykluczenie czy też zrównanie kategorii "B" z kategorią "C" (niezdolny do służby), co kłóciłoby się z zamiarem ustawodawcy, który umieścił kategorie "B", jako kategorię pośrednią. Nie można zatem przyjąć, iż orzeczenie CKL w sposób bezpodstawny ograniczało służbę skarżącego na stanowisku specjalisty wydziału infrastruktury KGSG (zarzut skargi). Podobnie argumentacja przedstawiona przez Komendanta Głównego Straży Granicznej nie zasługiwała wobec powyższego na uwzględnienie.
Nie zasługiwały również na uwzględnienie pozostałe zarzuty skargi. Wykaz chorób i ułomności wraz z kategoriami zdolności do służby został zawarty w rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 19 grudnia 2014 r. w sprawie wykazu chorób i ułomności, wraz z kategoriami zdolności do służby w Policji, Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej oraz Biura Ochrony Rządu (Dz.U. z 2014r., poz.1898 – stan prawny z daty orzeczenia CKL). Powyższe rozporządzenie zawiera precyzyjne unormowania w zakresie orzekania o zdolności funkcjonariuszy podległych Ministrowi Spraw Wewnętrznych i Administracji do służby. Komisje lekarskie oceniają na podstawie badań lekarskich zdolność fizyczną i psychiczną kandydatów oraz funkcjonariuszy poszczególnych formacji mundurowych do pełnienia służby. W niniejszej sprawie zaskarżone orzeczenie zostało wydane przez prawidłowo obsadzoną komisję lekarską, która wydała orzeczenie po dokonaniu czynności orzeczniczych w oparciu o aktualną dokumentację lekarską, badaniu skarżącego i konsultacji, co znajduje potwierdzenie w aktach sprawy.
Powyższe prowadzi do wniosku, że kwalifikacja zawarta w zaskarżonym orzeczeniu i poczynione rozpoznanie jest prawidłowe, czemu dała wyraz Centralna Komisja Lekarska w treści orzeczenia i jego uzasadnieniu. Skład orzekający Sądu podziela dominujący w tym zakresie w orzecznictwie pogląd, iż kontrola orzeczeń komisji lekarskich dokonywana przez sąd administracyjny nie może dotyczyć kwestii medycznych. Odnosząc się natomiast do zarzutu podniesionego w skardze, to stwierdzić należy, że jakkolwiek zaskarżone orzeczenie jest decyzją podlegającą kontroli sądowoadministracyjnej, to wydanie tej decyzji nie następuje na podstawie przepisów k.p.a. (por. wyrok NSA z dnia 30 kwietnia 2010 r., sygn. akt I OSK 93/10). Ma ono swój autonomiczny byt prawny i znajduje swoje umocowanie w przepisach szczególnych. W takiej sytuacji zarzuty dotyczące naruszenia przepisów k.p.a., przedmiotowej ustawy nie zasługują na uwzględnienie, gdyż uzasadnienie zaskarżonego orzeczenia jest uzasadnieniem szczegółowym.
Reasumując, podkreślić należy, że kontrola przez Sąd procedury poprzedzającej wydanie zaskarżonego orzeczenia, jak i samego orzeczenia, dokonywana jest poprzez badanie ich zgodności z przepisami szczególnymi. W tej sytuacji należy stwierdzić, że zaskarżone orzeczenie wydane zostało zgodnie z prawem.
Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325), orzekł, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło