II SA/Wa 1099/12
WyrokWSA w Warszawie2012-09-05
Skład orzekający: Adam Lipiński, Sławomir Antoniuk, Stanisław Marek Pietras
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy okres pozostawania funkcjonariusza Straży Granicznej poza służbą, za który nie przyznano świadczenia pieniężnego, może być wliczony do okresu służby decydującego o nabyciu prawa do nagrody jubileuszowej?Ratio decidendi
Okres pozostawania funkcjonariusza Straży Granicznej poza służbą, za który nie przyznano świadczenia pieniężnego zgodnie z art. 46 ust. 4 ustawy o Straży Granicznej, nie może być wliczany do okresu służby decydującego o nabyciu prawa do nagrody jubileuszowej. Taki okres nie jest traktowany na równi ze służbą i nie uwzględnia się go przy ustalaniu wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat, co jest warunkiem zaliczenia do okresu służby uprawniającego do nagrody jubileuszowej.Stan faktyczny
Skarżący, ppłk SG R. Ł., domagał się przyznania nagrody jubileuszowej po 25 latach służby. Komendant Główny Straży Granicznej odmówił przyznania nagrody, uznając, że skarżący nie posiada wymaganego stażu służby, ponieważ okres pozostawania poza służbą, za który nie przyznano świadczenia pieniężnego, nie może być wliczony do wysługi lat. Skarżący zarzucił naruszenie prawa materialnego, w tym niezaliczenie wszystkich okresów służby i innych okresów uwzględnianych przy ustalaniu wzrostu uposażenia, a także błędne ustalenie stanu faktycznego. Sąd administracyjny oddalił skargę, podzielając stanowisko organu.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Lipiński, Sędziowie WSA Sławomir Antoniuk (spr.), Stanisław Marek Pietras, Protokolant Arkadiusz Koziarski, starszy asystent sędziego, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 września 2012 r. sprawy ze skargi R. L. na decyzję Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia [...] stycznia 2011 r. nr [...] w przedmiocie prawa do nagrody jubileuszowej po 25 latach służby – oddala skargę –
UZASADNENIE
Komendant Główny Straży Granicznej (dalej Komendant Główny SG) decyzją z dnia [...[ stycznia 2011 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 127 § 3 i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 112 ust. 1 pkt 3 i art. 115 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej (Dz. U. z 2005 r. Nr 234, poz. 1997 ze zm.) oraz § 2 i § 8 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 27 czerwca 2002 r. w sprawie nagrody jubileuszowej funkcjonariuszy Straży Granicznej (Dz. U. Nr 100, poz. 916), utrzymał w mocy własny rozkaz personalny z dnia [...] października 2010 r. nr [...] stwierdzający brak uprawnień do nabycia przez ppłk SG R. Ł. nagrody jubileuszowej po [...] latach służby.
W uzasadnieniu powyższej decyzji Komendant Główny SG podniósł, iż własnym rozkazem personalnym z dnia [...] marca 2007 r. nr [...] ustalił ppłk SG R. Ł. prawo do nagrody jubileuszowej po [...] latach służby w wysokości [...] % miesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym.
Ppłk SG R. Ł. w dniu [...] września 2010 r. zwrócił się z prośbą o naliczenie nagrody jubileuszowej po [...] latach służby. Nie znajdując podstaw do uwzględnienia wniosku strony, Komendant Główny SG rozkazem personalnym z dnia [...] października 2010 r. stwierdził, że na dzień wydania tego rozkazu funkcjonariusz nie nabył prawa do nagrody jubileuszowej po [...] latach służby.
W dniu [...] listopada 2010 r. ppłk SG R. Ł. złożył odwołanie od powyższego rozkazu do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, który postanowieniem z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...], na podstawie art. 65 § 1 k.p.a., uznał się za organ niewłaściwy w sprawie i przekazał środek zaskarżenia Komendantowi Głównemu SG jako organowi właściwemu do rozpatrzenia niniejszej sprawy.
Ponownie rozpoznając sprawę z wniosku ppłk SG R. Ł. Komendant Główny SG wskazał, iż zgodnie z art. 115 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej, funkcjonariuszowi przysługują nagrody jubileuszowe w wysokości po [...] latach służby – [...] % miesięcznego uposażenia zasadniczego, wraz z dodatkami o charakterze stałym, po [...] latach — 100% miesięcznego uposażenia zasadniczego, wraz z dodatkami o charakterze stałym. Natomiast okresy wliczane do okresu służby, od którego zależy nabycie prawa do nagrody jubileuszowej oraz tryb jej obliczania i wypłacania, uwzględniając w szczególności okresy służby, pracy i nauki powodujące nabycie prawa do nagrody jubileuszowej zostały określone w rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] czerwca 2002 r. w sprawie nagrody jubileuszowej funkcjonariuszy Straży Granicznej. Na podstawie § 2 tego rozporządzenia, do okresu służby, od którego zależy nabycie prawa do nagrody jubileuszowej przez funkcjonariusza wlicza się: 1) okresy służby i pracy uwzględniane przy ustalaniu wzrostu uposażenia zasadniczego funkcjonariusza z tytułu wysługi lat, 2) okres studiów w szkole wyższej przewidziany programem nauczania w łącznym wymiarze nie większym niż 5 lat, pod warunkiem uzyskania dyplomu ich ukończenia, 3) inne okresy uwzględniane przy ustalaniu wzrostu uposażenia zasadniczego funkcjonariusza z tytułu wysługi lat. Zgodnie z § 8 ww. rozporządzenia nagrodę wypłaca się z urzędu.
W kontekście powyższego przepisu, organ odwoławczy stwierdził, iż prawo do nagrody jubileuszowej powstaje z urzędu (automatycznie) z upływem określonego okresu. Rozkazem personalnym z dnia [...] marca 2007 r. ustalono funkcjonariuszowi na dzień [...] lutego 2007 r. prawo do nagrody jubileuszowej po [...] latach służby. Zatem nie upłynął jeszcze okres [...] letni uprawniający do nabycia prawa do ww. nagrody po [...] latach służby. Jednocześnie funkcjonariusz nie przedłożył nowych dokumentów uwzględnianych przy ustalaniu nagrody jubileuszowej (okres pracy, służby, studiów).
Jednocześnie podnoszona przez stronę w odwołaniu kwestia stwierdzenia nieważności rozkazu personalnego z dnia [...] listopada 2004 r. nr [...] w części dotyczącej ustalenia na dzień [...] listopada 2004 r. ppłk SG R. L. wzrostu uposażenia z tytułu dodatku za wysługę lat w wymiarze [...] przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, decyzją z dnia [...] września 2010 r. nr [...], nie miała znaczenia w niniejszej sprawie, albowiem organ dokonując ustalenia prawa do nagrody jubileuszowej nie opierał się na posiadanym przez funkcjonariusza dodatku za wysługę lat, lecz określił prawo do niej na podstawie przepisów rozporządzenia z dnia 27 czerwca 2002 r. w sprawie nagrody jubileuszowej funkcjonariuszy Straży Granicznej.
Organ II instancji przywołując przepis art. 46 ust. 4 ustawy o Straży Granicznej, stwierdził, że funkcjonariuszowi przywróconemu do służby wlicza się okres, za który przyznano świadczenie pieniężne, nie więcej jednak niż za [...] miesięcy i nie mniej niż za 1 miesiąc, m. in. do okresu uwzględnianego przy ustalaniu prawa do nagrody jubileuszowej. Zatem do okresu służby, od którego zależy nabycie prawa do nagrody jubileuszowej przez funkcjonariusza wlicza się jedynie okres za jaki funkcjonariuszowi przyznano świadczenie pieniężne. Natomiast czas wykraczający ponad okres wypłaty świadczenia pieniężnego nie może zostać wliczony do okresu służby, od którego zależy nabycie prawa do nagrody jubileuszowej.
W kontekście powyższego organ podkreślił, że rozkazem personalnym z dnia [...] listopada 2004 r. Komendanta Głównego SG, w związku z przywróceniem do służby w SG R. Ł. przyznano, na podstawie art. 46 ust. 4 powołanej ustawy, świadczenie pieniężne równe uposażeniu na stanowisku zajmowanym przed zwolnieniem za okres [...] miesięcy. Zatem okresy uwzględnianie przy ustalaniu ppłk SG R. Ł. nagrody jubileuszowej są następujące: okres pracy od dnia [...] sierpnia 1985 r. do dnia [...] października 1985 r., okres służby w Wojskach Ochrony Pogranicza od dnia [...] października 1985 r. do dnia [...] maja 1991 r. oraz okres służby w SG od dnia [...] maja 1991 r. do dnia [...] października 2002 r. i okres po przywróceniu do służby, tj. od dnia [...] listopada 2004 r. do chwili obecnej, a także okres [...] miesięcy pozostawania poza służbą, za który przyznano świadczenie pieniężne.
Decyzja Komendanta SG z dnia [...] stycznia 2011 r. stała się przedmiotem skargi wniesionej przez pełnomocnika R. Ł. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Pełnomocnik skarżącego zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie prawa materialnego, tj.:
1) wydanie zaskarżanej decyzji i decyzji ją poprzedzającej w sytuacji, gdy skarżący odwołał się do WSA w Warszawie (sprawa prowadzona pod sygnaturą akt II SA/Wa 2173/10) od decyzji nadzorczych wydanych w przedmiocie stwierdzenia nieważności pkt 4 rozkazu personalnego Komendanta Głównego SG z dnia [...] listopada 2004 r., w którym zaliczono skarżącemu do wysługi lat [...]-letni okres pozostawania poza służbą w SG, a co za tym idzie, zaskarżoną decyzję i decyzje ją poprzedzającą wydano, w sytuacji, gdy nie został prawomocnie rozstrzygnięty spór o zaliczenie do okresu służby okresu pozostawania skarżącego poza służbą w SG; w tej sytuacji organ administracji winien był zawiesić postępowanie o przyznanie nagrody jubileuszowej z uwagi na prejudykat, tj. toczące się postępowanie sądowoadministracyjne (w ocenie strony skarżącej decyzja Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji i decyzją ją poprzedzająca, których dotyczy postępowanie sygn. akt II SA/Wa 2173/10 zostały wydane z naruszeniem właściwości, o której mowa w art. 157 § 1 k.p.a.).
2) naruszenie przepisu art. 115 ust. 1 ustawy o Straży Granicznej w zw. z § 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 27 czerwca 2002 r. w sprawie nagrody jubileuszowej funkcjonariuszy Straży Granicznej, poprzez odmowę przyznania skarżącemu nagrody jubileuszowej w wysokości 100% miesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym, wskutek niezaliczenia skarżącemu wszystkich okresów służby skarżącego i innych okresów uwzględnianych przy ustalaniu wzrostu uposażenia zasadniczego funkcjonariusza z tytułu wysługi lat.
3) naruszenie przepisu art. 115 ust 1 powołanej ustawy w zw. z § 2 pkt 2 ww. rozporządzenia, poprzez błędne przyjęcie, że okres służby od którego zależy przyznanie i wypłata nagrody jubileuszowej w wysokości 100% liczony jest od dnia wydania decyzji/rozkazu personalnego o przyznaniu nagrody jubileuszowej w wysokości 75%, podczas gdy przyznanie nagrody jubileuszowej w wysokości 100% uposażenia uzależnione jest od faktycznego okresu służby i okresów wliczanych do służby. Decyzję wydaną z urzędu w sprawie nagrody jubileuszowej z tytułu [...] lat służby Komendant Główny SG powinien był już podjąć w sierpniu 2010 r. W tym czasie rozkaz personalny ww. organu z dnia [...] listopada 2004 r., zaliczający skarżącemu do wysługi lat dwuletni okres pozostawania poza służbą, nie został jeszcze wzruszony w trybie nadzwyczajnym, a co za tym idzie organ SG nie miał podstaw do odmowy przyznania skarżącemu nagrody jubileuszowej, którą to nagrodę winien był przyznać i naliczyć jeszcze w dacie sierpniowej 2010 r.
4) naruszenie art. 46 ust. 5 ww. ustawy w brzmieniu obowiązującym w chwili wydawania decyzji Komendanta Głównego SG z dnia [...] listopada 2004 r., o czym szerzej w skardze na decyzję w sprawie o sygn. akt II SA/Wa 2173/10.
Ponadto pełnomocnik strony zarzucił w skardze błąd w ustaleniach faktycznych, skutkujący nieuzasadnioną odmową przyznania skarżącemu nagrody jubileuszowej w wysokości 100% miesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym, poprzez przyjęcie, że skarżący nie posiada [...] lat służby w rozumieniu art. 115 ustawy o Straży Granicznej.
Z powyższych względów strona skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej oraz zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych, a także połączenie spraw przed WSA w Warszawie do wspólnego rozpoznania, tj. sprawy o sygn. akt [...] o uchyleniu decyzji wobec skarżącego odnośnie wysługi lat w SG oraz sprawy wywołanej niniejszą skargą i przeprowadzenie dowodów z dokumentów zawartych w aktach ww. spraw sądowych oraz przesłuchania skarżącego w charakterze strony na okoliczności zawarte w treści niniejszej skargi.
W odpowiedzi na skargę Komendant Główny SG wniósł o jej oddalenie oraz podtrzymał argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie może zostać uwzględniona, bowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
Zgodnie z art. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, iż przedmiotem sprawy sądowoadministracyjnej jest ocena przez Sąd prawidłowości prowadzenia przez organ administracji publicznej postępowania administracyjnego oraz zapadłego w tym postępowaniu rozstrzygnięcia.
Na wstępie należy wskazać, iż w świetle art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270), sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. W postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie może być prowadzone postępowanie dowodowe z zeznań świadków (patrz wyrok NSA z dnia 11 maja 2010 r., sygn. akt I FSK 693/09 publik. LEX 594168). Zatem Sąd nie mógł uwzględnić wniosku strony zawartego w skardze o przesłuchanie skarżącego w charakterze świadka na okoliczności zawarte w treści skargi, albowiem temu celowi służą wyjaśnienia strony złożone na rozprawie, z którego to prawa skarżący mógł skorzystać. Ponadto czyniąc zadość pozostałym wnioskom skargi, Sąd zapoznał się z aktami sprawy o sygn. akt [...] i postanowieniem z dnia [...] czerwca 2011 r. sygn. akt [...] zawiesił postępowanie w niniejszej sprawie, do czasu zakończenia postępowania sądowego w sprawie stwierdzenia nieważności pkt 4 rozkazu personalnego Komendanta Głównego SG z dnia [...] listopada 2004 r. nr [...], dotyczącego ustalenia skarżącemu wzrostu uposażenia z tytułu wysługi lat. Sąd uznał bowiem, iż przesądzenie kwestii zaliczenia, bądź odmowy zaliczenia skarżącemu dwuletniego okresu pozostawania poza służbą pomiędzy wadliwym rozwiązaniem stosunku służbowego a przywróceniem do służby, będzie miało wpływ na rozstrzygnięcie Sądu w niniejszej sprawie.
Przechodząc do oceny prawidłowości zaskarżonej decyzji należy wskazać, iż na podstawie art. 112 ust. 1 pkt 3 i art. 115 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej (Dz. U. z 2005 r. Nr 234, poz. 1997 ze zm.), funkcjonariuszowi przysługuje nagroda jubileuszowa po [...] latach służby w wysokości 100% miesięcznego uposażenia zasadniczego, wraz z dodatkami o charakterze stałym.
Okresy wliczane do okresu służby, od którego zależy nabycie prawa do nagrody jubileuszowej oraz tryb jej obliczania i wypłacania, uwzględniając w szczególności okresy służby, pracy i nauki powodujące nabycie prawa do nagrody jubileuszowej zostały określone w rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 27 czerwca 2002 r. w sprawie nagrody jubileuszowej funkcjonariuszy Straży Granicznej. Zgodnie z § 2 powołanego rozporządzenia, do okresu służby, od którego zależy nabycie prawa do nagrody jubileuszowej przez funkcjonariusza wlicza się: 1) okresy służby i pracy uwzględniane przy ustalaniu wzrostu uposażenia zasadniczego funkcjonariusza z tytułu wysługi lat, 2) okres studiów w szkole wyższej przewidziany programem nauczania w łącznym wymiarze nie większym niż 5 lat, pod warunkiem uzyskania dyplomu ich ukończenia, 3) inne okresy uwzględniane przy ustalaniu wzrostu uposażenia zasadniczego funkcjonariusza z tytułu wysługi lat. W świetle § 8 tego rozporządzenia, nagrodę wypłaca się z urzędu.
W niniejszej sprawie Komendant Główny SG odmówił skarżącemu prawa do nagrody jubileuszowej po 25 latach służby z tej przyczyny, iż w dacie złożenia przez funkcjonariusza wniosku nie legitymował się on wymaganym w tym przypadku okresem służby (25 lat okresów zaliczanych).
Sporne w tej sprawie pozostaje jedynie, czy stronie do okresu służby, od którego zależy nabycie prawa do nagrody jubileuszowej należy zaliczyć okres pozostawania poza służbą, przypadający między dniem 15 października 2002 r. a dniem 8 listopada 2004 r., za który nie przyznano świadczenia pieniężnego określonego w art. 46 ust. 4 ustawy o Straży Granicznej. Wątpliwości w tej kwestii rozwiał ostatecznie Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 24 kwietnia 2012 r. sygn. akt I OSK 1725/11, oddalającym skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 marca 2011 r. sygn. akt II SA/Wa 2173/10. Sąd II instancji w uzasadnieniu powyższego wyroku stwierdził jednoznacznie, iż cyt.: "W czasie pozostawania poza służbą funkcjonariusz nie ma prawa do uposażenia. Regulacja zawarta w art. 46 ust. 5 ustawy (o Straży Granicznej) przewiduje rekompensatę dla funkcjonariusza przywróconego do służby i ma charakter odszkodowawczy. Ten charakter świadczenia w zestawieniu z przepisami ustawy dotyczącymi uposażenia funkcjonariuszy, oznacza że brak jest podstaw prawnych do uznania, że okres w którym funkcjonariusz nie pełni służby, dłuższy niż okres za który przysługuje mu świadczenie pieniężne przewidziane w art. 46 ust. 4 ustawy o Straży Granicznej, traktuje się na równi ze służbą i uwzględnia przy ustalaniu wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat".
Mając na względzie art. 170 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz przepis § 2 pkt 1 powołanego rozporządzenia, nakazujący zaliczać do okresu służby uprawniającego funkcjonariusza SG do nagrody jubileuszowej okres służby uwzględniany przy ustalaniu wzrostu uposażenia zasadniczego funkcjonariusza z tytułu wysługi lat, należy stwierdzić, iż organ zasadnie wydał stronie decyzję odmowną. Bezspornie bowiem okres pozostawania skarżącego poza służbą, przypadający między dniem [...] października 2002 r. a dniem [...] listopada 2004 r., za który nie przyznano świadczenia pieniężnego określonego w art. 46 ust. 4 ustawy o Straży Granicznej, nie wlicza się do wysługi lat. Skoro skarżący na dzień złożenia wniosku o naliczenie nagrody jubileuszowej nie legitymował się wymaganym 25 letnim stażem służby, to nie ziściła się przesłanka z § 8 ww. rozporządzenia, umożliwiająca organowi SG wypłatę nagrody jubileuszowej.
W ocenie Sądu, niezasadnym jest zarzut zawarty w skardze, iż Komendant Główny SG błędnie ustalił stan faktyczny sprawy. Nie stanowi także istotnej wady procesowej, co postulował skarżący, rozstrzygnięcie przez ww. organ sprawy z wniosku z dnia [...] września 2010 r. o przyznanie nagrody jubileuszowej w sytuacji zaskarżenia do Sądu decyzji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] października 2010 r. w przedmiocie stwierdzenia nieważności rozkazu Komendanta Głównego SG z dnia [...] listopada 2004 r. w części dotyczącej ustalenia wzrostu uposażenia z tytułu dodatku za wysługę lat. Przedmiotowa decyzja nadzorcza weszła bowiem do obrotu prawnego w czasie orzekania w niniejszej sprawie w I instancji i nie wstrzymano jej wykonalności. Oznacza to, iż ww. decyzja nadzorcza wywoływała określone skutki prawne. Nie można także pominąć, iż prawomocnym wyrokiem z dnia 26 stycznia 2006 r. sygn. akt II SA/Wa 1779/05 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę R. Ł. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] sierpnia 2005 r. w przedmiocie świadczenia pieniężnego za okres pozostawania poza służbą, w którym Sąd stwierdził, iż "skarżącemu nie przysługują żadne świadczenia pieniężne określone w ustawie o Straży Granicznej, za okres pozostawania poza służbą, przypadający między dniem [...] października 2002 r. a dniem [...] listopada 2004 r., za który nie przyznano świadczenia pieniężnego określonego w art. 46 ust. 4 ustawy". W zaistniałym stanie faktycznym Komendant Główny SG miał pełne podstawy, by rozstrzygnąć sprawę z wniosku skarżącego w terminie zakreślonym przepisem art. 35 § 2 k.p.a.
Reasumując należy stwierdzić, że w przedmiotowej sprawie Komendant Główny SG w sposób wyczerpujący zebrały materiał dowodowy, prawidłowo go ocenił i wydał zgodne z prawem rozstrzygnięcie oraz dostatecznie wyczerpująco uzasadnił zaskarżoną decyzję.
W związku z powyższym, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło