II SA/Wa 110/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Maciejuk (spr.), Sędziowie WSA Janusz Walawski, Maria Werpachowska, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 19 lipca 2017 r. sprawy ze skargi M. E. na postanowienie Szefa Służby Kontrwywiadu Wojskowego z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy 1. stwierdza nieważność zaskarżonego postanowienia; 2. zasądza od Szefa Służby Kontrwywiadu Wojskowego na rzecz M. E. kwotę 497 (słownie: czterysta dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Szef Służby Kontrwywiadu Wojskowego postanowieniem nr [...] z dnia [...] października 2016 r., na podstawie art. 59 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. , poz. 23), odmówił M. E. przywrócenia terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy odwołania z oddelegowania do C. W uzasadnieniu wskazał, że w dniu [...] września 2016 r. M. E., były funkcjonariusz Służby Kontrwywiadu Wojskowego, złożyła prośbę o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy odwołania jej z oddelegowania do C. Informacja o odwołaniu z oddelegowania została wysłana do funkcjonariuszki za pismem nr [...] z dnia [...] grudnia 2015 r., które zostało jej doręczone w styczniu 2016 r. M. E. podniosła, że pismo to nie zawierało pouczenia o prawie złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. W związku z powyższym funkcjonariuszka nie wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy odwołania z oddelegowania do C., natomiast złożyła taki środek odwoławczy od rozkazu personalnego w sprawie przeniesienia do dyspozycji Szefa SKW po odwołaniu z oddelegowania. Decyzja Szefa SKW utrzymująca w mocy rozkaz personalny o przeniesieniu do dyspozycji była przedmiotem skargi funkcjonariuszki do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Wyrokiem z dnia 27 września 2016 r. Sąd oddalił skargę, a w ustnych motywach rozstrzygnięcia podniósł m.in. to że sprawa odwołania z oddelegowania i sprawa przeniesienia do dyspozycji po odwołaniu z oddelegowania to dwie różne sprawy. Wnioskodawczyni wskazała, że o możliwości złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy cofnięcia z oddelegowania do C. dowiedziała się właśnie na rozprawie w dniu 27 września 2016 r. Omawiając przywrócenia terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy odwołania z oddelegowania Szef SKW wskazał, że sprawa odwołania funkcjonariusza z oddelegowania nie jest sprawą osobową załatwianą w drodze decyzji administracyjnej. Z uwagi na to, do załatwienia tej sprawy nie stosuje się przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Pismo nr [...] nie było decyzją administracyjną tylko pisemnym poleceniem służbowym. Dlatego też nie zawierało pouczenia o możliwości złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Złożony w terminie 14 dni od dnia doręczenia pisma wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zostałby uznany za niedopuszczalny na podstawie art. 134 k.p.a. W sytuacji, w której strona wnosi o przywrócenie terminu do złożenia środka odwoławczego, który organ uznaje za niedopuszczalny, jedynym możliwym rozstrzygnięciem jest wydanie postanowienia o odmowie przywrócenia terminu. Szef SKW pouczył, że od postanowienia z dnia [...] października 2016 r. przysługuje stronie prawo złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy w terminie 7 dni od dnia doręczenia tego postanowienia. M. E. wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy. Szef Służby Kontrwywiadu Wojskowego postanowieniem nr [...] z dnia [...] listopada 2016 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 127 § 3 i art. 144 k.p.a., utrzymał w mocy własne postanowienie nr [...] z dnia [...] października 2016 r. W uzasadnieniu organ wskazał, że wbrew twierdzeniu wnioskodawczyni Sąd w wyroku z dnia 27 września 2016 r. sygn. akt II SA/Wa 883/16 nie przesądził, że odwołanie funkcjonariusza SKW z oddelegowania poza SKW powinno nastąpić w drodze decyzji administracyjnej. Sąd stwierdził jedynie, że odmienne stanowisko Szefa SKW w tej kwestii winno być kwestionowane w toku postępowania administracyjnego. Oznacza to, że pomimo braku stosownego pouczenia strona powinna wnieść środek odwoławczy, ale nie przesądza, że wniosek taki powinien zostać przyjęty. Organ wskazał przy tym, że w podobnej sprawie jeden z funkcjonariuszy odwołanych z oddelegowania poza SKW złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Szef SKW wydał postanowienie w sprawie niedopuszczalności tego wniosku, na podstawie art. 134 k.p.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem o sygn. II SA/Wa 484/16 uchylił postanowienie Szefa SKW. Orzeczenie to nie jest jednak prawomocne. Złożono skargę kasacyjną i do czasu wydania prawomocnego orzeczenia stanowisko SKW w kwestii formy prawnej odwołania z oddelegowania nie ulegnie zmianie. Konsekwencją powyższego jest również utrzymanie w mocy postanowienia o odmowie przywrócenia terminu. Organ pouczył stronę o prawie wniesienia skargi na niniejsze postanowienie, za pośrednictwem Szefa SKW, do WSA w Warszawie w terminie 30 dni od dnia jego doręczenia. M. E., reprezentowana przez adwokata, wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na postanowienie Szefa Służby Kontrwywiadu Wojskowego nr [...] z dnia [...] listopada 2016 r. utrzymujące w mocy postanowienie z dnia [...] października 2016 r. nr [...]. Wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego wg norm przepisanych, pełnomocnik skarżącej zarzucił: 1. naruszenie art. 58 § 1 k.p.a. przez brak jego zastosowania i nieprzywrócenie terminu skarżącej do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy dotyczącego odwołania jej z oddelegowania do C., mino że uprawdopodobniła okoliczność, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy. 2. naruszenie art. 1 pkt 1 oraz art. 3 § 3 pkt 2 w związku z art. 154 § 2 k.p.a. z i w związku z § 3 ust. 4 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 września 2006 r. w sprawie przebiegu służby funkcjonariuszy Służby Kontrwywiadu Wojskowego (Dz. U. 2006 Nr 175, poz. 1294) poprzez niezasadne ograniczenie zakresu obowiązywania przepisów k.p.a., poprzez nieuznanie przez Szefa SKW pisma nr [...] za decyzję administracyjną, mimo iż w podobnej sprawie wypowiedział się już Wojewódzki Sąd Administracyjny w dniu 29 czerwca 2016 r. sygn. akt II SA/WA 484/16, gdzie jednoznacznie stwierdził, że identyczne w swej treści pismo a dotyczę innego funkcjonariusza SKW - odwołanie z oddelegowania nr [...] z dnia [...] grudnia 2015 niewątpliwie spełnia wszystkie wymogi decyzji administracyjnej tj. zostało wydane i podpisane przez właściwy organ, a zatem może być zaskarżone w drodze administracyjnej. 3. naruszenie art. 2, art. 7 oraz art. 32 w zw. z art. 8 ust 2 Konstytucji RP - konstytucyjnej zasady legalizmu oraz fundamentalnej zasady równości wobec prawa przez centralny organ administracji rządowej - Szefa Służby Kontrwywiadu Wojskowego, poprzez wydanie pisma nr [...] z dnia [...].12.2015 r. bez dołączenia pouczenia o możliwości odwołania się od tej decyzji, a tym samym pozbawienia skarżącej złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. 4. rażące naruszenie art. 8 k.p.a. tj. zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa, poprzez brak zachowania należytej formy odwołania z oddelegowania zawartej w piśmie nr [...] z dnia [...] grudnia 2015 r. polegającej na niezałączeniu do tego pisma informacji o prawie złożenia odwołania - wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy - lub też braku takiego prawa, które winno być nieodzowną jego częścią w tego typu postępowaniu. W uzasadnieniu pełnomocnik skarżącej podniósł, że zgodnie z art. 58 § 2 k.p.a. skarżąca dostatecznie uprawdopodobniła brak jej winy w tym, iż takiego odwołania (wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy) nie złożyła w przeznaczonym terminie. Ponieważ, dopiero w dniu [...] września 2016 r. o takiej możliwości pouczył ją w uzasadnieniu wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny. Tego samego dnia skarżąca złożyła wniosek o przywrócenie terminu wraz w wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. Zatem został zachowany 7 dniowy termin od dnia ustania przyczyny uchybienia. Dodatkowo wskazał, że § 3 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 września 2006 r. wskazuje, że oddelegowanie funkcjonariusza należy do kategorii spraw osobowych. Na podstawie § 3 ust 4 powyższego rozporządzenia do spraw osobowych, o których mowa w ust. 1 pkt 1—11, załatwianych w formie rozkazu personalnego, w zakresie nieuregulowanym rozporządzeniem stosuje się przepisy k.p.a. W związku z tym pismo o sygn. [...] z dnia [...] grudnia 2015 roku jest w istocie decyzją administracyjną. Szef Służby Kontrwywiadu Wojskowego, reprezentowany przez radcę prawnego, w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, powołując się na dotychczasowe ustalenia. Wskazał, że skarżąca do dnia [...] września 2016 r. była funkcjonariuszem Służby Kontrwywiadu Wojskowego. Została zwolniona ze służby na swój wniosek rozkazem personalnym Szefa SKW nr [...]. W dniu [...] września 2016 r. M. E., już jako były funkcjonariusz Służby Kontrwywiadu Wojskowego, złożyła prośbę o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy odwołania jej z oddelegowania do C. W ocenie organu sprawa odwołania funkcjonariusza z oddelegowania nie jest sprawą osobową załatwianą w drodze decyzji administracyjnej. Pełnomocnik wskazał, że w toku postępowania administracyjnego poprzedzającego wydanie zaskarżonego postanowienia pominięte zostały takie okoliczności jak złożenie wniosku o przywrócenie terminu 8 miesięcy po doręczeniu pisma w sprawie odwołania z oddelegowania oraz po upływie [...] dni od rozwiązania stosunku służbowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zaskarżone postanowienie Szefa Służby Kontrwywiadu Wojskowego z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...] obarczone jest wadą rażącego naruszenia prawa, tj. art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm.), zwanej dalej k.p.a., w zw. z art. 144 k.p.a. i art. 59 § 2 k.p.a. (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.), co stanowi podstawę do wyeliminowania tego postanowienia z obrotu prawnego ze skutkiem ex tunc. Zgodnie z art. 59 § 1 k.p.a., o przywróceniu terminu postanawia właściwy w sprawie organ administracji publicznej. Od postanowienia o odmowie przywrócenia terminu służy zażalenie. Jednakże ustawodawca w art. 59 § 2 k.p.a., postanowił, że o przywróceniu terminu do wniesienia odwołania lub zażalenia postanawia ostatecznie organ właściwy do rozpatrzenia odwołania lub zażalenia. Stosownie do art. 127 § 3 k.p.a., od decyzji wydanej w pierwszej instancji przez ministra lub samorządowe kolegium odwoławcze nie służy odwołanie, jednakże strona niezadowolona z decyzji może zwrócić się do tego organu z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy; do wniosku tego stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji. Zgodnie z art. 5 § 2 pkt 4 k.p.a., ilekroć w przepisach kodeksu postępowania administracyjnego jest mowa o ministrach, rozumie się przez to Prezesa i wiceprezesa Rady Ministrów pełniących funkcję ministra kierującego określonym działem administracji rządowej, ministrów kierujących określonym działem administracji rządowej, przewodniczących komitetów wchodzących w skład Rady Ministrów, kierowników centralnych urzędów administracji rządowej podległych, podporządkowanych lub nadzorowanych przez Prezesa Rady Ministrów lub właściwego ministra, a także kierowników innych równorzędnych urzędów państwowych załatwiających sprawy, o których mowa w art. 1 pkt 1 i 4. Zatem, w przypadku, gdy wniosek o przywrócenie terminu dotyczy wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, jak miało to miejsce w tej sprawie, o przywróceniu terminu do jego wniesienia postanawia ostatecznie organ właściwy do rozpatrzenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, tj. Szef SKW. Zawarte w przepisie art. 59 § 2 k.p.a. sformułowanie "postanawia ostatecznie" oznacza, że od wydanego przez Szefa SKW postanowienia o odmowie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy nie przysługuje zażalenie ani wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Błędnie zatem Szef SKW w postanowieniu z dnia [...] października 2016 r. pouczył stronę o prawie złożenia od tego postanowienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, a następnie rażąco naruszając prawo wydał postanowienie z dnia [...] listopada 2016 r., co stanowi o konieczności wyeliminowania tego aktu administracyjnego z obrotu prawnego ze skutkiem ex tunc. Sąd wskazuje jednocześnie, że przy stwierdzeniu nieważności postanowienia Szefa SKW z dnia [...] listopada 2016 r., poprzedzające je postanowienie Szefa SKW z dnia [...] października 2016 r. nr [...] nie mogło być przedmiotem weryfikacji wojewódzkiego sądu administracyjnego, ze względu na kwestię zachowania terminu do wniesienia skargi. W związku z błędnym pouczeniem przez Szefa SKW w postanowieniu z dnia [...] października 2016 r. o prawie złożenia w terminie 7 dni wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zamiast o prawie wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w terminie 30 dni od dnia doręczenia tego postanowienia, strona może złożyć do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w terminie 7 dni od dnia doręczenia niniejszego wyroku wraz z uzasadnieniem, za pośrednictwem Szefa SKW, wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na postanowienie Szefa SKW z dnia [...] października 2016 r. nr [...] wraz ze skargą na to postanowienie. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), orzekł, jak w punkcie 1 wyroku. O zwrocie kosztów postępowania sądowego, jak w punkcie 2 wyroku, Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 powołanej ustawy. Do kosztów tych Sąd zaliczył opłatę skarbową od dokumentu pełnomocnictwa (17 zł) oraz koszty zastępstwa procesowego strony (480 zł).