II SA/Wa 1113/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA - Ewa Pisula-Dąbrowska Sędzia WSA - Anna Mierzejewska Sędzia WSA - Janusz Walawski (spr.) Protokolant - Agnieszka Bieniewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 grudnia 2009 r. sprawy ze skargi R. L. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] maja 2009 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską oddala skargę Komendant Główny Policji, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 268a ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) oraz art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525 z późn. zm.), w dniu [...] maja 2009 r. wydał decyzję nr [...], którą utrzymał w mocy decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w P. z dnia [...] marca 2009 r. nr [...] o cofnięciu R. L. pozwolenia na broń palną myśliwską do celów łowieckich. W uzasadnieniu decyzji organ podał m.in., że ww. popełnił przestępstwo z art. 178a § 1 k.k., za które został prawomocnie skazany. Jako posiadacz broni palnej, utracił on wiarygodność, co do zgodnego z prawem jej posiadania i używania. Nie można bowiem wykluczyć, że będąc w stanie nietrzeźwości sięgnie po broń, stwarzając zagrożenie dla bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w tym także dla życia lub zdrowia własnego lub innych osób. W ocenie organu, zachowanie R. L. pozwolenia na broń, pomimo posiadania przez niego pozytywnej opinii w miejscu zamieszkania i w środowisku łowieckim, byłoby nieuzasadnione. Decyzja organu odwoławczego stała się przedmiotem skargi wniesionej przez ww. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji, jako naruszającej prawo oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Podniesione przez skarżącego argumenty sprowadzają się do tego, iż w jego ocenie sam fakt skazania za popełnienie przestępstwa nie jest wystarczającą okolicznością, uzasadniającą cofnięcie pozwolenia na broń. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej, dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia. Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, że nie zasługuje ona na uwzględnienie. W rozpatrywanej sprawie stan faktyczny został ustalony w sposób niebudzący wątpliwości. Jednoznacznie wykazano, iż skarżący został skazany za przestępstwo polegające na prowadzeniu pojazdu na drodze publicznej w stanie nietrzeźwości (art. 178a § 1 k.k.). W rozpatrywanej sprawie, podstawowy problem prawny sprowadza się do pytania, czy organy Policji - w związku z faktem popełnienia przez skarżącego, w stanie nietrzeźwości, przestępstwa wymierzonego przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji (rozdz. XXI Kodeksu karnego: "Przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji") - miały prawo do zastosowania wobec skarżącego sankcji (cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską), przewidzianej w art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525 z późn. zm.), w związku z zaliczeniem go do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2-6 powołanej ustawy. Zgodnie z art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji, właściwy organ Policji cofa pozwolenie na broń, jeżeli osoba, której pozwolenie takie wydano, należy do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2-6 tej ustawy. Przepis ten - po pierwsze - nie rozróżnia rodzajów broni i wobec jego brzmienia należy przyjąć, że dotyczy on wszelkich rodzajów broni palnej, objętej wspomnianą regulacją ustawową (art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy), a więc również broni myśliwskiej, po drugie - nakłada na organy Policji obowiązek cofnięcia pozwolenia na broń w razie wystąpienia przypadków w nim określonych (uznanie związane), po trzecie wreszcie - w rozpatrywanej sprawie jednoznacznie odsyła do przepisu art. 15 ust. 1 pkt 2-6 ustawy. Zgodnie z powołanym art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, mającym zastosowanie (poprzez odesłanie) w niniejszej sprawie, pozwolenia na broń nie wydaje się osobom, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu, albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw. Przepis ten, wyliczający negatywne przesłanki wyłączające możliwość wydania pozwolenia na broń, mający charakter bezwzględnie wiążący, bez dopuszczenia luzów interpretacyjnych, a więc również narzucający organom Policji uznanie związane, w zestawieniu z powołanym wyżej przepisem art. 18 ust. 1 pkt 1 ustawy o broni i amunicji, oznacza, że obligatoryjnemu cofnięciu podlega pozwolenie na broń wydane m.in. osobom, którym - z określonych w tym przepisie przyczyn - pozwolenie takie nie powinno być w ogóle wydane. Interpretacja przytoczonych powyżej przepisów potwierdza ten wniosek. Mianowicie, zgodnie z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy, "uzasadniona obawa", o której mowa w tym przepisie, jest kategorią ogólną, w ramach której mieszczą się wymienione w nim egzemplifikacje. Można dyskutować, czy - jak twierdzą organy Policji - jest to wyliczenie otwarte, dopuszczające jeszcze inne rodzaje przestępstw, a nawet wykroczeń, czy też, jak coraz częściej uznają sądy administracyjne, o czym niżej, jest to wyliczenie zamknięte, niepozwalające na nieustanne poszerzanie tego katalogu. Za stanowiskiem przyjętym w orzecznictwie przemawia możliwość - w przypadku przyjęcia interpretacji organów Policji - sprowadzenia decyzji cofającej pozwolenie na broń do swego rodzaju kary dodatkowej, orzekanej przy każdym wyroku karnym, niezależnie od rodzaju przestępstwa. Są jednak również argumenty przemawiające - w ograniczonym zakresie - za stanowiskiem Policji, dostrzegającej bezpośredni związek między niektórymi rodzajami przestępstw, niewymienionymi w ustawie, a uzasadniającymi obawę użycia przez ich sprawcę broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Nie ulega wątpliwości, że każdy przypadek wymaga indywidualnej oceny sądu. Należy przy tym pamiętać, że dostęp do broni ma w polskim systemie prawnym charakter szczególnie reglamentowany, a od osób, które uzyskały to uprawnienie wymaga się szczególnych kwalifikacji moralno-etycznych. Dlatego też m.in. z tego powodu w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 grudnia 2005 r., sygn. akt VI SA/Wa 1781/05 (LEX nr 190907) stwierdzono, że: "Interpretacja przepisu art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji musi uwzględniać fakt, że od osób starających się o pozwolenie na posiadanie broni lub posiadających takie pozwolenia należy wymagać bezwzględnego przestrzegania przepisów prawa. W stosunku do takich osób obowiązuje zatem miernik najwyższej staranności. Oznacza to, że każde naruszenie przepisów prawa, a zwłaszcza prawa karnego, musi podlegać ocenie z punktu widzenia istnienia uzasadnionej obawy użycia broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego". W rozpatrywanej sprawie skarżący został skazany prawomocnym wyrokiem za przestępstwo z art. 178a § 1 k.k., to jest za przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji, polegające na prowadzeniu pojazdu w ruchu lądowym, po drogach publicznych, w stanie nietrzeźwości. W konsekwencji, w niniejszej sprawie, problem prawny sprowadza się do pytania, czy podstawą cofnięcia skarżącemu pozwolenia na broń była uzasadniona obawa, że może on użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, a więc - naruszyć ogólną zasadę przemawiającą za przyznaniem pozwolenia na broń, czy też - i w jakim zakresie – powinien, w rozpatrywanym przypadku, zostać uwzględniony fakt popełnienia przez skarżącego przestępstwa z art. 178a § 1 k.k., związany z działaniem w stanie nietrzeźwości. Ogólna zasada niewydawania pozwolenia na broń osobom, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, jest na tyle szeroka, że w jej ramach mieści się zarówno konkretne wskazanie ("w szczególności"), dotyczące skazania prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu, które ustawodawca potraktował jako główny (szczególny) powód cofnięcia pozwolenia na broń, jak i inne stany prawne, w tym związane z orzeczeniami sądów karnych. Orzecznictwo sądów administracyjnych w sprawach podobnych do rozpatrywanej, było dotychczas jednolite. Mianowicie, w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 stycznia 2003 r., sygn. akt III SA 1173/01, stwierdzono wprost, że "Nie może być realniej zarysowana obawa, że posiadacz broni palnej użyje tej broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego niż skazujący wyrok sądowy i to niezależnie od wymiaru kary. Skłonność do nadużywania alkoholu, awantur, nadmierna porywczość dyskwalifikują posiadacza broni i urealniają obawę, że może jej użyć w celach sprzecznych z porządkiem publicznym". (LEX nr 126764). Stanowisko to uściślił Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 28 kwietnia 2004 r., sygn. akt III SA 2258/02, (LEX nr 158939), który odwołał się do tezy zawartej w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 października 2001 r., sygn. akt III SA 866/02, wskazując, że przy cofnięciu pozwolenia na broń, nie można się powoływać jedynie na fakt skazania wyrokiem skazującym; w takich przypadkach niezbędne jest wykazanie bezpośredniego związku między popełnionym przez skarżącego czynem, za który został skazany, i cechami charakteru oraz jego dotychczasowym postępowaniem, które pozwalałoby na zaistnienie obawy, że posiadacz pozwolenia na broń, użyje broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Również ostatnio, w orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego, wyraźnie przedstawiono stanowisko, iż cofnięcie pozwolenia na broń nie może być traktowane jako kara dodatkowa praktycznie za każde popełnione przestępstwo, a przestępstwo z art. 178a § 1 k.k. w szczególności. W ocenie Sądu orzekającego w tym składzie, postępowanie organów Policji w rozpatrywanej sprawie odpowiadało wymogom, określonym w powołanych wyżej wyrokach. Organ I instancji wyraźnie stwierdził, że strona, posiadająca pozwolenie na broń, nie popełniła przestępstwa, które zostało wymienione w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Jednocześnie wskazał, że sam fakt skazania prawomocnym wyrokiem sądu karnego za czyn z art. 178a § 1 k.k. może rodzić obawę, o której mowa w powyższym przepisie. Nieodpowiedzialne zachowanie, stanowiące naruszenie porządku prawnego w sposób szczególny, bo w stanie nietrzeźwości, podważa bowiem domniemanie, iż osoba ta będzie użytkowała broń w sposób zgodny z interesem porządku publicznego. Podobne stanowisko zajął Komendant Główny Policji oceniając, że zachowanie strony świadczy o jej lekceważącym stosunku do obowiązującego prawa i jej skrajnej nieodpowiedzialności - popełniając bowiem tego rodzaju przestępstwo narażała na uszczerbek życie lub zdrowie nie tylko swoje, ale także innych uczestników ruchu drogowego. Taka postawa, zdaniem Komendanta Głównego Policji, nie daje gwarancji przestrzegania przez stronę również przepisów ustawy o broni i amunicji. Organy obu instancji wskazały przy tym, że prawo do posiadania broni jest prawem wyjątkowym, związanym z reglamentacją dostępu do broni. Może je zatem posiadać jedynie osoba o nieskazitelnej opinii, a skazanie prawomocnym wyrokiem sądu, za takie czyny, jak wyższej przedstawione, taką opinię podważa. W ocenie Sądu, organy Policji wykazały w rozpatrywanej sprawie, w sposób niebudzący wątpliwości, istnienie bezpośredniego związku między popełnionymi przez skarżącego czynami, za które został skazany prawomocnymi wyrokami, i cechami jego charakteru oraz jego dotychczasowym postępowaniem, które uprawdopodobniło obawę, że skarżący - posiadacz pozwolenia na broń, może użyć tej broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego. W związku z powyższymi ustaleniami należy stwierdzić, że prawomocne orzeczenia sądu karnego, skazujące za popełnienie przestępstwa z art. 178a § 1 k.k., to jest za przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji, polegające na prowadzeniu pojazdów w ruchu lądowym, po drogach publicznych, w stanie nietrzeźwości, mające charakter umyślny, są dla organów Policji wiążące, co do ustalenia faktycznych i prawnych przesłanek cofnięcia pozwolenia na broń. Popełnianie przestępstwa tego rodzaju, udokumentowane prawomocnym wyrokiem sądu, choć nie mieści się w kategorii przestępstw, wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, w sposób wystarczający uzasadnia obawę, że osoba skazana za tego rodzaju przestępstwo może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. W tej sytuacji właściwe organy Policji mają obowiązek cofnięcia pozwolenia na broń. Takie stanowisko nie jest, jak zarzuca strona, wynikiem niewłaściwej interpretacji powołanego wyżej przepisu art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Organy Policji trafnie też uznały, że pozytywne opinie w miejscu zamieszkania oraz w środowisku łowieckim kół łowieckich nie dają podstaw do zachowania skarżącemu prawa do posiadania broni palnej myśliwskiej. Mając powyższe na uwadze, stwierdzić należy, że zarzuty podniesione w skardze przez skarżącego nie są trafne i nie mogły zostać uwzględnione. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.), orzekł, jak w sentencji wyroku.